جەنگی نێوان ئێران، ئیسرائیل و ئەمریکا
لە چوارچێوەی هەوڵە دیپلۆماسییەکاندا، تاران و مۆسکۆ رەوشی نوێی ناوچەکە و ئاستەنگەکانی بەردەم دانوستانەکان لەگەڵ واشنتۆن تاوتوێ دەکەن، بۆ ئەو مەبەستەش وەزیری دەرەوەی ئێران گەیشتە روسیا.
عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، سەردانەکەی بۆ روسیا دەرفەتێکی گرنگە بۆ هەماهەنگی کردن لەگەڵ مۆسکۆ سەبارەت بە رەوشی ناوچەکە لە قۆناغی پاش جەنگی دژ بە ئیسرائیل و ئەمریکا.
بەرەبەیانی ئەمڕۆ، عەباس عراقچی گەیشتە شاری سانت پترسبۆرگی روسیا و بڕیارە لەگەڵ ڤلادیمێر پوتن، سەرۆکی ئەو وڵاتە کۆببێتەوە. وەزیری دەرەوەی ئێران لە چاوپێکەوتنێکی میدیاییدا ئاماژەی بەوەکرد، ئێستا کاتێکی گونجاوە بۆ راوێژکردن لەگەڵ دۆستە روسەکانمان دەربارەی ئەو گۆڕانکارییانەی لە ئەنجامی جەنگدا هاتوونەتە ئاراوە و تاوتوێی پێشهاتەکان بکەین.
عراقچی لە بەشێکی تری قسەکانیدا تیشکی خستەسەر پرسی دانوستانەکان و رایگەیاند، سیاسەتەکانی ئەمریکا بووەتە هۆی دواکەوتنی ئەو دانوستانانەی بڕیار بوو لە ئیسلام ئاباد بەڕێوەبچن، ئاماژەی بەوەشکرد، سەرەڕای هەبوونی پێشکەوتن لە دانوستانەکانی پێشووتردا، بەڵام بەهۆی ئەوەی واشنتۆن "داواکاری زێدەڕۆیانەی" هەبووە، نەتوانراوە ئامانجەکان بەدی بهێنرێن.
لە بەرانبەردا، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا گومانی خۆی نیشانداوە لەو لایەنەی لە ئێستادا بڕیار بەدەستە لە تاران و رایگەیاندووە، بوونی ئاڵۆزی و سەرلێشێواوی لەناو سیستمەکەدا وایکردووە گەیشتن بە رێککەوتن کارێکی قورس بێت.
ئاسایشی گەرووی هورمز و هەماهەنگی لەگەڵ عومان، وەزیری دەرەوەی ئێران جەختیشی کردەوە، تاران و مەسقەت، وەک دوو وڵاتی کەناراو لەسەر گەروی هورمز، رێککەوتوون لەسەر بەردەوامبوونی راوێژەکان لەسەر ئاستی پسپۆڕان، ئەوەش بە مەبەستی زامنکردنی هاتوچۆی سەلامەت و پاراستنی بەرژەوەندییە هاوبەشەکان لەو رێڕەوە ئاوییە ستراتیژییەدا.
وەزارەتی دەرەوەی ئێران، ئەمڕۆ شەممە، رایگەیاند کە عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی وڵاتەکە، لە میانی کۆبوونەوەیدا لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی پاکستان، هەڵوێستی ئێرانی لەبارەی ئاگربەست و کۆتاییهێنان بە شەڕ روون کردووەتەوە.
لە بەیاننامەیەکی وەزارەتی دەرەوەی ئێراندا، هاتووە: عەباس عراقچی لە کۆبوونەوەکەیدا لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی پاکستان، دیدگای ئێرانی سەبارەت بە پرسی ئاگربەست و پێویستی کۆتاییهێنان بە جەنگ خستووەتەڕوو.
بەیاننامەکە ئاماژەی بەوەش کردووە: عراقچی تیشکی خستووەتە سەر بەردەوامیی دەستدرێژییەکانی ئیسرائیل بۆ سەر لوبنان و ستایشی بایەخدانی حکومەتی پاکستانی کردووە بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی ئاگربەست لە لوبنان.
نوێنەری ئێران لە نەتەوەیەكگرتووەكان دەڵێت، ئێران شەڕ ناكات، بەڵكو بەرگری لە خۆی دەكات، بەرگركریكردنیش خاڵی كۆتایی نییە.
