سانای تاكایچی، سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن ڕایگەیاند، وڵاتەكەی هەنگاوی كردەیی ناوە بۆ كەمكردنەوەی پشتبەستن بە گەرووی هورمز و پێشبینی دەكرێت تا مانگی ئایاری داهاتوو، زیاتر لە نیوەی هاوردەی نەوتی ژاپۆن لە ڕێڕەوگەلێكی جێگرەوە دابین بكرێت كە بە ناو ئەو گەرووەدا تێنەپەڕن.

تاكایچی ئاماژەی بەوە كرد، ئاڵۆزییەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و گەمارۆكانی سەر گەرووی هورمز، بوونەتە هۆی دروستبوونی قەیرانێكی جیهانی لە دابینكردنی وزەدا، بۆ ئەم مەبەستەش تۆكیۆ پلانێكی هەمەجۆر جێبەجێ دەكات.

دەشڵێت، ژاپۆن سوود لەو بەندەرانەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست وەردەگرێت كە ناكەونە ناو گەرووی هورمز وەك بەندەری یەنبوع لە سعودیە و فوجەیرە لە ئیمارات.

ئەوەش لەكاتێكدایە، ژاپۆن و هیندستان بە دوو وڵاتی سەرەكی كڕیاری نەوت و پاڵاوتنی نەوتی خاو دادەنرێن لە جیهاندا.

 

وەزیری دەرەوەی ئێران دەڵێت ناتانیاهۆ زیان بە ئابوری ئەمریكا دەگەیەنێت چونكە ئاستەنگ  بۆ هەوڵە دیپلۆماتییەكان دروست دەكات. 

عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، ئەگەر ئەمریكا دەیەوێت زیان بە ئابورییەكەی بكەوێت ئەوا با رێگە بە ناتانیاهۆ بدات هەوڵە دیپلۆماسییەكان تێكبدات.

وتیشی، ئەمریكا  دەتوانێت رێگە بە ناتانیاهۆ بدات ئاستەنگ  بۆ هەوڵە دیپلۆماسییەكان دروست بكات، بەڵام پێموایە بژاردەیەكی ژیرانە نییە، لەگەڵ ئەوەشدا ئامادەین بۆ هەموو ئەگەرێك.

ئاماژەی بەوەشكردووە، ئاگربەست هەموو ناوچەكە دەگرێتەوە بە جەنگی لوبنانیشەوە.

 

رێبەری باڵای ئێران جەختدەكاتەوە وڵاتەكەی بەدوای شەڕدا ناگەڕێت بەڵام دەستبەرداری مافەكانیشی نابێت.

موجتەبا خامنەیی، رێبەری باڵای ئێران پەیامێكی بەبۆنەی چلەی  ماتەمینی رابەری پێشوو بڵاوكردەوە و تیایدا ئاماژەی بەوەكرد، گەلی ئێران لە جەنگی دژی ئەمریكا و ئیسرائیل سەركەوتوو بووە و ئێستا خەریكە دەبێتە زلهێزێكی ناوچەیی، وتیشی، دوژمنە خۆبەزلزانەكانیان تا دێت لاوازتر دەبن.

باسی لەوەشكرد، واز لەوانە ناهێنین كە هێرشیان كردووەتە سەریان و داواش دەكەن سەرجەم ئەو زیانانەی پێیان گەیەنراوە قەرەبوو بكرێنەوە.

موجتەبا خامنەیی ئەوەشی خستەڕوو، خۆبەزلزانەكان لەڕێگەی كوشتن و ستەمكارییەوە رووخساری ناشیرینی خۆیان نیشاندا و بەدرێژایی 40 رۆژ دەستیان لە كوشتنی تەنانەت منداڵانیش نەپاراست.

 رێبەری باڵای ئێران جەختیشیكردەوە، ئێران بەدوای شەڕدا ناگەڕێت، بەڵام دەستبەرداری مافەكانیشی نابێت، پێداگریش دەبێت لەسەر تۆڵەكردنەوەی كوژرانی رابەری پێشوو.

 

 

سەرۆكی ئەمریكا هۆشداری دەداتە ئێران و دەڵێت ئەگەر لەگەڵە رێنەكەون، ئەنجامەكەی زۆر بە ئازار دەبێت. 

