لە کاتی نزیکبوونەوەی کۆتاییهاتنی وادەی ئاگربەست، تاران هۆشداری توند دەداتە واشنتۆن سەبارەت بە هەر جۆرە گەمارۆیەکی دەریایی بۆ سەر بەندەرەکانی ئێران.
عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، گەمارۆدانی بەندەرەکانی ئێران کردەیەکی جەنگییە و بەو هۆیەشەوە پێشێلکردنی راشکاوانەی ئاگربەستە.
ئاماژەی بەوەشکرد، هێرشکردنە سەر کەشتییە بازرگانییەکان و بە بارمتەگرتنی کارمەندەکانیان، پێشێلکارییەکی گەورەترە کە ئەمریکا ئەنجامی دەدات.
عەباس عراقچی وتیشی، "ئێران دەزانێت چۆن کۆت و بەندەکان پووچەڵ بکاتەوە، چۆن بەرگری لە بەرژەوەندییەکانی بکات و چۆنیش بەرەنگاری سیاسەتی فشار و زۆرداری ببێتەوە."
ئەم قسانەی عراقچی لە کاتێکدایە کە تەنها چەند سەعاتێکی کەم ماوە بۆ کۆتاییهاتنی ئاگربەست و پاکستان وەک ناوبژیوان هێشتا چاوەڕێی وەڵامی کۆتایی تارانە بۆ بەشداری لە دانوستانەکان، چاودێران پێیان وایە ئەم هەڵوێستەی وەزیری دەرەوەی ئێران ئاماژەیەکی روونە بۆ ئەوەی کە تاران لەژێر گوشاری سەربازی و گەمارۆی دەریاییدا ئامادەی سازشکردن نییە.
دۆناڵد ترەەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە نوێترین لێدوانیدا هەڵوێستی وڵاتەکەی بەرانبەر بە تاران تووندتر دەکات و رایدەگەیەنێت؛ ئارەزووی درێژکردنەوەی ئاگربەست ناکات، بەڵام پێشبینی دەکات لە کۆتاییدا "رێککەوتنێکی مەزن" ئیمزا بکەن.
پێش دەستپێکردنی خولی دووەمی دانوستانەکان، ترەمپ لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تۆڕی "CNBC" رایگەیاند کە ئەمریکا لە پێگەیەکی بەهێزی دانوستاندایە. ترەمپ ئێرانی تۆمەتبار کرد بەوەی چەندین جار "ئاگربەستی پێشێل کردووە" و وتی: "من و سوپا ئامادەین بۆ دەستێوەردانی سەربازی دژی ئێران، کاتمان نییە بۆ درێژکردنەوەی ئاگربەست."
سەرۆکی ئەمریکا ستایشی گەمارۆ دەریاییەکانی وڵاتەکەی کرد بۆ سەر بەندەرەکانی ئێران و ئاماژەی بەوە کرد، ئەو گەمارۆیانە رۆژانە ملیۆنان دۆلار زیان بە تاران دەگەیەنن.
وتیشی: "ئێمە هێزی دەریایی و ئاسمانی ئێرانمان تێکشکاندووە و سەرکردەکانیانمان کوشتووە."
ترەمپ لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی سۆشیاڵ تروس، جەختی کردەوە "ئێران یان دەبێت دانوستان بکات، یان رووبەڕووی کێشەیەک دەبێتەوە کە وێنەی نەبووە."
هیواشی خواست ئێرانییەکان بێنە سەر مێزی گفتوگۆ بۆ ئەوەی وڵاتەکەیان بنیاد بنێنەوە، بەڵام دووپاتی کردەوە، بە هیچ شێوەیەک رێگە نادەن ئێران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.
لەلایەکی دیکەوە، کارۆلین لیڤیت، وتەبێژی کۆشکی سپی بە کەناڵی "فۆکس نیوز"ی راگەیاند، ئەمریکا لە هەموو کاتێک زیاتر نزیکە لە بەدیهێنانی رێککەوتنێکی "زۆرباش ".
وتەبێژی کۆشکی سپی هۆشداریشی دا کە ئەگەر دانوستانەکان نەگەنە ئەنجام، ترەمپ چەندین بژاردەی تری لەبەردەستە و سڵ لە بەکارهێنانیان ناکاتەوە، وەک چۆن پێشتر سەلماندوویەتی کە ئەوەی دەیڵێت جێبەجێی دەکات.
