سەرۆککۆمار
سەرۆک کۆماری عیراق دەڵێت: رەوشی ئێستای عیراق سەقامگیرە و دەستمان کردووە بە باشترکردنی ئابوری و خزمەتگوزاری و ژێرخانی ئابوری.
د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق چاوپێکەوتنێکی لەگەل کەناڵی سی بی ئێسی ئەمریکی ئەنجامدا و سەبارەت بە کێشەی کەمئاوی و پشکی عیراق لە ئاوی دیجلە و فورات رایگەیاند، زۆربەی جار بەشە ئاوی عیراق لە رووباری دیجلە و فورات و لقەکانیان وەرناگرین. ئەگەر عێراق پشکی دادپەروەرانەی خۆی لە ئاو وەربگرێت، ئەوا تووشی کێشەی کەم ئاوی نابینەوە.
سەرۆ کۆماری عیراق سەبارەت بە رەوشی ئەمنی ئاماژەی بەوەکرد، ئەمڕۆی عیراق لە شار و ناوچەکانیدا سەقامگیرە، گەشتیارێکی زۆریش سەردانی عیراق دەکەن.
وتیشی، رژێمی دیکتاتۆری پێشوو چەندین ململانێی نێوان عیراق و وڵاتانی دراوسێمان لێکەوتەوە و بە شەڕ و لەشکرکێشی بۆ سەر کوێت دەستدرێژییەکانی گەیشتە لوتکە، ئەمەش بووە هۆی ناسەقامگیری بۆ عیراقییەکان.
سەرۆک کۆمار راشیگەیاند، دوای ڕزگارکردنی گەلەکەمان لە دیکتاتۆریەت رووبەڕووی تیرۆر بووینەوە و توانیمان بە هاوکاری دۆستەکانمان لە کۆمەڵی نێودەوڵەتیدا شکستی پێبهێنین، ئەمڕۆ دەستمان کردووە بە باشترکردنی ئابوری و خزمەتگوزاری و ژێرخانی ئابوری.
ئەوەشی خستەڕوو، هیچ هەڕەشەیەک لە عیراق لە لایەن داعشەوە نییە و زەبری زۆریان بەرکەوتوە، بەڵام دەبێت لە ئامادەباشییەکی باشدا بین بۆ چاودێریکردنی جموجۆڵەکانی داعش، نەک تەنها لە عیراق، بەڵکو لە ناوچەکەدا.
هەر لە چاوپێکەوتنەکەدا د.لەتیف رەشید سەبارەت بە مانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە عیراق رایگەیاند، مانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە عیراق یان نا، پەیوەستە بە حکومەت و ئەنجوومەنی نوێنەرانەوە و دانوستان لە نێوان حکومەتی عیراق و ئەمریکا لەسەر ئەم بابەتە بەردەوامە.
جەتیشیکردەوە، دەمانەوێت عیراق بە دوور لە هێزی دەرەکی ببینین، و هێزە ئەمنییەکانی عیراق توانای بەرگریکردنی وڵاتیان هەبێت لە بەرانبەر هەڕەشە تیرۆریستییەکان لە ناوچەکەدا.
سەرۆک کۆماری عیراق تیشکی خستەسەر لێدوانەکانی سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوەکرد، هیوادارین دۆناڵد ترەمپ، ئەو وتانەی جێبەجێ بکات کە وتبووی کاتێک بوو بە سەرۆکی ئەمریکا، کۆتایی بە هەموو جەنگەکانی جیهان بهێنێت.
دەشڵێت، جەنگی بەردەوامی غەززە کارەساتبارە و دەبێت رابگیرێت و هاوکاری مرۆیی بگەیەنرێت و بڕیار و راسپاردەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان جێبەجێ بکرێن، بەتایبەتی ئەوانەی لەم دواییانەدا لە لایەن وڵاتانی ئەوروپاوە بڕیاری لەسەر دراوە.
"دەمانەوێت کۆتایی شەڕی ڕووسیا و ئۆکرانیا ببینین، چونکە شەڕ کێشەکانی نێوان وڵاتان چارەسەر ناکات" د.لەتیف رەشید وا دەڵێت.
سەرۆک کۆمار لە بارەی هەڵبژاردنەکانی داهاتووی عیراق ئەوەی خستەڕوو، ئێمە گەشبینین بەوەی کە هەڵبژاردنی داهاتووی پەرلەمانی عیراق بە شێوەیەکی ئاشتیانە و دیموکراسیانە بەڕێوە بچێت، هەروەک چۆن هەڵبژاردنەکانی پێشووش هەیانبوو، رێوشوێنی زۆریشمان گرتووەتەبەر بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئازاد و دیموکراسییە.