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا بە كەناڵی ئێن بی سی راگەیاندووە، گەشبینە بە رێكەوتنی ئاشتی لەگەڵ ئێران، بەڵام ئەگەر رێكنەكەون ئەنجامەكەی زۆر بە ئازار دەبێت.

ترەمپ وتیشی: ئێرانییەكان لە رووی سەربازییەوە زۆر بێ هێزبوون و تاران رەزامەندی لەسەر هەموو داواكارییەكانی ئەمریكا دەربڕیوە .
ئاماژەشی بەوەشكردووە،  قسەی سەركردەكانی ئێران  لە كۆبونەوەكاندا زۆر جیاوازە لەو قسانەی كە بۆ میدیاكان دەیكەن.

كۆمپانیای روس ئەتۆم پێشنیاز دەكات یۆرانیۆمی پیتێنراوی ئێران بۆرویا بگوێزرێتەوە.

ئالێكسی لیخاتشۆف بەڕێوەبەری كۆمپانیای روس ئەتۆم بۆ وزەی ناوەكی رایگەیاند، ئێران داوایكردووە بە زووترین كات چالاكییە ئەتۆمییەكانیان لە وێستگەی ئەتۆمی بوشەهر دەستپێبكاتەوە.

راشیگەیاند كۆمپانیاكەیان بەدواداچوونی تەواوی بۆ بابەتی یۆرانیۆمە پیتێنراوەكەی ئێران كردووە و پێشنیازیان كردووە وڵاتانی ناوچەكە بەشداربن لە دروستكردنی دەستەیەك  بۆچاودیریكردنی دۆسیەی ئەتۆمی ئێران.

بەرێوەبەری كۆمپانیای روس ئەتۆم وتیشی، كۆمپانیا كەیەان پێنیازی كردووە یۆرانیۆمی پیتێنراوی ئێران بۆ روسیا  بگوێزرێتەوە  لەبری ئەوە پێدانی یۆرانیۆمی سروشتی نەپیتێنراو یان برەپارەیەك  بە ئێران بدرێت وەك قەرەبوو. 

 

شارەوانیی تاران قەبارەی زیانەكانی جەنگ لە شارەكە ئاشكراكرد و رایگەیاند لە ماوەی جەنگدا نزیكەی 40 هەزار باڵەخانە زیانیان بەركەوتووە و بەهۆیەوە نزیكەی پێنج هەزار كەس ئاوارە بوون.

شارەوانیی تاران ئاماری زیانەكانی جەنگی بڵاوكردەوە و رایگەیاند،، لە سەرەتای دەستپێكردنی جەنگەوە 38 هەزار و 456 باڵەخانە لە تارانی پایتەختی ئێران زیانیان پێگەیشتووە.

 ئاماژەی بەوەش كرد، لەو ماوەیەدا پێنج هەزار و 880 كەس لە هەزار و 829 خێزان، بەهۆی روخان یان زیانگەیشتن بە ماڵەكانیان ئاوارە بوون و لە ئێستادا بە كاتی لە 39 كۆمەڵگەی تایبەتی نیشتەجێبوون كە شارەوانی دابینی كردووە جێگیركراون.

ئاشكراشیكرد، لە ماوەی ئەو 40 رۆژەی جەنگدا، هێرش كراوەتە سەر زیاتر لە 548 شوێنی جیاواز لە تاران.

 

یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئێران ئاشكرایكرد وەفدی وڵاتەكەی بۆ دانوستانەكان لەگەڵ ئەمریكا بەرەو ئیسلام ئاباد بەڕێكەوتوون و پێدەچێت قالیباف سەرۆكایەتیان بكات.

سەعید خەتیبزادە، یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئێران  رایگەیاند، وەفدێكی ئێران بۆ دانوستانی رۆژی هەینی لەگەڵ ئەمریكا دەچێتە ئیسلام ئابادی پایتەختی پاكستان.

خەتیبزادە ئاماژەی بەوەشكرد، پاكستان پێی راگەیاندوون، جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆكی ئەمریكا سەرۆكایەتیی وەفدی ئەمریكا دەكات، بۆیە ئەگەری هەیە محەمەد باقر قالیباف، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران سەرۆكایەتی وەفدەكەی ئێران بكات.

