تاران هەوڵە دیپلۆماسییەکانی پاکستان بۆ هێورکردنەوەی رەوشەکە بەرز دەنرخێنێت و ئامادەیی هێزە چەکدارەکانی بۆ هەر ئەگەرێکی تر دووپات دەکاتەوە.
وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە راگەیەنراوێکدا ئاشکرایکرد، تاران بە رەسمی ستایشی هەوڵە دیپلۆماسییەکانی وڵاتی پاکستانی دەکات بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ و چەسپاندنی ئاشتی لە ناوچەکەدا.
وەزارەتی دەرەوەی ئێران جەختی کردەوە، وڵاتەکەی دەسپێشخەری جەنگی نەکردووە، بەڵکو هەنگاوەکانی لە چوارچێوەی مافی "بەرگری رەوا"دایە.
ئاماژەشکرد، ئێران هەموو رێکارێکی پێویست دەگرێتە بەر بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانیان و دابینکردنی ئاسایشی نەتەوەیی.
وەزارەتی دەرەوەی ئێران ئەوەشی خستەڕوو، هێزە چەکدارەکانی ئێران لە "ئەوپەڕی ئامادەباشی"دان بۆ بەرگریکردن لە گەلی ئێران بەرانبەر بە هەر هەڕەشەیەکی دەرەکی.
ئەم پەیامانەی تاران لە کاتێکدایە کە هەوڵە نێودەوڵەتییەکان بۆ رێگریکردن لە هەڵگیرسانەوەی جەنگ لە نێوان واشنتۆن و تاراندا گەیشتوونەتە لوتکە.
بۆ رێگریکردن لە هەڵگیرسانی جەنگێکی نوێ لە ناوچەکە، سەرۆکی ئەمریکا بژاردەی دیپلۆماسی وەک ئەولەویەتی کارەکانی بەرانبەر ئێران دەستنیشان دەکات و رایدەگەیەنێت؛ رەنگە رۆژی هەینی دانوستانەکان بەڕێوەبچێت.
بەپێی زانیارییەکانی ماڵپەڕەکە کە لە چەند سەرچاوەیەکی ئاگادارەوە دەستی کەوتووە، ترەمپ پێیوایە ئەوەی لە روی سەربازییەوە پێویست بووە ئەنجامی داوە و لە ئێستادا دەیەوێت لەو جەنگانە بکشێتەوە.
ئەکسیۆس ئاشکرایکردووە، ترەمپ هێزی سەربازی بەکارناهێنێت و دەیەوێت کۆتایی بە جەنگ بهێنێت، مەگەر کاتێک کە هیچ رێگەیەکی تر نەمێنێت.
سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوە کردووە، ئەگەر ئێران بەشداری لە گفتوگۆکاندا نەکات، ئەوا بژاردەی سەربازی دەگەڕێتەوە سەر مێزەکە.
رۆژنامەکە ئەوەشی خستووەتەڕوو، لایەنی ئەمریکی و پاکستان چاوەڕێی پەیامی رابەری باڵای ئێران دەکەن کە بڕیارە لە ئەمڕۆوە تا دوو رۆژی داهاتوو بێدەنگی بشکێنێت و هەڵوێستی وڵاتەکەی رابگەیەنێت.
لەلایەکی ترەوە، دۆناڵد ترەمپ بە رۆژنامەی نیویۆرک پۆستی راگەیاندووە، رەنگە تا رۆژی هەینی دانوستانەکان لەگەڵ ئێران دەستپێبکاتەوە.
وتیشی، رەنگە لە 36 بۆ 72 سەعاتی داهاتوودا دانوستانەکان بەڕێوەبچێت.
ئەم جوڵانەی ترەمپ لە چوارچێوەی ستراتیژییەتێکی نوێدایە بۆ کەمکردنەوەی تێچووە سەربازییەکانی ئەمریکا و هاندانی وڵاتان بۆ دانیشتن لەسەر مێزی گفتوگۆ.
سەبارەت بە درێژكردنەوەی ئاگربەست، میدیاکانی ئەمریكا دەڵێت: ئەگەر ئێران هەنگاوی نوێ نەنێت ئاگربەست زۆر ناخایەنێت، سوپای پاسدارانیش دەڵێت بەپێی بەرژەوەندی خۆیان مامەڵە دەكەن
چەند سەرچاوەیەك بە تۆڕی "فۆكس نیوز"یان راگەیاند، ئەو ئاگربەستەی سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاندووە رەنگە بۆ ماوەیەكی كورت بێت، ئەگەر بە خێرایی رێككەوتن نەكرێت.
