بێستون سەلام پەیامنێری کوردسات نیوز لە بەغداد رایگەیاند، لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیران، محەمەد شیاع سودانی فەرمانی خەرجکردنی موچەی مانگی هەشتی فەرمانبەرانی هەرێمی دەرکرد.
وتیشی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، تەیف سامی وەزیری دارایی راسپاردووە دەست بکات بە رێکارەکانی خەرجکردنی موچە.
ئەمەش لە کاتێکدایە بەیانی ئەمڕۆ وەزارەتی دارایی هەرێم، 120 ملیار دیناری وەک داهاتی نانەوتی رەوانەی بەغداد کرد.
سبەینێ بە ئامادەبوونی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتی کەرنەڤاڵی جەماوەری لیستی ٢٢٢ـی یەکێتی لە گەرمیان بەرێوەدەچێت.
کاروان گەزنەیی وتەبێژی یەکێتی رایگەیاند، بە ئامادەبوونی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، کەرنەڤاڵی جەماوەری لیستی ٢٢٢ـی یەکێتی لە ئیدارەی سەربەخۆی گەرمیان بەڕێوەدەچێت، کە تێیدا بافڵ جەلال تاڵەبانی وتارێک پێشکەش دەکات.
ئاماژەی بەوەشکرد، سبەینێ چوارشەممە سەعات 4ـی پاشنیوەڕۆ لە قەڵای شێروانە بەڕێوەدەچێت.
وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە بڕیارێکی نوێدا مۆڵەتی سێ مانگی بەخشییە ئەو قوتابی و خوێندکارانەی کە تازە لە زانکۆ و پەیمانگەکان وەرگیراون، بە مەبەستی وەرگرتنی ژمارەی کەسیی بێهاوتا (UPN) و تۆمارکردنی لە سیستمی ئەلیکترۆنی زانکۆ.
بەپێی گشتاندنێکی رەسمی کە وەزارەت ئاراستەی سەرجەم زانکۆ حکومی و تایبەتەکانی کردووە، ئاماژە بەوە کراوە کە ئەم بڕیارە لەسەر فەرمانی د. ئارام محەمەد قادر، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی دەرچووە.
وەک لە نووسراوەکەدا هاتووە ئامانج لەم بڕیارە، خێراکردن و ئاسانکردنی مامەڵەی قوتابییانە، هەروەها رێگریکردنە لە دروستبوونی قەرەباڵغی و کێشە لەکاتی پرۆسەی خۆتۆمارکردندا.
بڕیارەکە جەخت لەوە دەکاتەوە کە پێویستە قوتابییە نوێیەکان لە ماوەی سێ مانگدا سەردانی سەنتەرەکانی بایۆمەتری بکەن بۆ وەرگرتنی ژمارەی (UPN) و دواتر لە سیستمی (Zanko) تۆماری بکەن، ئەمەش وەک هەنگاوێکی پێویست بۆ تەواوکردنی رێکارەکانی وەرگرتنیان لە زانکۆ.
وەزارەتی دارایی و ئابوریی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، ئەمڕۆ سێشەممە پشکی حکومەتی فیدراڵییان لە داهاتی نانەوتیی هەرێم بۆ مانگی ئابی رابردوو رادەست کردووە.
بەپێی راگەیەندراوێکی وەزارەتەکە، بڕی120 ملیار دینار بە شێوەی کاش خراوەتە سەر هەژماری بانکیی وەزارەتی دارایی فیدراڵ لە لقی هەولێری بانکی ناوەندیی عیراق.
ئاسۆ مامەند ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكێتی، لەبەر بەرژەوەندی گشتی و پاراستنی ئاژەڵ و سەگی بێلانە بڕیارێکی گرنگیدا و خەرجی مانگانەی شێڵتەری سەگی بێلانەی گرتە ئەستۆ و دەشڵێت؛ ئەم کارەی بۆ پاراستنی ئاژەڵەکان و بەرژەوەندی گشتییە.
ئاسۆ مامەند رایگەیاندوە، بەمەبەستی خزمەتکردنی زیاتری دانیشتوانی کەرکوک و پاراستنیان لە سەگی بێلانە، بڕیاریداوە مانگانە خواردن و پێداویستی تەندروستی بۆ شێڵتەرەكە تەرخان بکات، بۆ ئەوەی ئەو سەگانەی دەبرێنە شێلتەرەکە و لە خەڵکی دوردەخرێنەوە سەلامەت بن و ژیانێکی شایستەیان هەبێت.