پەیوەندییەکانی نێوان عیراق و ئێران یەکێکی دیکە بوو لە تەوەرەکانی چاوپێکەوتنەکە و د،لەتیف رەشید ئاشکرایکرد، ئێران وڵاتێکی دراوسێیە، سنوورەکەمان هەزار و 400 کیلۆمەتر درێژ دەبێتەوە. پەیوەندییە دووقۆڵییەکانمان لە بوارە جیاجیاکاندا باشن.
هەروەها تیشکی خستەسەر ئەوەی پەیوەندییەکی باشمان لەگەڵ ئەمریکا هەیە، هیوادارین لە زۆر بواردا پەیوەندی بازرگانی پتەوتر لە نێوانماندا دروست بکەین، هەروەها لە بواری وزە، ژێرخانی ئابوری، رێگاوبان، پرد، و کشتوکاڵدا هاوکاری بکەین.
هەر لە چاوپێکەوتنەکەدا سەرۆک کۆمار جەختی لەچارەسەرکردنی کێشەی ئاوی عیراق کردەوە و وتی، کێشەی ئاو تەنها کێشە نییە لە عیراق، کێشەیەکە لە سەرانسەری خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و ئەفریقا و خۆرهەڵاتی دوور و تەنانەت لە هەندێک ناوچەی ئەوروپاشدا هەیە، لە سانفرانسیسکۆ رووبەڕووی کێشەی ئاو بووەتەوە.
هەروەها پێویستە زۆرترین ئاوی باران لە رێگەی کۆکردنەوەی ئاو و دروستکردنی بەنداو کۆبکەینەوە، دانوستانی باش و سودبەخش لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ سازبکەین بۆ ئەوەی پشکێکی دادپەروەرانەمان پێبدرێت، و باشترکردنی بەڕێوەبردنی ئاو و هاوکات رووبەڕووی ئەو ئاستەنگانە دەبینەوە.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق ئەمڕۆ سێشەممە 30ـی 9ـی 2025 لە کۆشکی بەغداد پێشوازی لە عەلی ئەدیب حەبحاب بەڵیۆزی لوبنان لە عیراق کرد بەبۆنەی کۆتاییهاتنی ئەرکەکانی.
لەمیانەی کۆبوونەوەیەکدا سەرۆک کۆمار پەرۆشی عیراقی بۆ پتەوکردنی پەیوەندییه برایانەکانی لەگەڵ لوبنان دووپاتکردەوه و هیوای سەرکەوتنی بۆ باڵیۆز خواست له کارەکانی داهاتوویدا.
لای خۆیەوە حەبحاب ستایشی رۆڵی بەڕێز سەرۆک کۆمار و هەوڵەکانی کرد لە بەرەوپێشبردنی پەیوەندی برایانەی نێوان هەردوو وڵات و سوپاسگوزاری خۆی دەربڕی بۆ ئەو پشتیوانییە بەردەوامەی کە لە ماوەی کارکردنیدا بەدەستی هێناوە.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، پەیامێکی هاوخەمی ئاڕاستەی عەلی سیستانی مەرجەعی باڵای شیعەکان لە عیراق دەکات بەبۆنەی کۆچی دوایی هاوسەرەکەی.
دەقی پەیامەکەی سەرۆک کۆمار
بەوپەڕی خەم و پەژارەوە، سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی گەلی عێراق و ئومەتی ئیسلامی دەکەین بۆ کۆچی دوایی خاتوونی هاوسەری مەرجەعی باڵا ئایەتوڵڵا عوزما سەید عەلی حوسەینی سیستانی، خوای گەورە تەمەندرێژی بکات.
بەو بۆنە خەمناکەوە، پرسەو سەرەخۆشی و هاوخەمی قووڵی خۆمان ئاراستەی بەڕێز مەرجەعی باڵا و هەردوو کوڕەکەی، بەڕێز ئایەتوڵڵا سەید محەمەد ڕەزا سیستانی و بەڕێز ئایەتوڵڵا سەید محەمەد باقر سیستانی و بنەماڵە بەڕێزەکەیان دەکەین، داواکارین لە خوای گەورە کۆچکردوو بە بەهەشتی بەرینی خۆی شاد بکات و ئارامی و دڵنەوایی بە خانەوادە و بەڕێز مەرجەعی باڵا و بنەماڵە بەڕێزەکەیان ببەخشێت.
