جەنگی نێوان ئێران، ئیسرائیل و ئەمریکا
واشنتن سێ ملیۆن دۆلار پاداشت دەداتە هەرکەسێک زانیاری لەسەر هێرشکارانی سەر نێردە دیپلۆماسییەکانی لە عیراق بداتێ.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە رێگەی پڕۆگرامی "پاداشت بۆ دادپەروەری" بڕی سێ ملیۆن دۆلاری وەک پاداشت دیاری کردووە بۆ هەرکەسێک کە زانیاریی ورد و دروست بدات لەسەر ئەو گروپە میلیشیایانەی هێرش دەکەنە سەر باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغداد و کونسوڵخانەی ئەو وڵاتە لە هەولێر.
ئەم بڕیارەی واشنتۆن لە کاتێکدایە کە ناوچەی سەوز لە بەغداد و بنکە سەربازییەکانی هاوپەیمانان رووبەڕووی هێرشی درۆنی و موشەکیی گروپە چەکدارە نایاساییەکان دەبنەوە.
وەزارەتی دەرەوە داوا لە هاووڵاتیانی عیراقی دەکات هاوکاربن لە ناسنامە و شوێنی ئەو کەسانەی کە ئاسایشی نێردە دیپلۆماسییەکان دەخەنە مەترسییەوە.
ئەو کەسانەی زانیارییان لایە دەتوانن لە رێگەی ئەپڵیکەیشنەکانی (واتسئەپ، تێلێگرام، یان سیگناڵ) پەیوەندی بە ژمارە تەرخانکراوەکانی پڕۆگرامی پاداشت بۆ دادپەروەرییەوە بکەن، و واشنتنیش جەخت دەکاتەوە کە پاراستنی نهێنی و ناسنامەی سەرچاوەکان گەرەنتی کراوە.
سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت: تا گەرووی هورمز نەکرێتەوە و ئازاد نەبێت لە هێرشەکانیان بۆ سەر ئێران بەردەوام دەبن و دەیانگەڕێننەوە چاخی بەردین.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "تروس سۆشیاڵ" رایگەیاند،: سەرۆکی نوێی رژێمی ئێران، کە کەمتر توندڕەوە و زۆر لە پێشووترەکانی ژیرترە، ئێستا داوای ئاگربەستی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کردووە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، واشنتۆن تەنها بە یەک مەرج بیر لەو داوایە دەکاتەوە، ئەویش کاتێکە کە گەرووی هورمز بە تەواوی کراوە و ئازاد و پارێزراو بێت بۆ هاتوچۆی کەشتییەکان.
وتیشی، تا جێبەجێکردنی ئەو مەرجە، ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانیان ناوەستێنن و تا ئەو کاتە، ئێمە بەردەوام دەبین لە گورزوەشاندن لە ئێران بە هێزێکی وێرانکەرەوە، یان وەک دەوترێت: دەیانگەڕێنینەوە بۆ چاخی بەردین.
عەباس عراقچی رایدەگەیەنێت، ئەمریكا لە هێرشی زەمینیدا توشی زیانی گەورە دەبێت و ئێران لانیكەم توانای شەش مانگی بۆ بەردەوامبونی جەنگ هەیە.
عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران لە چاوپێكەوتنێكی تەلەفیزیۆنیدا رایگەیاند: وڵاتەكەی توانای باشی بەڕێوەبردی جەنگی هەیە و شارەزایی تەواوی هەیە بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەر هێزێك كە بیەوێت لە دژی وڵاتەكەیان هێرشی وشكانی بكات.
عراقچی دەشڵێت: پێی وانییە ئەمریكا بوێری هێرشی وشكانیی هەبێت چونكە زیانی گەورەی بەردەكەوێت.
جەختی لەوەش كردەوە، شارەزاییان لە جەنگی وشكانی زۆر زیاترە و ئامادەن بۆ بەربەچدانەوەی هەر جۆرە هێرشێكی زەمینی.
بە وتەی عراقچی، ئەوان داوای راگرتنی جەنگیان لە ئێران و یەمەن و لوبنان كردووە، بەڵام وەك خۆی دەڵێت، ئێران لانیكەم شەش مانگی تر توانای جەنگی هەمەلایەنەی هەیە.