عەلی بەحرەینی، نوێنەری هەمیشەیی ئێران لە نەتەوە یەكگرتووەكان لە چاوپێكەوتنێكدا ئاماژەی بۆ ئەوەكردووە، ئەمریكا دەستپێشخەری شەڕبووە بۆ سەر وڵاتەكەی، ئێران تەنها بەرگریی لە خۆی دەكات و بەرگریكردنیش هیچ خاڵێكی كۆتایی نییە، تا ئەو كاتەی شەڕ بە تەواوی رادەوەستێت و گرەنتی دووبارە نەبوونەوەی دەدرێت بەرگریكردن بەردەوام دەبێت.
سەبارەت بە گەروی هورمزیش رایگەیاندوە، دوژمنانی ئێران گەروی هورمز بۆ پڕچەككردنی بنكە سەربازییەكان و ئامانجە نایاساییەكانیان لە ناوچەكە بەكاردەهێنن، ئێستاش رەوشی گەرووەكە گۆڕاوە و بە وردی چاودێری هەموو ئەو كەشتیانە دەكەن كە پێیدا تێدەپەڕن بۆ ڕێگری لە كارە نایاساییەكان.
سێنتكۆم دەڵێت لە گەروی هورمز رێگرییان لە كەشتییەك كردووە كە ئاڵای ئێرانی لەسەربووە و ویستویەتی بەرەو بەندەرەكانی ئەو وڵاتە بڕوات.
فەرماندەیی ناوەندیی هێزەكانی ئەمریكا (سێنتكۆم) لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس بڵاویكردەوە، كەشتی تێكشكێنەری یو ئێس ئێس رافایل پیراڵتا لە نزیك گەروی هورمز رێگریی لە كەشتییەك كردووە كە ئاڵای ئێرانی هەڵكردووە ویستویەتی بەرەو بەندەرێكی ئەو بڕوات.
پیت هێگسێس وەزیری جەنگی ئەمریكاش رایگەیاند، ئۆپراسیۆنی تووڕەیی داستان ئاسا بەردەوامە و لەو چوارچێوەیەشدا ئەو گەمارۆ دەریاییەی خستویانەتە سەر بەندەرەكانی ئێران فراوانتر دەبێت، تا ئەمڕۆش شكستیان بە 34 كەشتی سەر بە ئێران هێناوە كە هەوڵیانداوە گەمارۆكە بشكێنن.
دان كەین سوپاسالاری ئەمریكاش هۆشداریدا هەر كەشتییەكی سەر بە ئێران بیەوێت هێڵی گەمارۆ ببەزێنێت، ناچار بە گەڕانەوە دەكرێت یان دەستی بەسەردا دەگیرێت.
پێگەی مارین ترەفیكیش بڵاویكردەوە، رۆژی هەینی تەنها پێنج كەشتی توانیویانە بە گەروی هورمزدا تێپەڕن و تەنها یەك كەشتیشیان نەوتهەڵگری ئێرانی بووە.
باڵیۆزخانەی چین لە تاران لە رێگەی راگەیەندراوێکی رەسمییەوە داوای لە تەواوی هاووڵاتیانی وڵاتەکەی کردووە، کە لە زووترین کاتدا خاکی ئێران جێبهێڵن و روو لە ناوچە ئارامەکان بکەن، ئەمە لە کاتێکدایە، رۆژێک پێش دەستپێکردنی جەنگەکە هەمان داواکاریان هەبوو.
لە راگەیەندراوەکەدا هۆشداری دراوە بەو هاووڵاتیانەشی کە لە ئێران دەمێننەوە، کە بە تەواوی لە شوێنە هەستیارەکان وەک دامەزراوە حکومی و سەربازییەکان دوور بکەونەوە؛ هاوکات داواشی لێکردوون لە کاتی هەر رەوشێکی نائاساییدا، پەیوەندی بە لێپرسراوانی ناوخۆیی و نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییەکانی چینەوە بکەن بۆ وەرگرتنی هاوکاری.
ئەم هۆشدارییە نوێیەی پەکین لە کاتێکدایە کە پێشتریش رۆژێک پێش هێرشکردنە سەر ئێران، هۆشدارییەکی هاوشێوەی دەرکردبوو.
ئەم هەنگاوە وەک ئاماژەیەک بۆ زیادبوونی مەترسییە ئەمنییەکان و ئەگەری پەرەسەندنی گرژییە سەربازییەکان لە ناوچەکەدا دەبینرێت، کە وای لە چین کردووە رێکاری خێرا بۆ پاراستنی گیانی هاووڵاتیانی لە ناوخۆی ئێران بگرێتەبەر.