ناوبراو جەختیشیکردوەتەوە لەوەی ئەم بڕیارەی لە بەرژەوەندی تەندروستی هاووڵاتیانی كەركوكە و مەبەستی پاراستنی ئاژەڵ و دابینکردنی ژیانێكی باشترە بۆ سەگە بێ لانەكان لە شارەکەدا.
ئەم بڕیارەی ئاسۆ مامەند لە کاتێكدایە، لە کەرکوک سەگی بێلانە ترس و دڵەراوکێی زۆری بۆ هاوڵاتییان دروستکردووە و ژمارەیەک هاووڵاتیش پەلاماردراون، بۆ چارەسەرکردنی ئەو کێشەیەش چەندین جار هەوڵی کۆکردنەوەیان دراوە و دەبرێن بۆ شێڵتەرێکی تایبەت لەشارەکەدا.
محەممەد شیاع سودانی، سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، رەوشی دارایی و ئابووری عیراق لە باشترین ئاستیدایە و کێشەی نەوتی هەرێمیان چارەسەرکردوە، ئاماژەی بەوەشکردوە؛ كێشەی داهاتی نا نەوتیی لەگەڵ هەرێم كاریگەری لەسەر بەردەوامی خەرجكردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم نابێت.
ئەمڕۆ دووشەممە، محەممەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، لەگەڵ ژمارەیەک رۆژنامەنوس کۆبوەوە و رایگەیاند رەوشی دارایی و ئابووری عیراق لە باشترین ئاستیدایە، گەشەپێدان و ئاوەدانکردنەوەش لە سەرتاسەری وڵاتدا بەردەوامە.
لەسەر پرسی موچەخۆرانی هەرێمیش سودانی جەختیکردوەتەوە لەوەی کێشەی نەوتی هەرێمیان دوای ساڵانێکی زۆر چارەسەرکردوە.
باسی پرسی موچەی موچەخۆرانیش کردوە و رایگەیاندووە؛ بە دوای چارەسەرێكدا دەگەڕێن لەبارەی داهاتی نانەوتییەوە و دڵنیایشیداوە کە ئەم بابەتە كاریگەری لەسەر بەردەوامی خەرجكردنی موچەی فەرمانبەران نابێت.
ئەم لێدوانانەی سودانی لە کاتێکدایە، ئەمرۆ وەزارەتی دارایی عیراق، رایگەیاند دەستیانکردوە بە دابەشکردنی موچەی مانگی دەی فەرمانبەرانی عیراق و لەبەرانبەردا تا ئێستا موچەی مانگی هەشتی فەرمانبەرانی هەرێم دابەشنەکراوە.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق، پەیامێکی هاوخەمی بۆ کۆچی دوایی شەوکەت جەوهەر محەمەد بڵاوکردەوە و دەڵێت، "رۆحی بەرزەفڕی ئەم خانمە دڵ پڕ لەحەسرەت و ئازارە لەگەڵ شەهیدانی شاڵاوەکانی ئەنفال و گۆڕغەریبانیدا شادبێت".
دەقی پەیامەکەی شاناز ئیبراهیم ئەحمەد....
زۆر غەمبار بووم بە بیستنی هەواڵی کۆچی دوایی خاتوو (شەوکەت جەوهەر محەمەد).
ئەو خانمە خۆڕاگرەی زیاتر لە ٣٦ ساڵی لەچاوەڕوانی سۆراغی ٢٣ کەس لە ئەندامانی خانەوادەکەیدا بەسەربرد کەبوونە قوربانی رژێمێکی ستەمکار و دکتاتۆرێک کەقێزەونترین تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی بە بەرچاوی جیهانەوە ئەنجامدا.
رۆحی بەرزەفڕی ئەم خانمە دڵ پڕ لەحەسرەت و ئازارە لەگەڵ شەهیدانی شاڵاوەکانی ئەنفال و گۆڕغەریبانیدا شادبێت.
هیوادارم خوای گەورە سەبرو ئارامی بەهەموو لایەک ببەخشێت و ئەمە دوایین ناخۆشیمان بێت.