بە فڕۆكەی بێفڕۆكەوان هێرشكرایە سەر بەحرەین و فڕۆكەخانەی كوەیت و بەریتانیاش دەڵێت، كەشتییەكیان بۆردومان كراوە و زیانی پێگەیشتووە.
دەستەی گشتیی فڕۆكەوانی كوەیت رایگەیاند، بەهۆی هێرشی فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی ئێرانەوە بۆسەر كۆگایەكی سوتەمەنی لە فڕۆكەخانەی كوەیت، ئاگرێكی گەورە كەوتووەتەوە.
ئاماژەی بەوەشكردووە، روداوەكە زیانێكی ماددی زۆری لێكەوتووەتەوە.
لەلایەكی ترەوە وەزارەتی ناوخۆی بەحرەین رایگەیاند، بەهۆی هێرشی ئێرانەوە بۆسەر كۆمپانیایەك، ئاگرێكی گەورە كەوتووەتەوە.
وەزارەتەكە هیچ زانیارییەكی تری لەبارەی كۆمپانیاكە و شوێنەكەی و زیانەكان بڵاونەكردووەتەوە.
هاوكات، دەستەی ئۆپەراسیۆنی بازرگانی ئاویی بەریتانیا رایگەیاندووە، كەشتییەكیان لە نزیك قەتەڕ بۆردومان كراوە و بەهۆیەوە زیان بەر كەشتییەكە كەوتووە.
هاوكات واشنتۆن داوا لە هاووڵاتییەكانی دەكات لە سعودیە، لە ماڵەكانیاندا بمێننەوە و نەیەنە دەرەوە.
ژیری دەستكرد هاوكێشەی سەربازییەكانی لە جەنگی ئێران گۆڕیوە، لە نوێترین پێشهاتەكانی جەنگ زانیارییەكان دەریدەخەن ئەمریكا لەم جەنگەدا تەكنەلۆژیایەكی ژیری دەستكردی بە ناوی"مەیڤن"بۆ ئاسانكردنی ئەركە سەربازییەكان بەكارهێناوە كە لە ساڵی 2018وە كاری لەسەر دەكرێت.
مایكڵ براون، بەڕێوەبەری پێشووی بەشی داهێنانەكانی وەزارەتی بەرگری ئیمریكا كە ئیچستا ناوەكەی گۆراوە بۆ وەزارەتی جەنگ بە رۆژنامەی فۆربیسی رایگەیاند، حكومەتی ئەمریكا لە هێرشەكانی سەر ئێران تەكنەلۆژیایەكی نوێی زیرەكی دەستكرد بەكارهێنراوە بە ناوی مەیڤن و دەسەڵاتدارانی ئێران بەو تەكنەلۆژیایە بە ئامانجگیراون.
تەكنەلۆژیاكەی ئەمریكا رۆڵیكی گرنگی هەبووە لە دەستنیشانكردنی ئامانجەكان و توانای كۆكردنەوەی زانیاری لە چەندین سەرچاوەوە هەیە وەك، كامێراكانی چاودێری، رادار و سیستمی بەرگری و درۆن و وێنەی سەتەلایتی و هەر سەرچاوەیەك كە دەستیپێیبگات دەتوانێت كۆیبكاتەوە و لێكدانەوە و شیكردنەوەیان بۆ بكات و ئامانجێكی رون و ئەگەری سەركەوتنی هێرشەكە دەربخات لە هەمان كاتدا هەڵبژاردنی جۆری چەكەكە دەستنیشان دەكات وەك باشترین چەك بۆ هێرشكردنە سەر ئەو ئامانجەی لەلایەن تەكنەلۆژیاكەوە دیاریكراوە
هەروەها ژیری دەستكردی "مەیڤن" كە لە جەنگی دژی ئێران لەلایەن ئەمریكاوە بەكارهێندراوە لە 24 سەعاتی یەكەمدا 1000 ئامانجی دۆزیوەتەوە و پێكاویەتی.
ئەو تەكنەلۆژیایەی ژیری دەستكرد دەتوانێت لە رێگەی درۆنەوە راستەوخۆ زانیاری كۆ بكاتەوە و بیگوازێتەوە بۆ سەنتەری كۆكردنەوەی زانیارییەكان و لێكدانەوەیەكی ورد بكات بۆ دۆزینەوەی شوێنی ئامانجەكە.
