لەگەڵ هاتنی وەرزی زستان و پڕبوونی رەفەی مارکێتەکان بە شیرینی، زۆر کەس ئەوەیان لەبیردەچێت کە ئەم وەرزە خۆی جێگرەوەی تەندروستی و سروشتیی تێدایە، پسپۆڕانیش رێنمایی دەدەن کە دەبێت چوار جۆر میوە ببنە بەشێک لە خۆراکی رۆژانەمان.

رۆب هۆبسۆن، پسپۆڕی خۆراک ئاماژە بەوە دەکات، لەبری کڕینی شیرینی و ئەو خواردنانەی دەوڵەمەندن بە شەکر و چەوری و دەبنە هۆی بەرزبوونەوەی کتوپڕی شەکری خوێن، پێویستە سێو، هەرمێ و تووەکان لە ماڵەکاندا هەبن.

ئەمانە گرنگترین میوە زستانییەکانن کە هۆبسۆن پێشنیاریان دەکات:

توی رەش:
دەوڵەمەندە بە ریشاڵ و مادەی ئەنسۆسیانین کە بۆ تەندروستی دڵ، بۆرییەکانی خوێن و مێشک بەسودە، لە هەمان کاتدا رێژەی شەکر تێیدا کەمە. ئەم میوەیە دژە ئۆکسانی بەهێز و ڤیتامین C و Kـی تێدایە. دەتوانرێت بەیانیان لەگەڵ ماست یان شۆفان بخورێت.

هەرمێ:
سەرچاوەیەکی نایابی ریشاڵە بەتایبەت ئەگەر بە توێکڵەوە بخورێت، یارمەتی هەرس دەدات و کێشەی قەبزی چارەسەر دەکات کە زۆرجار بەهۆی سەرماوە دروست دەبێت. هەروەها ڤیتامین C، پۆتاسیۆم، ڤیتامین B و مادەی پۆلیفینۆڵی تێدایە کە بۆ بۆرییەکانی خوێن باشە.

سێو:
بە یەکێک لە بنەماکانی خۆراکی زستان دادەنرێت بەهۆی بوونی ریشاڵی تواوە (پێکتین) کە بۆ تەندروستی ریخۆڵە و دابەزاندنی کۆلیسترۆڵی خراپ بەسودە. توێژینەوەیەک لە ساڵی 2019 دەریخستووە خواردنی دوو سێو لە رۆژێکدا کۆلیسترۆڵی خراپ دادەبەزێنێت.

توی سوور:
ئەم میوەیە بەناوبانگە بە توانای پاراستن لە هەوکردنی میزەڵدان، چونکە مادەی تێدایە رێگری دەکات لەوەی بەکتریای ئیکۆلای بە دیوارەکانی میزەڵدانەوە بنووسێت. توێژینەوەیەکی ساڵی 2024 دەریخستووە خواردنەوەی شەربەتەکەی ئەگەری تووشبوون بە هەوکردنی میزەڵدان بەڕێژەی 54% کەم دەکاتەوە، هەروەها سیستمی بەرگری لەش لە زستاندا بەهێز دەکات.

 

لێپرسراوانی ئێران بڵاویانکردوەتەوە، شارەوانی تاران شکستی هێناوە لە بەرەنگاربونەوەی مشکدا، ئاماژەیان بەوەشکردوە تا شێوازی کۆکردنەوەی زبڵ و خاشاک باشتر نەکرێت، بودجەی ئەوان بۆ کۆنتڕۆڵکردنی مێرووەکان و ئاژەڵەکان بەفیڕۆ دەچێت.

قەیرانەکان، بەرۆکی تاران بەرنادەن، وشکەساڵی تەنگی بە شارەکە هەڵچنیوە، ئەندامێکی ئەنجومەنی شارەکەش رایگەیاندوە، شارەوانی شکستی هێناوە لە روبەڕوبونەوەی مشکدا. 

ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای تاران رایگەیاندوە؛ پرسی مێروو بەتایبەتی مشک لەو شارەدا پرسێکە کە ساڵانێکە بوونی هەیە، بەڵام لەم قۆناغەدا، بە هۆی گرنگی نەدان بە پرسی کۆکردنەوەی زبڵ و خاشاک، ئەوان شاهیدی بوونی زیاتری ئەو ئاژەڵانە بە تایبەت مشکەکان.

سوودە نەجەفی، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای تاران وتویەتی؛ "گۆڕینی بەردەوامی بەڕێوەبەران" بووەتە هۆی شکستی تاران لە بەرەنگاربوونەوەی مشکدا.

 لە کاتێکدا هاووڵاتیان بەرکەوتەی نەخۆشییە ئەگەرییەکان دەبن بەهۆی مشکەوە، ناوبراو ئاماژەی بەوەکردوە، تا شێوازی کۆکردنەوەی زبڵ و خاشاک باشتر نەکرێت، بودجەی ئێمە بۆ کۆنترۆڵکردنی مێرووەکان بەفیڕۆ دەچێت و ئەوەشیخستوەتەڕوو، لە ئێستادا دوو شێوازی فیزیایی و کیمیایی بۆ کۆنترۆڵکردن و کەمکردنەوەی مشک لە تاران بەکاردێت.

ئەندامەکەی ئەنجومەنی تاران وتوشیەتی؛ شارەوانی لە بری باشترکردنی شێواز و سیاسەتەکان، تەنها بەڕێوەبەری گۆڕیوە و شکستی هێناوە لە روبەڕوبونەوەی مشک و ئاژەڵەکە بەردەوام زیاد دەکات.