دۆناڵد ترەمپ دەڵێت، لەگەڵ ئێران رێكناكەون ئەگەر بێت و ئەو رێككەوتنە لە بەرژەوەندی ئەمریكا و هاوپەیمانەكانیدا نەبێت.
ترەمپ لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تروس سۆشیاڵ رایگەیاندووە، رێككەوتن لەگەڵ ئیران ناكەن ئەگەر لە بەرژەوەندی ئەمریكا و هاوپەیمانەكانی و هەموو جیهاندا نەبێت، دووپاتیشكردووەتەوە لە ژێر هیچ فشارێكدا نییە بۆ كۆتاییهێنان بە جەنگی ئێران.
ئاماژەی بەوەش كردووە، كاتیكی زۆریان لە بەردەمدایە بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ ئێران و تاوتوێكردنی بابەتەكە، بەڵام وەك خۆی دەڵێت، ئێران كاتی زۆری نەماوە و رەوشەكە بەرەو خراپتر دەڕوات و لە سوودی ئەو وڵاتەدا نابێت.
وتیشی، گەمارۆی دەریایی سەر ئێران بەهێزە و چەك و رادار و بەرگری ئاسمانی ئێران وێرانكراوە و سوپای دەریایی ئێرانیش بە تەواوەتی لەناوچووە.
حکومەتی پاکستان ئاشکرای دەکات، چاوەڕوانی پێشکەوتنی بەرچاو دەکەن لەگەڵ ئێران بۆ دەستپێکردنەوەی خولی نوێی دانوستانەکان.
ئەمڕۆ پێنجشەممە، موحسین نەقوی وەزیری ناوخۆی پاکستان، لە میانی کۆبوونەوەی لەگەڵ ناتالی بێکەر باڵیۆزی ئەمریکا لە ئیسلام ئاباد، دوایین گۆڕانکارییەکانی ناوچەکەی تاوتوێ کرد، وەزیری ناوخۆی پاکستان جەختی لەوە کردەوە، وڵاتەکەی هەموو هەوڵێک دەدات بۆ ئەوەی وەفدی هەردوو وڵات 'ئەمریکا و ئێران' لە پایتەختی وڵاتەکەی کۆبکاتەوە بە مەبەستی تەواوکردنی گەڕی دووەمی دانوستانەکان.
وەزیری ناوخۆی پاکستان ئاماژەی بەوەکرد، بڕیارەکەی دۆناڵد ترەمپ بۆ درێژکردنەوەی ئاگربەست، هەنگاوێکی ستراتیژی و گرنگ بوو بۆ هێورکردنەوەی بارگرژییەکان.
پاکستان داوای لە واشنتۆن و تاران کرد، ئەم هەلە بقۆزنەوە و رێگە بدەن بە "چارەسەری دیپلۆماسی و ئاشتییانە" بۆ کۆتاییهێنان بەو کێشە و ئاڵۆزییانەی بەرۆکی ناوچەکەی گرتووە.
جێگەی ئاماژەیە، سەرۆکی ئەمریکا بڕیاریدا ئەو ئاگربەستەی لە 8ـی نیسانەوە دەستیپێکردبوو درێژبکاتەوە، ئەوەش وەک دەرفەتێک بۆ سەرخستنی هەوڵە دیپلۆماسییەکان.
پاکستان لە ئێستادا وەک "پردێکی دیپلۆماسی" کار دەکات بۆ نزیککردنەوەی واشنتۆن و تاران، لە کاتێکدا هەردوو وڵات لە دوای روداوەکانی مانگی شوباتەوە لەوپەڕی ئامادەباشی و گرژیدان.
وەزارەتی دەرەوەی ئێران ئاشکرایکرد، ئەمریكا و ئیسرائیل هەموو بەرپرسیارێتییەكی ئەو جەنگەیان دەكەوێتە ئەستۆ كە لە كۆتایی مانگی رابردووەوە دەستی پێكردووە، ئەو دوو وڵاتەشی بە دەستدرێژیكەر ناوبرد.
عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران لە كۆبوونەوەیەكدا لەگەڵ نێردەی كۆریای باشور ئاماژەی بەوەكرد، لێكەوتەكانی جەنگ تەنها لە ئەستۆی دەستدرێژیكەرانە و ئەوان هۆكاری تێكدانی رەوشەكە بوون.
هاوکات دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەرمریکا، وەسفی عەباس عراقچی کردووە و بە کەسێکی زیرەک ناوی بردووە.