هاككردنی سیستمی كۆمپیوتەر و كامێراكانی چاودێری كە بەشێكە لە ئەركەكانی ئەو تەكنەلۆژیایە ، رۆڵێكی گرنگی هەبووە لە چاودێری و كۆكردنەوەی زانیارییەكان و ناسینەوەی شوێنەكە و ناردنی بۆ سەنتەری كۆكردنەوەی زانیارییەكان و بەراوردكردنی بە هەر زانیارییەكی تر و دانانی پلانێكی ورد و ئاراستەكردنی فەرمانی بە ئامانجگرتنی شوێنەكە.
شارەزایانی بواری تەكنەلۆژیا مەترسیان لە بەكارهێنانی ئەو تەكنەلۆژیایە هەیە، چونكە ئەگەری ئەوە هەیە تەكنەلۆژیاكە نەتوانێت كەسانی مەدەنی و سەربازی لەیەك جیابكاتەوە، بەوەش ژمارەیەكی زۆری كەسانی مەدەنی ببنە قوربانی، ئەوەش لەسەر ئەو بنەمایەی تەكنەلۆژیای زیرەكی دەستكردی مەیڤن تەنها پێكانی ئامانجەكەی لەلا گرنگە نەك ژمارەی ئەو كەسانەی دەبنە قوربانی.
لە چوارچێوەی هەوڵەکان بۆ نەهێشتنی هەڕەشە موشەکییەکان، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رەوشی رژێمی ئێران بە داڕماو وەسف دەکات و جەخت لەسەر بەردەوامیی گورزە سەربازییەکان دەکاتەوە.
بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لە نوێترین پێشهاتەکانی جەنگی دژ بە ئێران رایگەیاند، هێشتا شەڕ کۆتایی نەهاتووە و ئۆپەراسیۆنەکان بۆ سەر تواناکانی ئێران بەردەوامن.
ناتانیاهۆ جەختی کردەوە، موشەکەکانی ئێران چیتر هەڕەشەی جددی نین بۆ سەر ئیسرائیل، چونکە بەشێوەیەکی سیستماتیک ژێرخانی پیشەسازیی سەربازیی ئەو وڵاتەیان تێکشکاندووە.
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئاماژەی بەوەکرد، پایەکانی رژێمی ئێران داڕماون و لە ئێستادا تاران لە هەموو کاتێک لاوازترە.
ناتانیاهۆ ئاشکرایکرد، وڵاتەکەی لە جەنگێکی مێژووییدایە و بە هەماهەنگییەکی تەواو لەگەڵ سوپای ئەمریکا، گورزی کوشندە لە ئێران دەوەشێنن.
سەرۆكی ئێران رایگەیاند، ئامادەن كۆتایی بە جەنگ بهێنین، بەڵام گەرەنتیان دەوێت جارێكی تر هێرشیان نەكرێتەوە سەر هۆشداری دادەتە وڵاتانی ئەوروپا ئەگەر بێنە ناو جەنگەكەوە.
مەسعود پزیشكیان سەرۆكی ئێران رایگەیاند، ئامادەن كۆتایی بهێنن بە جەنگ، بەڵام مەرجیان هەیە و دەبێت گەرەنتییان پێبدرێت جارێكی تر توشی جەنگ نابنەوە.
دەشڵێت، متمانەیان بە ئەمریكا نییە چونكە باوەڕی بە رێگەی دیبلۆماسی نییە بۆ چارەسەركردنی كێشەكان و دووجار لە كاتی دانوستاندا هێرشی كردووەتەسەر ئێران و ئاسان نییە جارێكی تر رازی ببن دانوستان لەگەڵ ئەمریكا بكەنەوە.
پزیشكیان هۆشداری دەداتە ئەوروپا و رایگەیاند، هەر دەستوەردانێك لەژێر هەر ناو و بیانوویەكدا لەم جەنگەدا دەرەنجامی مەترسیداری دەبێت و وڵاتانی ئەوروپا پێویستە لەبری گرتنەبەری ڕێبازی تێكدەرانە دژی ئێران، سیاستەكانیان لەگەڵ یاسا نێودەوڵەتییەكاندا بگونجێنن.
بۆ ناچارکردنی تاران بە قبوڵکردنی مەرجەکان، واشنتۆن هەموو بژاردە سەربازییەکانی بۆ هێرشی تر و بەردەوامی فشارەکان خستووەتەڕوو.