کۆمپانیایەکی روسی ئاشکرایدەکات، بەجێهێشتنی ئامێرەکانی بارگاویکردن بە کارەباوە دەبێتە هۆی توانەوەی وایەرەکانی ئامێرەکە و تەنانەت ئەگەری ئاگرکەوتنەوەی هەیە.

دیمیتری دوکۆکین، بەڕێوەبەری بەشی کارەبایی لە کۆمپانیای MTSرایگەیاند، ئەگەری کەوتنەوەی ئاگر و توانەوەی وایەر و سوتانی فیوزەکانی ئامێرەکانی بارگاویکردن زیاتر لە ئامێرە هەرزانەکاندا رودەدات و ئامێرە ئۆرجیناڵەکان ئەو مەترسییەیان لەسەر نییە.

ئاماژەی بەوەشکرد، هەر ئامێرێکی دابینکردنی وزە بە تێپەڕبوونی کات تێکدەچێت، بەتایبەتی ئەگەر بە بەردەوامی بە تۆڕی کارەباییەوە بەسترابێتەوە و کاربکات، چونکە تێپەڕبوونی بەردەوامی کارەبا تێکچوونی پێکهاتەکانی خێراتر دەکات، لەهەر کاتێکدا بێت رەنگە ئامێرەکە زۆر گەرم بێت و پریشک بدات، هەروەها لە خراپترین حاڵەتدا، رەنگە ببێتە هۆی توانەوەی ئامێرەکە و تەقینی فیوزەکان و تەنانەت ئاگرکەوتنەوە.

ئەوەشی خستەڕوو، ئەو روداوانە لە ژیانی رۆژانەدا دەگمەنن، بەڵام لەگەڵ ئامێرە کوالێتی نزمەکاندا رودەدەن.

دیمیتری راشیگەیاند، زۆرجار لە وایەرە هەرزانەکاندا کەمتەرخەمی لە دابینکردنی سەلامەتی و پاراستن لە گەرمبوونی ئامێرەکان دەکرێت، هەر بۆیە رەنگە "بسوتێن" لە ناوەوە ئەگەر بۆ ماوەیەکی درێژ بە کارەباوە بن.

جەختیشدەکاتەوە، کارەباییە کوالێتی بەرزەکان لە مارکە ناودارەکان بەپێی ستانداردەکانی سەلامەتی ئەلیکترۆنی پشکنینیان بۆ دەکرێت، و لەگەڵ بەستنەوەی وایەرە دروستەکاندا، بۆیە بە گشتی هیچ مەترسییەک دروست ناکەن.

دیمیتری دوکۆکین دەڵێت: بۆ رێگریکردن لە هەر روداوێک و حاڵەتێکی ئاگرکەوتنەوە، باشترین چارەسەر بۆ ئامێرەکانی بارگاویکردن، ئەوەیە ئەگەر دەستی بە گەرمبوون کرد، یان دەنگێکی ئاگادارکردنەوە یان بۆنێکی ناخۆشی دەربکات.

تیلیگرام پاکتاوکردنی دەستپێکردوە و بەگوێرەی داتاکانی پلاتفۆڕمەکە تەنها لەیەک رۆژدا زیاتر لە 500 هەزار گروپ و کەناڵی بلۆککردوە، کە لە ماوەی حەوت مانگی رابردودا وێنەی نەبوە و بەرزترین رێژەی بلۆککردنە.

بەگوێرەی داتاکانی تیلیگرام، تەنها رۆژی پێنجشەممە 519 هەزار و 645 گروپ و کەناڵی بلۆککردوە، کە ژمارەیەکی زۆریان  هۆکارەکەی پەیوەندیدار بووە بە تیرۆرەوە.

ئامارەکانی تیلیگرام، ئاماژەبەوەشدەکەن،  له‌ سه‌ره‌تای  ئەمساڵەوە  نزیکەی 35 ملیۆن کەناڵ و  گرووپ لە بەرنامەکەدا سڕاونەتەوە، کە زیاتر لە 200 هەزاریان راستەوخۆ پەیوەندیدار بوەوە بە بابەتی تیرۆرەوە.

پلاتفۆڕمەکە، ئەوەشیخستوەتەڕوو، له‌ ساڵی 2015وە پرۆسه‌ی چاودێریكردنیان دەستپیکردوە و له‌  ساڵی 2024چاودێریکردنەکە لە رێگەی بەکارهێنانی زیرەکی دەستکردەوە بەرزکراوەتەوە.

تێلیگرام یەکێکە لە کەناڵەکانی پەیوەندیکردن و مێژوەکەی بۆ ساڵی 2013 دەگەڕێتەوە و لە ئێستادا یەکێکە لە باشترین بەرنامە بەکارهاتووەکان لە جیهاندا.

دەنگدان کە پرۆسەیەکی سیاسی و دیموکراسییە، کاریگەری هەمەلایەنی لەسەر تاکەکان هەیە، پسپۆڕانی دەرونى وسیاسیی گەیشتونەتە ئەو ئەنجامەى کە بەشداریکردن لە دەنگدان لەڕوی تەندروستییەوە سود بە کەسەکە دەگەیەنێت و هەڵبژاردنی کاندیدی دڵخوازیشی  رەنگە هۆکار بێت بۆ تەندروستییەکی باشتر.

رێکخراوەکانی وەک کۆمەڵەی پزیشکی ئەمریکی، کۆمەڵەی دڵی ئەمریکی و کۆلێژی پزیشکانی ئەمریکی پشتگیریان لەو بیرۆکەیە کردووە کە دەنگدان رۆڵی هەیە لە تەندروستیدا، ئەمەش وایکردووە دەستڕاگەیشتن بە دەنگدان شتێک بێت کە پێویستە پیشەییەکانی چاودێری تەندروستی باسی بکەن.