إنا لله وإنا اليه راجعون.
د.لەتیف جەمال ڕەشید
سەرۆک کۆمار
٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥
سەرۆک کۆماری عیراق سوپاسی پشتگیری بەردەوامی نەتەوەیەکگرتووەکانی بۆ عیراق کرد و ئەوەی خستە روو، پێزانینی زۆریان بۆ رێکخراوەکە هەیە کە بەردەوام هاوکار بووە لە بەدیهێنانی دیموکراسی لە عیراق بە پشتیوانیکردنی هەڵبژاردنەکان و بەڵینیشی دا، وەک پارێزەری دەستور کار بکات بۆ دڵنیابوونەوە لە بەردەوام و سەلامەتی سیستمی دیموکراسی لە وڵاتەکە و بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنێکی ئازاد و پاک و بێگەرد لەمساڵدا.
هاوکات، ئامادەیی عیراقی دەربڕی بۆ میوانداریکردنی بارەگا جیاوازەکانی نەتەوەیەکگرتووەکان لە عیراق.
لە تەوەرێکی دیکەی وتارەکەیدا د. لەتیف رەشید باسی لە پرسی تیرۆر لە عیراقدا کرد و ئاماژەی بەوەکرد، بە پاڵپشتی دۆستەکانی؛ عیراق توانی بەسەر مەترسیدارترین هەڕەشەی تیرۆرستی جیهاندا سەربکەوێت و ئێستا هەنگاو دەنێت بەرەو سڕینەوەی پاشماوەی ئەو هێرشانە. وتیشی، ئێمە باوەڕمان وایە؛ تیرۆر بەبێ جیاوازی لە دروشم و ماسکەکەکانی رێبازێکە کە پێویستە لێپیچینەوە لەگەڵ پاڵپشتیکارانیشیدا بکرێت.
لەلایەکی دیکەوە سەرۆک کۆمار باسی لە جەنگی غەززە کرد و رایگەیاند، ئەوەی بەسەر هاووڵاتیانی فەلەستینیدا دێت شایستەی مرۆڤ نییە و دۆخێکی شەرمەزارکەرە بۆ مرۆڤایەتی.
سەرۆك كۆماری عیراق دەڵێت، هەرێمی كوردستان و عیراق لە هەوڵی بەردەوامدان بۆ چارەسەركردنی كێشەكانیان لە رێگەی دانوستان و گفتوگۆوە.
د.لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ كەناڵی فرانس 24 رایگەیاند، مانەوە و كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە عیراق بەپێی رێككەوتنی ستراتیژی نێوانیان دەبێت و لەئێستاشدا عیراق گەیشتووەتە قۆناغێك پێویستی بە هێزی بیانی و ئەمریكا نییە و دەتوانێت شەڕی تیرۆر بكات و پارێزگاری لە ئاساسیش و ئارامییەكەی بكات.
وتیشی، گروپی تیرۆریستی داعش بە تەواوەتی تێكشكاوە و سەرجەم سنورەكانیش كۆنترۆڵكراون و بە وردی چاودێری جوڵەی گروپە تیرۆرستییەكان دەكەن.
سەرۆك كۆماری عیراق راشیگەیاند، هەردوو حكومەتی عیراق و هەرێمی كوردستان لە دانوستان و گفتوگۆ بەردەوامن بۆ چارەسەركردنی كێشە و ناكۆكییەكان و دوایین هەوڵیشیان رێككەوتن بووە لەسەر دەستپێكردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێمی كوردستان.
سەرۆك كۆماری عیراق و هاوتا ئێرانیەكەی لە نیویۆرك كۆبوونەوە و جەختیان لە پتەوكردنی پەیوەندیەكانی نێوانیان كردەوە.
نوسینگەی سەرۆكایەتی كۆمار رایگەیاند، د. لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق و مەسعود پزیشكیان سەرۆك كۆماری ئێران، بە ئامادەیی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان و د. فوئاد حسێن وەزیری دەرەوەی عیراق، لە پەراوێزی 80هەمین دانیشتنی كۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان كۆبوونەوە و لەمیانی دیدارێكدا پەیوەندیە دووقۆڵییەكانی نێوان بەغداد و تاران و دوایین پێشهاتەكانی ناوچەكەیان تاووتوێ كرد.
