وەزارەتی پەروەردەی ئێران رایگەیاند، لە سەرەتای هێرشەكان 292 خوێندكار كوژراون، زیاتر لە 190 خوێندكاریش برینداربوون.

وەزارەتی پەروەردەی ئێران ئامارێكی سەبارەت بە زیانی ناوەندەكانی پەروەردەی ئەو وڵاتە بڵاوكردەوە و رایگەیاند، لەسەرەتای هێرشەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل بۆسەر ئێران تائێستا 292 خوێندكار كوژراون، 196 خوێندكاری تریش برینداربوون، هەروەها 56 مامۆستا و كارمەندی پەروەردەیی كوژراون، 23 پەروەردەكاریش بریندار بوون.

سەبارەت بە زیانی ناوەندەكانیش رایگەیاندوە، 763 ناوەندی پەروەردەیی و 51 فەرمانگە و 32 هۆڵی وەرزشی و 15 ناوەندی رۆژشنبیری و حەوت كەمپی خوێندكاران زیانیان بەركەوتووە.

لە هەنگاوێکی تر بۆ کەمکردنەوەی پشێوییەکانی بازاڕی وزە، سەرۆکی ئەمریکا جەخت لە توانای وڵاتەکەی بۆ گەڕاندنەوەی سەقامگیری بۆ گەرووی هورمز دەکاتەوە.

دۆناڵد ترەمپ، ئەمریکا، لە نوێترین پەیامیدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "تروس سۆشاڵ" رایگەیاند، ئەمریکا توانای ئەوەی هەیە لە ماوەیەکی کورتدا گەرووی هورمز بکاتەوە.

ترەمپ لە نووسینەکەیدا ئاماژەی بەوەکردووە: "بە کەمێک کاتی زیاتر، دەتوانین بە ئاسانی گەرووی هورمز بکەینەوە، نەوتەکە ببەین و سامانێکی گەورە بەدەستبهێنین."

ئەم لێدوانەی ترەمپ لە کاتێکدایە کە فشارەکان بۆ سەر ئیدارەکەی زیادیان کردووە بۆ دۆزینەوەی کۆتاییەکی خێرا بۆ ئەو جەنگەی لەگەڵ ئێران دەستی پێکردووە.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، لە زنجیرە لێدوانێکی نوێدا دەربارەی پەرەسەندنە سەربازییەکانی دژ بە ئێران، ڕایگەیاند کە هێرشەکانیان زیانی کوشندەیان بە ژێرخانی ئابووریی تاران گەیاندووە و ئاشکرای کرد: "70٪ـی توانای بەرهەمهێنانی پۆڵای ئێرانمان لەناوبردووە."

ناتانیاهۆ جەختی لەوەکردەوە، سوپای ئیسرائیل بەردەوام دەبێت لە بە ئامانجگرتنی گەورە لێپرسراوانی ئێران و بۆردومانکردنی پرد و ژێرخانە ستراتیژییەکانی ئەو وڵاتە.

ئەوەشی خستەڕوو، وڵاتەکەی لە هەماهەنگییەکی بەردەوام و توندوتۆڵدایە لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، بۆ تێکشکاندنی یەکجاریی ئێران.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل راشیگەیاند، ئێران لە ئێستادا لە هەموو کاتێک لاوازتر بووە و ئیسرائیلیش لە هەموو کاتێک بەهێزترە."

ئەم لێدوانانەی ناتانیاهۆ لە کاتێکدایە کە پێنج هەفتەیە جەنگێکی سەخت لە ناوچەکەدا هەڵگیرساوە و فشارە نێودەوڵەتییەکان بۆ راگرتنی خوێنڕشتن و پاراستنی ئاسایشی وزە لە گەرووی هورمز بەردەوامییان هەیە.