راشیگەیاند، ئەم هەنگاوە كۆتا هەوڵە بۆ گەیشتن بە ئاشتی لە پێناو گەلی ئێران كە بەهۆی جەنگەوە لە نەهامەتیدان، هەروەها دەرفەتێكە بۆ حكومەتی ئێران كە لەناوخۆی خۆیاندا بگەنە رێككەوتن.
لە بەرامبەردا، تەلەفزیۆنی ئێرانی رایگەیاند، رەنگە تاران پابەندی ئاگربەست نەبێت و بەپێی بەرژەوەندی خۆی بجوڵێتەوە.
تەلەفزیۆنی ئێران لە زاری سوپای پاسدارانەوە بڵاویكردەوە، سوپای پاسداران ئامادەیە بۆ روبەڕوبوونەوەی هەر دوژمنكارییەكی نوێ، هەروەها گورز ئاڕاستەی بەرژەوەندییەكانی دوژمن دەكەن ئەگەر جەنگ سەرهەڵبداتەوە.
دوای درێژكردنەوەی ئاگربەست لەگەڵ ئێران فەرماندەیی ناوەندی ئەمریكا رایگەیاند، هێزەكانیان هێشتا لەوپەڕی ئامادەباشیدان.
فەرماندەیی ناوەندی ئەمریكا (سێنتكۆم)، بەرەبەیانی ئەمڕۆ، لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس لە پۆستێكی كورتی بڵاوكردەوە و تێیدا ئاماژەی بۆ ئەوەكردوە، هێزەكانیان لە دۆخی ئامادەباشی تەواودان بۆ هەر روبوربونەوەیەك.
پۆستەكەی سێنتكۆم ، كورتە ڤیدیۆیەكشی لەگەڵ بڵاواكراوەتەوە، كە لە ڤیدیۆكەدا لێدوانێكی براد كووپەر، فەرماندەی سێنتكۆم، تیدا بڵاوكراوەتەوە كە مێژووەكەی دەگەڕێتەوە بۆ 16ی نیسانی 2026، تێیدا جەخت دەكاتەوە لەوەی كاتی ئاگربەستی جەنگەكەیان بۆ دووبارە پڕچەك كردنەوەی هێزەكانیان و گۆڕینی شوێنی هێزەكانیان بەكاردەهێنێت.
ئەمە لە كاتێكدایە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، هێزە ئەمریكییەكان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ئامادەباشی باڵادا دەمێننەوە تا ئەو كاتەی ئێران پێشنیازێكیان بۆ رێككەوتن پێشكەشدەكەن.

سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، ئێران لە لێواری داڕماندایە و داوای كردنەوەی دەستبەجێی گەروی هورمز دەكات چونکە موچەی سلکی سەربازیی وڵاتەکەی بۆ نادرێت
دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە پۆستێكیدا لە سۆشیال تروس نووسویەتی، ئێران ەوبەڕووی قەیرانێكی دارایی بێپێشینە بووەتەوە و ئابوریی وڵاتەكە بەرەو داڕمانی تەواوەتی دەچێت.
ئاماژەی بەوەشكردوە، ئێران بەهۆی داخستنی گەرووی هورمز و گەمارۆ دەریاییەكانەوە، رۆژانە بڕی 500 ملیۆن دۆلار زیانی پێدەگات.
ئەوەشی روونکردەوە، تاران بەدەست نەبوونی نەختینەوە دەناڵێنێت و هەموو هەوڵێكی خۆی خستووەتەگەڕ بۆ ئەوەی گەروی هورمز بەڕووی بازرگانیدا بكرێتەوە، تاكو بتوانێت دووبارە دەست بە هەناردەكردنەوەی نەوت بكات.
لەلایەکی دیکەشەوە ئاماژەی بەوەداوە، هێزە سەربازییەكان و پۆلیسی ئێران چەندین مانگە مووچەیان وەرنەگرتووە، ئەمەش بووەتە هۆی دروستبوونی شەپۆلێكی ناڕەزایەتی و دابەزینی ورەی هێزە ئەمنییەكان.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایدەگەیەنێت؛ لەسەر داوای پاکستان، بڕیاریداوە هێرشی سەربازی بۆ سەر ئێران رابگرێت و ماوەی ئاگربەست درێژ بکاتەوە.
