جەنگی نێوان ئێران، ئیسرائیل و ئەمریکا
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دەڵێت: هەڵمەتە سەربازییەکانیان لەگەڵ ئەمریکا بۆسەر ئێران یەکلاکەرەوە دەبێت، بەڵام رەنگە هەندێک کاتی پێویست بێت.
بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لە چاوپیککەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی فۆکس نیوز رایگەیاند، ئەو ململانێیەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە بە هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران دەستی پێکرد، نابێتە "جەنگێکی بێ کۆتایی"، بەڵام رەنگە کاتی بوێت.
ناتانیاهۆ ئاماژەی بەوەشکرد، هەڵمەتە سەربازییەکە "کارێکی خێرا و یەکلاکەرەوە" دەبێت، هەروەها لەو بڕوایەدا شەڕەکە کاتێکی زۆر دوور و درێژ بخایەنێت.
وتیشی: "ئەمە جەنگێکی بێ کۆتایی نییە، بەڵکو دەروازەیەکە بۆ ئاشتی".
وەزیری دەرەوەی ئێران رایدەگەیەنێت؛ بەهەموو توانایانەوە هێرشەکان ئەنجامدەدەن و رووبەڕووی هەموو هەڕەشەکان دەبنەوە.
عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، رایگەیاند، وڵاتەکەی ئامادەیە بۆ رووبەڕووبوونەوەی هەر هەڕەشەیەک و بۆ ئەو مەبەستەش "سەرجەم توانا سەربازی و سیاسییەکانی" بەکاردەهێنێت.
عراقچی ئاماژەی بەوەکرد، لە بەرانبەر ئەو فشار و جموجۆڵانەی کە لەلایەن "دوژمنان"ەوە لە ناوچەکەدا دەکرێت، ئێران بێدەنگ نابێت و هەموو بژاردەکان بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی کراوەن.
ئەم لێدوانانە لە کاتێکدایە کە گرژییەکان لە نێوان تاران و لایەنە نەیارەکانی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست گەیشتوونەتە بەرزترین ئاست.
سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت؛ بەردەوامن لە هێرشەکانیان بۆسەر ئێران و رەنگە شەڕەکە ماوەیەکی زۆر بخایەنێت.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە نوێترین لێدوانیدا سەبارەت بە پەرەسەندنە سەربازییەکانی ناوچەکە، رایگەیاند، ئەمریکا لە پێناو لەناوبردنی هەڕەشەکانی ئیسلامی ئێران، بەردەوامە لە ئەنجامدانی ئۆپراسیۆنە سەربازییەکانی لە ناوچەکە و ناو خاکی ئێراندا.
ترەمپ جەختیکردەوە، هۆشداری توندیان دابووە تاران لە دروستکردنی دامەزراوەی ئەتۆمی نوێ، بەڵام ئێران گوێی نەداوەتە هۆشدارییەکان و رەتیکردووەتەوە واز لە هەوڵەکانی بۆ بەدەستهێنانی چەکی ئەتۆمی بهێنێت.
وتیشی، ئامانجیان لەناوبردنی موشەکە بالیستییەکان و هێزە دەریاییەکانی ئێرانە، تا ئێستاش 10 کەشتی ئێرانییان نوقم کردووە.
سەرۆکی ئەمریکا ئاشکراشیکرد، ئامانجی سەرەکییان ئەوەیە ئێران هەرگیز نەتوانێت چەکی ئەتۆمی بەدەست بهێنێت.
ترەمپ دەشڵێت؛ ئێران هەڕەشەیەکی گەورەیە بۆ سەر رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هاووڵاتیانی ئەمریکا.
سەبارەت بە درێژخایەنی شەڕەکە، سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوەکرد، پێشبینییان دەکرد شەڕی ئێران چوار بۆ پێنج هەفتە بخایەنێت، بەڵام رەنگە بۆ ماوەیەکی درێژتر درێژە بکێشێت.
وەک وەڵامدانەوەیەک بۆ گرژییەکانی ناوچەکە، تاران هێرشێکی بەرفراوانی موشەکی و درۆنی بۆ سەر ئامانجە سەربازییەکانی ئیسرائیل و واشنتۆن ئەنجامدا.
سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاند، لە هێرشێکی بەرفراواندا زیاتر لە 60 پێگەی ستراتیژی و 500 بنکە و بارەگای ئیسرائیل و ئەمریکایان کردووەتە ئامانج.
ئاشکراشیکرد، لەم هێرشانەدا 700 درۆن و سەدان موشەکی جیاواز بەکارهێنراون و داواش لە هاووڵاتییان کراوە بۆ پشتگیریکردنی رەوشەکە بڕژێنە سەر شەقامەکان.
سوپای پاسداران ئاماژەیان بەوەکرد، هێرشەکانی داهاتوویان زۆر توندتر و بەرفراوانتر دەبن ئەگەر بێت و وەڵامدانەوە هەبێت. ئەوەشیان خستەڕوو، پێویستە هاووڵاتییانی ئیسرائیل لە بنکە سەربازییەکان دوور بکەونەوە بۆ پاراستنی گیانی خۆیان، چونکە موشەکی تر ئاراستەی بنکەکانی ئەمریکا دەکرێت.
سێنتکۆم رایدەگەیەنێت: ئێران بە شێوەیەکی هەڕەمەکی موشەک ئاراستەی سەرانسەری ناوچەکە دەکات.
فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا 'سێنتکۆم' رایگەیاند، ئێران بەردەوامە لە هەڵمەتە موشەکییەکانی و بە شێوەیەکی هەڕەمەکی و بێسەروبەر موشەک دەگرێتە ناوچە جیاوازەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
سێنتکۆم ئاماژەی بەوەکردووە، ئەم هێرشە موشەکییانە هیچ ئامانجێکی سەربازیی روون ناپێکن و تەنها دەبنە هۆی تێکدانی سەقامگیری و دروستکردنی مەترسی بۆ سەر ژیانی هاووڵاتیانی مەدەنی لە وڵاتانی ناوچەکەدا.
هێزەکانی ئەمریکا جەخت دەکەنەوە، ئەرکەکانیان بەردەوامن بۆ لەناوبردنی ئەم هەڕەشانە، هەروەها ئاماژەی بەوەکردوە: "ئیرادەی ئێمە بۆ رووبەڕووبوونەوە لە هەموو کاتێک بەهێزترە."
ئەم لێدوانەی سێنتکۆم لە کاتێکدایە کە گرژییە سەربازییەکان لە نێوان ئەمریکا و ئێران گەیشتوونەتە ئاستێکی مەترسیدار و واشنتۆن جەخت لە پاراستنی هاوپەیمانەکانی لە ناوچەکەدا دەکاتەوە.
پیت هێگسێس رایدەگەیەنێت: ئامانجیان لەم جەنگەدا لەناوبردنی تەواوی تواناکانی ئێرانە و جەختیش دەکاتەوە کە رێگە نادەن تاران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.
پیت هێگسێس ، وەزیری بەرگریی ئەمریکا لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، تاران لە رابردوودا مەبەستی دانوستان نەبووە، بەڵکو تەنیا کاتی کوشتووە بۆ ئەوەی پەرە بە بەرنامە ئەتۆمییەکەی بدات.
هەروەها ئاماژەی بەوەکرد، ئێران سەرقاڵی دروستکردنی موشەک و درۆنی بەهێز بووە تەنیا بۆ ئەوەی پارێزگاری لە پەرەپێدانی چەکە ئەتۆمییەکانی بکات. لەبارەی قەبارەی هێرشەکانیشەوە، وەزیری جەنگ بە راشکاوی رایگەیاند، هێرشی زۆر کوشندەیان لە ناوخۆی ئێران داوە و بۆ هیچ یەکێک لەو هێرشانەش داوای لێبوردن ناکەن.
لە بەشێکی تری قسەکانیدا، ئامانجی سەرەکیی وڵاتەکەی لەم ئۆپەراسیۆنە سەربازییەدا روون کردەوە و ئەوەی خستەڕوو، بەشێکی زۆری هێزی دەریایی و توانای موشەکیی ئێرانیان لە ناوبردووە.