ئیسلام ئاباد بۆ پاراستنی سەقامگیری ناوچەکە داوا لە ئەمریکا و ئێران دەکات ماوەی ئاگربەست درێژ بکەنەوە و رێگە بۆ دیپلۆماسی خۆش بکەن.
ئیسحاق دار، وەزیری دەرەوەی پاکستان، لە راگەیەندراوێکدا، جەختی لەسەر پێویستی پەیوەندی راستەوخۆی نێوان ئەمریکا و ئێران کردەوە و ئاماژەی بەوە کرد، وڵاتەکەی داوا دەکات بیر لە درێژکردنەوەی ماوەی ئاگربەست بکرێتەوە بۆ ئەوەی رێگە بۆ هەوڵە دیپلۆماسییەکان خۆش بێت.
وەزیری دەرەوەی پاکستان رایگەیاند، ئەوان ئێمە جەخت لەسەر گفتوگۆ دەکەن وەک باشترین رێگە بۆ بەدیهێنانی ئاشتی و سەقامگیرییەکی هەمیشەیی لە ناوچەکەدا.
ئەم بانگەوازەی ئیسلام ئاباد لە کاتێکدایە کە ناوچەکە چاوەڕێی دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێی دانوستانەکان دەکات و پاکستانیش وەک وڵاتێکی نێوەندگیر، هۆشداری دەدات لەوەی تەنها لە رێگەی دیپلۆماسییەوە دەتوانرێت رێگری لە پەرەسەندنی زیاتری گرژییەکان بگیرێت.
ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردەوە، لە مامەڵەکانی ئەمڕۆ سێشەممەدا نرخی نەوت روی لە دابەزین کرد، ئەم دابەزینە هاوکاتە لەگەڵ نزیکبوونەوەی گەڕێکی نوێی گفتوگۆکانی نێوان واشنتن و تاران، کە پێشبینی دەکرێت ببێتە هۆی زیادبوونی هەناردەی نەوتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
نرخی خاوی برێنت بە 94.53 دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت، هەروەها نەوتی خاوی تەکساسیش دابەزینی تۆمارکرد و بە 88.07 دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت.
ئەمەش لە کاتێکدایە کە دوێنێ دووشەممە هەردوو جۆرەکەی خاو بەرزبوونەوەی بەرچاویان بەخۆوە بینی؛ خاوی برێنت 5.6٪ و خاوی تەکساس 6.9٪ بەرزبوونەوە، ئەوەش دوای ئەوەی ئێران جارێکی تر گەرووی هورمزی داخستەوە.
وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند کە هیچ پلانێک بۆ ئەنجامدانی گەڕی دووەمی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا لە ئارادا نییە.
ئیسماعیل بەقایی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند: لە ئێستادا هیچ بەرنامەیەک بۆ گەڕی دووەمی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا نییە و جەختی کردەوە کە واشنتن نیشانی داوە لە پرۆسەی دیپلۆماسیدا جدی نییە و چەندین کردەوەی شەڕەنگێزانەی ئەنجامداوە و بەندەکانی رێککەوتنی ئاگرەبەستی پێشێل کردووە.
هاوکات ئاژانسی رۆیتەرز لە زاری سەرچاوەیەکی باڵای ئێرانییەوە بڵاویکردەوە، کە بەردەوامی گەمارۆکانی ئەمریکا بۆ سەر دەربەندی هورمز دەبێتە هۆی تێکدانی گفتوگۆکانی ئاشتی لە نێوان هەردوو وڵاتدا و ئەو سەرچاوەیە جەختیشی کردەوە کە تواناکانی بەرگری ئێران لە نێویشیاندا بەرنامەی موشەکی بە هیچ شێوەیەک جێگەی وتووێژ و دانوستان نین.
وەزارەتی دەرەوەی چین نیگەرانی خۆی دەربڕی بەرانبەر رێگری لێکردنی زۆرەملێ و دەستبەسەرداگرتنی کەشتییەکی بارهەڵگری ئێرانی لەلایەن هێزی دەریایی ئەمریکاوە.
وەزارەتی دەرەوەی چین رایگەیاند کە رەوشی ناوچەی گەروی هورمز زۆر هەستیار و ئاڵۆزە و پێویستە هەلومەرجێکی گونجاو بڕەخسێنرێت بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ و کەمکردنەوەی گرژییەکان لە ناوچەکەدا.
