کوردستان
پاسپۆڕتی سلێمانی داوا لە هاوڵاتیان دەکات، لەکاتی نۆرەگرتنی ئەلیکترۆنیدا چ کاتێکیان بۆ دیاری کراوە، لەو کاتەدا سەردانیان بکەن، بەپێچەوانەوە نۆرەکەیان دەفەوتێت.
پاسپۆڕتی سلێمانی رایگەیاندووە، "ئاگاداری هاوڵاتیانی سلێمانی و دەوربەری دەکەین، بە گوێرەی کاتی دیاری کراوی خۆیان کە بە نامەی ئەلیکترۆنی بۆیان دیاریکراوە سەردانمان بکەن، واتە کاتژمێر و بەرواری نۆرەی ئەلەکترۆنییەکەی لە چ کات و بەروارێکدا بوو، ئەوا لەو کاتەدا سەردانمان بکەن بۆ ئەوەی ئێمەش لە کاتی خۆیدا مامەڵەکانیان بۆ رایی بکەین".
ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەگەر هاوڵاتیان پابەندی کاتی دیاریکراو نەبوون، ئەوا سەرەکەیان دەفەوتێت و مامەڵەکانیان بۆ جێبەجێ ناکرێت، چونکە سەرەی کەسێکی دیکە دەبێت و لەو کاتەشدا کێشە بۆ سیستمەکە دروست دەبێت.
ئەوەش لە کاتێکدایە، پێویستە بۆ ئەنجامدانی مامەڵە لە پاسپۆڕتی سلێمانی رۆژێک پێشتر بەشێوەی ئەلیکترۆنی لەرێگای ماڵپەڕی فەرمیی خۆیانەوە نۆرە بگریت.
بە هەوڵی فراكسیۆنی یەكێتی، حكومەتی عیراق بڕیاریدا بڕی ٥٠ ملیۆن لیتر نەوتی سپی بۆ هەرێم بنێرێت و بڕیارە لەماوەی ١٠ رۆژدا نەوتەكە بگات.
چرۆ حەمە شەریف ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە فراكسیۆنی یەكێتی بە كوردسات نیوزی راگەیاند، لە ئەنجامی هەوڵ و بەدواداچوونەكانیان بۆ دابینكردنی نەوتی سپی بۆ هاوڵاتیانی هەرێمی كوردستان، لەگەڵ وەزارەتی نەوتی عیراق گەیشتوونەتە رێككەوتن.
ئاماژەی بەوەشکردووە، وەزارەتی ناوبراو، بڕیاریداوە لەسەر ناردنی بڕی ٥٠ ملیۆن لیتر نەوتی سپی بۆ هەرێم.
ئەوەشی خستە روو، بڕیارە نەوتەكە لەماوەی ١٠ رۆژدا بگاتە هەرێمی كوردستان و هەر بەرمێلێكی بە نرخی ٥٠ هەزار دینار بدرێتە هاوڵاتییان.
ئەوەش لەكاتێكدایە، لەلایەن وەزارەتی سامانە سروشتییەكانەوە پرۆسەی دابەشكردنی نەوتی سپی لە هەرێم دەستیپێكردووە و هەر بەرمیلێكی ٢٠٠ لیتری نەوت بە نرخی ١٠٤ هەزار دەدرێت بە هاوڵاتییان.
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، وەفدی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستان لە بارەگای مەكتەبی سیاسی یەكێتی لە هەولێر كۆبوونەتەوە، بۆ گفتوگۆكردن لەسەر پێكهێنانی حكومەت و ئامادەكردنی رەشنوسی هاوبەشی هەردولا بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەت.
وتیشی، لە كۆبونەوەكەدا گفتوگۆكرا لەسەر تێڕوانیی چوار ساڵی داهاتووی حكومەتی هەرێم.