ئاشکراشیکرد، هێرشەكان بۆسەر ئێران بۆ گۆڕینی سیستمی سیاسیی نەبووە و هیچ هێزێكمان لەسەر خاكی ئێران نییە .
سەرۆک وەزیرانی عیراق فەرمان بە هێزە ئەمنییەکان دەکات رێگری لە هەر کارێک بکەن کە ئاسایشی وڵات تێکبدات، و جەخت دەکاتەوە کە رێگە نادەن عیراق تێوەبگلێت لە ململانێکانی ناوچەکە.
محەمەد شیاع سودانی، فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان، ئەمڕۆ دووشەممە سەرپەرشتیی کۆبوونەوەیەکی نائاسایی ئەنجومەنی وەزاری بۆ ئاسایشی نیشتمانیی کرد. لە کۆبوونەوەکەدا، سودانی فەرمانی دا بە دەزگا ئەمنییەکان کە رووبەڕووی هەر هەوڵێک ببنەوە کە بیەوێت ئاسایش و سەقامگیریی وڵات تێکبدات، و رێگە بە هیچ لایەنێک نەدرێت عیراق پەلکێشی ناو ئەو ململانێیانە بکات کە لە ناوچەکەدا دەگوزەرێن.
ئەنجومەنەکە جەختی کردەوە کە لەپاڵ پاراستنی مافی دەربڕین و خۆپیشاندانی ئاشتیانە، حکومەت بە هیچ شێوەیەک رێگە نادات هێرش بکرێتە سەر نێردە دیپلۆماسییەکان و دامەزراوە هەستیارەکان، و بڕیاری جەنگ و ئاشتی و جوڵەی سەربازیش تەنیا لە دەسەڵاتی دەوڵەت و دامەزراوە دەستوورییەکانیدایە و رێگە نادەن خاکی عێراق بۆ هیچ ململانێیەکی دەرەکی بەکاربهێنرێت.
لە بەشێکی تری کۆبوونەوەکەدا، مەترسییە ئابوورییەکانی بەردەوامی و فراوانبوونی جەنگەکە لە ناوچەکەدا تاوتوێ کرا. بۆ ئەم مەبەستەش، هەریەک لە وەزیری نەوت (کە هاوکات بە وەکالەت وەزیری کارەبایە) و وەزیری بازرگانی بانگهێشت کران و راپۆرتێکی گشتگیریان لەسەر دۆخی بەرهەمهێنانی سووتەمەنی، وزە و ئاسایشی خۆراک خستەڕوو، بۆ گرتنەبەری رێوشوێنی پێویست بۆ رووبەڕووبوونەوەی لێکەوتەکانی ئەم جەنگە لەسەر عێراق.
فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم) ئاشکرای کرد کە سێ فڕۆکەی جەنگیی ئەمریکی لە جۆری ئێف-15 بە هەڵە لەلایەن سیستەمی بەرگریی ئاسمانیی کوەیتەوە خراونەتە خوارەوە، بەڵام سەرجەم فڕۆکەوانەکان سەلامەتن.
لە راگەیەندراوێکی رەسمیدا، فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا رایگەیاند کە کاتژمێر11:03ی شەوی 1ی ئازار (بە کاتی رۆژهەڵاتی ئەمریکا)، سێ فڕۆکەی جەنگی لە جۆری (F-15E Strike Eagle) کە بەشداربوون لە ئۆپەراسیۆنەکان، لە ئاسمانی کوەیت بە هەڵە خراونەتە خوارەوە.
سێنتکۆم روونیکردووەتەوە کە لە کاتی پێکدادانی تونددا، کە هێرشی فڕۆکە، موشەکی بالیستی و درۆنەکانی ئێرانی تێدابووە، سیستەمی بەرگریی ئاسمانیی کوەیت بە هەڵە ئەو سێ فڕۆکە ئەمریکییەی کردووەتە ئامانج.