ئەمە لەکاتێکدایە کە گرژییەکانی ناوچەکە بەردەوامن و دوای کردنەوەی گەروی هورمز لەلایەن ئێرانەوە، جارێکی دیکە گەروەکەی داخستەوە و رایگەیاند، "ئەمریکا پابەندی بەڵێنەکانی نەبووە". هەروەها ئەمریکاش بەردەوامە لە بڵاوکردنەوەی ئەو هەواڵانەی کە باس لە بەردەوامی گەمارۆدانی گەروی هورمز دەکەن.
ئێران جەختدەكاتەوە لەوەی گەرووی هورمز رێڕەوێكی سەلامەت نییە و دەشڵێت: دەبێت بازاڕی نەوت بۆ هەمووان وەك یەك بێت، روسیاش هۆشداری دەدات لە مەترسییەكانی زیاتر داخستنی گەرووەكە.
محەمەد رەزا عارف جێگری سەرۆك كۆماری ئێران رایگەیاندووە، یان بازاڕی نەوت بۆ هەمووان دەبێت وەك یەك بێت، یان دەبێت هەمووان وەك یەك بەرپرسیارێتی تێچوو و مەترسییەكەی هەڵبگرن.
جەختی لەوەشكردووەتەوە، لە ئێستادا گەرووی هورمز رێڕەوێكی سەلامەت نییە و سەقامگیری وزەی جیهانیش پەیوەستە بە كۆتاییهێنان بە فشارە ئابوریی و سەربازییەكانی سەر ئێران.
لەلایەكی ترەوە وەزارەتی دەرەوەی روسیا رایگەیاندووە، ئەو قەیرانەی لە ئێستادا روودەدات و داخرانی بەردەوامی گەرووی هورمز هەڕەشەی جدی لەسەر یەكێتی ئەوروپا دروست دەكات و هەڵئاوسانی گەورە بەدوای خۆیدا دەهێنێت.
مەسعود پزشکیان و شەهباز شەریف لە پەیوەندییەکی تەلەفونیدا پەرەسەندنەکانی ناوچەکەیان تاوتوێ کرد و پزیشکیان واشنتنی بە "خیانەت لە دیپلۆماسی" و پێشێلکردنی یاسا نێودەوڵەتییەکان تۆمەتبار کرد.
سەرۆک کۆماری ئێران ستایشی هەوڵەکانی ئیسلام ئابادی کرد بۆ چەسپاندنی ئاشتی و جەختی لەوە کردەوە، وڵاتەکەی ئامادەیە بۆ بەرگریکردن لە سەروەریی خاکەکەی لە بەرانبەر هەر سەرکێشییەکی ئەمریکا و ئیسرائیل. پزشکیان ئاماژەی بەوەش کرد، تاران دەیەوێت پەیوەندییەکانی لەگەڵ وڵاتانی کەنداو پەرەپێ بدات، بەڵام بە مەرجێک دوور بێت لە دەستێوەردانی دەرەکی و ئەو وڵاتانەی دەبنە هۆی تێکدانی ئاسایشی ناوچەکە.
لای خۆیەوە، شەهباز شەریف سەرۆک وەزیرانی پاکستان هاوڕای تاران بوو لەسەر پێویستی کۆتاییهێنان بە شەڕ و پێکدادانەکان و پزیشکیانی لە ئەنجامی دوواین راوێژە دیپلۆماسییەکانی وڵاتەکەی لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکە ئاگادار کردەوە. شەریف ئاماژەی بەوە کرد، پاکستان بەردەوام دەبێت لە هەوڵە راستگۆیانەکانی بۆ پاراستنی سەقامگیریی ناوچەیی و لەو چوارچێوەیەشدا سوپاسی هەماهەنگییەکانی ئێرانی کرد.
لە کۆتایی پەیوەندییەکەدا، هەردوولا جەختیان لە گرنگیی بەردەوامیی گفتوگۆکان کردەوە، بەتایبەت دوای سەردانەکەی ئەم دواییەی سوپاسالاری پاکستان بۆ تاران.