بڕیاربوو ئەمڕۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیەكگرتووەكان بۆ دەنگدان بە پرۆژە بریارێكی تایبەت بە پاراستنی گەروی هورمز كۆببێتەوە، بەڵام كۆبوونەوەكە دواخراو و ئێرانیش هۆشداری دەدات لە هەر هەنگاوێكی " گێچەڵپێكردن"ی ئەنجومەنی ئاسایش.
بڕیابوو ئەمڕۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیەكگرتووەكان بۆ دەنگدان بە پرۆژە بریارێك كۆببێتەوە، كە لەلایەن بەحرەینەوە پێشكەشكراوە و ئەمریكا پاڵپشتی دەكات و تایبەتە بە بەكارهێنانی هێزی " بەرگری" لە گەروی هورمز، بۆ پاراستنی هاتوچۆی كەشتیەكان لە گەروەكە، بەڵام درەنگانی دوێنێ شەو كۆبوونەوەكە بۆ كاتێكی نادیار دواخرا.
 لای خۆشییەوە عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران ئاماژەی بەوەداوە، هەر هەنگاوێكی دەستدرێژیكاران و هاوپەیمانەكانیان و ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیەكگرتووەكان لەبارەی گەروی هورمز تەنیا رەوشی ناوچەكە ئاڵۆزتر دەكات.
پێشتریش، جەمال ئەلروەئیی نوێنەری هەمیشەیی بەحرەین لە نەتەوەیەكگرتووەكان رایگەیاندبوو، بەردەوامی گەمارۆی سەر گەروی هورمز دەبێتە هۆكاری لەناوبردنی ئابوری جیهان.

سەرۆكی ئەمریكا هەڕەشەی وێرانكردنی ژێرخانی ئێران دەكات  و دەڵێت ئامانجی داهاتوویان وێستگەكانی كارەبای ئێران دەبێت.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لە پەیامێكدا كەلە تروس سۆشیاڵ  بڵاویكردوەتەوە نوسیویەتی: سوپاكەمان، كە بە جیاوازییەكی زۆر گەورەترین و بەهێزترین سوپای جیهانە، هێشتا تەنانەت دەستی نەكردووە بە وێرانكردنی ئەوەی لە ئێران ماوەتەوە.

 سەرۆكی ئەمریكا ئامانجەكانی داهاتووی سوپای وڵاتەكەی دیاریكرد و وتی: پردەكان و  پاشان وێستگەكانی بەرهەمهێنانی كارەبا ئامانجی داهاتوومانن،

ئەم هەڕەشەیە لە كاتێكدایە كە پێشتر ترەمپ  هۆشداری دایە ئێران بۆ كردنەویە گەروی هورمز و رایگەیاند،  لەحاڵەتی نەكردنەوەیدا وێستگەكانی وزەی ئێران وێران دەكات.

دۆناڵد ترەمپ لە كۆتایی پەیامەكەیدا رایگەیاندوە،  سەركردە نوێیەكانی ئێران دەزانن دەبێت چی  ئەنجام بدرێت .

بۆ 35ـەمین رۆژ جەنگی دژی ئێران بەردەوامە و ئەمریكا بە ئیسرائیلی راگەیاندووە، دانووستانەكانیان لەگەڵ ئێران گەیشتووەتە بنبەست.

ماڵپەڕی " ئیسرائیل هیوم ئاشكرایكردووە، ئەمریكا بە ئیسرائیلی راگەیاندووە كە دانووستانەكانیان لەگەڵ ئێران گەیشتووەتە بنبەست و لەئێستاشدا، هەردوو وڵات ئامادەكاریی دەكەن بۆ فراوانكردنی هێرشەكانیان بۆ سەر ئێران.