لە كۆبوونەوەكەدا، د. لەتیف جەختی لە گرنگی بەهێزكردنی هەماهەنگیەكانی نێوان دوو وڵاتەكە كردەوە و بەپێویستی زانی كۆتایی بە شەڕ و ناكۆكیەكانی ناوچەكە بهێنرێت، هەروەها، جارێكی تر هێرش نەكرێتە سەر وڵاتانی ناوچەكە، بۆ ئەوەی نەبێتە هۆی تێكدانی سەقامگیری.
لای خۆشیەوە، پزیشكیان پابەندبوونی تارانی بە بنیاتنانی پەیوەندییەكی هەماهەنگانەی نزیك لەگەڵ عیراق لە بوارە جیاجیاكاندا دووپات كردەوە و جەختیشی كردەوە لە پشتیوانی خۆی بۆ پێشنیازەكانی د. لەتیف رەشید سەبارەت بە پێویستی كۆتاییهێنان بە شەڕ و ململانێكان، هەروەها هەوڵدان بۆ چەسپاندنی سەقامگیری لە ناوچەكە.
سەرۆك كۆماری عیراق لە كۆنفڕانسێكی نێودەوڵەتیدا لە نیویۆك رایگەیاند، هەموو هەوڵەكان بۆ داخستنی كەمپی هۆل كە یەكێكە لە ئاڵۆزترین پرسە مرۆیی و ئەمنییەكان بەردەوام دەبێت.
د.لەتیف رەشید، سەرۆك كۆماری عیراق لە وتارێكیدا لە كۆنفرانسی نێودەوڵەتی تایبەت بە كامپی هۆل لە نیویۆرك پێشكەشی كرد، رایگەیاند كامپەكە یەكێكە لە ئاڵۆزترین پرسە مرۆیی و ئەمنییەكان و عیراق بڕیارێكی بوێرانەی داوە بۆ گەڕاندنەوەی هاووڵاتیانی لەو كەمپە.
سەرۆك كۆماری عیراق ئاشكرای كرد كە تائێستا 4915 خێزان لە كامپی هۆلەوە گەڕێندراونەتەوە بۆ عیراق بە گشتی 34 وڵات هاووڵاتییەكانیان لەو كامپەگەڕاندووەتەوە و شەش وڵات ماون كە ئەركی گەڕانەوەی هاوڵاتیانیان جێبەجێ بكەن.
د. لەتیف رەشید وتی كار دەكەن تا دوای چاكسازیی ئەو كەسانەی لە كامپی هۆل گەڕاونەتەوە تێكەڵ بە كۆمەڵگە بكرێنەوە و جەختی لەوە كردەوە كە پێویستە بەشێوەیەك كۆتایی بە پرسی كامپی هۆل بهێنرێت كە خزمەت بە ئاسایشی ناوچەیی و نێودەوڵەتی بكات و بۆ ئەو مەبەستە ش هاوكاری نێودەوڵەتی گرنگە.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، دوێنێ لە بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیویۆرک لەگەڵ شێخ سەباح خالید حەمەد ئەلسەباح شازادەی جێنشینی کوێت لە پەراوێزی کۆبوونەوەکانی 80 هەمین خولی کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان کۆبووەوە.
لەسەرەتای کۆبوونەوەکەدا شازادەی جێنشین سڵاوی شێخ مشعەل ئەحمەد ئەلجابر ئەلسەباح میری کوێت گەیاندە سەرۆک کۆمار و پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات و چۆنیەتی پشتیوانیکردن و پتەوکردنیان لەپێناو بەرژەوەندیی هەردوو گەلی برا گفتوگۆکرا.
سەرۆک کۆمار جەختی لەسەر پێویستی بەردەوامی هەماهەنگی و راوێژ لەسەر پرسە جۆراوجۆرەکان کردەوە بەشێوەیەک کە یارمەتیدەر بێت بۆ بەدیهێنانی بەرژەوەندییەکانی گەلانی ناوچەکە و خزمەت بە ئامانجە رەواکانیان و لەو بارەیەوە ئاماژەی بە هەڵوێستی عیراق کرد کە دەستدرێژی لەسەر کەرتی غەززە ڕەتدەکاتەوە و جەختی لەسەر مافی گەلی فەلەستین کردەوە بۆ بەدەستهێنانی مافەکانیان بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆیان.