سەرۆکوەزیرانی پاکستان دووپاتی کردەوە، ئیسلام ئاباد بە پشتیوانی هاوبەشەکانی پابەند دەبێت بە دۆزینەوەی رێگەچارەی ئاشتییانە، لە کاتێکدا تاران هۆشداری دەدات، هەر جۆرە هەڵەیەکی سەربازی لە ناوچەکەدا لێکەوتی مەترسیداری بۆ ئاسایشی جیهانی دەبێت.
سوپای پاسداران رایگەیاند، ئێران لە توانایدایە بۆ ماوەی یەك ساڵ رۆژانە بەرهەمهێنانی 15 ملیۆن بەرمیل نەوت لە ناوچەكە رابگرێت
محەمەد رەزا نەقدی، راوێژكاری فەرماندەی گشتی سوپای پاسداران رایگەیاند، ئێران لە توانایدایە بۆ ماوەی یەك ساڵ رۆژانە بەرهەمهێنانی 15 ملیۆن بەرمیل نەوت لە ناوچەكە رابگرێت، بەڵام ئێران نایەوێت بەو ئاستە زیان بگەیەنێت بە ئابووری جیهان.
ئەوەشی خستەڕو، لە ئەگەری دەستپێكردنەوەی جەنگ ئێران ئامانجەكانی دەستنیشانكردووە بۆ هێرش كردن.
ئەو راوێژكارە وتیشی، ئێران تائێستا نەیتوانیوە بەشێك لە ئامانجەكانی جەنگی بەدیبهێنێت، بەڵام لە ئەگەری پێكانی ئەو ئامانجانە هاوكێشەی جەنگەكە بە تەواوی دەگۆڕێت.
ئێران رەتیدەكاتەوە رەزامەندی دەربڕی بێت لەسەر هیچ وادەیەك بۆ دەستپێكردەوەی دانوستانەكان و مەرجیش بۆ هەر دانوستانێكی گریمانەیی دادەنێت
دوای ئەوی خولی پێشووی دانوستانی ئەمریكا و ئێران لە ئیسلام ئابادی پایتەختی پاكستان بێ ئەنجام كۆتایی هات، سەعید خەتیبزادە، جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران لە پەراوێزی كۆڕبەندی ئەنتالیا رایگەیاند، تا ئێستا هیچ وادەیەك بۆ دەستپێكردنەوەی خولی نوێی دانوستان لەگەڵ ئەمریكا دیاریی نەكراوە.
وتیشی، پێویستە هەردوولا پێشوەختە رێككەوتن لەسەر چوارچێوەی لێكتێگەیشتن بكەن بۆ ئەوەی وتووێژەكان شكست نەهێنن و گرژییەكان پەرەی زیاتر نەسەنن.
راشیگەیاند، تاران بەهیچ شێوەیەك نایەوێت واشنتۆن لە پرسی ئەتۆمیدا لە یاسا نێودەوڵەتیەكان دەربچێت و لە دەرەوەی ئەو یاسایانە مامەڵەی لەگەڵدا بكات.
لەبارەی رەوشی گەروی هورمزیشەوە ئاماژەی بەوە كرد، پابەندبوونی ئێران بە پاراستنی ئاسایشی گەرووەكە بەستراوەتەوە بە رێزگرتنی ئەمریكا لە مەرجەكانی ئاگربەست.
هۆشداریشیدا، هەر پێشێلكارییەك یان جیاكارییەك دژ بە كەشتییە ئێرانییەكان، دەرئەنجامی توندی بۆ لایەنی بەرانبەر لێ دەكەوێتەوە.
بڕیارە رۆژی یەك شەممە دانوستانەكانی ئەمریكا و ئێران لە ئیسلام ئاباد دەستپێبكەنەوە و ترەمپیش رەتیدەكاتەوە پارە بە ئێران بدات
ماڵپەری ئەكسیۆس لە زاری لێپرسراوێكی ئەمریكاوە بڵاویكردووەتەوە، بە ئەگەرێكی زۆرەوە وەفدی ئێران و ئەمریكا رۆژی یەك شەممە جارێكی تر لە ئیسلام ئاباد كۆدەبنەوە، ئەمریكا پێشنیازیكردووە بڕی 20 ملیار دۆلاری بلۆككراو بدرێتە ئێران لە بەرانبەر گواستنەوەی یۆرانیۆمە پیتێندراوەكەی ئێران.
دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكاش لە وەڵامدا لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تروس سۆشیاڵ رایگەیاند، هیچ پارەیەك نادەن بە ئێران و هەموو پاشماوە ئەتۆمییەكانیشی دەبەن.