 هەر ئەمرۆ چەند پێگەیەكی سوپای پاسدارانی لەنزیك فڕۆكەخانەی مەشهەد و چەند ناوچەیەكی تارانی پایتەخت بۆردومان كران بۆردومانكران

لەبەرانبەریشدا، ئێران و گروپە چەكدارەكانی نزیك لەو وڵاتە بە دیاریكراوی حزبوڵا هێرشەكانیان بۆ سەر ئیسرائیل و بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا لە ناوچەكە چڕكردووەتەوە،

لە  نویسَترین پێشهاتیشدا لەوبارەیەوە، حزبولای لوبنان رایگەیاند، 10 موشەكیان ئاراستەی باكوری ئیسرائیل كردوە

 بارەگای خاتەمولئەنبیاش رایگەیاند، فڕۆكەیەكی سەربازی جۆری ئێف-35 لە ناوەراستی ئێران خراوەتەخوارەوە.

وتەبێژی حوسیەكانی یەمەن رایگەیاند، بە چەند قۆناغێك چونەتە شەڕێك دژی ئیسرائیل و لەگەڵ ئێران چەند ئامانجێكیان لە ئیسرائیل پێكاوە

یەحیا سەریع وتەبێژی حوسیەكانی یەمەن رایگەیاند، لەگەڵ ئێران و حزبوڵای لوبنان چەند ئامانجێكیان لە ناوچەی یافای ئیسرائیل بۆردومان كردووە.

وتیشی، دەستێوەردانی سەربازییان لەم جەنگە گرنگ ەدا بە شێوەیەكی پلەبەندی دەبێت و لەم سنوورەدا ناوەستن و بەپێی پەرەسەندنەكانی دوژمن یان هێوركردنەوەی دۆخەكە، مامەڵە لەگەڵ گۆڕانكارییەكان دەكەن.

سەرچاوەیەكیش لە حوسیەكان بە ئاژانسەكانی راگەیاندووە، ئەگەر جەنگەكە پەرەبستێنێت تەنگەی بابل مەندەب دادەخەن.

دۆناڵد ترەمپ هەرەشەی چڕكردنەوەی هێرشەكان بۆسەر ژێرخانی مەدەنی ئێران دەكات، ئەگەر تاران رێككەوتن نەكات

دوای بۆردومانكردنی پردەكەی شاری كەرەجی ئێران، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، گەورەترین پردیان لە ئێران تەقاندووەتەوە بە ناوی "بی یەك" كە تاران و شاری كەرەج بەیەكەوە دەبەستێتەوە.

ئاماژەی بەوەشداوە، جارێكی تر پردەكە بە كەڵكی بەكارهێنان نایەت هێرشی زیاتر لەو شێوەیە ئەنجامدەدەن.

دۆناڵد ترەمپ راشیگەیاند، ئیستا كاتی ئەوەیە ئێران رێككەوتن بكات تا كات درەنگ  نەبووە ئەگەر نا ژێرخانی ئابوری وڵاتەكە هیچ شتێكی نامێنێتەوە.

سەرۆكی پەرلەمانی ئێران لە پەیامێكی تونددا هۆشداری دایە دۆناڵد ترەمپ و رایگەیاند، ملیۆنان ئێرانی ئامادەی چەك هەڵگرتن و بەرگرین لە وڵاتەكەیان و سڵ لە كەس ناكەنەوە.

محەمەد باقر قالیباف، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران پەیامێكی لە تۆڕی ئێكس بڵاوكردەوە و رایگەیاند، لە كەمتر لە هەفتەیەكدا هەڵمەتێكی نیشتمانیی بەهێز سەرتاسەری وڵاتی گرتووەتەوە و نزیكەی حەوت ملیۆن ئێرانی هاتونەتە پێشەوە و ئامادەی هەڵگرتنی چەك و بەرگریكردنن لە ئێران.

دەشڵێت، ئێرانییەكان تەنها باس لە بەرگریكردن لە وڵاتەكەیان ناكەن، بەڵكو خوێنی بۆ دەڕێژن و پێشتریش ئەوەیان كردووە و ئێستاش ئامادەن دووبارەی بكەنەوە و تەواوی كۆمەڵگە رووبەڕیان دەبنەوە و ئەمریكا ئەوەی لەدەستی دێت بیكات.