هەروەها تاوتوێی دوایین پێشهاتنەکانی گۆڕەپانی هەرێمی و نێودەوڵەتی و ڕۆڵی نەتەوەیەکگرتووەکان له دانانی بناغەکانی ئاشتی و ئاسایشی نێودەوڵەتی بۆ بەدیهێنانی سەقامگیری له رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهان به گشتی و جێبەجێکردنی ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام کرا.
کۆبوونەوەکە بە ئامادەبوونی جێگری سەرۆک وەزیر، وەزیری دەرەوە فوئاد حسێن و جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان قوباد تاڵەبانی و وەزیری تەندروستی ساڵح حەسناوی و راوێژکاری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران د. خالد یەعقوبی بەڕێوەچوو.
سەرۆک کۆماری عیراق لەگەڵ سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان کۆبووەوە و جەختیان لە هەوڵەکانی پشتگیریکردنی ئاشتی و ئاسایش کردەوە.
لە چوارچێوەی بەشداریکردنی لە کۆبوونەوەکانی هەشتاهەمین خولی کۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیویۆرک، د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، دوێنێ چاویکەوت بە ئەنتۆنیۆ گوتیرێس، سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان .
لە میانی دیدارێکدا، گفتوگۆ دەربارەی پەرەسەندنە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان و رۆڵی نەتەوە یەکگرتووەکان لە پشتگیریکردنی هەوڵەکانی ئاشتی و ئاسایش کرا، هاوکات گرنگترین ئەو پرسانەی کە لە کارنامەی کۆمەڵەی گشتییدا بوون، تاوتوێ کران.
سەرۆک کۆمار جەختی لەسەر پشتیوانیی عیراق بۆ هەوڵەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە چارەسەرکردنی ئاستەنگە جیهانییەکان کردەوە و ئاماژەی بە گرنگیی بەردەوامبوونی کاری هاوبەش بۆ رووبەڕووبوونەوەی دەرهاویشتەکانی گۆڕانی کەشوهەوا و تێکچوونی ژینگە و کاریگەرییە نەرێنییەکانیان کرد، ئەوەش لە رێگەی دانانی بەرنامەی چڕوپڕ لە چوارچێوەی هاوکارییەکی نێودەوڵەتیی بەرهەمداردا.
لەلای خۆیەوە، سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان ستایشی رۆڵی عیراقی لە پشتگیریکردنی سەقامگیریی ناوچەکەدا کرد، هەروەها دەستخۆشی لە بەشداریکردنەکانی لە بەهێزکردنی گفتوگۆ و لێکتێگەیشتنی نێودەوڵەتیدادوپات کردەوە، جەختیشی لەسەر پەرۆشیی ڕێکخراوەکە بۆ بەردەوامیدان بە هاوکاری لەگەڵ عیراق لە بوارە جیاوازەکاندا کردەوە.
دیدارەکە بەئامادەبوونی جێگری سەرۆک وەزیر، وەزیری دەرەوە فوئاد حسێن، و جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان قوباد تاڵەبانی،و وەزیری تەندروستی د. ساڵح حەسناوی، و وەزیری کۆچ و کۆچبەران ئیڤان فایەق جابرۆ، و نوێنەری هەمیشەیی عیراق لە نەتەوەیەکگرتووەکان باڵیۆز لوقمان فەیلی بەڕێوەچوو.
د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، دوێنێ پێنجشەممە لە شوێنی حەوانەوەی خۆی لە نیویۆرک، لە پەراوێزی بەشدارییکردنی لە 80هەمین دانیشتنی کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان، پێشوازیکرد لە ئەحمەد ئەبول غیت سکرتێری گشتیی کۆمەڵەی دەوڵەتانی عەرەبی.
لە کۆبوونەوەکەدا باس لە پێشهاتی گۆڕەپانی عەرەبی و نێودەوڵەتی کرا، دیارترینیان ئەو هەوڵانە بوو بۆ پەرەپێدانی سەقامگیری لە ناوچەکە لەبەر ڕۆشنایی ئاستەنگە سیاسی و ئەمنییەکانی ئێستا.
سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە، لە سەر پێویستی چڕترکردنی هەماهەنگی لە نێوان وڵاتانی عەرەبی و یەکخستنی هەڵوێستەکان بۆ رووبەڕووبوونەوەی قەیرانی ناوچەیی و دیارترینی دەسدرێژیی ئیسرایل بۆ سەر گەلی فەلەستینی.