راشیگەیاند، بەپێی زانیارییەكان سبەینێ بەجیا یەكێتی و پارتی كۆبونەوەی خۆیان دەكەن، لەسەر داواكارییەكانی یەكتری بۆ پێكهێنانی حكومەت، رۆژی پێنجشەممەش جارێكی تر لیژنەی باڵای دانوستان لە لە هەولێر كۆدەبنەوە.
ئەوەش لە كاتێكدایە پێشتر وەفدی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستان لە 30ی 11ی 2024 لە سلێمانی و 17ی 12ی 2024 لە هەولێر كۆبونەوە، بۆ دەستپێكردنی گفتوگۆكان لەسەر پێكهێنانی كابینەی دەیەمی حكومەتی هەرێم.
توركیا بۆ جاری سێیەم قەدەغەی گەشتە ئاسمانییەكانی بۆ فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی بۆماوەی شەش مانگی دیكە درێژ كردەوە.
ئەمڕۆ ٧ی ١ی ٢٠٢٥، کە وادەی قەدەغەی گەشتەئاسمانییەکانی نێوان فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی و فڕۆکەخانەکانی تورکیا تەواو دەبوو، بۆ جاری سێیەم، دەسەڵاتی فڕۆکەوانی شارستانی تورکیا قەدەغەی گەشتەکانی بۆ ماوەی شەش مانگی دیکە درێژ کردەوە.
بۆ یەکەمجار لە ٣ی نیسانی ساڵی ٢٠٢٣دا لەرێگای ئی مەیڵێکەوە دەسەڵاتی فڕۆکەوانی شارستانی تورکیا فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی لە قەدەغەی گەشتە ئاسمانییەکانی نێوان وڵاتەکەی و سلێمانی راگەیاند.
قەدەغەی گەشتە ئاسمانییەکان تەنها ئەو گەشتانە نەبوون کە لەنێوان ئەو دوو وڵاتەدا ئەنجامدەدران، بەڵکو سەرجەم ئەو گەشتانەشی قەدەغە کرد کە لەنێوان فڕۆکەخانەی سلێمانی و وڵاتانی دیکەدا ئەنجام دەدران و وەستان و گۆڕینی فڕۆکە "ترانزێت"یان لە تورکیادا هەبوو.
لەوکاتەدا بیانووی تورکیا بوونی چەکدارانی پەکەکە بوو لە سنووری سلێمانی، بەڵام ماوەی نزیکەی دوو ساڵە لەسەر یەک، لەگەڵ تەواوبوونی وادەکەی جارێکی دیکە تورکیا قەدەغەی گەشتەکانی درێژ دەکاتەوە.
وەفدی دەم پارتی پەیامەكەی ئۆجەلانی گەیاندە ئاك پارتی و سەعادەت و ئاییندە، رۆژی هەینێش دووبارە سەردانی ئیمراڵی دەکاتەوە. وتەبێژی دەمپارتیش دەڵێت، پێویستە لە تورکیادا واز لە بەکارهێنانی زمانی رەتکردنەوەی کورد بهێنرێت.
وەفدی دەم پارتی بە ئەندامێتی پەروین بوڵدان و سڕی سورەیا ئۆندەر و ئەحمەد تورك، دەستی بە ژمارەیەك دیدار و كۆبوونەوە لەگەڵ پارتە سیاسییەكانی توركیا كرد بۆ گەیاندنی پەیامەكەی ئۆجەلان.
ئەمڕۆش وەفدەكە سەردانی پارتی دەسەڵاتدار ئاكپارتی و پارتی سەعادەت و پارتی ئاییندەیان كرد، پێشتریش سەردانی سەرۆكی پەرلەمان و سەرۆكی مەهەپەیان كردبوو.
دوای كۆبوونەوەكە سری سورەیا ئۆندەر رایگەیاند، لە چوارچێوە كۆبوونەوەكانیاندا سەردانی سەڵاحەدین دەمیرتاش، هاوسەرۆكی پێشووتری هەدەپەش دەكەن لە زیندان و ئەنجامی دیدار و كۆبوونەوەكانیان بڵاودەكەنەوە، بڕیارە لە ١٠ی ئەم مانگەشدا دووبارە سەردانی ئیمرالی بكەنەوە.