ئەم پەیامەی قالیباف دوای ئەوە دێت كە ترەمپ رایگەیاند، ئەمریكا هەموو كارتەكانی بەدەستەوەیە ئەگەر رێككەوتن نەكرێت و بە توندی لە ئێران دەدەن.

دوای زیادبوونی هەڕەشە سەربازییەكان و ئاڵۆزبوونی پەیوەندییەكانی نێوان ئێران و ئەمریكا، پاكستان هەوڵەكانی بۆ نێوەندگیری و دۆزینەوەی خاڵی هاوبەش چڕتر كردووەتەوە.

وەزارەتی دەرەوەی پاكستان رایگەیاند، بەردەوامن لە كاركردن لەگەڵ وڵاتانی ناوچەكە بۆ هێوركردنەوەی رەوشەكە و كەمكردنەوەی گرژییەكان.

وتەبێژی وەزارەتەكە ئاشكرای كرد، دەسپێشخەرییەكی پێنج خاڵییان لەگەڵ وڵاتی چین پێشكەش كردووە و پێیان وایە چەندین خاڵی هاوبەش لە نێوان تاران و واشنتۆن بۆ گەیشتن بە رێككەوتن و ئاشتییەكی تر هەن.

لە بەرانبەردا، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ئاماژەی بەوەكرد، داواكارییەكانی واشنتۆن بۆ كۆتاییهێنان بە جەنگ توندڕەوانە و نالۆژیكین و هیچ دانوستانێكی رەسمی و راستەوخۆیان لەگەڵ ئەمریكا نییە.

هەروەها جەختی لەوە كردەوە، وڵاتەكەی بۆ هەر جۆرە هێرشێكی زەمینی ئامادەیە، ئەمە لە كاتێكدایە كە دۆناڵد ترەمپ باس لەوە دەكات تاران داوای ئاگربەست دەكات.

سەرۆكی ئەمریكا وتارە چاوەروانكراوەی پێشكەشكرد، لەگەڵ ئەوەی هیچ شتێكی نوێ تیدا باس نەكرد، بەڵام جەخت لەوەكردەوە ئەمریكا نزیكە لە گەیشتن بە ئامانجەكانی لە ئێران.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، لە وتارێكی تایبەتدا بۆ گەلی وڵاتەكەی، دواین پێشهاتەكانی ململانێی لەگەڵ ئێرانی خستە ِوو، ترەمپ رایگەیاند، ئەمریكا زۆر نزیكە لە كۆتاییهێنان بەو ئەركە ستراتیژییانەی كە بۆ سنوورداركردنی هەڕەشەكانی ئێران دیاریی كردبوون.

سەرۆكی ئەمریكا ئاشكرای كرد، سوپای وڵاتەكەی چەندین بنكەی ئەتۆمی و كۆگای موشەكی بالیستی ئێرانی تێكشكاندووە، كە مەترسی بوون بۆ سەر ئاسایشی ئەمریكا و ئەوروپا. ترەمپ هۆشدارییەكی توندی ئاراستەی تاران كرد و وتی:

لە بەشێكی دیكەی وتارەكەیدا، ترەمپ جەختی لە پابەندیی واشنتۆن كردەوە بۆ پاراستنی هاوپەیمانەكانی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. رایگەیاند كە ئەمریكا رێگە نادات وڵاتانی عەرەبی كەنداو و ئیسرائیل تووشی هیچ زیانێك یان شكستێك ببن.

سەبارەت بە كاریگەرییەكانی شەڕ لەسەر بازاڕی وزە، ترەمپ هەوڵدا نیگەرانییەكانی ناوخۆی ئەمریكا بڕەوێنێتەوە و ئاماژەی بەوە كرد ئەمریكا خاوەنی غاز و نەوتی پێویستە و پێویستی بە نەوتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست نەماوە، وتیشی، بەرزبوونەوەی نرخەكان كاتییە و دوای كۆتاییهاتنی ئۆپەراسیۆنەكان بە خێرایی دادەبەزن.