نەفرەت لەتاوانبارانی جینۆسایدی ئەنفال.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد
ئەمڕۆ دووشەممە، میمکە شەوکەت، کەسایەتی ناسراوی گەرمیان و گوندی ساداتی گەرمکی گەرمیان کە دایکێکی تری جەرگ سوتاوی تاوانی ئەنفالە لە سنورەکە، لە تەمەنی 108 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.
میمکە شەوکەت، 23 کەس لە خێزانەکەی کە لە کوڕ و کچ و ئامۆزا و کوڕەزاکانی بوون، بەر شاڵاوی قۆناغی سێی ئەنفال کەوتوون و تەنها کچێکی رزگاری بووە و سەرجەمیان بێسەروشوێن بوون.
ناوبراو لە دێی گەرمک ناوچەی داوێ ژیانی هاوسەری پێکەوە نابوو، حەوت کوڕ و دوو کچ بووە، دوای 37 ساڵ لە دابڕانی ئازیزانی، ئەمڕۆ چاوی چاوەڕوانی لێکناو دڵە پڕ لە تاسەو ئاواتەکەی بۆ هەمیشە لە لێدان کەوت و کۆچی دوایی کرد.
جێی باسە، گوندی ساداتی گەرمکی گەرمیان لە ناوچەی داوێ، زۆترین زیانی بەرکەوتوە لە شاڵآوی ئەنفالدا و تەنها لەو گوندە 289 کەسیان لە شاڵاوی ئەنفالدا تیاچوون.
بافڵ جەلال تاڵەبانی دەڵێت: تەنها یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەرگری لەهەڵەبجە کردووە و لەهەموو کاتەکاندا بە ئاسان و خوێن ئەو شارەی پاراستووە و جێی نەهێشتووە.
بافڵ جەلال تالەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دووەمین کەرنەڤاڵی لیستی ٢٢٢ـی یەکێتی لە هەڵەبجە، وتارێکی پێشکەشکرد و رایگەیاند، ساڵی 1999 پرۆژەی بە پارێزگابوونی هەڵەبجە لەلای سەرۆک مام جەلال بوو، دواتر بەماندبوونی د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق خەونی بە پارێزگابوونی هەڵەبجە هاتەدی، ئەمەیە دوربینی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان .
وتیشی، پێویستەهەڵەبجە وەک پارێزگاکانی تر خزمەت بکرێت و دەبێت بودجە و پارەی هەڵەبجە راستەوخۆ بدرێتە پارێزگاکە.
بافڵ تاڵەبانی ئەوەشی خستەڕوو، پرۆژەیەکمان هەیە لەگەڵ حکومەتی بەغداد زیاتر خزمەتی هەڵەبجە بکرێت، بەڵێنیش دەدات هەلی كار و خزمەتگوزاری لە هەڵەبجە زیاتر بۆ شارەکە دابینکرێت.
سەرۆکی یەکێتی راشیگەیاند، یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان حزبی میللەتە و هەڵبژاردن دوای هەڵبژاردن یەکێتی بەرەوپێش دەچێت.
بافڵ جەلال تاڵەبانی ئاشکرایکرد، هەموو لایەنەکان بەشداربوون لە پرۆژەی کارەبای 24 سەعاتی بۆ هەرێمی کوردستان، بەڵام ئێمەبووین نەمان هێشت دۆسییەی غاز وەکو نەوتی لێبکرێت، بۆیە دەتوانرێت کارەبای 24 سەعاتی بۆ هەرێمی کوردستان دابینبکرێت.
تا ئێستا وەزارەتی دارایی عیراق نوسراوی وەرگرتنی 120 ملیار دینارەكەی داهاتی ناوخۆی هەرێمی بۆ وەزارەتی دارایی نەناردووە.
سەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی هەرێم بە كوردسات نیوزی راگەیاند، ماوەی چەند رۆژێكە 120 ملیار دینارەكەی داهاتی ناوخۆی هەرێم ئامادەییە و تەنها چاوەروانی نوسراوێكی وەزارەتی دارایی حكومەتی فیدراڵ دەكەن بۆ ناردنی
وتیشی هەر بە ناردنی ئەو 120 ملیارە پێویستە عیراقیش موچەی مانگی هەشتی موچەخۆرانی هەرێم خەرجبكات و رەوانەی هەرێمی بكات.