لای خۆیەوە ئایشە گول دۆغان، وتەبێژی دەم پارتی وتی، ئێستا دەبێت مەرجەكانی ئۆجەلان بگۆڕدرێت و هەلومەرجێك دروست بكرێت كە بەشدار بێت لەم قۆناغەدا و بیكاتە رووداوێكی مێژوویی.
جەختی لەوەشكردەوە، پێویستە پەرلەمان بتوانێت بە زووترین كات ئەم ڕۆڵە بگێڕێت و دەستپێشخەری بكات بۆ چارەسەر و واز لە بەكارهێنانی زمانی رەتكردنەوە بهێنرێت بەرامبەر كورد لە توركیا.
ئەوەش لە کاتێکدایە، دوای ١٠ ساڵ لە رێگریی دەسەڵاتدارانی توركیا، رۆژی ٢٨ی ١٢ی ساڵی رابردوو، رێگە درا وەفدێكی پەرلەمانتارانی پارتی یەكسانی و دیموكراسی 'دەم پارتی' بۆ دیدار لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجەلان بچنە دوورگەی ئیمڕاڵی و لەگەڵیدا کۆببنەوە، کە کۆبوونەوەکەش سێ سەعاتی خایاند.
ئاگر لە پڕۆژەیەکی نیشتەجێبوون لە هەولێر کەوتەوە و بەپێی زانیارییەکانی پەیامنێری کوردسات نیوز، ئاگرەکە بەهۆی زۆپاوە کەوتووەتەوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز ئەوەی خستە روو، کرێکارەکان بەر لەوەی بچنە سەر کارەکانیان زۆپایان داگیرساندووە، بەڵام زۆپاکە گڕی گرتووە و بەهۆیەوە چەند کابینەیەکی شوێنی مانەوەی کرێکارەکان سوتاوە.
ئەوەشی خستە روو، بەر لە کەوتنەوەی ئاگرەکە کرێکارەکان چوونەتە دەرەوە، کە دوکەڵەکەیان بینیوە گەڕاونەتەوە و بینیویانە زۆپای کابینەکەیان گڕی گرتووە.
باسی لەوەشکرد، ئاگرەکە تەنها زیانی ماددی لێکەوتووەتەوە و لەئێستادا کۆنتڕۆڵ کراوە، تیمەکانی بەرگری شارستانیش سەرقاڵی لێکۆڵینەوە لە رووداوەکەن و لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەنووسیدا وردەکاریی زیاتر دەخەنە روو.
لە بەرواری باڵا، بەهۆی تەقینەوەی مینەوە پێشمەرگەیەک بەناوی (محەمەد ئەحمەد) گیانی لەدەستدا.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، بەهۆی تەقینەوەی مینێکەوە لە یەکێک لە خاڵە سەربازییەکانی گوندی (بێقولکێ) لە بەرواری باڵا، پێشمەرگەیەک بەناوی (محەمەد ئەحمەد) گیانی لەدەستدا.
سەرۆکی فەرەنسا رایدەگەیەنێت، پێویستە رۆژئاوا لەبارەی دەسەڵاتدارانی نوێی سوریاوە ساویلکە نەبێت و ئاگاداری دۆخەکە بێت. دەشڵێت، "فەڕەنسا هەرگیز دەستبەرداری شەڕڤانانی کورد نابێت لە سوریادا".
ئیمانوێل ماکرۆن سەرۆکی فەرەنسا لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەنووسیدا رایگەیاندووە، پێویستە رۆژئاوا لەبارەی دەسەڵاتدارانی نوێی سوریاوە ساویلکە نەبێت، کە لەدوای رووخانی رژێمەکەی بەشار ئەسەدەوە دەسەڵاتیان لەو وڵاتە گرتووەتە دەست.
ماکرۆن ئەوەشی خستەڕوو، "فەڕەنسا هەرگیز دەستبەرداری شەڕڤانانی ئازادی نابێت، وەک کوردەکان، کە دژی گروپە توندڕەوەکانی سوریا شەڕیان کرد".