ئەم لێدوانە توندانەی تاران لە كاتێكدایە كە چارەنوسی گفتوگۆكانی نێوان ئێران و ئەمریكا لە ئیسلام ئاباد نادیارن و گەروی هورمز بە داخراوی ماوەتەوە، ئێرانیش هۆكاری دووبارە داخستنەوەی گەروەكەی بۆ گەمارۆكانی ئەمریكا دەگەڕێنێتەوە.
سێنتكۆم رایگەیاند، 31 كەشتی ڕێڕەوی خۆیان گۆڕیوە یان گەڕاونەتەوە بەهۆی گەمارۆكانی سەر ئێران.
فەرماندەیی ناوەندیی هێزەكانی ئەمریكا 'سێنتكۆم' رایگەیاند، لە چوارچێوەی گەمارۆ دەریاییەكان بۆ سەر ئێران، فەرمانیان بە 31 كەشتی كردووە كە بگەڕێنەوە بۆ بەندەرەكان یان رێڕەوی گەشتیاری خۆیان بگۆڕن.
هاوكات، وەزیری گەنجینەی ئەمریكا رایگەیاند، بەهۆی پڕبوونی كۆگاكانی نەوت لە دوورگەی "خارگ" و نەبوونی توانای هەناردەكردن، بەمزووانە بیرە نەوتەكانی ئێران دادەخرێن.
هەروەها بەپێی راپۆرتێكی رۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ"، ئەو گەمارۆیانە رۆژانە زیاتر لە 500 ملیۆن دۆلار زیان بە ئێران دەگەیەنێت.
ئەو گەمارۆی ئەمریكا بۆ سەر ئێران دوای شكستی دانوستانەكانی واشنتۆن و تاران دێت لە پاكستان كە مەبەست لێی كۆتاییهێنان بوو بەو شەڕەی ئەمریكا و ئیسرائیل لە 28ـی شوباتدا دژی ئێران دەستیان پێكردبوو.
سەرۆكی پەرلەمانی ئێران دەڵێت، ئاگربەست كاتێك بەدیدێت ئەگەر وەك خۆی جێبەجێ بكرێت و ئەمریكا و ئیسرائیلیش بە شەڕ و هەڕەشە ئامانجەكانیان نەهێنایەدی.
محەمەد باقر قالیباف سەرۆكی پەرلەمانی ئێران لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس رایگەیاند، ئاگربەستی تەواو كاتێك بەدیدێت ئەگەر پێشێل نەكرێت بە سەپاندنی گەمارۆی سەر كەناراوەكان و بە بارمتەگرتنی ئابوری جیهان و رانەگرتنی شەڕ لە سەرجەم بەرەكان لەلایەن ئیسرائیلەوە.
دەشڵێت، كردنەوەی گەروی هورمز لەژێر سێبەری پێشێلكاریی ئاشكرای ئاگربەستدا ئەستەمە و ئەمریكا و ئیسرائیلیش لە رێگەی هێرش و هەڕەشەوە نەگەیشتنە ئامانجەكانیان و تاكە رێگەی چارەسەریش داننانە بە مافی نەتەوەیی ئێراندا.
تاران هەوڵە دیپلۆماسییەکانی پاکستان بۆ هێورکردنەوەی رەوشەکە بەرز دەنرخێنێت و ئامادەیی هێزە چەکدارەکانی بۆ هەر ئەگەرێکی تر دووپات دەکاتەوە.
وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە راگەیەنراوێکدا ئاشکرایکرد، تاران بە رەسمی ستایشی هەوڵە دیپلۆماسییەکانی وڵاتی پاکستانی دەکات بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ و چەسپاندنی ئاشتی لە ناوچەکەدا.
وەزارەتی دەرەوەی ئێران جەختی کردەوە، وڵاتەکەی دەسپێشخەری جەنگی نەکردووە، بەڵکو هەنگاوەکانی لە چوارچێوەی مافی "بەرگری رەوا"دایە.
ئاماژەشکرد، ئێران هەموو رێکارێکی پێویست دەگرێتە بەر بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانیان و دابینکردنی ئاسایشی نەتەوەیی.
وەزارەتی دەرەوەی ئێران ئەوەشی خستەڕوو، هێزە چەکدارەکانی ئێران لە "ئەوپەڕی ئامادەباشی"دان بۆ بەرگریکردن لە گەلی ئێران بەرانبەر بە هەر هەڕەشەیەکی دەرەکی.