ترەمپ رایگەیاند، لەبەر ئەوەی حکومەتی ئێران بە قووڵی دابەش بووە، کە ئەمەش کارێکی چاوەڕواننەکراو نەبوو، هەروەها پاکستان داوایان لێکراوە هێرشەکانمان بۆ سەر وڵاتی ئێران رابگرن.
سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوە کردووە، ئەم بڕیارە تا ئەو کاتەیە کە سەرکردە و نوێنەرانی ئێران دەگەنە پێشنیازێکی یەکگرتوو بۆ دانوستان.
ترەمپ جەختیشی کردەوە، سوپای ئەمریکا راسپێردراوە بەردەوام بێت لە گەمارۆدانی دەریایی و لە هەموو روەکانی ترەوە لە ئامادەباشی تەواودا بمێننەوە.
سەرۆکی ئەمریکا ئەوەشی خستەڕوو، ئاگربەستەکە درێژ دەکرێتەوە تا ئەو کاتەی پێشنیازەکەی ئێران پێشکەش دەکرێت و گفتوگۆکان بە لایەکدا دەخرێن، جا چ بە رێککەوتن بێت یان بە پێچەوانەکەیەوە.
ئەم بڕیارە کتوپڕەی ترەمپ لە کاتێکدایە کە تەنها چەند سەعاتێک مابوو بۆ کۆتاییهاتنی ئاگربەست، بەمەش جارێکی تر هەلی دیپلۆماسی لە پاکستان دەخرێتە پێش بژاردەی جەنگی راستەوخۆ.
لە کاتی نزیکبوونەوەی کۆتاییهاتنی وادەی ئاگربەست، تاران هۆشداری توند دەداتە واشنتۆن سەبارەت بە هەر جۆرە گەمارۆیەکی دەریایی بۆ سەر بەندەرەکانی ئێران.
عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، گەمارۆدانی بەندەرەکانی ئێران کردەیەکی جەنگییە و بەو هۆیەشەوە پێشێلکردنی راشکاوانەی ئاگربەستە.
ئاماژەی بەوەشکرد، هێرشکردنە سەر کەشتییە بازرگانییەکان و بە بارمتەگرتنی کارمەندەکانیان، پێشێلکارییەکی گەورەترە کە ئەمریکا ئەنجامی دەدات.
عەباس عراقچی وتیشی، "ئێران دەزانێت چۆن کۆت و بەندەکان پووچەڵ بکاتەوە، چۆن بەرگری لە بەرژەوەندییەکانی بکات و چۆنیش بەرەنگاری سیاسەتی فشار و زۆرداری ببێتەوە."
ئەم قسانەی عراقچی لە کاتێکدایە کە تەنها چەند سەعاتێکی کەم ماوە بۆ کۆتاییهاتنی ئاگربەست و پاکستان وەک ناوبژیوان هێشتا چاوەڕێی وەڵامی کۆتایی تارانە بۆ بەشداری لە دانوستانەکان، چاودێران پێیان وایە ئەم هەڵوێستەی وەزیری دەرەوەی ئێران ئاماژەیەکی روونە بۆ ئەوەی کە تاران لەژێر گوشاری سەربازی و گەمارۆی دەریاییدا ئامادەی سازشکردن نییە.
دۆناڵد ترەەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە نوێترین لێدوانیدا هەڵوێستی وڵاتەکەی بەرانبەر بە تاران تووندتر دەکات و رایدەگەیەنێت؛ ئارەزووی درێژکردنەوەی ئاگربەست ناکات، بەڵام پێشبینی دەکات لە کۆتاییدا "رێککەوتنێکی مەزن" ئیمزا بکەن.
پێش دەستپێکردنی خولی دووەمی دانوستانەکان، ترەمپ لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تۆڕی "CNBC" رایگەیاند کە ئەمریکا لە پێگەیەکی بەهێزی دانوستاندایە. ترەمپ ئێرانی تۆمەتبار کرد بەوەی چەندین جار "ئاگربەستی پێشێل کردووە" و وتی: "من و سوپا ئامادەین بۆ دەستێوەردانی سەربازی دژی ئێران، کاتمان نییە بۆ درێژکردنەوەی ئاگربەست."
سەرۆکی ئەمریکا ستایشی گەمارۆ دەریاییەکانی وڵاتەکەی کرد بۆ سەر بەندەرەکانی ئێران و ئاماژەی بەوە کرد، ئەو گەمارۆیانە رۆژانە ملیۆنان دۆلار زیان بە تاران دەگەیەنن.