سەرۆکی فەرەنسا ئاماژەی بەوەکردووە، "ئێمە پێویستە رێز لە گۆڕانی رژێمی سوریا بگرین".
زیاتر لە دوو مانگە لێبوردنی تایبەت لەلایەن سەرۆکایەتی هەرێمەوە بۆ رۆژنامەنووس قەهرەمان شوکری دەرچووە، بەڵام تاوەکو ئێستا ئازاد نەکراوە.
رەمەزان ئەرتیسی پارێزەری رۆژنامەنووس قەهرەمان شوکری بە کوردسات نیوزی راگەیاند، "زیاتر لە دوو مانگە لێبوردنی تایبەت لەلایەن سەرۆکایەتی هەرێم بۆ روژنامەنووس قەهرەمان شوکری دەرچووە، بەلڵم تاوەکو ئێستا لە زینداندایە".
ئاماژەی بەوەشدا، "چەندین جار پەیوەندیمان بە زیندان کردووە، دەڵێن تا ئێستا هیچ نووسراوێکی رەسمیمان لە ئەنجومەنی وەزیرانەوە بەدەست نەگەشتووە بۆ ئازادکردنی قەهرەمان شوکری".
دادگای پێداچوونەوەی هەرێم بڕیاریدا بە دەستبەجێ ئازادکردنی سلێمان محەمەدی رۆژنامەنووس، کە لە ٢٥ی ١٠ ساڵی ٢٠٢٣وە لە دەروازەی فیشخاپور دەستگیرکراوە.
بەشدار حەسەن سەرۆکی تیمی پارێزەرانی سزادراوانی بادینان لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک رایگەیاندووە، دادگای پێداچونەوەی هەرێمی کوردستان بڕیاریدا بە هەڵوەشاندەوەی سەرجەم تۆمەتەکانی سەر رۆژنامەنوس (سلێمان محەمەد ئەحمەد) و ئازادکردنی دەستبەجێ.
سلێمان محەمەد پێشتر سزای زیندانیکردنی سێ ساڵی بۆ دەرچووبوو، کە لە مانگی ١٠ی ٢٠٢٣ـەوە لەلایەن ئاسایشی دهۆک لە دەروازی فیشخاپور دەستگیرکراوە کە دەستگیرکردنەکەی کاردانەوەی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا لەسەر ئاستی ناوخۆیی و چەند وڵاتێکی دیکەش.
لەو بارەیەوە سەنتەری میترۆ بۆ داکۆکیکردن لە مافی رۆژنامەنووسان رایگەیاندووە، پێشوازی لە بڕیارەکە و دەستخۆشی لە تیمی پارێزەرانی سلێمان محەمەد دەکەن.
سەنتەری میترۆ لەسەر زاری نەریمان ئەحمەدی پارێزەری سلێمانی رۆژنامەنووسەوە باسی لەوەکردووە، "هیچ بەڵگەیەک بۆ تۆمەتبارکردنی بەردەست نەبووە، بۆیە ئازادکراوە و لەئێستادا دەست دەکەن بە گرتنەبەری رێوشوێنەکانی ئازادکردنی".
سلێمان ئەحمەد هەواڵسازی بەشی عەرەبی ئاژانسی رۆژنیوز بوو لە سلێمانی، لە رۆژی ٢٥ی ١٠ی ٢٠٢٣دا دوای ئەوەی بۆ بەشداریكردن لە پرسەی باوكی سەردانی ڕۆژئاوای كوردستانی كردبوو، لە كاتی گەڕانەوەیدا بۆ هەرێم لە دەروازەی فیشخابوور دەسگیركرا و دوای ٢١١ رۆژ رێگە بە پارێزەرەكانی درا سەردانی بكەن.