ئەم پەیامانەی تاران لە کاتێکدایە کە هەوڵە نێودەوڵەتییەکان بۆ رێگریکردن لە هەڵگیرسانەوەی جەنگ لە نێوان واشنتۆن و تاراندا گەیشتوونەتە لوتکە.
بۆ رێگریکردن لە هەڵگیرسانی جەنگێکی نوێ لە ناوچەکە، سەرۆکی ئەمریکا بژاردەی دیپلۆماسی وەک ئەولەویەتی کارەکانی بەرانبەر ئێران دەستنیشان دەکات و رایدەگەیەنێت؛ رەنگە رۆژی هەینی دانوستانەکان بەڕێوەبچێت.
بەپێی زانیارییەکانی ماڵپەڕەکە کە لە چەند سەرچاوەیەکی ئاگادارەوە دەستی کەوتووە، ترەمپ پێیوایە ئەوەی لە روی سەربازییەوە پێویست بووە ئەنجامی داوە و لە ئێستادا دەیەوێت لەو جەنگانە بکشێتەوە.
ئەکسیۆس ئاشکرایکردووە، ترەمپ هێزی سەربازی بەکارناهێنێت و دەیەوێت کۆتایی بە جەنگ بهێنێت، مەگەر کاتێک کە هیچ رێگەیەکی تر نەمێنێت.
سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوە کردووە، ئەگەر ئێران بەشداری لە گفتوگۆکاندا نەکات، ئەوا بژاردەی سەربازی دەگەڕێتەوە سەر مێزەکە.
رۆژنامەکە ئەوەشی خستووەتەڕوو، لایەنی ئەمریکی و پاکستان چاوەڕێی پەیامی رابەری باڵای ئێران دەکەن کە بڕیارە لە ئەمڕۆوە تا دوو رۆژی داهاتوو بێدەنگی بشکێنێت و هەڵوێستی وڵاتەکەی رابگەیەنێت.
لەلایەکی ترەوە، دۆناڵد ترەمپ بە رۆژنامەی نیویۆرک پۆستی راگەیاندووە، رەنگە تا رۆژی هەینی دانوستانەکان لەگەڵ ئێران دەستپێبکاتەوە.
وتیشی، رەنگە لە 36 بۆ 72 سەعاتی داهاتوودا دانوستانەکان بەڕێوەبچێت.
ئەم جوڵانەی ترەمپ لە چوارچێوەی ستراتیژییەتێکی نوێدایە بۆ کەمکردنەوەی تێچووە سەربازییەکانی ئەمریکا و هاندانی وڵاتان بۆ دانیشتن لەسەر مێزی گفتوگۆ.
سەبارەت بە درێژكردنەوەی ئاگربەست، میدیاکانی ئەمریكا دەڵێت: ئەگەر ئێران هەنگاوی نوێ نەنێت ئاگربەست زۆر ناخایەنێت، سوپای پاسدارانیش دەڵێت بەپێی بەرژەوەندی خۆیان مامەڵە دەكەن
چەند سەرچاوەیەك بە تۆڕی "فۆكس نیوز"یان راگەیاند، ئەو ئاگربەستەی سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاندووە رەنگە بۆ ماوەیەكی كورت بێت، ئەگەر بە خێرایی رێككەوتن نەكرێت.
راشیگەیاند، ئەم هەنگاوە كۆتا هەوڵە بۆ گەیشتن بە ئاشتی لە پێناو گەلی ئێران كە بەهۆی جەنگەوە لە نەهامەتیدان، هەروەها دەرفەتێكە بۆ حكومەتی ئێران كە لەناوخۆی خۆیاندا بگەنە رێككەوتن.
لە بەرامبەردا، تەلەفزیۆنی ئێرانی رایگەیاند، رەنگە تاران پابەندی ئاگربەست نەبێت و بەپێی بەرژەوەندی خۆی بجوڵێتەوە.
تەلەفزیۆنی ئێران لە زاری سوپای پاسدارانەوە بڵاویكردەوە، سوپای پاسداران ئامادەیە بۆ روبەڕوبوونەوەی هەر دوژمنكارییەكی نوێ، هەروەها گورز ئاڕاستەی بەرژەوەندییەكانی دوژمن دەكەن ئەگەر جەنگ سەرهەڵبداتەوە.
دوای درێژكردنەوەی ئاگربەست لەگەڵ ئێران فەرماندەیی ناوەندی ئەمریكا رایگەیاند، هێزەكانیان هێشتا لەوپەڕی ئامادەباشیدان.