 توێژەران ئاماژە بەوەدەکەن، بونی مافی دەنگدان و بەشداریکردن لە پرۆسەکەدا، هۆکارێکە بۆ بەرەوپێشبردنی تەندروستی دەرونی و باشتربونی تەندروستی جەستەیی، ئەوەشیان خستوەتەڕوو،  ئەو کاریگەرییە رێژەییە  و لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆرێت.

دکتۆر لین ساندەرز، مامۆستای یاریدەدەری لە بواری سیاسەت لە زانکۆی ڤێرجینیا کە بەشدارە لە ئەنجامدانی توێژینەوەک لەسەر کاریگەرییەکانی دەنگدان لەسەر تەندروستی رایگەیاندوە " ئەوەی تۆ دەتەوێت و هەوڵی بۆ دەدەیت بە رێگەی توندوتیژی، دەتوانیت لە رێگەی دەنگدانەوە  بەدەستی بهێنیت"

 ساندەرز دەشڵێت: کاتێک باوەڕت وایە شتێک دەکەیت کە دەتوانێت ژیانت باشتر بکات، ئەوە سودە دەرونییەکان زیاد دەبن و ئەمەش هۆکارە بۆ باشترکردنی تەندروستی جەستەیی و  بەشداریکردنیش لە دەنگدان پەیوەستە بە تەندروستی دەرونییەوە.

 مارک زیمەرمانیش کە یەکێکە لە دەرونناسە بەناوبانگەکان، لەوبارەیەوە دەڵێت؛ بەشێک لە وێنەی گشتی تەندروستی باش ئەوەیە فێرببیت چۆن دەتوانیت خۆت بەهێز بکەیت بۆ ئەوەی بتوانیت کۆنترۆڵی ئەو شتانەی ژیانت بکەیت کە لەژێر کۆنترۆڵی تۆدان بۆ ئەمەش دەنگدان بە نمونە دێنێتەوە.

توێژەران باسیان لەوەشکردوە، کە دەنگدان و تەندروستی جەستەیی پەیوەندییەکی راستەوخۆیان نییە، واتە بەشداریکردن لە دەنگدان نابێت هۆی دابەزاندی چەوری یاخود جارەسەرکردنی شێرپەنجە، بەڵام لە روی دەرونییەوە کاریگەری لەسەر دەرونی کەسەکان دەبێت.

زۆرن ئەو توێژینەوانەشی ئاماژە بەوەدەکەن، کە باشبونی دەرونی هۆکارە بۆ باشبونی تەندروسی جەستەیی مرۆڤەکان، واتە کاتێک لە رویی دەرونییەوە باشتر دەبێت راستەوخۆ لە روی جەستەیشەوە بەرەو باشبون دەچێت و چوون بۆ دەنگدانیش دەرونی کەسەکان باشتر دەکات، بەتایبەت کاتێک کەسەکە دەیەوێت لە رێگەی دەنگەکەیەوە کاندیدی دڵخوازی خۆی هەڵبژێرێت بە هیوای باشترکردنی ژیانی خۆی و کۆمەڵگەکەی.

 

توێژینەوەیەکی نوێ لە زانکۆی کامبریج دەریدەخات کە چاوی مرۆڤ لە بارودۆخی ئاسایدا ناتوانێت  رونیی  شاشەی نێوان 4K و8K  جیا بکاتەوە و ئەمەش مشتومڕی دروست کردوە لەسەر بەکاربەران تەکنەلۆژیا.

توێژینەوەکە لە گۆڤاری زانستی زانکۆی کامبریجدا بڵاوکراوەتەوە و بە هاوکاری تاقیگەی واقیعی مەجازی مێتا ئەنجامدراوە، دەریدەخات تەنانەت لە تەلەفزیۆنە گەورەکانی ماڵەوەدا، زیادکردنی روونی لە 4K  بۆ 8K  هیچ کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر ئەزموونی بینین نییە.

بەپێی توێژینەوەکە، مێشکی مرۆڤ بە شێوەیەکی سروشتی وردەکارییە ونبووەکان "دروستدەکاتەوە" و توانای چاو بۆ جیاکردنەوەی پێکسڵەکان زۆر سنووردارترە لە تەکنەلۆژیای ئەمڕۆ.

توێژەران دەڵێن؛ بۆ تەلەفزیۆنێک کە قەبارەکەی نزیکەی 44 ئینج( 110)سم بێت، لە دووری دوو بۆ سێ مەترەوە، جیاوازی نێوان ئەو دوو رونییە بە کردەوە نابینرێت و لە چاوی مرۆڤدا یەک کوالێتییان هەیە.

ئەنجامی ئەم توێژینەوەیە  مشتومڕێکی زۆری لەسەر "بەکاربەریی تەکنەلۆژیا" دروستکردووە؛ بابەتێک کە نیشان دەدات کە گرنگیدان تەنها بە زیادکردنی رونی هەمیشە بە مانای باشتربوونی راستەقینە لە کوالیتی وێنەدا نییە..

داواکاری گشتیی هەرێمی نۆڤۆسیبیرسک لە روسیا رایگەیاند، دادگایەکی ئەو شارە سزای 10 ساڵ و یەک مانگ زیندانی بەسەر ژنێکدا سەپاندووە، بەهۆی ئەوەی هەوڵیداوە بە قاچاخ مادەی هۆشبەر لە هۆڵی دادگا لە رێگەی ماچەوە بگەیەنێتە خۆشەویستەکەی.