 راشیگەیاند، بەهۆی پێشێلكردنی ئاگربەست لەلایەن ئیسرائیلەوە، وڵاتەكەی شەوی رابردوو لە لێواری وەڵامدانەوەی سەربازیی یەكلاكەرەوەدا بووە، بەڵام بە نێوەندگیریی پاكستان و گەیاندنی پەیامێك لەلایەن ئەمریكاوە بۆ قایلكردنی ئیسرائیل بۆ راگرتنی ‌هێرشەكان بۆ سەر لوبنان، ئێران وەڵامدانەوەی دواخستووە.

جەختیشیكردەوە، پێویستە بەدیهاتنی ئاشتی لە ناوچەكە لوبنانیش بگرێتەوە و سەعاتەكانی داهاتووش زۆر چارەنووسساز دەبن.

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا دەڵێت هێرشەكانیان وەستاندووە بەڵام هیزەكانیان لە ناوچەكە ئامادەن بۆ هەر ئەگەرێك.

براد كوپەر، فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا رایگەیاند، بە پێی ئاگربەستەكە  هێرشەكانیان بۆسەر ئێران وەستاندووە، بەڵام  هێزەكانیان لە ئامادەباشیدان بۆ وەڵامدانەوەی هەر هێرشێك.

وتیشی: زیانێكی زۆریان بە سوپای ئێران گەیاندووە كە بۆ ماوەی 40 ساڵ خەریكی بەهێزكردنی بوون و چەندین ملیار دۆلارییان لەو پێناوە خەرجكردووە.

براد كوپەر راشیگەیاند، 13 هەزار هێرشییان بۆسەر ئامانجەكانیان لە ئێران ئەنجامداوە و زۆربەی ئامانجە سەربازییەكانیان بەدەست هێناوە. 

بەهۆی زیادبوونی گرژییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، پاریس داوای راگرتنی هێرشەکان بۆ سەر لوبنان و رێگری لە فراوانبوونی جەنگ دەکات.

وەزیری دەرەوەی فەرەنسا لە نوێترین لێدوانیدا سەبارەت بە پەرەسەندنی گرژییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، زنجیرەیەک هەڵوێستی توندی وڵاتەکەی راگەیاند و جەختی لە پێویستی پاراستنی سەقامگیری ناوچەکە کردەوە.

وەزیری دەرەوەی فەرەنسا ئاماژەی بەوەکرد، چیتر هێرشە بەردەوامەکانی سەر لوبنان "قبوڵکراو نین" و پێویستە دەستبەجێ کۆتاییان پێ بهێنرێت بۆ ئەوەی ناوچەکە نەچێتە ناو جەنگێکی فراوانترەوە.

لە لایەکی ترەوە، سەبارەت بە ئاسایشی دەریاوانی و دەستوەردانەکانی تاران، وەزیرەکەی فەرەنسا هۆشداریی دا و رایگەیاند، تێپەڕین بەناو گەروی هورمزدا کارێکی ئاسان نابێت تا ئەو کاتەی رێكکەوتنێکی گشتگیر نەیەتە کایەوە.

هاوکات جەختیشی کردەوە کە "نابێت ئێران فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و موشەک" لە ململانێکاندا بەکاربهێنێت، چونکە ئەوە دەبێتە هۆی تێکدانی زیاتری ئاسایشی نێودەوڵەتی.

رۆژنامەیەكی ئیسرائیلی ئاشكرایدەكات، لە سەرەتای دەستپێكی هێرشەكان دژی ئێران 42 هاووڵاتی ئیسرائیلی كوژراون، سوپای ئەو وڵاتەش دەڵێت، لە ماوەی 10 خولەكدا 100 بنكەی سەربازی حیزبوڵایان پێكاوە.

رۆژنامەی یەدیعۆت ئەحرۆنۆت رایگەیاند، لە سەرەتای دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنی نەڕەی شێرەوە لە 28ی شوباتەوە، 42 ئیسرائیلی كوژراون كە 22یان بەهۆی هێرشی موشەكییەوە بووە.

لای خۆیەوە سوپای ئیسرائیل ئەوەی خستەڕوو، لە ماوەی 10 خولەكدا 100 بنكەی سەربازی حیزبوڵایان پێكاوە، هاوكات سەرچاوە پزیشكییەكانی لوبنانیش باسیان لە كوژرانی 182 لوبنانی كردووە لەو هێرشانەدا.

ئەمە لە كاتێكدایە رێكخراوی مافی مرۆڤی هەرانە ژمارەی كوژراوانی ئێرانی بە سێ هەزار و 400 خەمڵاندووە.