سەبارەت بە گەرووی هورمزیش ترەمپ رایگەیاند، گەرووی هورمز بۆ ئەمریكا بایەخێكی ستراتیژی گەورەی نەماوە، چونكە پشتیان بە سەرچاوەی دیكەی وەك ڤەنزوێلا بەستووە؛ پەیامیشی بۆ ئەو وڵاتانەی پێویستیان بەو گەرووەیە نارد كە دەبێت خۆیان پارێزگاری لێ بكەن.

ئەم وتارەی ترەمپ نیشاندەری ستراتیژێكی نوێی ئەمریكایە، كە تێیدا تێكەڵەیەك لە گوشاری سەربازیی توند و بێباكی لە هەڕەشە ئابوورییەكانی ئێران دەبینرێت، لەگەڵ دووپاتكردنەوەی سەربەخۆیی لە كەرتی وزەدا.

جێگرەكەی ترەمپ لەگەڵ وڵاتانی نێوەندگیر لە گفتوگۆدایە لەبارەی ئاگربەست لەگەڵ ئێران و ئامادەیی ئەمریكاشی نیشانداوە بۆ راگرتنی جەنگ بە چەند مەرجێك.

ماڵپەری ئەكسیۆسی ئەمریكی ئاشكرایكردووە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا جەی دی ڤانس جێگری راسپاردووە بۆ گفتوگۆكردن لەگەڵ وڵاتانی نێوەندگیر بە مەبەستی گەیشتن بە ئاگربەست لەگەڵ ئێران، لەوچوارچێوەیەشدا جەی دی ڤانس ئامادەیی ئەمریكای نیشانداوە بۆ راگرتنی جەنگ لە بەرانبەر چەند مەرجێك كە دیارترینیان كردنەوەی گەروی هورمزە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، جێگری سەرۆكی ئەمریكا هۆشداری توند و یەكلاكەرەوەی داوەتەوە ئێران، ئەگەر رێككەوتن و ئاگربەست نەكات هێرشی فراوان دەكرێتەسەر ژێرخانی ئەو وڵاتە.

پێشتریش ترەمپ ئاشكرایكردبوو، سەرۆكی ئێران داوای ئاگربەستی كردووە، بەڵام تا گەروی هورمز نەكاتەوە، ئەمریكا ئەو داواكارییەی ئێران تاوتوێ ناكات، جەختیشیكردەوە، هێرشەكانی ئەمریكا بۆسەر ئێران بەردەوام دەبێت تا گەروی هورمز دەكاتەوە.

بەهۆی زیادبوونی هەڕەشەکانی تاران بۆ سەر ئاسایشی ناوچەکە، ئەمریکا هەڵمەتێکی سەربازیی بۆ لەناوبردنی تواناکانی ئەو وڵاتە دەستپێکردووە.

مارکۆ روبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، لە لێدوانێکی نوێدا ئامانجەکانی وڵاتەکەی لە جەنگی دژی ئێران راگەیاند و جەختیکردەوە کە واشنتۆن بە ئامانجی روونەوە دەستی بەم هێرشانە کردووە.

روبیۆ ئاماژەی بەوەکرد، ئامانجی سەرەکیی ئەمریکا بریتییە لە لەناوبردنی تەواوی توانای ئەتۆمی، موشەکی و درۆنییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران.

وەزیری دەرەوەی ئەمریکا راشیگەیاند، تاران ئەو توانا سەربازییانەی بۆ هەڕەشەکردن لە ئاسایشی ناوچەکە بەکارهێناوە، هەر بۆیە واشنتن "ناچار بووە" پێش ئەوەی ئێران ببێتە هێزێکی وا کە نەتوانرێت رووبەڕووی ببنەوە، گورزی سەربازیی لێ بدات.