بەگوێرەی زانیارییەکان، ژنەکە ماددەی هۆشبەری کڕیوە و هێناویەتی بۆ دادگای نۆڤۆسیبیرسک، دوای ئەوەی چاوەڕوانی خۆشەویستەکەی کردوە، ماددەکەی کردوەتە ناو دەمی و ئەفسەرێکی ئاسایشی دادگاش یاوەری ژنەکە بووە، کە لە دۆسیەیەکی تاوانکاریدا بانگهێشتکرابوو بۆ دانیشتن.

ژنەکە کاتێک خۆشەویستەکەی دەبینێت، ماچێکی لێوی دەکات و لەو رێگەیەوە  ماددەی هۆشبەرەکە دەگوازێتەوە بۆ خۆشەویستەکەی، بەڵام وا دیارە بەخت یاوەری نابێت، چونکە ئەفسەرێکی ئاسایشی دادگا پێیان دەزانێت و  تێبینی ئەوە دەکات کە رودەدات و  فێڵەکەیان ئاشکرا دەکات،  دەستیش بەسەر ماددەی هۆشبەرەکەدا دەگیرێت.

 داواکاری گشتی لەبارەی روداوەکەوە رایگەیاندووە، دوای لێکۆڵینەوە لە تاوانەکە دادگا سزای دەساڵ و مانگێکی بەسەر ژنەکەدا سەپاندووە.

هۆڵندا بە بڕینی کێکێکی 75 مەتری یادی 750 ساڵەی دامەزراندی پایتەختەی کردەوە.

ئەمڕۆ سەعات 7:50 بەیانیی لە ئەمستردامی پایتەختی هۆڵندا یادی دامەزرانی شارەکە کرایەوە، هەروەها لە گۆڕەپانێکی ناوەندی شارەکە بەبڕینی کێکێک بە درێژی 75 مەتر یادەکە دەستیپێکرد.

هەر لەو یادەدا چەندین پێشانگەی هونەری و مۆسیقا کرایەوە و چەند بۆنەیەک رێکخرا و کەتێیدا شا و شاژنی وڵاتەکە بەشدارییان تێداکرد.

شارە هۆڵەندییەکە لەیادی 750 ساڵەی دامەزراندنی، گرنگترین چالاکی بۆ دانیشتووانی شارەکە ئەنجامدا کە ژمارەیان نزیکەی 800 هەزار کەسە، پێکهاتبوو لە فێستیڤاڵێکی هاوینە کە لە رێگای بازنەیی ئەمستەردام بەڕێوەچوو، هەروەها بۆ ماوەی 24 سەعات هاتوچۆ راگیرابوو.

ناوی ئەمستردام بە لایەنی کەمەوە لە ساڵی 1275دا بەکارهاتووە، شاری ئەمستردام لە بنەڕەتدا و لە کۆتایی سەدەی 12دا گوندێکی بچوکی راوە ماسی بوو، پاشان و لە سەدەی 17دا بوو بە یەکێک لە گرنگترین بەندەرەکانی جیهان، هەروەها بوو بە ناوەندێکی سەرەکی کەرتی دارایی و بازرگانی.

 

 

هەندێک لە شوێنە بەناوبانگە گەشتیارییەکانی شارەکە

1.   مۆزەخانەی ڤان کۆخ

2.   ڤۆندەل پارک

3.   گۆڕەپانی دام

4.   کڵێسای خۆرئاوا

5.   کۆنترین باخچەی گوڵستانی جیهان

6.   باخچەی ئاژەڵانی شاهانەی ئەمستردام

7.   مۆزەخانەی مێژوویی جوولەکه

8.   کڵێسای نوێ

9.   مۆنۆمێنتی نەتەوەیی

10.   مۆزەخانەی ئەمستردام

11.     مۆزەخانەی زانستی NEMO

12.   مۆزەخانەی دەریایی نەتەوەیی

13.  مۆزەخانەی ناوچەی یەکسانبوون

14.   خەڵوەتگەی ئەمستردام

بۆبینینی ڤیدیۆی یادەکە کلیک لێرە بکە..........

دزییە گەورەکەی لۆڤەر؛ راپۆرتێکی نهێنی شکستە ئەمنییە مێژووییەکانی ئەو مۆزەخانەیە ئاشکرا دەکات:

دزییە مەترسی دارەکەی رۆژی یەکشەممە لە مۆزەخانەی لۆڤەر، کە تێیدا هەشت پارچە لە گەوهەرە شاهانەکان دزران، نەک هەر ناوبانگی مۆزەخانەکەی خستە مەترسییەوە، بەڵکو بووە هۆی ئاشکرابوونی زنجیرەیەک کەموکورتیی ئەمنیی قووڵ و مێژوویی. ئێستا راپۆرتێکی نهێنیی دامەزراوەی باڵای وردبینیی فەرەنسا، وردەکاریی شۆکهێنەر لەبارەی سیستەمی ئەمنی و کەمکردنەوەی بودجە ئاشکرا دەکات و ئەنجومەنی پیرانیش بەڕێوەبەری مۆزەخانەکەی بۆ لێپرسینەوە بانگهێشت کردووە.

راپۆرتە نهێنییەکە چی ئاشکرا دەکات؟

رەشنووسێکی نهێنیی راپۆرتی "دادگای ژمێریاری" کە باڵاترین دامەزراوەی وردبینییە لە فەرەنسا، بە توندی لۆمەی ئیدارەی لۆڤەر دەکات بەهۆی چەندین خاڵەوە:

سیستەمێکی ناتەواوی کامێرای چاودێری: لە هەر سێ ڕووە سەرەکییەکەی مۆزەخانەکەدا سیستەمی چاودێری لاوازە. بۆ نموونە، لە رووی "ریشیلیۆ" لە کۆی 182 ژوور، تەنها 25%یان کامێرای چاودێرییان هەیە.