سەرۆک کۆمار ئاماژەیکرد بە گرنگی بەهێزکردنی کاری هاوبەشی عەرەبی و چالاککردنی رۆڵی کۆمکاری عەرەبی لە چارەسەرکردنی مەسەلەکان و پاڵپشتیکردنی دیالۆگ و چارەسەری ئاشتیانە، بەشێوەیەک کە ویستی گەلانی ناوچەکە بۆ سەقامگیری ئەمنی و ئابوری بەدیبهێنێت.
هەروەها لە کۆبوونەوەکەدا باس لە بابەتەکانی کارنامەی کۆبوونەوەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان و ئەو دەرەنجامانەکرا کە یارمەتیدەر دەبن لە چەسپاندنی بناغەکانی ئاشتی جیهانی.
لای خۆیەوە ئەبول غەیت سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ پابەندبوونی سەرۆک کۆمار بۆ بەهێزکردنی هاوکارییەکانی نێوان وڵاتانی عەرەبی دەربڕی، جەختیکردەوە لەسەر پابەندبوونی کۆمکار بۆ هەوڵدان بۆ تێپەڕاندنی ئەو قەیرانانەی کە رووبەڕووی ناوچەکە بووەتەوە.
ئەمڕۆ پێنجشەممە، لە پەراوێزی بەشدارییکردنی لە 80هەمین دانیشتنی کۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان، سەرۆک کۆمار د. لەتیف رەشید لە شوێنی مانەوەی خۆی لە نیویۆرک، پێشوازی لە دکتۆر کامل تەیب ئیدریس، سەرۆک وەزیرانی سودان کرد.
لە دیدارەکەدا، کە تێیدا پەیوەندییە دووقۆڵییەکان و هاریکاریی هاوبەشی نێوان عیراق و سودان تاوتوێ کران، سەرۆک کۆمار جەختی لە گرنگیی سەقامگیری لە سودان و پێویستیی کۆتاییهێنان بە جەنگ کردەوە و رایگەیاند کە ئەم هەنگاوە دەبێتە هۆی چەسپاندنی ئاشتی و ئاسایش بۆ گەلی سودان و بەدیهێنانی خواستیان بۆ پێشکەوتن و خۆشگوزەرانی.
هەروەها، لە بەشێکی تری کۆبوونەوەکەدا، بارودۆخی ناوچەکە و پێشهاتە نێودەوڵەتییەکان تاوتوێ کران و گرنگیی کاری هاوبەش و هەماهەنگی لەسەر پرسە جێبایەخەکان بۆ هێنانەدی سەقامگیری لە ناوچەکەدا دووپاتکرایەوە.
لەلایەن خۆیەوە، سەرۆک وەزیرانی سودان، دکتۆر کامل تەیب ئیدریس، خواستی وڵاتەکەی بۆ پتەوکردنی پەیوەندییەکان لەگەڵ عیراق و کردنەوەی ئاسۆی نوێی هاریکاری لە بوارە جیاجیاکاندا نیشاندا. هاوکات، هەڵوێستی پشتیوانیکارانەی عیراقی لەپێناو سەقامگیریی سوداندا بەرز نرخاند.
شایەنی باسە، لە کۆبوونەوەکەدا وەفدێکی باڵای عیراقی ئامادەبوون، لەنێویاندا قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان، دکتۆر عەلی شکری، سەرۆکی دەستەی راوێژکارانی سەرۆکایەتی کۆمار، و دکتۆر خالید یەعقوبی، راوێژکاری سەرۆک وەزیران.
وێنەکان:
لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کەناڵی ئاسمانی "ئەلغد"، د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، تیشکی خستە سەر هەڵوێستی نەگۆڕی عیراق سەبارەت بە پرسە هەنووکەییەکانی ناوچەکە و دۆخی ناوخۆی وڵات، و جەختی کردەوە کە تاکە چارەسەری ریشەیی بۆ بارودۆخی ناوچەکە، داننانە بە مافە رەواکانی گەلی فەڵەستین.
هەڵوێستی عیراق لەسەر پرسی فەڵەستین:
سەرۆک کۆمار رایگەیاند: "عیراق هەمیشە جەختی کردووەتەوە کە هیچ چارەسەرێک بۆ بارودۆخی ناوچەکە نییە، جگە لە چارەسەرێکی ریشەیی بۆ کێشەی فەڵەستین کە بریتییە لە پێدانی هەموو مافە رەواکانیان، لەوانە دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ و بەدەستهێنانی تەواوی مافە سیاسی و ئابوورییەکانیان وەک هەر گەلێکی تر."
