میدیاکانی عیراق لە زاری سەرچاوە پزیشکییەکانەوە  رایانگەیاندوە، بەهۆی تەقینەوەیەک لە كێڵگە  نەوتی زوبەیری عیراق دوو کرێکار گیانیان لەدەستداوە و  چوار کەسی دیکەش بریندارن.

بەیانی ئەمڕۆ یەکشەممە،  بەهۆی تەقینەوەیەکەوە  لە ناوچەی نەوتی بورجیسیا لە کێڵگەی نەوتی زوبەیری عیراق لە بەسرە، کە پێش بارکردنی نەوتەکە بوە بۆ ناو کەشتی، دوو کرێکار گیانیان لەدەستداوە و چواری دیکەش بریندار بوون.

میدیاکان ئاماژەیان بەوەشکردوە، تیمەکانی ئەمبولانس و بەرگری شارستانی گەیشتوونەتە شوێنی روداوەکە و بریندارەکانیان گواستووەتەوە بۆ نەخۆشخانە بۆ چارەسەرکردن، هاوکات تەرمەکان گواستراونەتەوە بۆ بەشی پزیشکی دادوەری.

ئەمڕۆ شەممە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥، د.لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عێراق لە کۆشکی سەلام پێشوازیکرد لە گۆردان گریلیچ رادمان، وەزیری دەرەوەی کۆماری کرواتیا و تاوتوێی پەیوەندییە دوو قۆڵییەکانی نێوان عیراق و کرواتیایان کرد و جەخت لە کاری هاوبەشی نێوان هەردوولا کرایەوە.

لە دیدارەکەدا، فوئاد حوسێن، جێگری سەرۆک وەزیران و وەزیری دەرەوەی عیراق ئامادە بوو، لە میانی کۆبونەوەکەدا تاوتوێی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان عێراق و کرواتیا کرا، هەروەها رێگاکانی بەهێزکردنی هاریکاری هاوبەش لە بوارەکانی سیاسی، ئابووری، و کلتووریدا بە شێوەیەک کە خزمەت بە بەرژەوەندییەکانی هەردوو گەلی دۆست بکات.

سەرۆک کۆمار جەختی لەسەر گرنگی بەردەوامبوونی پەیوەندی و ئاڵوگۆڕی سەردانەکان لە نێوان بەرپرسانی هەردوو وڵات کردەوە و جەختی لە کارکردنی هاوبەش بۆ پەرەپێدانی دەرفەتەکانی وەبەرهێنان و گەشەپێدانی زیاتر کردەوە.

هەروەها، سەرۆک کۆمار دووپاتی کردەوە کە عیراق خوازیاری فراوانکردنی ئاسۆکانی هاریکاریە لەگەڵ کرواتیا و وڵاتانی یەکێتی ئەوروپایە و  ئاماژەی بەوەشدا کە عیراق سەقامگیری ئەمنی، سیاسی و کۆمەڵایەتی بەخۆیەوە دەبینێت و بەرەو ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی پەرلەمانی نوێ دەچێت کە ڕێبازی دیموکراسی قووڵتر دەکاتەوە و بنەماکانی پرۆسەی سیاسی و گواستنەوەی ئاشتیانەی دەسەڵات جێگیر دەکات.

لە لای خۆیەوە، وەزیری دەرەوەی کرواتیا ستایشی هەڵوێستەکانی عیراقی کرد لە پشتگیریکردنی سەقامگیری هەرێمی و نێودەوڵەتی، و ئارەزووی وڵاتەکەی دەربڕی بۆ پەرەپێدانی هاریکاری دووقۆڵی لە بوارە جیاوازەکاندا، بەتایبەتی لە بوارەکانی وەبەرهێنان، وزە، پەروەردە، و ئاڵوگۆڕی کلتووری.

باڵیۆزخانەی عیراق لە لیبیا گەڕاندنەوەی زیاتر لە 40 كۆچبەری نایاسایی کوردی لەو وڵاتە راگەیاند، ئامادەکاریش دەکەن بۆ گەڕاندنەوەی35 کۆچبەری دیکە.