راگەیەندراوەکە پشتڕاستی دەکاتەوە کە هەر شەش فڕۆکەوانەکە (تیمی فڕۆکەکان) بە سەلامەتی خۆیان هەڵداوەتە خوارەوە و رزگارکراون و دۆخی تەندروستییان جێگیرە.
هاوکات ئاماژەی بەوە کردووە کە کوەیت دانی بەم رووداوەدا ناوە و ئەمریکاش سوپاسی هەوڵەکانی هێزەکانی بەرگریی کوەیت دەکات لە پرۆسەی رزگارکردنەکە و پاڵپشتییەکانیان لەم ئۆپەراسیۆنە بەردەوامەدا، و لە ئێستاشدا هۆکاری دروستبوونی ئەو هەڵەیە لەژێر لێکۆڵینەوەدایە. کەوتنەخوارەوەی ئەم سێ فڕۆکە پێشکەوتووەی ئەمریکا نیشانەی ئەوەیە کە ئاسمانی کەنداو بەهۆی چڕیی موشەک و فڕۆکەکانەوە دۆخێکی زۆر مەترسیداری تێدا دروست بووە.
ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم هۆشدارییەکی توند دەداتە وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و رایدەگەیەنێت کە مەترسیی دزەکردنی تیشکی ئەتۆمی هەیە کە ببێتە هۆی چۆڵکردنی ناوچەی زۆر گەورە، هاوکات ئاشکرای دەکات کە پەیوەندییان لەگەڵ ئێران پچڕاوە.
لە وتارێکدا بۆ دانیشتنی تایبەتی ئەنجومەنی پارێزەرانی ئاژانسەکە، بەڕێوەبەری گشتیی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم رایگەیاند کە بە وردی چاودێریی هێرشە سەربازییەکانی ئێران دەکەن بۆ سەر رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
ئاماژەی بەوە کرد کە سەنتەری رووداو و فریاگوزاریی ئاژانسەکە (IEC) کارایە و تیمێکی تایبەت خەریکی هەڵسەنگاندنی دۆخەکەن. بەپێی وتەکانی، تا ئێستا هیچ بەرزبوونەوەیەک لە ئاستی تیشکدانەوە لە وڵاتانی دراوسێی ئێران تۆمار نەکراوە، و هیچ ئاماژەیەکیش نییە بۆ پێکرانی وێستگە ئەتۆمییەکانی ئێران وەک بوشەهر و وێستگەی لێکۆڵینەوەی تاران.
بەڵام ئەوەی جێگەی نیگەرانییە، هەوڵەکان بۆ پەیوەندیکردن بە دەسەڵاتدارانی رێکخستنی ئەتۆمیی ئێرانەوە بێ وەڵام ماونەتەوە و پەیوەندییەکان پچڕاون، ئاژانسەکەش هیوادارە بە زووترین کات ئەو کەناڵە گرنگەی پەیوەندی دروست ببێتەوە.
بەڕێوەبەری ئاژانسەکە هۆشداریی دا کە جگە لە ئێران، چەندین وڵاتی تری ناوچەکە کە رووبەڕووی هێرش بوونەتەوە وەک ئیمارات، ئەردەن، سوریا، بەحرەین، عێراق، کوەیت، عومان، قەتەر و سعودیە، خاوەنی وێستگەی ئەتۆمی یان بەرنامەی بەکارهێنانی وزەی ئەتۆمین، ئەمەش هەڕەشەی سەر سەلامەتیی ئەتۆمی زیاتر دەکات و داوای دانبەخۆدادانی تەواوی لە پرۆسە سەربازییەکاندا کرد.
هاوکات ئاشکرای کرد کە بەشداریی لە دوایین گەڕی دانوستانەکانی جنێڤ کردووە بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێکی دیپلۆماسی، بەڵام بێئاکام بووە. لە کۆتاییدا جەختی کردەوە کە ناتوانن ئەگەری دزەکردنی تیشکی ئەتۆمی رەتبکەنەوە کە لێکەوتەی مەترسیداری دەبێت و رەنگە پێویست بە چۆڵکردنی ناوچەیەک بکات کە هێندەی شارە گەورەکان یان گەورەتریش بێت، بەڵام ئاژانسەکە ئامادەیە بۆ هەر حاڵەتێکی لەناکاو.