رۆژی ٢٩ی ٧ی ساڵی رابردوو، لە هۆڵی دادگای دهۆك دانیشتنی دادگایی ئەو رۆژنامەنووسە بەڕێوەچوو، بە ماددەی ١ـی ژمارە ٢١ی ساڵی ٢٠٠٣ پەرلەمانی هەرێمی كوردستان، بۆماوەی سێ ساڵ بە تۆمەتی ئەندامبوون لە "پارتی یەكێتی دیموكرات-پەیەدە" سزای زیندانی بەسەردا سەپێنرا.
دوای ئەوەی ماوەی دوو رۆژە کەشێکی سارد و لە هەندێک ناوچە باران و لە هەندێکی دیکە بەفر هەرێمی گرتووەتەوە، کەشناسی پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەی ئاشکرا کردووە.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاندووە، ئەمڕۆ دووشەممە، ئاسمان نیمچە هەور دەبێت بە گشتى، ئەگەرى نمەباران هەیە لە هەندێک ناوچەى شاخاویی بەتایبەت لە سنوورى پارێزگاى سلێمانى و بەشێک لە سنوورى پارێزگاى هەولێر، لەگەڵ دورستبوونى تەم لە هەندێک لە ناوچە شاخاوییەکان، پلەکانی گەرماش لە نزمیدا دەمێننەوە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، سبەی ئاسمان هەور و نیمچەهەور دەبێت، پلەکانی گەرما کەمێک بەرزدەبنەوە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی :
هەولێر: ١٥ پلەى سیلیزى
سلێمانی: ١٣ پلەى سیلیزى
دهۆک: ١٤ پلەى سیلیزى
کەرکوک: ١٧ پلەى سیلیزى
هەڵەبجە: ١٣ پلەى سیلیزى
گەرمیان: ١٨ پلەى سیلیزى
زاخۆ: ١٤ پلەى سیلیزى
كەمێك پێش ئێستا بریندارێكی روداوەكەی سەر رێگای ھەڵەبجە - سیروان، بە ناوی (عەلی عەبدوڵا) گیانی لەدەستدا.
بەمەش ژمارەی گیانلەدەسدانی روداوەكەی ئەمڕۆ بوونە چوار كەس.
ئەمڕۆ یەكشەممە لەسەر رێگای ھەڵەبجە-سیروان روداوێكی ھاتوچۆ رویدا و دەستبەجێ سێ كەس گیانیان لەدەستدا، سێ كەسی دیكەش بەسەختی برینداربوون، كەمێك پێش ئێستا یەكێك لە بریندارەكان گیانی لەدەستدا.
پێشتر لە روداوەکە ئەو سێ هاووڵاتیەی لە وێنەکەدا ئاماژەیان پێکراوە گیانیان لەدەستدا، کەمێک پێش ئێستا (عەلی عەبدوڵا) کە شۆفێری یەکێک لە ئۆتۆمبێلەکان بوو گیانی لەدەستدا.
کەمێک پێش ئێستا لە رێگەی سیروان - هەڵەبجە روداوێکی هاتوچۆ رویدا و بەهۆیەوە چوار کەس گیانیان لەدەستدا.
پەیامنێری کوردسات نیوز لە شوێنی روداوەکەوە رایگەیاند، روداوەکە لەنێوان تەکسی و تراکتۆرێکدا بووە، چوار کەس گیانیان لەدەستداوە و کەسێکی دیکەش بەسەختی بریندارە و لە نەخۆشخانەی فریاکەوتنی هەڵەبجەیە.
بەپێی بەدواداچوونەكانی كوردسات نیوز، ئەو دەنگۆیانەی لەبارەی ئۆتۆمبێلی بێسەرەتا بڵاودەكرێنەوە كە گوایە لە بەردەم ماڵەكانیاندا دەستیبەسەردا دەگیرێت، دوورن لە راستی.