ئەحمەد سەحاف لێپرسراوی كاروباری باڵیۆزخانەی عیراق لە تەرابلوسی پایتەختی لیبیا بە ئاژانسی هەواڵی عیراقی راگەیاند، ئەمڕۆ 40 کۆچبەری کورد لە لیبیاوە گەڕێندرانەوە هەولێر، دەشڵێت؛ ئەو کۆچبەرانە لە رێگەی فڕۆکەوە گەڕاونەتەوە ئیستەنبوڵ و لەوێشەوە بەرەو فڕۆکەخانەی هەولێر دەگەڕێندرێنەوە.

وتیشی، خۆراک و دەرمان و چاودێرییان بۆ کۆچبەرەکان تەرخانکردووە، هەروەها بلیتی گەشتەکانیان بە هاوکاری حکومەتی هەرێمی کوردستان دابینکردووە.

ئەحمەد سەحاف ئاماژەی بەوەشکرد، ئامادەکاری دەکەن بۆ گەڕاندنەوەی 35 کۆچبەری دیکە، هەروەها تۆڕەكانی بازرگانیكردن بە مرۆڤ و قاچاخچێتی بەردەوامن لە فریودانی گەنجانی عیراقی و تەڵەدانان بۆیان، بەپێویستیشی دەزانن هەڵمەتەكانی هۆشیاركردنەوەی خەڵك لەبارەی مامەڵە نەكردن لەگەڵ ئەو تۆڕانە چڕتر بكرێتەوە.

بەئامادەبوونی شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عێراق، ئێوارەی رۆژی پێنج شەممە ٢٣ی ئۆکتۆبەری ٢٠٢٥، مەراسیمی رۆژی نیشتمانی کۆماری چیک لەهۆتێل رەشید لەشاری بەغداد بەڕێوەچوو. 

لەمیانی ئەو مەراسیمەدا کەباڵیۆزخانەی کۆماری چیک ڕێکی خستبوو، ژمارەیەک لەوەزیر و لێپرسراوان و کەسایەتی دبلۆماسی و باڵیۆز و سەرمایەدارانی عێراقی و بیانی ئامادەیبوون، خانمی یەکەم پیرۆزبایی لەباڵیۆز یان شنایدۆف و حکومەت و گەلی چیک کرد.

هەروەها پێویستی پتەوکردنی پەیوەندییەکان لەنێوان عێراق و کۆماری چیک دووپات کردەوە لەبوارەکانی جێ بایەخی هەردوولادا.

خاتوو شاناز و باڵیۆزی چیک تاوتوێی شێوازی پەرەپێدانی هاوکاری و هەماهەنگی هەردوووڵاتیان کرد بەتایبەت لەرووی زیاترکردنی ئاستی وەبەرهێنانی کۆمپانیاکانی ئەو وڵاتە لەعێراق و سودوەرگرتن لە شارەزایەتیەکانیان لەبوارەکانی ئیدارەدانی ئاو و کەشوهەوادا.

دواتر و هەرلەمیانی گفتوگۆ و دیدارەکانی لەگەڵ دیبلۆماتکارە ئامادەبووەکانی مەراسیمەکەدا، خانمی یەکەمی عێراق چاوی کەوت بە باڵیۆزانی بەحرەین و کوەیت و جەزائیر کەپەرۆشی خۆیان بۆ پتەوکردنی پەیوەندییەکان لەگەڵ عێراق دووپاتکردەوە.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق و شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەم، ئەمڕۆ پێنجشەممە٢٣ـی ١٠ـی ٢٠٢٥ پێشوازییان لە شێخ نەهرۆ کەسنەزانی، سەرۆکی تەریقەتی قادری کەسنەزانی و وەفدی هاوڕێی کرد.

لە دیدارەکەدا، بارودۆخی گشتیی وڵات و گرنگیی یەکخستنی هەوڵەکانی نێوان هێزە سیاسییەکان بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەو ئاڵنگاریانەی ناوچەکە کە بەهۆیەوە ئاسایش و سەقامگیری لە وڵاتدا جێگیر دەبێت و داواکارییەکانی هاووڵاتییان بۆ باشترکردنی گوزەران و خزمەتگوزارییەکان تاوتوێ کرا.