فەرماندەیی ناوەندی ئەمریكا (سێنتكۆم)، بەرەبەیانی ئەمڕۆ، لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس لە پۆستێكی كورتی بڵاوكردەوە و تێیدا ئاماژەی بۆ ئەوەكردوە، هێزەكانیان لە دۆخی ئامادەباشی تەواودان بۆ هەر روبوربونەوەیەك.
پۆستەكەی سێنتكۆم ، كورتە ڤیدیۆیەكشی لەگەڵ بڵاواكراوەتەوە، كە لە ڤیدیۆكەدا لێدوانێكی براد كووپەر، فەرماندەی سێنتكۆم، تیدا بڵاوكراوەتەوە كە مێژووەكەی دەگەڕێتەوە بۆ 16ی نیسانی 2026، تێیدا جەخت دەكاتەوە لەوەی كاتی ئاگربەستی جەنگەكەیان بۆ دووبارە پڕچەك كردنەوەی هێزەكانیان و گۆڕینی شوێنی هێزەكانیان بەكاردەهێنێت.
ئەمە لە كاتێكدایە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، هێزە ئەمریكییەكان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ئامادەباشی باڵادا دەمێننەوە تا ئەو كاتەی ئێران پێشنیازێكیان بۆ رێككەوتن پێشكەشدەكەن.
سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، ئێران لە لێواری داڕماندایە و داوای كردنەوەی دەستبەجێی گەروی هورمز دەكات چونکە موچەی سلکی سەربازیی وڵاتەکەی بۆ نادرێت
دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە پۆستێكیدا لە سۆشیال تروس نووسویەتی، ئێران ەوبەڕووی قەیرانێكی دارایی بێپێشینە بووەتەوە و ئابوریی وڵاتەكە بەرەو داڕمانی تەواوەتی دەچێت.
ئاماژەی بەوەشكردوە، ئێران بەهۆی داخستنی گەرووی هورمز و گەمارۆ دەریاییەكانەوە، رۆژانە بڕی 500 ملیۆن دۆلار زیانی پێدەگات.
ئەوەشی روونکردەوە، تاران بەدەست نەبوونی نەختینەوە دەناڵێنێت و هەموو هەوڵێكی خۆی خستووەتەگەڕ بۆ ئەوەی گەروی هورمز بەڕووی بازرگانیدا بكرێتەوە، تاكو بتوانێت دووبارە دەست بە هەناردەكردنەوەی نەوت بكات.
لەلایەکی دیکەشەوە ئاماژەی بەوەداوە، هێزە سەربازییەكان و پۆلیسی ئێران چەندین مانگە مووچەیان وەرنەگرتووە، ئەمەش بووەتە هۆی دروستبوونی شەپۆلێكی ناڕەزایەتی و دابەزینی ورەی هێزە ئەمنییەكان.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایدەگەیەنێت؛ لەسەر داوای پاکستان، بڕیاریداوە هێرشی سەربازی بۆ سەر ئێران رابگرێت و ماوەی ئاگربەست درێژ بکاتەوە.
ترەمپ رایگەیاند، لەبەر ئەوەی حکومەتی ئێران بە قووڵی دابەش بووە، کە ئەمەش کارێکی چاوەڕواننەکراو نەبوو، هەروەها پاکستان داوایان لێکراوە هێرشەکانمان بۆ سەر وڵاتی ئێران رابگرن.
سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوە کردووە، ئەم بڕیارە تا ئەو کاتەیە کە سەرکردە و نوێنەرانی ئێران دەگەنە پێشنیازێکی یەکگرتوو بۆ دانوستان.
ترەمپ جەختیشی کردەوە، سوپای ئەمریکا راسپێردراوە بەردەوام بێت لە گەمارۆدانی دەریایی و لە هەموو روەکانی ترەوە لە ئامادەباشی تەواودا بمێننەوە.
سەرۆکی ئەمریکا ئەوەشی خستەڕوو، ئاگربەستەکە درێژ دەکرێتەوە تا ئەو کاتەی پێشنیازەکەی ئێران پێشکەش دەکرێت و گفتوگۆکان بە لایەکدا دەخرێن، جا چ بە رێککەوتن بێت یان بە پێچەوانەکەیەوە.
ئەم بڕیارە کتوپڕەی ترەمپ لە کاتێکدایە کە تەنها چەند سەعاتێک مابوو بۆ کۆتاییهاتنی ئاگربەست، بەمەش جارێکی تر هەلی دیپلۆماسی لە پاکستان دەخرێتە پێش بژاردەی جەنگی راستەوخۆ.