ناوبراو بە توندی دژایەتی خۆی بۆ هەر هەوڵێک دەربڕی کە داوا لە فەڵەستینییەکان بکات خاکی خۆیان جێبهێڵن و وتی: "هیچ کەسێک مافی ئەوەی نییە داوا لە فەڵەستینییەکان بکات خاکەکەیان بەجێبهێڵن، ئەمە وڵات و نیشتمانی ئەوانە و نابێت قبوڵ بکرێت کە گەلی فەڵەستین ببێتە گەلێکی ئاوارە."
هاوکات داوای کرد کە وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی هەڵوێستێکی یەکگرتوویان هەبێت بۆ پشتیوانیکردن لە چارەسەرێکی کۆتایی و هەمیشەیی بۆ ئەم پرسە، هەروەها داوای راگرتنی بەپەلەی جەنگ و گەیاندنی یارمەتی مرۆیی و پزیشکی بۆ خەڵکی غەززەی کرد.
دۆخی ناوخۆی عیراق و هەڵبژاردنەکان:
سەبارەت بە دۆخی ناوخۆی عیراق، سەرۆک کۆمار، د. لەتیف رەشید؛ ئاماژەی بەوەدا کە دوای تێپەڕاندنی قۆناغی شەڕ دژی داعش، ئێستا عیراق لە دۆخێکی ئارام و سەقامگیردایە. وتیشی: "گەلی عیراق ماوەیەکی زۆر بەدەست تاوانەکانی داعش و تیرۆرەوە ناڵاندی، بەڵام سوپاس بۆ خوا ئێمە ئەم کێشەیەمان چارەسەر کردووە و ئێستا جەخت لەسەر دابینکردنی خزمەتگوزاری، وەبەرهێنان، و باشترکردنی ژێرخانی ئابووری دەکەینەوە."
سەرۆک کۆمار ئاشکراشی کرد کە دوای چەند هەفتەیەکی تر هەڵبژاردن لە عیراق بەڕێوەدەچێت بۆ پێکهێنانی حکومەت و پەرلەمانێکی نوێ، و دڵنیایی دا کە بارودۆخ بۆ ئەم پرۆسەیە لەبارە.
رۆڵی عیراق لە ناوچەکە و دۆخی سوریا:
د. لەتیف رەشید ئامادەیی عیراقی نیشاندا بۆ هاوکاریکردن لە چارەسەرکردنی کێشەکانی ناوچەکە لەڕێگەی پەیوەندییە باشەکانی لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ. لەم چوارچێوەیەدا باسی لە پرسی کامپی هۆل لەسەر سنووری سوریا کرد و رایگەیاند کە حکومەتی عیراق خێزانە عیراقییەکانی داعشی وەرگرتووەتەوە و لە سەنتەرەکانی چاکسازی کار بۆ باشترکردنی بارودۆخیان دەکات.
لە کۆتاییدا، سەبارەت بە دۆخی سوریا، سەرۆک کۆمار ئاماژەی بە کۆبوونەوەی لەگەڵ "ئەحمەد شەرع" کرد و هیوای خواست سیستمێکی نوێی دیموکراتی لە سوریا دابمەزرێت کە رێز لە هەموو پێکهاتەکان بگرێت و رێگە لە دەستێوەردانی دەرەکی بگیرێت.
سەرۆک کۆماری عیراق لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کەناڵی بی بی سی باس لە رەوشی فەلەستین و هەوڵوێستی عیراق و چەند پرسێکی گرنگی دیکە دەکات.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ کەناڵی بی بی سی ئەنجامدا و رایگەیاند: هەڵوێستی عیراق لەسەر مەسەلەی فەلەستین نەگۆڕە و لێکدانەوە هەڵناگرێت، لەبەرانبەر پشتیوانی تەواو بۆ مافە رەواکانی گەلی فەلەستین کە لە سەرووی هەموویانەوە مافی چارەی خۆنووسین و دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆیان هەیە، هەروەها ناتانیاهۆ رۆژانە کردەوەیەک ئەنجام دەدات کە دەگاتە تاوان و هەموو جیهان بەباشی لەوە ئاگادارە.