وتیشی: "ئێمە هێزی دەریایی و ئاسمانی ئێرانمان تێکشکاندووە و سەرکردەکانیانمان کوشتووە."
ترەمپ لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی سۆشیاڵ تروس، جەختی کردەوە "ئێران یان دەبێت دانوستان بکات، یان رووبەڕووی کێشەیەک دەبێتەوە کە وێنەی نەبووە."
هیواشی خواست ئێرانییەکان بێنە سەر مێزی گفتوگۆ بۆ ئەوەی وڵاتەکەیان بنیاد بنێنەوە، بەڵام دووپاتی کردەوە، بە هیچ شێوەیەک رێگە نادەن ئێران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.
لەلایەکی دیکەوە، کارۆلین لیڤیت، وتەبێژی کۆشکی سپی بە کەناڵی "فۆکس نیوز"ی راگەیاند، ئەمریکا لە هەموو کاتێک زیاتر نزیکە لە بەدیهێنانی رێککەوتنێکی "زۆرباش ".
وتەبێژی کۆشکی سپی هۆشداریشی دا کە ئەگەر دانوستانەکان نەگەنە ئەنجام، ترەمپ چەندین بژاردەی تری لەبەردەستە و سڵ لە بەکارهێنانیان ناکاتەوە، وەک چۆن پێشتر سەلماندوویەتی کە ئەوەی دەیڵێت جێبەجێی دەکات.
ئیسلام ئاباد بۆ پاراستنی سەقامگیری ناوچەکە داوا لە ئەمریکا و ئێران دەکات ماوەی ئاگربەست درێژ بکەنەوە و رێگە بۆ دیپلۆماسی خۆش بکەن.
ئیسحاق دار، وەزیری دەرەوەی پاکستان، لە راگەیەندراوێکدا، جەختی لەسەر پێویستی پەیوەندی راستەوخۆی نێوان ئەمریکا و ئێران کردەوە و ئاماژەی بەوە کرد، وڵاتەکەی داوا دەکات بیر لە درێژکردنەوەی ماوەی ئاگربەست بکرێتەوە بۆ ئەوەی رێگە بۆ هەوڵە دیپلۆماسییەکان خۆش بێت.
وەزیری دەرەوەی پاکستان رایگەیاند، ئەوان ئێمە جەخت لەسەر گفتوگۆ دەکەن وەک باشترین رێگە بۆ بەدیهێنانی ئاشتی و سەقامگیرییەکی هەمیشەیی لە ناوچەکەدا.
ئەم بانگەوازەی ئیسلام ئاباد لە کاتێکدایە کە ناوچەکە چاوەڕێی دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێی دانوستانەکان دەکات و پاکستانیش وەک وڵاتێکی نێوەندگیر، هۆشداری دەدات لەوەی تەنها لە رێگەی دیپلۆماسییەوە دەتوانرێت رێگری لە پەرەسەندنی زیاتری گرژییەکان بگیرێت.
ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردەوە، لە مامەڵەکانی ئەمڕۆ سێشەممەدا نرخی نەوت روی لە دابەزین کرد، ئەم دابەزینە هاوکاتە لەگەڵ نزیکبوونەوەی گەڕێکی نوێی گفتوگۆکانی نێوان واشنتن و تاران، کە پێشبینی دەکرێت ببێتە هۆی زیادبوونی هەناردەی نەوتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
نرخی خاوی برێنت بە 94.53 دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت، هەروەها نەوتی خاوی تەکساسیش دابەزینی تۆمارکرد و بە 88.07 دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت.
ئەمەش لە کاتێکدایە کە دوێنێ دووشەممە هەردوو جۆرەکەی خاو بەرزبوونەوەی بەرچاویان بەخۆوە بینی؛ خاوی برێنت 5.6٪ و خاوی تەکساس 6.9٪ بەرزبوونەوە، ئەوەش دوای ئەوەی ئێران جارێکی تر گەرووی هورمزی داخستەوە.
وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند کە هیچ پلانێک بۆ ئەنجامدانی گەڕی دووەمی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا لە ئارادا نییە.
ئیسماعیل بەقایی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند: لە ئێستادا هیچ بەرنامەیەک بۆ گەڕی دووەمی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا نییە و جەختی کردەوە کە واشنتن نیشانی داوە لە پرۆسەی دیپلۆماسیدا جدی نییە و چەندین کردەوەی شەڕەنگێزانەی ئەنجامداوە و بەندەکانی رێککەوتنی ئاگرەبەستی پێشێل کردووە.