سەرەڕای رێككەوتنی دوو هەفتەیی نێوان ئەمریكا و ئێران بۆ كردنەوەی گەروی هورمز، بەردەوامی هێرشەكانی ئیسرائیل مەترسی هەڵوەشاندنەوەی رێككەوتنەكەی دروستكردووە.

حکومەتی پاکستان بۆ ماوەی دوو رۆژ پشووی رەسمی لە ئیسلام ئابادی پایتەخت راگەیاند، ئەوەش وەک ئامادەکارییەک بۆ میوانداریکردنی دانوستانە مێژووییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران.

دەسەڵاتدارانی پاکستان بڕیاریاندا بۆ ماوەی دوو رۆژ پشووی رەسمی لە ئیسلام ئابادی پایتەخت رابگەیەنن، ئەوەش وەک ئامادەکارییەک بۆ میوانداریکردنی دانوستانە چاوەڕوانکراوەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران کە بڕیارە رۆژی هەینی دەستپێبکەن.

دوای ئەوەی واشنتۆن و تاران لەسەر ئاگربەستێکی دوو هەفتەیی رێککەوتن، بڕیارە پایتەختی پاکستان ببێتە مەڵبەندی کۆبوونەوەی وەفدە باڵاکانی هەردوو وڵات بە مەبەستی گەیشتن بە رێککەوتنێکی درێژخایەن، کۆشکی سپی رایگەیاندووە، جەی دی ڤانس جێگری سەرۆکی ئەمریکا، سەرۆکایەتی وەفدی وڵاتەکەی دەکات بۆ ئیسلام ئاباد.

ئیدارەی ناوچەی ئیسلام ئاباد بڵاویکردەوە، رۆژانی پێنجشەممە و هەینی لە سەرانسەری پایتەخت پشووی رەسمییە، ئەمەش بۆ توندکردنەوەی رێکارە ئەمنییەکان و ئاسانکاری بۆ هاتووچۆی وەفدە دیپلۆماسییەکان.

نوسینگەی جێگری کۆمیساری ئیسلام ئاباد ئاشکرایکرد، فەرمانگە خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکانی وەک (پۆلیس، نەخۆشخانەکان، کۆمپانیاکانی کارەبا و غاز) بە کراوەیی دەمێننەوە بۆ راییکردنی کاروباری هاووڵاتیان.

ئەم کۆبوونەوەیە بە وەرچەرخانێکی گرنگ لە پەیوەندییەکانی نێوان واشنتۆن و تاران دادەنرێت، دوای ماوەیەکی درێژ لە گرژی و ئاڵۆزی، ئێستا جیهان چاوی لە ئیسلام ئابادە بۆ بینینی ئەنجامی ئەو گفتوگۆیانەی کە رەنگە نەخشەی نوێی سەقامگیری لە ناوچەکەدا بکێشن.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق لەبارەی ئاگربەستی کاتیی نێوان ئەمریکا و ئێران بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە: پێشوازی لە ڕاگەیاندنی ئاگربەستی نێوان ئەمریکا و کۆماری ئیسلامی ئێران دەکەین و بە پەرەسەندنێکی گرنگی دەزانین


دەقی بەیاننامەکە: 

پێشوازی لە ڕاگەیاندنی ئاگربەستی نێوان ئەمریکا و کۆماری ئیسلامی ئێران دەکەین و بە پەرەسەندنێکی گرنگی دەزانین کە یارمەتیدەر دەبێت بۆ هێورکردنەوەی گرژییەکان لە ناوچەکەدا.

پێویستە ئەم هەنگاوە بۆ بەهێزکردنی ڕێڕەوی دیالۆگی دیپلۆماسی بنیاتنەر و گرتنەبەری لۆژیکی دانایی و تێگەیشتن و چارەسەری ئاشتیخوازانە بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکیەکان و پەنا نە بردنە بەر بەکارهێنانی هێز بۆ گەیشتن بە ڕێگا چارەیەکی یەکلاکەرەوەی بەردەوام کە ئاسایشی ناوچەکە و جیهان بپارێزێت.

عێراق لەسەر بنەمای ڕۆڵی خۆی لە ناوچەکەدا بەپەرۆشە بۆ پشتیوانیکردن لەهەوڵە نێودەوڵەتییەکان بەشێوەیەک کە ببێتە هۆی سەرکەوتنی دیالۆگ و دانوستانەکانی نێوان کۆماری ئیسلامی و ئەمریکا و بەدیهێنانی ئاشتی هەمیشەیی و پاراستنی تواناکانی گەلان.