وتیشی، ئێران رەزامەندی دەربڕیووە پیتاندنی یۆرانیۆم رابگرێت و گەروی هورمزیش بە هەمیشەیی بكاتەوە.
لێپرسراوێكی باڵای ئەمنیی پاكستان بە ئاژانسی رۆیتەرزی راگەیاندووە، گفتوگۆكانی نێوان ئەمریكا و ئێران گەیشتووەتە قۆناغێكی زۆر باش و گەیشتن بە رێككەوتنیش نزیكە لە قۆناغی كۆتایی، چاوەڕوان دەكرێت لە كۆبوونەوەی داهاتووی نێوان ئەمریكا و ئێراندا یاداشتێكی لێكتێگەیشتن ئیمزا بكرێت.
وەزیری بەرگریی فەرەنسا رایگەیاند، وڵاتانی فەرەنسا، بەلجیکا و هۆڵەندا خاوەنی هێز و توانایەکی باڵای مینڕێژکردن و پاککردنەوەی دەریاکانن، کە دەتوانرێت بەکاربهێنرێت بۆ مسۆگەرکردنی تێپەڕبوونی کەشتییە بازرگانییەکان لە گەروی هورمز
کاترین ڤۆترین، وەزیری بەرگریی فەرەنسا لە لێدوانێکی نوێدا بە ئاژانسی رۆیتەرزی راگەیاندووە، پلانەکەی ئەوان تەنها لایەنێکی بەرگریی هەیە و بە هیچ شێوەیەک هێرشبەرانە نییە، ئامانج لێی تەنها پاراستنی سەلامەتی رێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییەکانە.
بابەتەکە لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی بەرگریی و ئاسایشیی فەرەنسا بە سەرۆکایەتی ئیمانوێل ماکرۆن تاوتوێ دەکرێت، ئەوەش لە کاتێکدایە کە هەوڵە نێودەوڵەتییەکان بۆ گەڕاندنەوەی سەقامگیری بۆ ناوچەکە چڕبوونەتەوە.
گەروی هورمز کە یەکێکە لە گرنگترین ڕێڕەوە ئاوییەکانی جیهان، لە کاتی گرژییە سەربازییەکاندا، ئێران چەندین جار هەڕەشەی داخستنی گەروەکەی کردووە و لە ئێستاشدا ئەو وڵاتە "مینی دەریایی لە گەروەکە چاندووە و وەک هەڕەشەیەکی کرداریی بەکاریدەهێنێت".
سەرۆکی ئەمریکا: ئێران رازی بووە بە دەستبەرداربوون لە دروستكردنی چەكی ئەتۆمی و نزیكیشین لە رێككەوتن لەگەڵ ئەو وڵاتە
دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، لەگەڵ ئێراندا نزیکن لە رێککەوتن و لە زۆر خاڵدا هاوڕاین.
وتیشی، سەرەتای هەفتەی داهاتوو دانوستان دەستپێدەكاتەوە و ئێران داوای رێككەوتن دەكات و ئێمەش میهرەبان دەبین لەگەڵی.
ئاماژەی بەوەشداوە، ئەگەر پێویست بكات ماوەی ئاگربەست درێژدەكەینەوە و ئێرانیش رازیبووە چەكی ئەتۆمی دەستبەرداری دروستکردنی چەکی ئەتۆمی بێت.
کۆشکی سپی گەشبینە بە رێککەوتنی "تاران و واشنتۆن" و مەرجی قورسی بۆ ئێران هەیە.
کۆشکی سپی ئاشکرایکرد، گەشبینن بە گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی لەگەڵ تاران، بەڵام هاوکات جەختیان کردەوە، دۆناڵد تڕەمپ هێڵە سورەکانی خۆی بۆ ئێران دیاری کردووە و رێگە نادەن ئەو وڵاتە ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.
کارۆلین لیڤیت، وتەبێژی کۆشکی سپی، لەبارەی دانوستانەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران رایگەیاند: ترەمپ بە ڕوونی هێڵە سورەکانی خۆی بۆ ئێرانییەکان باس کردووە و لە بەرژەوەندی تارانە کە وەڵامی داواکارییەکانیان بداتەوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، ئامانجی ستراتیژی درێژخایەنی ئەمریکا ئەوەیە کە رێگری بکات لەوەی ئێران دەستی بە چەکی ئەتۆمی بگات، چونکە ئەمە بە دەستکەوت بۆ گەلی ئەمریکا و جیهانیش دەزانن.