سەرۆک کۆمار جەختی لەسەر پێویستیی چاندنی بەهاکانی یەکڕیزی و برایەتی لە رێگەی گوتارێکی میانڕەوانە کردەوە، کە ببێتە مایەی بەهێزکردنی یەکگرتوویی کۆمەڵایەتی و بنەماکانی لێبوردەیی و لێکتێگەیشتن و پێکەوەژیانی نێوان پێکهاتەکانی گەلی عیراق بچەسپێنێت.

هەروەها لە دیدارەکەدا، ئامادەکارییەکان بۆ هەڵبژاردنەکانی داهاتوو تاوتوێ کرا، سەرۆک کۆمار جەختی لەسەر گرنگیی ئامادەکردنی ژینگەیەکی گونجاو بۆ بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنێکی پاک و بێگەرد و شەفاف بە بەشدارییەکی فراوانەوە کردەوە، کە ئاواتەکانی عیراقییەکان بۆ ژیانێکی ئارام و شکۆمەند بەدی بهێنێت.

لەلای خۆیەوە، شێخ نەهرۆ کەسنەزانی، سوپاسی هەوڵەکانی سەرۆک کۆماری کرد لە دانانی بنەماکانی یەکڕیزیی نیشتمانی، و جەختی لەسەر پابەندبوونی تەریقەتی کەسنەزانی کردەوە بۆ بەردەوامیدان بە هەوڵە چاکسازییەکانیان لەپێناو خزمەتکردنی عیراق و بەرژەوەندییە باڵاکاندا.

سەرچاوەیەکی تایبەت لە ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بە پەیامنێری کوردسات نیوزی راگەیاند، تا کاتژمێر 11ـی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ نووسراوی تایبەت بە خەرجکردنی موچەی فەرمانبەرانی هەرێم ئاراستەی وەزارەتی دارایی نەکراوە، هاوکات سەرچاوەیەکی دیکە لە وەزارەتی دارایی جەختدەکاتەوە کە ئامادەکارییەکان بۆ ناردنی موچەکە دەستیپێکردووە.

سەرچاوەکە لە ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی فیدراڵی بە بێستون سەلام پەیامنێری کوردسات نیوزی وت، "تا کاتژمێر 11ی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ، نووسراوی ئەنجومەنی وەزیران تایبەت بە موچەی فەرمانبەرانی هەرێم نەنێردراوە بۆ وەزارەتی دارایی،" بەڵام ئاماژەی بەوەشکرد، "چاوەڕێ دەکرێت هەر ئەمڕۆ ئەو نووسراوە رەوانە بکرێت."

لەلایەکی ترەوە و بەپێی زانیارییەکانی سەرچاوەیەکی دیکەی کوردسات نیوز لە وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵی، "دەست کراوە بە ئامادەکاری و وردبینی و رێکارەکانی تایبەت بە لیستی موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان."

ئەو سەرچاوەیە دووپاتیکردەوە، "هەرکات کۆتایی بە وردبینییەکە هات و فەرمانی خەرجکردن لەلایەن وەزیر و بەڕێوەبەری گشتییەوە ئیمزاکرا، ئەوا دەستبەجێ موچەکە دەخرێتە سەر حیسابی بانکیی هەرێم."

 

د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق لە بەغداد پێشوازی لە عەبدولسادە فریجی، سەرۆکی هاوپەیمانی نەهجی نیشتمانی کرد و جەختی لەسەر گرنگی بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنێکی دادپەروەرانە کردەوە.

لە میانی دیدارەکەدا سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە لە پێویستی بەڕێوەچونی هەڵبژاردنی سەرتاسەری و دابینکردنی کەشێکی ئارام بۆ ئەوەی رێگە خۆش بکات بۆ بەشدارییکردنی فراوانی جەماوەری و ئاماژەی بەوەشکرد، پاراستنی ئاشتی مەدەنی و بەرەوپێشبردنی گفتوگۆ، بناغەی سەرکەوتنی پرۆژە نیشتمانییەکانن، کە دیارترینیان هەڵبژاردنە.