پیت هێگسێس، وەزیری جەنگی ئەمریکا لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا لە پنتاگۆن رایگەیاند، گفتوگۆکان لەگەڵ ئێران بەردەوامن و بەرەو پێشچوونی باشیان بەخۆوە بینیوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ئامادەیە بۆ ئیمزاکردنی رێککەوتن، بەڵام هاوکات جەختی کردەوە کە بژاردەی سەربازی و وەشاندنی گورزی نوێ لە ئەگەرە هەمیشەییەکانن.
وەزیری بەرگری ئەمریکا هۆشداریدا، ئەگەر رێککەوتن نەکرێت، واشنتۆن ئامادەیە بۆ بەردەوامبوون لە هێرشەکان. وتیشی: "سەرۆک ترەمپ هیچ بژاردەیەک بەدوور نازانێت، تەنانەت ناردنی هێزی وشکانی بۆ ناو خاکی ئێران، جەنگیش تەنها بەو مەرجانە کۆتایی دێت کە واشنتۆن دایانناوە.
هێگسێس ئاماژەی بەوەشکرد، هێزی ئاگرینی ئەمریکا لە زیادبووندایە و تواناکانی ئێرانیش بەرەو نەمان دەچن.
لە لایەکی دیکەوە، سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئەمریکا وردەکاری نوێی لەبارەی ئۆپەراسیۆنەکانەوە ئاشکرا کرد و رایگەیاند، تا ئێستا زیاتر لە 11 هەزار ئامانجیان لەناو خاکی ئێران پێکاوە. راشیگەیاند کە باڵادەستیی ئاسمانیی تەواویان هەیە و فڕۆکە زەبەلاحەکانی "B-52" بە ئازادی ئەرکەکانیان جێبەجێ دەکەن.
ئامارەکان و زیانە دەریاییەکان: بەپێی وتەکانی سەرۆکی ئەرکانی سوپا، زیانەکان بەم شێوەیەن:
تێکشکانی 150 کەشتی جەنگی ئێران.
پێکان و تێکشکانی کارگەکانی بەرهەمهێنانی موشەک، درۆن و ناوەندەکانی توێژینەوەی سەربازی.
لە کۆتایی پەیامەکەیدا، وەزیری بەرگری ئەمریکا ئاماژەی بەوەکرد، ئاگاداری ئەوەن هەندێک وڵاتی رکابەر زانیاری هەواڵگری دەدەنە ئێران، بەڵام جەختی کردەوە کە ئەمریکا لە جووڵە بەردەوامەکانیدا ئەو هەوڵانە پووچەڵ دەکاتەوە و ئامانجەکانی لە گەرووی هورمز و تەواوی ناوچەکە زۆر روونن.
سەرچاوەیەكی حكومەتی لوبنان رایدەگەیەنێت، ئیسرائیل هەوڵدەدات بۆ داگیركردنی 10%ی سنورەكانی لوبنان.
بەپێی پێشهاتە مەیدانییەكان و ئەو پێشڕەوییانەی ئیسرائیل دەیكات، سەرچاوەیەكی حكومەتی لوبنان رایگەیاندووە، سوپای ئیسرائیل بە داگیركردنی ناوچەكانی باشوری لیتانی ناوەستێت و ئامانجی ئەوەیە بەرەو باكوری ئەو ناوچەیەش بڕوات.
سەرچاوەكە دەڵێت، دانوستانەكان لەسەر ئەو پێنج خاڵە بوون كە سوپای ئیسرائیل لە دوای جەنگی 2024ەوە داگیریكردوون، بەڵام ئێستا قسە لەسەر نزیكەی 10%ی سنوری باشوری لوبنان دەكرێت، كە ئیسرائیل هەوڵی داگیركردنی دەدات.
وتیشی، چاوەڕێی ئەنجامی دانوستانەكانی ئەمریكا و ئێران دەكەن كە پاكستان بەڕێوەی دەبات، چونكە كاریگەری لەسەر لوبنانیش هەیە.
بەپێی پێشهاتە سەربازییەكان لە باشوری لوبنان، سوپای ئیسرائیل ناوچەی زیاتری خستووەتە ژێر دەسەڵاتییەوە و لە ئێستاشدا لە سێ میحوەرەوە هێرش دەكات.