کەمکردنەوەی بودجەی ئەمنی: بودجەی تەرخانکراو بۆ کاروباری ئەمنی لە ساڵی 2024 زۆر کەمترە لەوەی 20 ساڵ لەمەوبەر بووە، ئەمەش بووەتە هۆی دواکەوتنێکی بەرچاو لە نوێکردنەوەی تەکنەلۆژیای ئەمنی.

گرنگیدان بە پڕۆژەی لاوەکی: راپۆرتەکە دەڵێت ئیدارەی مۆزەخانەکە سەرقاڵی پڕۆژەی نوێ بووە لەجیاتی ئەنجامدانی "کارە بنەڕەتی و پێویستەکان" بۆ پاراستنی مۆزەخانەکە.

مێژوویەک لە دزیکردن و شکستی ئەمنی:

ئەمە یەکەمجار نییە لۆڤەر روبەڕووی دزیی گەورە دەبێتەوە. بەناوبانگترینیان دزینی تابلۆی مۆنالیزا بوو لە ساڵی 1911. هەروەها:

دزیی شۆڕشی فەرەنسا (1792): لەناو گێژاوی شۆڕشدا، زیاتر لە 10 هەزار بەردی بەنرخ و مرواری دزران، لەنێویاندا ئەڵماسی بەناوبانگی "شینی فەرەنسی" کە دواتر بە ناوی "ئەڵماسی هیواداری" (Hope Diamond) لە مۆزەخانەی سمیسۆنیان لە واشنتن دەرکەوتەوە.

شمشێرە ئەڵماس رێژکراوەکە: (1976) سێ دزی دەمامکدار شمشێرێکی ئەڵماس رێژکراوی شا چارلزی دەیەمیان دزی کە هەرگیز نەدۆزرایەوە.

تابلۆی "رێگای سێڤر:" (1998) لە رۆژی رووناکدا، دزێک تابلۆیەکی بەنرخی لە چوارچێوەکەی دەرهێنا و دیارنەما.

کێشەی سەرەکی: لۆڤەر کۆشکێکە کە بۆ مۆزەخانە نابێت

شارەزایان پێیانوایە کێشەی سەرەکیی لۆڤەر، لە خودی پێکهاتە تەلارسازییە ئاڵۆزەکەیدایە. ئەم باڵەخانەیە کە وەک قەڵایەکی سەربازی دروستکراوە و دواتر کراوە بە کۆشک، لە 25 ئاستی جیاواز پێکدێت و پاراستنی کارێکی ئێجگار سەختە. وەک جیرارد ئارۆ، سەرۆکی کۆمەڵەی دۆستانی لۆڤەر دەڵێت: "لۆڤەر کۆشکێکە کە لۆژیکی مۆزەخانەی نییە. ئەو بۆخۆی گەردوونێکە."

سیستەمی ئەمنی لۆڤەر و کەلێنەکانی:

لۆڤەر بە دوو چینی ئەمنی دەپارێزرێت: نزیکەی 1200 پاسەوانی تایبەتی مۆزەخانەکە، و هێزێکی 52 کەسیی ئاگرکوژێنەوە کە بەشێکن لە سوپای فەرەنسا. بەڵام:

پاسەوانەکان: بەردەوام سکاڵایان لەبارەی خراپیی بارودۆخی کارکردنیان هەبووە. بەرپرسێکی پێشووی ئەمنی دان بەوەدا دەنێت کە موچەیان کەمە و قوتابخانەیەکی تایبەت بە راهێنانی پاسەوانی مۆزەخانە بوونی نییە.

ئاگرکوژێنەوەکان: هێزێکی زۆر راهێنراون بەڵام ئەرکی سەرەکییان بەرەنگاربوونەوەی ئاگر و لافاوە، نەک رێگریکردن لە دزی.

نهێنیی شووشە شکاوەکە:

پرسیاری سەرەکی ئەوەیە چۆن دزەکان توانیویانە شووشەی قەفەزەی گەوهەرەکان بشکێنن؟ لە کاتێکدا مۆنالیزا لەناو شووشەیەکی دژە فیشەک و پۆڵاییندایە، بەڵام شووشەی گەوهەرەکان جیاواز بووە. بەرپرسێکی پێشووی سەربازی ئاشکرای دەکات کە شووشەکە بە جۆرێک دروستکراوە کە بەهێز بێت دژی تاوانباران، بەڵام لە هەمانکاتدا ئاگرکوژێنەوەکان بتوانن بیشکێنن لە کاتی ئاگرکەوتنەوەدا بۆ رزگارکردنی گەوهەرەکان. وا دیارە دزەکان ئەم خاڵە لاوازەیان قۆستۆتەوە.

 

لێکۆڵینەوەیەکی نوێ دەریدەخات کە ئەو کەسانەی لە کاتژمێرە درەنگەکانی شەودا مۆبایل بەکاردەهێنن، زۆرجار باری دەروونییان ناسەقامگیرە.