جەخت لەوە دەکەینەوە کە ناوچەکە پێویستی بە هەوڵی هاوبەشی ناوچەیی و نێودەوڵەتی هەیە بۆ پتەوکردنی بنەماکانی ئاشتی، پاراستنی سەروەری دەوڵەتان و دەستەبەرکردنی ئایندەیەکی ئارام و خۆشگوزەران بۆ گەلانی.

                                                

د. لەتیف جەمال ڕەشید

        سەرۆک کۆمار

چوارشەممە 8 ی نیسانی 2026

 

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، دوای راگەیاندنی ئاگربەستێکی دەستبەجێ بۆ ماوەی دووهەفتە، لە نوێترین پۆستیدا رایگەیاند: ئەگەر گەروی هورمز بکرێتەوە و ئاگربەست بەردەوامبێت، سەردەمی زێڕینی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەستپێدەکات

ترەمپ لە نوێترین پۆستیدا لەسەر پلاتفۆرمی تروس سۆشیاڵ نووسیویەتی: ئەمڕۆ رۆژێکی گەورەیە بۆ ئاشتیی جیهانی. ئێران دەیەوێت ئاشتی بەرقەراربێت، وڵاتانی دیکەش هەمان شتیان دەوێت، چونکە بەشی پێویستیان بەهۆی جەنگەکەوە مەینەتی چەشت. 

ئاماژەی بەوەشداوە، ئەمریکا یارمەتیدەر دەبێت لە رێکخستنی جەنجاڵیی هاتوچۆ لە گەرووی هورمز و زۆر هەنگاو و کرداری ئەرێنیش دەبینرێت.

وتیشی، بە کردنەوەی گەروەکە پارەیەکی زۆر پەیدا دەکرێت و ئێرانیش دەتوانێت دەست بکات بە پرۆسەی ئاوەدانکردنەوەی وڵاتەکەی.

ئەوەشی روونکردەوە، ئەمریکا کەشتییەکانی لە هەموو جۆرە پێداویستییەک پڕ دەکات و لە دەوروبەری گەروەکە دەمێنێتەوە، تاکو دڵنیابن لەوەی هەموو شتێک بە باشی بەڕێوە دەچێت. 

لە کۆتایی پۆستەکەیدا ترەمپ ئەوەشی نووسیوە، متمانەی بەوە هەیە کە پرۆسەکە بەباشی بەڕێوە بچێت و ئەمەش دەکرێت ببێتە سەردەمی زێڕینی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