ئەو سەرچاوەیە راشیگەیاند، هیچ ئاستەنگەیەك نییە لە بەردەم ناردنی موچەی مانگی هەشت نییە و هۆكاری دواكەوتنەكەی ناروونە نازانن بۆ ئەو نوسراوە لە بەغدادەوە ناگاتە دەستیان.
ئەمە لە كاتێكدا ئەمڕۆ دابەشكردنی موچەی مانگی 10 موچەخۆرانی عیراق دەستیپێكردوە.
ئەمڕۆ بە ئامادەبوونی سەرۆکی یەکێتی کەرنەڤاڵی جەماوەری لیستی ٢٢٢ـی یەکێتی لە هەڵەبجە بەرێوەدەچێت.
کاروان گەزنەیی وتەبێژی یەکێتی رایگەیاند، بەئامادەبوونی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، کەرنەڤاڵی جەماوەری لیستی '٢٢٢'ـی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە هەڵەبجە بەڕێوەبچێت، کە تێیدا بافڵ جەلال تاڵەبانی وتارێک پێشکەش دەکات.
ئاماژەی بەوەشکرد، کەرنەڤاڵەکە ئەمڕۆ سەعات 2:00ی پاشنیوەڕۆ لەهۆڵی نێودەوڵەتی کۆلێژی وەرزش لەهەڵەبجە بەڕێوەدەچێت.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی لە 48 سەعاتی داهاتوودا ئاسمان پەڵە هەور دەبێت و لەهەندێک ناوچەی هەرێم باران دەبارێت.
بەڕێوەبەرایەتی کەشناسی هەرێم لە راگەیەنراوێکدا پێشبینییەکانی بۆ ئەمڕۆ و سبەینێی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، ئاسمان ساماڵ و پەڵە هەور دەبێت لەناوچە شاخاویە سنوریەکانی باکور نیمچە هەور دەبێت، هەروەها پلەکانی گەرما دوو بۆ سێ پلە نزم دەبنەوە بە بەراورد بە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ.
ئاماژەی بەوەشکرد، سبەینێ سێشەممە، ئاسمان نیمچە هەور دەبێت لەناوچە شاخاوییەکان هەوری تەواو دەبێت، لەگەڵ ئەگەری بەرزبوونەوەی کەمێک تۆز و خۆڵ زیاتر لەناوچەکانی باشوری هەرێم.
کەشناسی هەرێم راشیگەیاند، لەکاتەکانی بەیانی زوو نمە باران لەناوچە سنوریەکانی باکور' پارێزگای دهۆک' دەست پێدەکات پاشان کاریگەری درێژ دەبێتەوە بۆ زۆربەی ناوچەکانی تری هەرێم وەک ناوچە شاخاوییەکانی سنوری باڵەکایەتی و پارێزگاکانی هەولێر و سلێمانی، هەروەها نمە بارانی پچر پچر بەردەوامی دەبێت کە هەندێ کات دەگۆڕێت بۆ تاوە باران و بروسکە، هاوکات پێشبینی دەکرێت ئەم ناجێگریە کەشوهەوا بەردەوامی هەبێ بۆ رۆژی چوارشەممە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی
هەولێر : 28 پلەی سیلیزی
سلێمانی : 27 پلەی سیلیزی
دهۆک : 26 پلەی سیلیزی
زاخۆ : 26 پلەی سیلیزی
ئامێدی : 21 پلەی سیلیزی
ئاکرێ : 26 پلەی سیلیزی
کەرکوک : 30 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 29 پلەی سیلیزی
سۆران : 24 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران : 17 پلەی سیلیزی
گەرمیان : 32 پلەی سیلیزی
لە چوارچێوەی هەوڵە بەردەوامەکانی خانمی یەکەمی عیراق، لەم هەفتەیەدا دەست دەکرێت بە وەرگرتنی نمونەی سامپڵی خوێنی کەسوکاری ئەنفالکراوان لە شاری چەمچەماڵ بە مەبەستی ناسینەوەی روفاتی ئەنفالکراوانی گۆڕە بە کۆمەڵەکان.