دەسەڵاتی فڕۆکەوانیی شارستانیی عیراق بڕیاری دا بە درێژکردنەوەی داخستنی ئاسمانی وڵاتەکە بەڕووی سەرجەم گەشتەکاندا بۆ ماوەی ٤٨ کاتژمێری دیکە.
لە راگەیەندراوێکی رەسمیدا کە بڵاوکراوەتەوە، دەسەڵاتی فڕۆکەوانیی شارستانیی عیراق ئاشکرای کرد کە بڕیاری داوە ئاسمانی عیراق بەڕووی سەرجەم فڕۆکە هاتوو، رۆیشتوو و تێپەڕبووەکاندا دابخات. داخستنەکە بۆ ماوەی 48 کاتژمێر دەبێت، کە لە کاتژمێر 12:00ـی نیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە 2ی ئازاری 2026 دەست پێدەکات و تاوەکو 12:00ی نیوەڕۆی رۆژی چوارشەممە بەردەوام دەبێت، ئەمەش وەک رێکارێکی کاتی و خۆپارێزی بۆ سەلامەتیی گەشتەکان.
دەسەڵاتەکە روونیکردووەتەوە کە ئەم بڕیارە بە پشتبەستنە بە هەڵسەنگاندنی بەردەوامی دۆخی ئەمنی و لە ژێر رۆشنایی پێشهاتەکان و گرژییەکانی ناوچەکە دراوە. هەروەها جەختی لەوەش کردووەتەوە کە بڕیارەکە دوای پێداچوونەوەیەکی گشتگیر دراوە و بەپێی گۆڕانکارییەکان دووبارە هەڵسەنگاندنی بۆ دەکرێتەوە، و هێڵەکانی فڕۆکەوانی و لایەنە پەیوەندیدارەکانیش لە هەر نوێکارییەک ئاگادار دەکرێنەوە.
عەلی لاریجانی، بەرپرسی باڵای ئێرانی هێرشێکی توندی کردە سەر سەرۆکی ئەمریکا و رایگەیاند کە ترەمپ خیانەتی لە دروشمی "ئەمریکا لە پێشەوەیە" کردووە.
لە کاردانەوەیەکدا سەبارەت بە پێشهاتە خێراکانی ناوچەکە، عەلی لاریجانی رەخنەی توندی لە دۆناڵد ترەمپ گرت و رایگەیاند کە ناوبراو خیانەتی لە دروشمی "ئەمریکا لە پێشەوەیە" کردووە، تەنیا بۆ ئەوەی پەیڕەوی لە دروشمی "ئیسرائیل لە پێشەوەیە" بکات. لاریجانی ئاماژەی بەوە کرد کە خەیاڵپڵاوییەکانی ترەمپ تەواوی ناوچەکەی راکێشاوەتە ناو جەنگێکی ناپێویستەوە، و ئێستاش بە هەق نیگەرانە لە کەوتنەوەی قوربانیی زیاتر لە ریزەکانی ئەمریکادا. هەروەها وتیشی: "بەڕاستی زۆر جێگەی داخە کە ئەو سامانی نەتەوەیی و خوێنی ئەمریکییەکان دەکاتە قوربانی بۆ بەرەوپێشبردنی خواستە فراوانخوازییە نایاساییەکانی ناتانیاهۆ".
ئەم لێدوانە توندەی لاریجانی لە کاتێکدایە کە ترەمپ پێشتر پشتڕاستی کردەوە کە 3 سەربازی ئەمریکی لە ئۆپەراسیۆنەکانی دژی ئێراندا کوژراون.
ماڵپەڕی ئەکسیۆس ئاشکرای کرد کە ئۆپەراسیۆنی هێرشکردنە سەر ئێران لەلایەن ئەمریکا و ئیسرائیلەوە بۆ ماوەی هەفتەیەک دواخراوە بەهۆی هۆکاری کەشوهەوا و پێدانی دوایین دەرفەت بە رێککەوتنی دیپلۆماسی.