لەلایەکی تریشەوە، لێپرسراوێکی باڵای ئێران بە ئاژانسی "رۆیتەرز"ی راگەیاندووە، سەردانی فەرماندەی سوپای پاکستان بۆ تاران رۆڵی ئەرێنی هەبووە لە نزیککردنەوەی دیدگاکان و کەمکردنەوەی ناکۆکییەکان.
وەزارەتی دەرەوەی پاکستان ئاشکرای دەکات، وڵاتەکەی هەموو کارئاسانییەک دەکات لە نێوان ئێران و ئەمریکا ، ئەمەش هاوکاتە لەگەڵ گەشتە کتوپڕەکەی فەرماندەی سوپای پاکستان بۆ ئەمریکا.
وەزارەتی دەرەوەی پاکستان رایگەیاند، وڵاتەکەی بەردەوامە لە هەوڵەکانی بۆ نێوەندگیری و ئاسانکاری دیالۆگ لە نێوان تاران و واشنتۆن، ئەمەش لەپێناو خاوکردنەوەی ئەو گرژییە توندەی ناوچەکەی گرتووەتەوە.
وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی پاکستان ئەمڕۆ پێنجشەممە ئاشکرایکرد، پەیوەندییەکان بۆ دڵنیابوون لە بەردەوامی گفتوگۆکانی نێوان ئەمریکا و ئێران بەردەوامن.
ئاماژەی بەوەش کرد، وڵاتەکەی وەک کاراسانکارێک بۆ ئەم دیالۆگە دەمێنێتەوە، هەرچەندە تا ئێستا کاتی خولی داهاتووی دانوستانەکان دیاری نەکراوە.
ئەمەش لەکاتێکدایە، عاسم مونیر، فەرماندەی سوپای پاکستان، راستەوخۆ دوای کۆتایی هاتنی سەردانە رەسمییەکەی بۆ تاران، بەرەو ئەمریکا بەڕێکەوت.
سەرچاوە میدیاییەکان ئاماژە بۆ ئەوە دەکەن، ئەم گەشتە لە چوارچێوەی هەوڵە چڕەکانی پاکستاندایە بۆ دۆزینەوەی رێگەچارەیەک و چارەسەرکردنی ئەو ململانێیە کە لە نێوان واشنتۆن و تاراندا سەریهەڵداوە.
ئەم نێوەندگیرییەی پاکستان لە کاتێکدایە کە ناوچەکە بەهۆی شەڕی نێوان ئیسرائیل، ئەمریکا و بەرەی ئێران لە رەوشێكی یەکجار هەستیاردایە و هەوڵە نێودەوڵەتییەکان بۆ رێگری لە فراوانبوونی زیاتری جەنگەکە بەردەوامن.
سوپای ئەمریكا رایگەیاند، 10 كەشتی ئێرانی گەڕێندراونەتەوە لە گەروی هورمز و گەمارۆكە بەردەوامە.
فەرماندەیی ناوەندیی هێزەكانی ئەمریكا 'سێنتكۆم' رایگەیاند، لە ماوەی 48 سەعاتی یەكەمی دەستپێكردنی گەمارۆ دەریاییەكەی سەر ئێران، توانیویانە رێگری لە 10 كەشتی بكەن كە لە بەندەرەكانی ئێرانەوە بەڕێكەوتبوون.
ئاماژەی بەوەشكردوە، لە سەرەتایی گەمارۆكەوە تا ئێستا هیچ كەشتییەك نەیتوانیوە بەناو گەرووەكەدا تێپەڕێت.
راشیگەیاند، بەرەبەیانی ئەمرۆ كەشتیەكی ئێران وستویەتی بە بەندەر عەباسدا تێپەرێت بەڵام ناچاركراوە رێرەوەكەی بگۆرێت بگەڕێتەوە ناو خاكی ئێران.
ئەم گەمارۆیە دوای ئەوە هات دوای دەستپێكردنی هێرشە ئاسمانییەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران، هێزە چەكدارەكانی ئێران گەروی هورموزیان بە كردەیی داخستبوو، هەروەها وتووێژەكانی ئاشتی لەگەڵ تاران لە شاری ئیسلام ئاباد شكستی هێنا.