لە کۆتایی لێدوانەکانیدا، مارکۆ روبیۆ پەیامێکی ئاڕاستەی دەسەڵاتدارانی تاران کرد و رایگەیاند، ئێستا ئێران لەبەردەم دوو بژاردەدایە؛ یان هەڵبژاردنی داهاتوویەکی باشتر بۆ وڵاتەکەیان، یان بەردەوامبوون لەسەر ئەو رێگەیەی کە بەرەو لاوازی و گۆشەگیریی زیاتریان دەبات.

مەسعوود پزیشكیان واشنتۆن بە ئەنجامدانی جەنگی بێ ئامانج و شەڕی بە وەكالەت لە بەرژەوەندی ئیسرائیل تۆمەتبار دەكات.

مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران، لە پەیامێکی ڤیدیۆییدا کە ئاڕاستەی گەلی ئەمریکای کردووە، رایگەیاند؛ واشنتۆن ئۆپراسیۆنێکی سەربازیی بێ پاساوی دژی تاران دەستپێکردووە و جەختیکردەوە کە ئەم جەنگە "بێ ئامانجە" و تەنها لە بەرژەوەندیی ئیسرائیلە.

سەرۆک کۆماری ئێران ئاماژەی بەوەکرد، هێرشکردنە سەر ژێرخانە گرنگەکانی وڵاتەکەی، کردەوەیەکە کە راستەوخۆ گەلی ئێران دەکاتە ئامانج و نیشانەی هێز نییە، بەڵکو "نیشانەی سەرلێشێواوی و بێتواناییە" لە گەیشتن بە چارەسەرێکی بەردەوام بۆ کێشەکان.

پزیشکیان لە پەیامەکەیدا هۆشداریدا، ئەمریکا بەم هەنگاوانەی شەڕی بە وەکالەتی ئیسرائیل لە دژی ئێران ئەنجام دەدات، ئەمەش مەترسییەکی گەورە بۆ سەر ئاسایشی ناوچەکە دروست دەکات و تەنها دوژکاریی و ئاڵۆزیی زیاتری لێ دەکەوێتەوە.

واشنتن سێ ملیۆن دۆلار پاداشت دەداتە هەرکەسێک زانیاری لەسەر هێرشکارانی سەر نێردە دیپلۆماسییەکانی لە عیراق بداتێ.

وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە رێگەی پڕۆگرامی "پاداشت بۆ دادپەروەری" بڕی سێ ملیۆن دۆلاری وەک پاداشت دیاری کردووە بۆ هەرکەسێک کە زانیاریی ورد و دروست بدات لەسەر ئەو گروپە میلیشیایانەی هێرش دەکەنە سەر باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغداد و کونسوڵخانەی ئەو وڵاتە لە هەولێر.

ئەم بڕیارەی واشنتۆن لە کاتێکدایە کە ناوچەی سەوز لە بەغداد و بنکە سەربازییەکانی هاوپەیمانان رووبەڕووی هێرشی درۆنی و موشەکیی گروپە چەکدارە نایاساییەکان دەبنەوە.

وەزارەتی دەرەوە داوا لە هاووڵاتیانی عیراقی دەکات هاوکاربن لە ناسنامە و شوێنی ئەو کەسانەی کە ئاسایشی نێردە دیپلۆماسییەکان دەخەنە مەترسییەوە.

ئەو کەسانەی زانیارییان لایە دەتوانن لە رێگەی ئەپڵیکەیشنەکانی (واتسئەپ، تێلێگرام، یان سیگناڵ) پەیوەندی بە ژمارە تەرخانکراوەکانی پڕۆگرامی پاداشت بۆ دادپەروەرییەوە بکەن، و واشنتنیش جەخت دەکاتەوە کە پاراستنی نهێنی و ناسنامەی سەرچاوەکان گەرەنتی کراوە.