پاش زنجیرەیەک فشار و هەڕەشەی توند، رەوشێکی نوێ لە ناوچەکەدا هاتە ئاراوە و محەمەد شەهباز شەریف، سەرۆک وەزیرانی پاکستان، بە شێوەیەکی رەسمی رایگەیاند، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئێران شانبەشانی هاوپەیمانەکانیان گەیشتوونەتە رێککەوتن بۆ راگرتنی دەستبەجێی شەڕ. ئەم هەنگاوە کە وڵاتی لوبنان و چەندین ناوچەی تر دەگرێتەوە، وەک وەڵامدانەوەیەک بۆ ئەو وادەیەی دۆناڵد ترەمپ دیاری کردبوو دێت، کە تەنها یەک سەعات و نیو پێش کۆتاییهاتنی وادەکە، واشنتۆن و تاران لەسەر راگرتنی پێکدادانەکان بۆ ماوەی دوو هەفتە رێککەوتن بە مەبەستی رێگەخۆشکردن بۆ گفتوگۆی سیاسی و دیپلۆماسی تر.
بەپێی زانیارییەکانی لێپرسراوێکی باڵا لە کۆشکی سپی کە بۆ میدیاکانی ئەمریکا قسەی کردووە، ئیسرائیل رەزامەندی لەسەر ئاگربەستێکی کاتی دەربڕیوە. ئەم بڕیارە دوای ئەوە هات کە دۆناڵد ترەمپ هەڕەشەی هێرشی سەربازی توندی بۆ سەر ژێرخانی مەدەنی ئێران کردبوو ئەگەر گەرووی هورمز نەکرێتەوە. سەرچاوە ئەمنییەکانی ئیسرائیلیش جەختیان کردووەتەوە کە ئەم ئاگربەستە تەنها ئێران ناگرێتەوە، بەڵکوو رەوشی لوبنانیش لەخۆ دەگرێت، ئەمەش دەرفەتێک دەبێت بۆ هێورکردنەوەی پێکدادانەکان لە چەندین بەرەی جیاوازدا کە لە چەند مانگی رابردوودا ئاڵۆزی زۆریان بەخۆوە بینیوە.
لە لایەکی ترەوە، عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، بە شێوەیەکی رەسمی رایگەیاند کە وڵاتەکەی رەزامەند بووە لەسەر کردنەوەی گەرووی هورمز بۆ ماوەی دوو هەفتە. عێراقچی ئاماژەی بەوە کرد کە هاتوچۆی ئارام لە گەرووەکەدا بە هەماهەنگی لەگەڵ هێزە چەکدارەکانی ئێران فەراهەم دەکرێت. هەروەها جەختی کردەوە کە تاران ئامادەیە هەموو هێرشەکانی رابگرێت ئەگەر لایەنی بەرامبەریش هێرشەکان رابگرێت، ئەمەش وەک هەوڵێک بۆ رێگریکردن لە هەر جۆرە فشارێکی سەربازی تر کە زیان بە ژێرخانی وڵاتەکە بگەیەنێت و رەوشەکە بەرەو تەقینەوەی گەورەتر ببات.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە رێگەی تۆرە کۆمەڵایەتییەکانەوە تەنها سەعاتێک پێش تەواوبوونی مۆڵەتەکە، رەزامەندی خۆی بۆ راگرتنی بۆردومانەکان بۆ سەر ئێران نیشاندا. ترەمپ دوای گفتوگۆی چڕ لەگەڵ نێوەندگیرە پاکستانییەکان، رایگەیاند کە ئەمە ئاگربەستێکی دوولایەنە دەبێت و ماوەی ئەم دوو هەفتەیە دەرفەتێکی گرنگە بۆ ئەوەی رێککەوتنی کۆتایی ئیمزا بکرێت و کارەکان بە تەواوی جێبەجێ بکرێن. ئەم رەوشە نوێیە ئومێدی ئەوەی لای چاودێران دروست کردووە کە ناوچەکە لە جەنگێکی گشتگیر دوور بکەوێتەوە و رێگەی دیپلۆماسی جێگەی فشارە سەربازییەکان بگرێتەوە.
لە کۆتاییدا، ئەم ئاگربەستە کاتییە کە بە نێوەندگیری پاکستان و فشاری واشنتۆن هاتە دی، وەک تاقیکردنەوەیەکی سەخت بۆ هەردوو لایەن دەبینرێت. ئێستا هەموو چاوەکان لەسەر ئەوەن کە ئایا لە ماوەی ئەم ١٤ رۆژەدا لایەنەکان دەگەنە رێککەوتنێکی هەمیشەیی یان رەوشەکە جارێکی تر بەرەو ئاڵۆزی و فشار دەچێتەوە. گرنگی ئەم هەنگاوە لەوەدایە کە نەک تەنها گەرووی هورمز، بەڵکوو ئارامی لوبنان و چەندین ناوچەی تریش بەندە بە سەرکەوتنی ئەم ماوە کاتییەوە کە ترەمپ دیاری کردووە.

وەک کاردانەوەیەک بەرانبەر پێشهاتە سیاسییەکانی ئەمدواییە، ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی ئێران راگەیەنراوێکی رەسمی بڵاوکردەوە و تێیدا جەخت لەسەر سەرکەوتنی مەیدانی و سیاسیی وڵاتەکەی دەکاتەوە بەرانبەر بەو هەڕەشانەی لە ماوەی رابردوودا ئاراستەیان کراوە.

لە راگەیەنراوەکەدا هاتووە کە دوای تێپەڕبوونی 40 رۆژ بەسەر جەنگدا، ئێستا "دوژمن" ناچار بووە داوای وەستاندنی شەڕ بکات و مل بدات بۆ مەرجەکانی ئێران.

تاران جەخت دەکاتەوە کە هیچ گرنگییەک بەو وادە نادات کە سەرۆکی ئەمریکا دیاریی کردبوون و ئەوەی وای کردووە هێرشەکان رابگیرێن، شکستی ستراتیژیی ئەمریکا بووە لە مەیدانەکەدا.