لێکۆڵینەوەکە، کە لە گۆڤاری "ساینتێفیک ریپۆرتس" بڵاوکراوەتەوە و داتای بەکارهێنانی 310 کەسی پێگەیشتووی بۆ پلاتفۆرمی "ئێکس" شیکردووەتەوە، نیشانیداوە کە ئەو کەسانەی لە نێوان کاتژمێر 11ی شەو و 5ی بەیانیدا پۆست دەکەن یان چالاکن لە پلاتفۆرمەکەدا، ناسەقامگیریی دەروونییان تێدا بەدی کراوە، بە بەراورد بەو کەسانەی لە رۆژدا پلاتفۆرمەکە بەکاردەهێنن.

دانیال جۆنسۆن لە زانکۆی "بریستۆڵ"ی بەریتانی، کە لێکۆڵینەوەکەی لەگەڵ توێژەرانی دیکەی هەمان زانکۆ ئەنجامداوە، رایگەیاند: "ئەم ئەنجامانە گومان دەخەنە سەر ئەو سەرقاڵییە سیاسییەی کە هەوڵدەدات کاتی بەکارهێنانی شاشە کەم بکاتەوە، و لە تێگەیشتن لە کاریگەریی سۆشیال میدیا لەسەر تەندروستی دەروونی نزیکمان دەکاتەوە."

جۆنسۆن لە وتارێکدا کە لە پلاتفۆرمی "زە کۆنڤێرسەیشن" بڵاوکراوەتەوە، رونیکردەوە کە کێشەی لێکۆڵینەوەکانی پێشوو ئەوەیە کە تەنها سەرنجیان لەسەر ماوەی بەکارهێنان بووە، ئاماژەی بەوەشدا کە رەفتاری بەکارهێنەر و ئەو پلاتفۆرمەی کە بەکاریدەهێنێت دوو هۆکاری گرنگن بۆ دیاریکردنی ئەنجامەکان.

جۆنسۆن و هاوکارانی پشتیان بە "پێوەری خۆشگوزەرانی دەروونی" بەستووە، کە لە 14 خاڵ پێکدێت و بۆ پێوانەکردنی هەست و کارکردنی کەسەکە بەکاردێت.

توێژەران بۆیان دەرکەوتووە کە کاتی پۆستکردن لە "تویتەر" پەیوەندی بە خۆشگوزەرانی دەروونییەوە هەیە، هەروەها بۆیان دەرکەوتووە کە خۆشگوزەرانیی دەروونی لەو کەسانەی کە شەوانە چالاکن کەمترە، بە بەراورد بەوانەی کە لە کاتژمێرەکانی رۆژدا پۆست دەکەن.

لێکۆڵینەوەکە ئەوەشی نیشاندا کە پەیوەندیی نێوان کاتی پۆستکردن و نیشانەکانی دڵەڕاوکێ و خەمۆکی بەهێزتر بووە، بە تایبەتی لە بەشداربووانی بەتەمەنتردا.

 

میدیا ناوخۆییەکانی زیمبابۆی بڵاویانکردەوە، دیسیر مۆیۆی پەرلەمانتاری ئۆپۆزسیۆنی  وڵاتەکە، لە روداوێکی هاتوچۆدا گیانی لەدەستداوە، ئەمەش دوای ئەوەی ئۆتۆمبێلەکەی خۆی کێشاوە بە فیلێکدا و چوار پەرلەمانتاری تریشی لەگەڵ بووە و بریندارن.

بەگوێرەی زانیارییەکان، روداوەکە سەرلەبەیانی ئەمڕۆ هەینی بووە، پێنج پەرلەمانتارەکە لە گەشتێکدا بوون لە رێگەی سەرەکی (بولاوایۆ-گوێروی) وڵاتەکەیان و دیسیر مۆیۆ دەستبەجێ لە شوێنی روداوەکە گیانی لەدەستداوە و ئەوانی دیکەش بەسەختی بریندارن.

شایەتحاڵەکان بە میدیاکانیان راگەیاندوە؛ ئۆتۆمبێلەکە بەر پشتی فیلەکە کەوتووە و دواتر ئاژەڵەکە هێرشی کردووەتەوە سەر ئۆتۆمبێلەکەیان و بەهۆیەوە دیسیر مۆیۆ گیانی لەدەستداوە.

دیسیر مۆیۆ، جگە لەوەی پەرلەمانتارێکی  ئۆپۆزسیۆن بووە، بە شاعیرێکی بەناوبانگ و چالاکوانێکی فەرهەنگی وڵاتەکەشی ناسراوە و 46 رۆژی تر یادی لەدایکبونی بووە.

 

 

 

فڕۆکەی جۆری ئێرباس A380-800 ، لەلایەن کۆمپانیای ئێرباسەوە بەرهەمدەهێنرێت و بە گەورەترین فڕۆکەی نەفەرهەڵگر دادەنرێت و هێڵی فڕۆکەوانی ئیمارات خاوەنی نزیکەی لەسەدا 50%ی ئەو جۆرە فڕۆکەیە.

فڕۆکەی ئێرباس A380-800, یەکەم فڕینی خۆی لە  17ی نیسانی ساڵی 2005 ئەنجامداوە و لە ساڵی 2007 لە هێڵی فڕۆکەوانی سەنگاپور دەستی بە خزمەتکردوە، تائێستا 251 فڕۆکەی لەو جۆرە دروستکراوە و وڵاتی ئیمارات خاوەنی 123 فڕۆکەی جۆری A380-800 کە لەسەدا 49ی سەرجەمی بەرهەمی ئەو جۆرە فڕۆکەیە دەکات، تێچووی دروستکردنیشی زیاتر لە 446 ملیۆن دۆلارە و بەپێی داواکاری کۆمپانیاکانی فڕۆکەوانی نرخەکەی دەگۆڕێت.