نوسینگەی شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق روونکردنەوەیەکی بڵاویکردەوە و رایگەیاندووە، لە درێژەی هەوڵە بەردەوامەکانی خانمی یەکەمی عیراق تایبەت بە ئەنفال کراوان و کەس و کاریان و پاش پێشکەش کردنی سکاڵاکانی تایبەت بە تۆمەتبار عەجاج احمد حەردان بە دادگا، بریارە لەم هەفتەیەدا دەست بکرێت بە وەرگرتنی نمونەی سامپڵی خوێن لە کەس و کاری ئەنفال کراوان لەشاری چەمچەماڵی خۆشەویست بە مەبەستی ناردنی بۆ تاقیگەکان و ناسینەوەی رووفاتی ئەنفال کراوانی گۆڕە بە کۆمەڵەکان.
ئاماژەی بەوەشکردووە، بۆ ئەو مەبەستە داواکارین لە کەسوکاری ئازیزی ئەنفالکراوان لەکات و شوێنی دیاریکراوی دواتردا ئامادەبن و هاوکاری تیمەکان بکەن.
بەیانی ئەمڕۆ روداوێکی سەختی هاتوچۆ لە شەقامی پشتێنەیی کەرکوک رویدا، پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، بەهۆی روداوەکەوە دوو کەس گیانیان لەدەستداوە.
عامر نەریمان وتەبێژی پۆلیسی هاتوچۆی كەركوك بە كوردسات نیوزی راگەیاند، بەیانی ئەمڕۆ بە دیاریکراوی سەعات 7:30 لە شەقامی پشتێنەیی کەرکوک روداوێکی هاتوچۆ لەنێوان ئۆتۆمبێلی تایبەت و ئۆتۆمبێلێکی جۆری بارهەڵگری تانکەری ئاو رویدا.
وتیشی، تانکەری ئاوەکە سەرقاڵی ئاودانی نەمامەکانی شۆستەی شەقامەکە بووە و بەپێی زانیارە سەرەتاییەکان ئۆتۆمبێلە تایبەتەکە بە خێراییە زۆر لە شەقامەکە هاتووە و خۆی کێشاوە بە ئۆتۆمبێڵە بارهەڵگەرەکەدا، لە ئەنجامدا دوو کەس گیانیان لەدەستداوە، کە هەردووکیان ژنن.
لە چوارچێوەی هەڵمەتی بانگەشەی هەڵبژاردن و سەرخستنی لیستی هاوپەیمانی خەڵکی نەینەوای ژمارە '٢٨١' بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، رزگار حاجی حەمە لێپرسراوی مەکتەبی هەڵبژاردنی یەکێتی بە یاوەری ئاراس محەمەد ئاغا سەرۆکی هاوپەیمانی یەکێتی خەڵکی نەینەوا سەردانی ژمارەیەك کەسایەتی نەینەوایان کرد.
لە میانی سەردانەکاندا سەردانی هەریەک لە شێخ عامر مرعز حديدی سەرۆکی لیستی یەکێتی خەڵکی نەینەوا و شێخ جەوهەر ئاغا هەرکی و رافع سالم سەرۆکی حزبی رەفعەی نیشتیمانی کرد.
لە سەردانەکاندا وەفدی یەکێتی سوپاسی پاڵپشتی و پشتیوانی ئەو کەسایەتیانەی کرد، کە بۆ لیستی یەکێتی خەڵکی نەینەوا و هیوایان خواست رۆڵی کاریگەر ببینن لە سەرخستنی کاندیدانی یەکێتی و خزمەتکردنی خەڵکی موسڵ بەبێ جیاوازی .
هاووڵاتییەک لە چیای ماکۆکی سنوری ئیدارەی راپەڕین هەڵدێرا و بەهۆیەوە هاووڵاتییەک گیانی لەدەستدا.
بەڕێوەبەرایەتی بەرگری شارستانی راپەڕین رایگەیاند، کەمێک پێش ئێستا ئاگادارکراونەتەوە هاووڵاتییەک لە چیای ماکۆک لە سنوری گوندی نۆرێ هەڵدێراوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، تیمەکانی بەرگری شارستانی راپەڕین لە شوێنی روداوەکە و تەرمی هاووڵاتییەکەیان دۆزیوەتەوە کە بەهۆی هەڵدێرانەکەوە گیانی لەدەستدا.