بەپێی راپۆرتێکی ماڵپەڕی ئەکسیۆسی ئەمریکی، واشنتۆن و تەلئەبیب پلانیان هەبوو هەفتەیەک پێشتر هێرش بکەنە سەر ئێران، بەڵام بەهۆی خراپیی کەشوهەوا و پێویستیی هەماهەنگیی سەربازیی زیاترەوە، هێرشەکە دواخرا.
راپۆرتەکە دەڵێت ئەم دواخستنە کاتی زیاتری بە دۆناڵد ترەمپ دا بۆ ئەوەی بڕیار لە نێوان بژاردەی سەربازی و دیپلۆماسیدا بدات، و دوایین دەرفەت بە گفتوگۆکانی جنێڤ بدات. لە راپۆرتەکەدا هاتووە کە ئامانجی سەرەکیی هێرشەکە عەلی خامنەیی، رێبەری باڵای ئێران و سەرکردە باڵاکانی تر بوون لە کاتی کۆبوونەوەی هەفتانەیاندا لە رۆژی شەممە.
بەرپرسێکی هەواڵگریی ئیسرائیلیش ئاماژەی بەوە کردووە کە یەکێک لە هۆکارەکانی دواخستنەکە بۆ ئەوە بووە کە هەستێکی وایان پێ بدەن کە هێرشەکە نزیک نییە، تاوەکو دڵنیایی بدەنە سەرکردەکان و خامنەیی نەچێتە ناو پەناگە و ژێرزەمینەکانەوە.
هاوتەریب لەگەڵ ئامادەکارییە سەربازییەکان، نێردراوەکانی ئەمریکا (جارید کوشنەر و ستیڤ ویتکۆف) لە جنێڤ پێشنیازێکی کۆتاییان خستە بەردەم تاران بۆ راگرتنی پیتاندنی یۆرانیۆم بۆ ماوەی 10 ساڵ لە بەرامبەر پێدانی سووتەمەنیی ئەتۆمیی بێبەرامبەر بۆ مەبەستی مەدەنی. بەڵام دوای ئەوەی تاران پێشنیازەکەی رەتکردەوە، ترەمپ گڵۆپی سەوزی بۆ هێرشە سەربازییەکە هەڵکرد کە لەو کاتەدا تەواوی هێزەکان لە ئامادەباشیی تەواودا بوون.
تاران جەخت لەوە دەکاتەوە کە لە دوو دەیەی رابردوودا لێکۆڵینەوەی وردیان لە شکستەکانی سوپای ئەمریکا لە ناوچەکەدا کردووە.
عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، بۆ ماوەی دوو دەیەیە لێکۆڵینەوەیان لە شکستەکانی سوپای ئەمریکا لە رۆژهەڵات و رۆژئاوای وڵاتەکەیان کردووە و وانەکانیان لە ستراتیژی سەربازی خۆیاندا بەکارهێناوە.
ئاماژەی بەوەکرد، بۆردومانکردنی تاران هیچ کاریگەرییەکی لەسەر توانای جەنگی ئێران نابێت، چونکە سیستمێکی بەرگری لامەرکەزییان هەیە کە رێگەیان پێ دەدات کات و شێوازی کۆتاییهاتنی جەنگەکان دیاری بکەن.
سەرۆک کۆماری عیراق و سەرۆکی ئیمارات و میری قەتەر، جەخت لەسەر بەکارهێنانی دیپلۆماسی و دیالۆگ دەکەنەوە بۆ رێگریکردن لە فراوانبوونی شەڕ.
سەرۆک کۆماری عیراق و سەرۆکی دەوڵەتی ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی و میری دەوڵەتی قەتەر بە تەلەفون تاوتوێی دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە کرد.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، لە میانی دوو پەیوەندیی تەلەفۆنیدا لەگەڵ هەر یەک لە شێخ محەمەد کوڕی زاید ئال نەهیان سەرۆکی دەوڵەتی ئیمارات و شێخ تەمیم بن حەمەد ئال سانی میری دەوڵەتی قەتەر، ئەمڕۆ دوایین پێشهاتی ناوچەکە لە بەر ڕۆشنایی شەڕی بەردەوام و کاردانەوەکانی لەسەر ئاسایش و سەقامگیری وڵاتان تاوتوێ کرد.