 قەبارەی فڕۆکەی ئێرباس A380-800 ،درێژی فڕۆکەکە 72.7 مەترە،پانی باڵەکانیشی 79.75 مەترە بەرزیەکەشی 24 مەترە.

توانای هەڵگرتنی ژمارەیەکی زۆر سەرنشین هەیە،  بە دوو جۆری جیاواز، کە  هەرسێ بەشی ئیکۆنۆمی و فێرست کڵاس و بزنس کڵاس دەتوانێت  575 سەرنشین هەڵبگرێت، هەروەها جۆری ئۆڵ ئیکۆنۆمی کە سەرجەم بەشەکانی  فڕۆکەکە ئیکۆنۆمیە دەتوانێت 853 سەرنشین هەڵبگرێت، لەکاتی گەشتەکانیشیدا 20-26  کارمەند بەردەوام چاودێری و خزمەتی سەرنشینانی ناو فڕۆکەکە دەکەن.

فرۆکەی ئێرباس A380-800، توانایەکی زۆری فڕینی دوورمەودای هەیە بەجۆرێک بە یەک فڕین دەتوانێت 15 هەزار و 200 کیلۆمەتر  بفڕێت، بەوەش دەتوانێت بە یەک فڕین لە فڕۆکەخانەی سلێمانیەوە بگاتە ویلایەتی لۆس ئانجلس لە باشوری رۆژئاوای  ئەمریکا و هەریەک لە شارەکانی بۆینس ئایرس لە ئەرجەنتین و سانتیاگۆی چیلی و ئۆکڵاند لە وڵاتی نیوزلەندا.

 خێرایی فڕۆکەکە، 903 کیلۆمەترە لە سەعاتێکدا و لەو پەڕی خێرایشدا دەتوانێت هەزار و 98 کیلۆمەتر لە سەعاتێکدا ببڕیت، هەروەها ئەو فڕگەی تێیدا دەست بە فڕین دەکات دەبێت نزیکەی سێ هەزار مەتر بێت بەهۆی گەورەی قەبارەی فڕۆکەکەوە.

کێشی فڕۆکە لە کاتی فڕیندا 650 تۆنە، لە کاتی نیشتنەوەشدا دەبێتە 386 تۆن بەهۆی بەکارهێنانی بەشێکی زۆری ئەو سوتەمەنیەی لە باڵەکانیدایە، هەروەها دەتوانێت 38 تۆن کەلوپەلی سەرنشینەکانیشی لە بەشی کۆگاکردنی فڕۆکەکە  هەڵبگرێت.

فڕۆکەی نەفەرهەڵگری ئێرباس A380-800، لە ئێستادا بە گەورەترین فڕۆکەی مەدەنی لە جیهاندا دادەنرێت و لە لایەن 10 هێڵی فڕۆکەوانی جیهانیەوە بۆ گەشتە دوورەکان بەکاردەهێندرێت.

شارەزایانی بواری ئابوری دەڵێن، خەرجییە بچوکەکان یاخود "شاراوەکان" ساڵانە بەشێکی زۆر لە داهاتەکەت دەبات بەبێ ئەوەی خۆت هەستی پێبکەیت.

حەسەن حاتوم شارەزای بەڕێوەبردنی دارایی لوبنانی رایگەیاندووە، خەرجییە شاراوەکان، وەک کونێکی بچوکن لە بەلەمی داراییدا، ئەگەر هۆشیاری و چاودێری نەبێت زیانێکی زۆر لە داهاتی تاکەکان دەدات.

دەشڵێت، زۆر کەس لە بەڕێوەبردنی دارایی خۆیاندا سەرنجیان لەسەر خەرجییە گەورەکانی وەک کرێی خانوبەرە یان پەروەردەیە، بەڵام زۆرجار چاوپۆشی لەوە دەکەن کە بە خەرجییە شاراوەکان، کۆمەڵێک خەرجیی بچوک کە پێدەچێت کەم بایەخ بن، بەڵام بە تێپەڕبوونی کات دەگۆڕێت بۆ بارگرانییەکی دارایی گەورە کە بەشێکی بەرچاو لە داهاتی مانگانە بە هەدەردەدات.

ئەو شارەزای بەرێوەبەری داراییە ئاماژەی بەوەشکردووە، دیارترین جۆرەکانی خەرجییە شاراوەکان وبچوکەکان بریتین لە؛ کرێی بانکی، تێچووی بچوک وەک و گواستنەوە کە ساڵانە کۆدەبێتەوە، گەیاندنی خۆراک شتێکی رۆژانەیە بەڵام ساڵانە ئەگەری هەیە هەزار و 200 دۆلار لە داهاتەکەت ببات.

خەرجییە نەختینەییەکانی رۆژانە، وەک قاوە و گواستنەوەی کورت مەودا، دەتوانێت ساڵانە لە هەزار دۆلار لە داهاتی تاک بە هەدەر دەدات.

حاتوم ئاشکراشیکرد،، چارەسەر بۆ دوورکەوتنەوە لەم خەرجییە شاراوانە بریتییە لە پێداچوونەوە بە بەشداریکردنە دوبارەبوەکان و هەڵوەشاندنەوەی ئەوانەی کە ناپێویستن، دانوستان لەگەڵ بانکەکەت بکەیت بۆ کەمکردنەوەی کرێ یان هەڵبژاردنی ئەکاونتی دیجیتاڵی بەبێ کرێ، رێکخستنی بەکارهێنانی ئەپەکانی گەیاندن، پەسەندکردنی داهاتی رۆژانە بۆ خەرجکردنی نەختینەیی، پاشەکەوتکردنی سەرەتا یان لێبڕینی رێژەیەکی دیاریکراو لە موچەکەت، پێش خەرجکردن.