هاوکات ئاژانسی رۆیتەرز لە زاری سەرچاوەیەکی باڵای ئێرانییەوە بڵاویکردەوە، کە بەردەوامی گەمارۆکانی ئەمریکا بۆ سەر دەربەندی هورمز دەبێتە هۆی تێکدانی گفتوگۆکانی ئاشتی لە نێوان هەردوو وڵاتدا و ئەو سەرچاوەیە جەختیشی کردەوە کە تواناکانی بەرگری ئێران لە نێویشیاندا بەرنامەی موشەکی بە هیچ شێوەیەک جێگەی وتووێژ و دانوستان نین.
وەزارەتی دەرەوەی چین نیگەرانی خۆی دەربڕی بەرانبەر رێگری لێکردنی زۆرەملێ و دەستبەسەرداگرتنی کەشتییەکی بارهەڵگری ئێرانی لەلایەن هێزی دەریایی ئەمریکاوە.
وەزارەتی دەرەوەی چین رایگەیاند کە رەوشی ناوچەی گەروی هورمز زۆر هەستیار و ئاڵۆزە و پێویستە هەلومەرجێکی گونجاو بڕەخسێنرێت بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ و کەمکردنەوەی گرژییەکان لە ناوچەکەدا.
ئەمە لەکاتێکدایە کە گرژییەکانی ناوچەکە بەردەوامن و دوای کردنەوەی گەروی هورمز لەلایەن ئێرانەوە، جارێکی دیکە گەروەکەی داخستەوە و رایگەیاند، "ئەمریکا پابەندی بەڵێنەکانی نەبووە". هەروەها ئەمریکاش بەردەوامە لە بڵاوکردنەوەی ئەو هەواڵانەی کە باس لە بەردەوامی گەمارۆدانی گەروی هورمز دەکەن.
ئێران جەختدەكاتەوە لەوەی گەرووی هورمز رێڕەوێكی سەلامەت نییە و دەشڵێت: دەبێت بازاڕی نەوت بۆ هەمووان وەك یەك بێت، روسیاش هۆشداری دەدات لە مەترسییەكانی زیاتر داخستنی گەرووەكە.
محەمەد رەزا عارف جێگری سەرۆك كۆماری ئێران رایگەیاندووە، یان بازاڕی نەوت بۆ هەمووان دەبێت وەك یەك بێت، یان دەبێت هەمووان وەك یەك بەرپرسیارێتی تێچوو و مەترسییەكەی هەڵبگرن.
جەختی لەوەشكردووەتەوە، لە ئێستادا گەرووی هورمز رێڕەوێكی سەلامەت نییە و سەقامگیری وزەی جیهانیش پەیوەستە بە كۆتاییهێنان بە فشارە ئابوریی و سەربازییەكانی سەر ئێران.
لەلایەكی ترەوە وەزارەتی دەرەوەی روسیا رایگەیاندووە، ئەو قەیرانەی لە ئێستادا روودەدات و داخرانی بەردەوامی گەرووی هورمز هەڕەشەی جدی لەسەر یەكێتی ئەوروپا دروست دەكات و هەڵئاوسانی گەورە بەدوای خۆیدا دەهێنێت.
مەسعود پزشکیان و شەهباز شەریف لە پەیوەندییەکی تەلەفونیدا پەرەسەندنەکانی ناوچەکەیان تاوتوێ کرد و پزیشکیان واشنتنی بە "خیانەت لە دیپلۆماسی" و پێشێلکردنی یاسا نێودەوڵەتییەکان تۆمەتبار کرد.
سەرۆک کۆماری ئێران ستایشی هەوڵەکانی ئیسلام ئابادی کرد بۆ چەسپاندنی ئاشتی و جەختی لەوە کردەوە، وڵاتەکەی ئامادەیە بۆ بەرگریکردن لە سەروەریی خاکەکەی لە بەرانبەر هەر سەرکێشییەکی ئەمریکا و ئیسرائیل. پزشکیان ئاماژەی بەوەش کرد، تاران دەیەوێت پەیوەندییەکانی لەگەڵ وڵاتانی کەنداو پەرەپێ بدات، بەڵام بە مەرجێک دوور بێت لە دەستێوەردانی دەرەکی و ئەو وڵاتانەی دەبنە هۆی تێکدانی ئاسایشی ناوچەکە.