بە فڕۆكەی بێفڕۆكەوان هێرشكرایەسەر سێ ناوچەی جیاواز و بارەگانی حەشدی شەعبی لە بەغداد و بابل و ئەنبار.
میدیاكانی عیراق بڵاویانكردەوە، شەوی رابردوو دوو جار هێرشكراوەتە سەر بنكەیەكی سەربازیی لە ناوچەی جورف سەخر سەر بە پارێزگای بابل و لە قەزای موسیەب سەر بە هەمان پارێزگاش دەستبەسەر چەند فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەواندا گیراوە، كە ئامادەكرابوون بۆئەوەی بارەگای پشتیوانی دیپلۆماسی لە فڕۆكەخانەی بەغداد بكەنە ئامانج.
لەلایەكی ترەوە، بە فڕۆكەی بێفڕۆكەوان لیوای 27ی سەر بە حەشدی شەعبی لە قەزای فەلوجە سەر بە ئەنبار بۆردومانكرا و تائێستا هیچ وردەكارییەك لەبارەی هێرشەكە بڵاونەكراوەتەوە.
جارێكیتریش هێرش كرایە سەر بنكەی پاڵپشتی لۆجستی هێزەكانی ئەمریكا ناسراو بە بنكەی ئاسمانیی ڤیكتۆریا لەناو فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی بەغداد و میدیاكانی عیراقیش باس لەوە دەكەن، فڕۆكەكە ئامانجەكەی پێكاوە، بەڵام هیچ وردەكارییەكی تر لەسەر هێرشەكە بڵاونەكراوەتەوە.
ئەوەش دوای ئەوەدێت، شەوی رابردوو وەزارەتی ناوخۆی عیراق رایگەیاند، بە فەرمانی وەزیری ناوخۆ، بەڕێوەبەرانی پۆلیس و هەواڵگریی و فەرماندەی فەوجی دووی لیوای 4ی پۆلیسی فیدراڵی بەغداد لە پۆستەكانیان لادراون و فەرمانی دەستبەسەركردنیشیان بۆ دەرچووە، بڕیاریشدراوە لیژنەیەك بۆ لێكۆڵینەوە و دۆزینەوەی كەلێنە ئەمنییەكان و كەمتەرخەمی ئەو لێپرسراوانە پێكبهێنرێت.
لەبارەی كوژرانی ژمارەیەك سەربازی یونیفیل لە باشوری لوبنان، ئەمڕۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی كۆبونەوەیەكی بەپەلە دەكات.
كۆبوونەوەكە لەسەر داوای فەرەنسایە و تێیدا تاوتوێی ئەو مەترسییانە دەكرێت كە هێزە نێودەوڵەتییەكان لە لوبنان روبەڕوی دەبنەوە بەتایبەتی كوژرانی 3 ئەندامی یونیفیل كە فەەرنسین و لە باشوری لوبنان كوژران.
پێشتریش جان نوێل بارۆ وەزیری دەرەوەی فەرەنسا بە توندی ئیدانەی كوژرانی سەربازەكانی یۆنیفیلی كرد و رایگەیاند، ئەو پێشێلكارییە ئەمنییانە لەلایەن سوپای ئیسرائیلەوە بەرامبەر كارمەندە نێودەوڵەتییەكان قبوڵكراو نییە.
یونیفیل هێزێكی سەر بە نەتەوەیەكگرتوەەكانە كە بەهۆی جەنگی بەردەوامیی نێوان ئیسرائیل و حزبوڵاوە لە باشوری لوبنان جێگیركراوە و نزیكەی 8 هەزار و 200 سەرباز لە 47 وڵاتەوە لە خۆ دەگرێت.
بۆ یەكەمجار لە دوای چوار ساڵ، نرخی بەرمیلێك نەوتی ئەمریكا 100 دۆلاری تێپەڕاند.
لەگەڵ كردنەوەی بازاڕەكاندا، ئەمڕۆ نرخی بەرمیلێك نەوتی برێنت بە 107.2 دۆلار مامەڵەی پێوەكرا و بەراورد بە چەند سەعاتێك پیشتر لەسەدا 0.16 بەهاكەی لە دەستدا، نرخی یەك بەرمیل نەوتی تەكساسیش شەوی رابردوو 100 دۆلاری تێپەڕاند كە بۆ یەكەمجارە لە دوای ساڵی 2022 دەگاتە ئەو ئاستە، بەڵام ئەمڕۆ لەگەڵ كردنەوەی بازاڕەكاندا كەمێك لە بەهاكەی دابەزی و بە 99.73 دۆلار مامەڵەی پێوەكرا.