لە هەردوو پەیوەندییەکەدا جەختکرایەوە، لەسەر پێویستی گرتنەبەری دیالۆگ و رێگەی دیپلۆماسی بۆ رووبەڕووبوونەوەی قەیرانەکان و دانانی کاری لە پێشینە بۆ کەمکردنەوەی پەرەسەندنەکان و رێگریکردن لە تەشەنەسەندنی جەنگ، بە شێوەیەک کە ئاسایش و سەقامگیری گەلانی ناوچەکە و بەرژەوەندییە باڵاکانیان بپارێزێت.
هەرسێ سەرکردە پابەندبوونیان بە پتەوکردنی هاریکاری و هەماهەنگی هاوبەشی نێوان هەرسێ وڵاتەکە دووپاتکردەوە، هەروەها فراوانکردنی ئاسۆی هاریکارییەکان بە شێوەیەک کە هاوتەریب بێت لەگەڵ پەیوەندی قووڵی برایەتی نێوان هەرسێ وڵات و پاڵپشتی ئاشتی و سەقامگیری جیهانی دوپاتکردەوە.
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایدەگەیەنێت، تەواوی هێزی سەربازییان بۆ شەڕی دژی ئێران بەگەڕ خستووە و هێرشەکان چڕتر دەبنەوە.
بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، لە وتارێکی تەلەفزیۆنیدا رایگەیاند، فەرمانی بە سوپای وڵاتەکەی کردووە هێرشە ئاسمانییەکان بۆ سەر شاری تارانی پایتەختی ئێران چڕتر بکەنەوە.
ناتانیاهۆ وتیشی: هێزەکانیان ئێستا بە توندی لە دڵی تارانی دەدەن، و ئەم هێرشانە لە رۆژانی داهاتوودا چڕتر دەبن.
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل جەختی لەوەشکردەوە، سوپای وڵاتەکەی بە بەکارهێنانی "تەواوی تواناکانی" دەستیکردووە بە هەڵمەتێکی سەربازی بێوێنە، بە ئامانجی پاراستنی بوونی ئیسرائیل و داهاتووی وڵاتەکەی.
ناتانیاهۆ سەرەخۆشی خۆی ئاراستەی کەسوکاری ئەو ئیسرائیلییانە کرد کە لە ئەنجامی هێرشە موشەکییەکانی ئێراندا کوژراون، و ئاماژەی بەوەش دا کە ئیسرائیل بە "رۆژانی سەخت"دا تێپەڕ دەبێت.
ئەم لێدوانانەی ناتانیاهۆ لە کاتێکدایە، خزمەتگوزاری فریاکەوتنی ئیسرائیل رایگەیاند، ئەمڕۆ یەکشەممە لە ئەنجامی هێرشێکی موشەکی بۆ سەر شارۆچکەی "بەیت شیمش"، نۆ کەس کوژراون.
سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت: 48 فەرماندەی باڵای ئێران لە یەک هێرشدا کوژراون.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە لێدوانێکدا رایگەیاند کە هێزەکانیان گورزێکی کوشندەیان لە سەرکردایەتی سەربازیی ئێران وەشاندووە.
ترەمپ ئاشکرایکرد، لە یەک هێرشی ورد دا، 48 فەرماندە و سەرکردەی باڵای ئێران کوژراون.
سەرۆکی ئەمریکا ئەم ئۆپەراسیۆنەی بە "سەرکەوتنێکی گەورە" بۆ ئاسایشی ناوچەکە و جیهان وەسف کرد.
هەرچەندە ترەمپ وردەکاری زیاتری دەربارەی شوێن و کاتی هێرشەکە نەخستە ڕوو، بەڵام جەختی لەوەکردەوە، سوپای ئەمریکا ئامادەی بەرپەرچدانەوەی هەر کاردانەوەیەک و پاراستنی بەرژەوەندییەکانی خۆیەتی لە ناوچەکەدا