لای خۆیەوە، شەهباز شەریف سەرۆک وەزیرانی پاکستان هاوڕای تاران بوو لەسەر پێویستی کۆتاییهێنان بە شەڕ و پێکدادانەکان و پزیشکیانی لە ئەنجامی دوواین راوێژە دیپلۆماسییەکانی وڵاتەکەی لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکە ئاگادار کردەوە. شەریف ئاماژەی بەوە کرد، پاکستان بەردەوام دەبێت لە هەوڵە راستگۆیانەکانی بۆ پاراستنی سەقامگیریی ناوچەیی و لەو چوارچێوەیەشدا سوپاسی هەماهەنگییەکانی ئێرانی کرد.
لە کۆتایی پەیوەندییەکەدا، هەردوولا جەختیان لە گرنگیی بەردەوامیی گفتوگۆکان کردەوە، بەتایبەت دوای سەردانەکەی ئەم دواییەی سوپاسالاری پاکستان بۆ تاران.
سەرۆکوەزیرانی پاکستان دووپاتی کردەوە، ئیسلام ئاباد بە پشتیوانی هاوبەشەکانی پابەند دەبێت بە دۆزینەوەی رێگەچارەی ئاشتییانە، لە کاتێکدا تاران هۆشداری دەدات، هەر جۆرە هەڵەیەکی سەربازی لە ناوچەکەدا لێکەوتی مەترسیداری بۆ ئاسایشی جیهانی دەبێت.
سوپای پاسداران رایگەیاند، ئێران لە توانایدایە بۆ ماوەی یەك ساڵ رۆژانە بەرهەمهێنانی 15 ملیۆن بەرمیل نەوت لە ناوچەكە رابگرێت
محەمەد رەزا نەقدی، راوێژكاری فەرماندەی گشتی سوپای پاسداران رایگەیاند، ئێران لە توانایدایە بۆ ماوەی یەك ساڵ رۆژانە بەرهەمهێنانی 15 ملیۆن بەرمیل نەوت لە ناوچەكە رابگرێت، بەڵام ئێران نایەوێت بەو ئاستە زیان بگەیەنێت بە ئابووری جیهان.
ئەوەشی خستەڕو، لە ئەگەری دەستپێكردنەوەی جەنگ ئێران ئامانجەكانی دەستنیشانكردووە بۆ هێرش كردن.
ئەو راوێژكارە وتیشی، ئێران تائێستا نەیتوانیوە بەشێك لە ئامانجەكانی جەنگی بەدیبهێنێت، بەڵام لە ئەگەری پێكانی ئەو ئامانجانە هاوكێشەی جەنگەكە بە تەواوی دەگۆڕێت.
ئێران رەتیدەكاتەوە رەزامەندی دەربڕی بێت لەسەر هیچ وادەیەك بۆ دەستپێكردەوەی دانوستانەكان و مەرجیش بۆ هەر دانوستانێكی گریمانەیی دادەنێت
دوای ئەوی خولی پێشووی دانوستانی ئەمریكا و ئێران لە ئیسلام ئابادی پایتەختی پاكستان بێ ئەنجام كۆتایی هات، سەعید خەتیبزادە، جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران لە پەراوێزی كۆڕبەندی ئەنتالیا رایگەیاند، تا ئێستا هیچ وادەیەك بۆ دەستپێكردنەوەی خولی نوێی دانوستان لەگەڵ ئەمریكا دیاریی نەكراوە.
وتیشی، پێویستە هەردوولا پێشوەختە رێككەوتن لەسەر چوارچێوەی لێكتێگەیشتن بكەن بۆ ئەوەی وتووێژەكان شكست نەهێنن و گرژییەكان پەرەی زیاتر نەسەنن.
راشیگەیاند، تاران بەهیچ شێوەیەك نایەوێت واشنتۆن لە پرسی ئەتۆمیدا لە یاسا نێودەوڵەتیەكان دەربچێت و لە دەرەوەی ئەو یاسایانە مامەڵەی لەگەڵدا بكات.
لەبارەی رەوشی گەروی هورمزیشەوە ئاماژەی بەوە كرد، پابەندبوونی ئێران بە پاراستنی ئاسایشی گەرووەكە بەستراوەتەوە بە رێزگرتنی ئەمریكا لە مەرجەكانی ئاگربەست.
هۆشداریشیدا، هەر پێشێلكارییەك یان جیاكارییەك دژ بە كەشتییە ئێرانییەكان، دەرئەنجامی توندی بۆ لایەنی بەرانبەر لێ دەكەوێتەوە.