لە سەرەتای دەستپێكردنی جەنگی نێوان ئەمریكا و ئێرانەوە، نرخی نەوت تا رادەیەكی زۆر بەرزبووەوە و شڵەژاوی و نا سەقامگیری لە بازاڕەكانی جیهاندا دروستبوو.
ترەمپ: یان رێککەوتن یان وێرانکردنی ژێرخانی ئێران
بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی، سەرۆکی ئەمریکا هەڕەشەی وێرانکردنی تەواوەتی ژێرخانی وزە و ئابوری لە تاران دەکات.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، هۆشداری دەداتە دەسەڵاتدارانی نوێی ئێران و مەرجی قورس بۆ کۆتاییهێنان بە ئۆپراسیۆنە سەربازییەکانی وڵاتەکەی دەخاتە ڕوو.
ترەمپ ئاشکرا کرد، وڵاتەکەی لە گفتوگۆی "جدی و ژیرانە"دایە لەگەڵ رژێمێکی نوێ لە ئێران بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ، ئاماژەی بەوەش کرد کە پێشکەوتنی گەورە بەدەستهاتووە.
سەرۆکی ئەمریکا جەختی کردەوە، دەبێت گەرووی هورمز بە خێرایی بۆ بازرگانی بکرێتەوە، ئەگەر نا رووبەڕووی کاردانەوەی توند دەبنەوە.
ترەمپ هۆشداری دا ئەگەر رێککەوتن نەکرێت، ئەوا ئەمریکا بە وێرانکردن و "سڕینەوەی تەواوەتی" سەرجەم وێستگەکانی کارەبا، بیرە نەوتەکان و دوورگەی خارگ کۆتایی بە مانەوەی خۆی لە ئێران دەهێنێت.
ئەوەشی خستەڕوو، ئەم هەنگاوە وەک تۆڵەیەک دەبێت بۆ خوێنی ئەو سەربازە ئەمریکییانەی کە لە ماوەی 47 ساڵ "حوکمی تیرۆر"ی رژێمی پێشوو لەناوبراون.
ترەمپ لە کۆتایی پەیامەکەیدا ئاماژەی بەوە کردووە کە تا ئێستا بە مەبەست دەستیان بۆ ئەو شوێنە ستراتیژییانە نەبردووە، بەڵام ئەگەر رێککەوتن ئەنجام نەدرێت، ئەوا وێستگەکانی ئاویش (Desalinization plants) دەبنە ئامانج.
ترەمپ تاوتوێی ئۆپراسیۆنێکی سەربازی دەکات بۆ دەستبەسەرداگرتنی یۆرانیۆمی پیتێندراوی ئێران و رۆژنامەیەکیش ئاشکرایدەکات، پلانەکە بۆ دەستبەسەرداگرتنی 454 کیلۆگرام یۆرانیۆمی ئێرانە.
رۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ" لە راپۆرتێکی نوێدا ئاشکرای کرد، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا تاوتوێی ئەنجامدانی ئۆپراسیۆنێکی سەربازیی ئاڵۆز دەکات بۆ دەستبەسەرداگرتن و گواستنەوەی بڕێکی زۆر لە یۆرانیۆمی پیتێنراوی ناو خاکی ئێران.
رۆژنامەکە ئاشکرایکردووە، پلانەکە بریتییە لە دەرهێنانی نزیکەی 1000 پاوەند (454 کیلۆگرام) یۆرانیۆم لەناو دامەزراوەکانی ئێران، وەک هەنگاوێکی سەرەکی بۆ ڕێگریکردن لە گەیشتنی تاران بە چەکی ئەتۆمی.
لێپرسراوانی ئەمریکا ئاماژە بەوە دەکەن، ئەمە ئەرکێکی "پڕ لە مەترسی و ئاڵۆزە"، چونکە پێویست دەکات هێزەکانی ئەمریکا بۆ ماوەی چەند رۆژێک یان زیاتر لە ناو خاکی ئێراندا بمێننەوە.