رۆژانی رابردوو چەند میدیا و پەیجێك هەواڵێكیان بڵاوكردەوە كە گوایە بەبێ ئاگاداری خاوەنەكانیان و لە بەردەم ماڵەكانیاندا دەستبەسەر ئۆتۆمبێلی بێسەرەتادا دەگیرێت، كوردسات نیوز بەدواداچوونی بۆ ئەو دەنگۆیانە كرد و سەرچاوەیەك لە لیژنە ئەمنییەكانی سلێمانی بە كوردسات نیوزی راگەیاند، شێواز و بڕیاری چۆنیەتی دەستبەسەرداگرتنی ئۆتۆمبێلە بێ سەرەتاكان هیچ گۆڕانكارییەكی بەسەردا نەهاتووە و ئەو دەنگۆیانەی بڵاودەكرێنەوە دوورن لە راستی.
هەروەها سەرچاوەكە بە كوردسات نیوزی راگەیاند، دانانی بازگە كاتییەكانی هێزە ئەمنییەكانی سلێمانی بۆ دەستبەسەرداگرتنی ئۆتۆمبێلە بێسەرەتاكان بەردەوامە و تاكو بڕیارێكی نوێ دەدرێت، نابێت لەسەر شەقامەكان هاتووچۆ بكەن.
حكومەتی عیراق ئیمزای لەسەر خەرجكردنی زیاتر لە 264 ملیار دینار بۆ موچەی مانگی 12ی هەرێم كرد .
سەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی عیراق بە پەیامنێری كوردسات نیوزی راگەیاند، ئەمڕۆ ئیمزا كراوە لەسەر خەرجكردنی زیاتر لە 264 ملیار دینار بۆ تەواوكاری موچەی مانگی 12ی موچەخۆرانی هەرێم.
هاوكات سەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی هەرێم بە كوردسات نیوزی راگەیاند، تا ئێستا هیچ بڕە پارەیەك نەگەیشتوە .
ئەوە لەكاتێكدایە، ئەمڕۆ دابەشكردنی موچەی مانگی 11ی ساڵی رابردووی موچەخۆرانی هەرێم دەستیپێكرد و لە ماوەی 3 رۆژی داهاتوودا مووچەی سەرجەم وەزارەت و دەستەكان دابەش دەكرێت.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، پلەکانی گەرما نزمدەبنەوە و بارانبارین دەستپێدەکات، لە لوتکەی شاخەکانیش بەفر دەبارێت.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاندووە، ئەمڕۆ یەکشەممە، ئاسمان لە نێوان پەڵەهەور و نیمچەهەوردا دەبێت و لە شەودا هەورى تەواو دەبێت، لەگەڵ بارینى نمەباران لە هەندێک لە ناوچە شاخاوییەکان، هەروەها لە ناوچە سنوورییەکان کەمێک بەفر دەبارێت.
سبەی دووشەممە، ئاسمان هەور دەبێت لە تەواوى ناوچەکە لەگەڵ بارینى نمەبارانى پچڕ پچڕ لەسەر هەندێک ناوچەى شاخاویی و لوتکەى شاخە بەرزەکان، لە ناوچە سنوورییەکان بەفر دەبارێت و لە سەنتەرى پارێزگاى دهۆک و سنوورى ناوچە شاخاوییەکانى پارێزگاى هەولێر ئەگەرى دابارین زیاتر دەبێت.
ئەوەش خراوەتەروو، سبەی پلەکانى گەرما نزم دەبنەوە بەتایبەت نزمترین پلەکانى گەرما بە نزیکەى ٤ بۆ ٦ پلەى سیلیزى و بەرزترین پلەکانى گەرما بەنزیکەى ٢ بۆ ٤ پلەى سیلیزى دادەبەزن.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی :
هەولێر: ١٤ پلەى سیلیزى
سلێمانی: ١٢ پلەى سیلیزى
دهۆک: ١٣ پلەى سیلیزى
کەرکوک: ١٥ پلەى سیلیزى
هەڵەبجە: ١٢ پلەى سیلیزى
گەرمیان: ١٦ پلەى سیلیزى
سۆران: ٧ پلەى سیلیزى
زاخۆ: ١٣ پلەى سیلیزى
حاجی ئۆمەران: ١ پلەى سیلیزى