سەرۆک کۆمار دەشڵێت: بەردەوامی نکۆڵیکردن لە مافی گەلی فەلەستین بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆیان گڕی ململانێکە بە بێ ئاسۆیەک دەهێڵێتەوە، داننان بە دەوڵەتی فەلەستین بە هیچ شێوەیەک پاداشتێک نییە بۆ حەماس و ئەمەش پۆچوونێکی نادادپەروەرانەیە و خزمەت بە رێگەی ئاشتی ناکات، فەلەستینییەکان هەموویان حەماس نین و سەرهەڵدانی بزووتنەوەکە ئەنجامی راستەوخۆی نەبوونی چارەسەرێکی دادپەروەرانە بوو بۆ کێشەکەیان.
لە چاوپێکەوتنەکەدا سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەشداوە: پەیامەکەمان روون و یەکلاکەرەوەیە، راگرتنی دەستدرێژی بۆ سەر غەززە و گەلی فەلەستین یەکەم و پێویستە بۆ هەر رێگایەکی سیاسی جددی.
سەرۆک کۆمار دەشڵێت: عیراق پابەندبوونی خۆی بە بنیاتنانی هاوبەشی بەهێز و دۆستایەتی پتەو و پەیوەندی ئاسایی لەگەڵ کۆماری ئیسلامی ئێران دووپات دەکاتەوە بە شێوەیەک کە بەرژەوەندییەکانی هەردوو گەل بپارێزێت و بەشداری لە چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری ناوچەکە بکات.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، رۆژی چوارشەممە 24 ی ئەیلولی 2025 لە شوێنی مانەوەی خۆی لە نیویۆرک، پێشوازی کرد لە دکتۆر رەشاد محەمەد عەلیمی سەرۆکی ئەنجومەنی سەرکردایەتی سەرۆکایەتی یەمەن لە چوارچێوەی بەشداریکردنی لە کۆبوونەوەکانی کۆمەڵەی گشتی نەتەوەیەکگرتووەکاندا .
لە کۆبوونەوەکەدا، پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات و چۆنیەتی پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی بۆ خزمەتکردنی بەرژەوەندییە هاوبەشەکانی هەردوو گەلی برا تاوتوێکران و هەروەها گفتوگۆ کرا لەسەر ژمارەیەک بابەتی بەرژەوەندی هاوبەش .
سەرۆک کۆمار، جەختی لەسەر گرنگی بەردەوامی هەماهەنگی و کارکردن بۆ پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری لە ناوچەکەدا کردەوە .
لای خۆیەوە، رەشاد عەلیمی ستایشی پتەوبوونی پەیوەندیی برایانەی نێوان عیراق و یەمەن کرد و خواستی وڵاتەکەی بۆ فراوانکردنی بوارەکانی هاوکاری لەگەڵ عیراق لەبوارە جیاجیاکاندا دەربڕی.
له کۆبوونەوەکەدا، قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان و قاسم ئەعرەجی راوێژکاری ئاسایشی نەتەویی و ژمارەیەک له لێپرسراوانی هەردوولا ئاماده بوون.
سەرۆك كۆماری عیراق دەڵێت، گەلی عیراق بە پەرۆشە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردن لە وادەی خۆیدا و لە ئێستاشەوە ئامادەكاریی كراوە.
لە پەراوێزی خولی 80هەمین كۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەكگرتووەكاندا، د.لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق لە چاوپێكەتنێكدا لەگەڵ كەناڵی بی بی سی كۆمەڵێك پرسی هەرێمایەتی و نێودەوڵەتی باسكرد و ستایشی بڕیاری ژمارەیەك لە وڵاتانی ئەوروپای كرد بۆ داننان بە دەوڵەتی فەلەستین و رایگەیاند، عیراق پشتیوانی لە مافەكانی گەلی فەلەستین دەكات.
لەبارەی چارەنووسی هێزەكانی ئەمریكاش لە عیراق وتی، بڕیاری مانەوە یان كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا، بڕیارێكی هاوبەشی نێوان هەردوو حكومەتی ئەمریكا و عیراقە، تا ئێستاش هەندێك لە هێزەكانی ئەمریكا بۆ مەشقپێكردنی هێزە چەكدارەكان ماونەتەوە و ئێستاش تیرۆر لە ناوبراوە و وڵات سەقامگیرە.
سەبارەت بە هەڵبژاردنەكانی داهاتووی عیراقیش سەرۆك كۆمار رایگەیاند، گەلی عیراق بە پەرۆشە بۆ ئەنجامدانی ئەو پرۆسەیە لە وادەی خۆیدا و جەختیشیكردەوە، هەموو ئامادەكارییەك بۆ ئەو مەبەستە كراوە.