پارێزەرێک لە ئەمریکا سکاڵای یاسایی لەسەر خاوەنی دامەزرێنەری کۆمپانیای مێتا تۆماردەکات، کە بەهۆی ناوەکەیەوە چەندین جار هەژمارەکانی داخراون.

مارک زوکەربێرگ پارێزەرێکی ئەمریکییە سکاڵای یاسایی لەسەر مارک زوکەربێرگی خاوەنی کۆمپانیای مێتا تۆمارکرد، دوایی ئەوەی چەند هەژمارێکی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک، بەهۆی ناوەکەیەوە داخراوە.

مارک زوکەربێگری پارێزەر رایگەیاندووە، لەماوەی هەشت ساڵی رابردوودا پێنج جار هەژمارەکانی داخراوە، کە کارە بازرگانییەکانی تێدا ئەنجامدەدا، بەهۆشیەوە چەندین هەزار دۆلار زیانی بەرکەوتووە.

زوکەربێرگی پارێزەر ئاماژەی بەوەشکردووە، رەنگە کەس ئەوە نەزانێت، بەڵام چەندین کەس هەمان ناوی خاوەنی کۆمپانیای مێتایان هەیە، بەنمونە پارێزەرێکی مایەپووچ کە ویلایەتی ئیندیانا دەژی، بەهۆی ناوەکەیەوە ئازارێکی زۆر دەچێژێت، چونکە ئەو پارێزەرە مایەپووچ بووە، زوکەربێرگی خاوەنی کۆمپانیاکەش یەکێکە لە دەوڵەمەندەکانی جیهان.

جێگەی ئاماژەیە پارێزەرەکە لەرێگەی هەژماری فەیسبووکەوە کاری ناساندن و پەیوەندیکردن لەگەڵ کڕیارەکان و بریکارەکان ئەنجامدەدات، بەڵام بەهۆی کۆمپانیای مێتاوە لەساڵانی رابردوودا چەندین جار رووبەڕووی زیانی ئابوری بوونەتەوە.

هاوکات، ئەو پارێزەرە زیاتر لە 11 هەزار دۆلاری لە رێکلام کردن لە پەیج و پلاتفۆڕمەکانی مێتا خەرجکردووە.

هەروەها پارێزەرەکە ئەوەشی خستوەتەڕوو، دەبێت شەوانە مۆبایلەکەی بکوژێنێتەوە، چونکە بەردەوام لە رێگەی مەسنجەرەوە هەڕەشەی کوشتن و هەراسانکردنی لێدەکرێت، وا دەزانرێت ئەو بە بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای مێتایە.

لەگەڵ هاتنی مانگی ئەیلوول، وەرزی هاوینی گەرم کۆتایی پێدێت و سروشت خۆی بۆ وەرزی پایز ئامادە دەکات. بەڵام دوو رێگەی جیاواز هەیە بۆ دیاریکردنی دەستپێکی ئەم وەرزە نوێیە: رۆژژمێری کەشناسی و رۆژژمێری فەلەکی، کە هەریەکەیان کات و بنەمای خۆی هەیە.

پایزی کەشناسی: سادە و جێگیر

بەپێی رۆژژمێری کەشناسی، کە زۆربەی پسپۆڕانی کەش و هەوا و ناوەندەکانی پێشبینی بەکاری دەهێنن، وەرزەکان بە شێوەیەکی سادە دابەشکراون. هاوین لە 1ی حوزەیران دەست پێدەکات و لە 31ی ئاب کۆتایی دێت. بەم پێیەش، وەرزی پایز لە 1ی ئەیلوول دەست پێدەکات و تا 30ی تشرینی دووەم بەردەوام دەبێت. ئەم دابەشکردنە ئاسانکاری دەکات بۆ کۆکردنەوەی ئامار و بەراوردکردنی داتاکانی کەشوهەوا لە ساڵێکەوە بۆ ساڵێکی تر.

پایزی فەلەکی: بەپێی سوڕانەوەی زەوی

بەڵام لە روی فەلەکییەوە، دەستپێکی وەرزەکان پەیوەستە بە خولگە و سوڕانەوەی زەوی بە دەوری خۆردا. وەرزی پایز لە نیوەگۆی باکووری زەوی لە کاتی هاوسەنگبوونی پاییزی (Autumnal Equinox) دەست پێدەکات، کە ئەمساڵ دەکەوێتە 22 یان 23ی ئەیلوول.

لەم رۆژەدا، ماوەی شەو و رۆژ لەسەر هەردوو نیوەگۆی باکوور و باشووری زەوی نزیکەی یەکسان دەبێت. دوای ئەم بەروارە، لە نیوەگۆی باکوور رۆژەکان کورتتر و شەوەکان درێژتر دەبنەوە، ئەمەش نیشانەی رەسمی هاتنی پایزە.

گۆڕانکارییەکانی چاوەڕوانکراوی کەشوهەوا

لەگەڵ هاتنی پایز، چەندین گۆڕانکاری لە کەشوهەوادا روودەدەن. پلەکانی گەرما، بەتایبەتی لە شەواندا، وردە وردە نزم دەبنەوە. جیاوازیی نێوان پلەی گەرمای شەو و رۆژ زیاتر دەبێت. هەروەها، شێ لە هەوادا زیاد دەکات و ئەگەری دروستبوونی هەور و بارانبارین پلە بە پلە زیاتر دەبێت، تاوەکوو بەرەو وەرزی سەرما و دابارین دەڕۆین.