مەرجەکانی ئێران بۆ رێککەوتن 
1- پابەندبوونی ئەمریکا و گەرەنتی ئەوەی جارێکی تر هێرش نەکرێتە سەر ئێران 
2- تێپەڕین بە گەرووی هورمزدا بە چاودیری ئیران دەبێت 
3- ئێران بەردەوام دەبێت لە پیتاندنی یۆرانیۆم 
4- لادانی هەموو سزاکانی سەر ئێران 
5- لادانی هەموو سزا و ئابڵۆقەکانی سەر ئیران
6- پاشگەزبوونەوە لە هەموو پرۆژە بڕیارەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان 
7- پاشگەبوونەوە لە بڕیارەکانی ئاژانسی وزەی ئەتۆم 
8- قەرەبووکردنەوەی ئەو زیانەنەی بەر ئێران کەوتوون لە ئەنجامی هێرشەکان
9- کشانەوەی هەموو هێزە سەربازییەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە 
10- راگرتنی شەڕ لە هەموو بەرەکان و راگرتنی جەنگ دژی حزبوڵا

میدیای رەسمی ئێران بڵاویکردەوە، بەپێی بڕیاری رابەری باڵای ئێران، بڕیاردراوە بۆ ماوەی 15 رۆژ دانوستانەکان لە پاکستان ئەنجام بدرێن بۆ چەسپاندنی ئەم خاڵانە لە چوارچێوەی بڕیارێکی پابەندکەری ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتیدا.

تاران هۆشداریی دەدات کە ئەم دوو هەفتەیە بەواتای کۆتاییهاتنی یەکجاریی جەنگ نییە، بەڵکو تاقیکردنەوەیەکە بۆ لایەنی بەرانبەر؛ دەشڵێت: "دەستمان لەسەر پەلەپیتکەیە و هەر هەڵەیەکی دوژمن بە توندی وەڵام دەدرێتەوە."

ئەم راگەیەنراوە دوای ئەوە دێت کە دۆناڵد ترەمپ رایگەیاندبوو هێرشەکان بۆ ماوەی دوو هەفتە رادەگرێت، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە هەردوو وڵات لە لێواری جەنگێکی گشتگیرەوە بەرەو مێزی گفتوگۆیەکی سەخت و چارەنووسساز هەنگاو دەنێن.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە بڕیارێکی چاوەڕواننەکراودا و تەنیا چەند ساتێک پێش کۆتاییهاتنی مۆڵەتە مەترسیدارەکەی، راگرتنی سەرجەم هێرشە سەربازییەکانی بۆ سەر ئێران راگەیاند.

ترەمپ لە تۆڕی کۆمەڵایەتی سۆشیاڵ تروس بڵاویکردەوە،  دوای گفتوگۆکانی لەگەڵ شەهباز شەریف، سەرۆک وەزیرانی پاکستان و مارشاڵ عاسم مونیر، فەرماندەی سوپای ئەو وڵاتە، بڕیاری داوە بۆ ماوەی دوو هەفتە هێرشەکان ڕابگرێت، ئەم بڕیارە مەرجدار کراوە بە کردنەوەی "تەواوەتی، دەستبەجێ و بێ مەرجی" گەرووی هورمز لەلایەن ئێرانەوە.

ترەمپ رایگەیاند، ئەمە ئاگربەستێکی دوولایەنە دەبێت و بۆ ماوەی 14 رۆژ هیچ هێرش و بۆردومانێک ئەنجام نادرێت.

سەرۆکی ئەمریکا ئاشکرای کرد، پێشنیازێکی 10 خاڵییان لەلایەن تارانەوە بەدەستگەیشتووە و واشنتن وای دەبینێت کە بنەمایەکی باشە بۆ دانوستان و کۆتاییهێنان بە ململانێکان.

ترەمپ ئەوەشی خستەڕوو، زۆربەی خاڵە ناکۆکەکانی رابردوو لە نێوان ئەمریکا و ئێران چارەسەر کراون و ئەم دوو هەفتەیە بۆ ئەوەیە کە رێککەوتننامەی ئاشتیی درێژخایەن کۆتایی پێ بهێنرێت و ئیمزا بکرێت.

سەرۆکی ئەمریکا جەختی کردەوە، هێزەکانیان سەرجەم ئامانجە سەربازییەکانی خۆیان پێکاوە و ئێستا کاتی دیپلۆماسییە بۆ گەیشتن بە ئاشتی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.