"وۆڵ ستریت جۆرناڵ ئەوەشی خستوەتەڕوو، سەرۆکی ئەمریکا هێشتا بڕیاری کۆتایی لەسەر پێدانی فەرمانی دەستپێکردنی ئۆپراسیۆنەکە نەداوە و نیگەرانە لەو مەترسییانەی کە رووبەڕووی سەربازانی ئەمریکا دەبنەوە، بەڵام بە گشتی پێشوازی لە بیرۆکەکە دەکات بۆ پەکخستنی پڕۆژە ئەتۆمییەکەی ئێران.
ئەم پێشهاتە لە کاتێکدایە کە گرژییەکانی نێوان واشنتۆن و تاران گەیشتوونەتە ئاستێکی نوێ و کۆشکی سپی جەخت لەسەر بژاردەی سەربازی دەکاتەوە بۆ ڕێگریکردن لە هەر هەوڵێکی ئێران بۆ بەرهەمهێنانی چەکی کۆکوژ.
دوای هێرشە چڕەكانی فڕۆكە جەنگییەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل بۆسەر چەند ئامانجێكی هەستیار لە تاران و تەورێز،ئێران و حوسییەكانی یەمەن وەلامی توندی ئیسرائیلیان دایەوە .
بە پێی هەواڵی میدیاكانی ئێران بەرەبەیانی ئەمڕۆ، فڕۆكە جەنگییەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل فڕۆكەخانەی مێهراباد و دامەزراوەی پیشەسازییەكانی تاران و یەكەیەكی پێترۆكیمیاویان لە تەورێز بۆردومان كرد.
لای خۆشییەوە، عەباس عەلی ئابادی وەزیری وزەی ئێران ئاماژەی بەوە كرد كە دامەزراوەكانی كارەبا لە تاران و پارێزگای ئەلبورز كراونەتە ئامانج و بوەتەهۆی پچرانی كارەبا ، بەڵام دواتر توانراوە كارەبا بۆهەردوو شارەكە بگەرێنرێتەوە
هاوكات لە ئەنجامی بۆردومانێك بۆ سەر باڵەخانەیەكی نیشتەجێبوون بۆ سەر شاری زەنجانی ئێران 3 كەس كوژران
لەبەرامبەریشدا ئێران بە هێرشێكی موشەكی بەرفراوان و حوسییەكانی یەمەنیش بە درۆن بەندەری ئیلاتیان لە ئیسرائیل كردووەتە ئامانج، چەند ناوچەیەكی دیكەی ئیسرائیلیش لەلایەن ئێرانەوە بە ئامانج گیران.
كوەیتیش خستنەخوارەوەی 5 فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی ئێران لە شوێنە گرنگەكانی وڵاتەكەی راگەیاند
سوپای ئیسرائیل كوژرانی ئەحمەد وەحیدی فەرماندەی دیاری سوپای پاسدارانی راگەیاند و دەڵێت، بە ئامانجگرتنی دەسەڵاتدارانی ئێران بەردەوام دەبێت.
وەزارەتی بەرگری ئیسرائیل لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكرد، ئەحمەد وەحیدی فەرماندەی دیاری سوپای پاسداران لە ناوجەرگەی تاران بە ئامانج گیراوە و كوژراوە.
ئەحمەد وەحیدی سێ رۆژ لەمەوبەر بە فەرماندەی سوپای پاسداران لەلایەن موجتەبا خامنیەیی دەستنیشان كرا و رۆژنامەكانی بەریتانیا وەحیدی بە فەرماندەیەكی توندڕەو و كارەكتەری سەرەكی سیستمی حوكمڕانی ئێران ناودەبەن و ئاماژە بەوە دەكەن لە سەرەتای جەنگەكەوە وەحیدی بە شارەوایی ماوەتەوە و بە نهێنیی كارەكانی سوپای پاسدارانی بەڕێوەبردووە.
وەحیدی لە ساڵی 1980 ەكانەوە جێگری فەرماندەیی هەواڵگر سوپاكە بووە و كادری پێشكەوتووی قەرارگەی رەمەزان بووە و لەگەڵ عەلی خامنەیی رابەری پێشووی ئێران سەردانی كۆریای باكوری كردووە بە ئامانجی سودوەرگرتن لە تەكنەلۆژیای سەربازی و موشەك.