هاوکات سەرۆک کۆمار جەختیشیکردەوە کە سەقامگیری وڵات بەرپرسیارێتییەکی کۆدەنگیە کە پێویستی بە هاوکاریی دڵسۆزانە لە نێوان هەموو هێزە سیاسییەکان هەیە.

لای خۆیەوە فریجی پاڵپشتی هاوپەیمانییەکەی بۆ هەوڵەکان دووپاتکردەوە، کە ئامانجیان دەستەبەرکردنی سەرکەوتنی پرۆسەی هەڵبژاردن و چەسپاندنی سەقامگیری سیاسییە لە رێگەی چەسپاندنی پرەنسیپەکانی دیالۆگ و لێکتێگەیشتن لە نێوان هێزە جیاوازە نیشتمانییەکاندایە.

قوڵبوونەوەی ناكۆكییەكانی ناو چوارچێوەی هەماهەنگی قائانی گەیاندە بەغداد، بڕیاریشە لە كۆبوونەوەی داهاتووی سەركردەكانی چوارچێوەدا چەكدانانی گروپە چەكدارەكان تاوتوێ‌ بكرێت.

ماڵپەری عەرەبی جەدید بڵاویكردەوە، ئیسماعیل قائانی فەرماندەی فەیلەقی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران، بە سەردانێكی نهێنی گەیشتووەتە بەغداد و لەگەڵ سەركردەكانی چوارچێوەی هەماهەنگی و گروپە چەكدارەكان زنجیرەیەك كۆبوونەوەی ئەنجامداوە، دواتریش گەڕاوەتەوە بۆ ئێران.

ئاماژەی بەوەشكردووە، لە كۆبوونەوەكانی قائانی، قوڵبوونەوەی ناكۆكییەكانی ناو چوارچێوەی هەماهەنگی تاوتوێكراوە و قائانی پێداگریكردووە لە رێگریكردن لە هەر پەرتبوونێك لەناو چوارچێوەی هەماهەنگیدا، جەختیشیكردووەتەوە لە پاراستنی سەقامگیری عیراق لە رەوشی ئێستا كە نزیكە لە هەڵبژاردن.

بەشێك لە میدیاكانی عیراقیش بڵاویانكردووەتەوە، لە كۆبوونەوەی داهاتووی سەركردەكانی چوارچێوەی هەماهەنگیدا كە بڕیارە دوو شەممەی داهاتوو بەڕێوەبچێت، دوایین فشار و داواكارییەكانی ئەمریكا لە عیراق تاوتوێ دەكرێت، ئەویش دۆسییەی چەكدانانی گروپە چەكدارەكان و دەستەبەركردنی ژینگەیەكی ئارامە بۆ بەڕێوەچوونی هەڵبژاردن.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، پرسەنامەیەکی ئاڕاستەی شێخ بەشیر نجفی دەکات بەهۆی کۆچی دوایی براکەی و دەڵێت، لە خوای گەورە داواکارین کە کۆچکردوو بخاتە بەر رەحمەتی خۆی و بە بەهەشتی بەرینی شاد بکات.

دەقی پرسەنامەکە...

پرسە و هاوخەمی خۆمان ئاراستەی بەڕێز مەرجەعی ئاینی شێخ بەشیر نجفی دەکەین بەبۆنەی کۆچیدوایی براکەی زانای بەئەمەک شێخ نەزیر حوسێن خوا لێخۆشبێت کە ژیانی تەرخانکردبوو بۆ خزمەتی زانست و گەلەکەی و هەوڵەکانی خستەگەڕ بۆ بڵاوکردنەوەی هزری ئاینی و چاکسازی

 لە خوای گەورە داواکارین کە کۆچکردوو بخاتە بەر ڕەحمەتی خۆی و بە بەهەشتی بەرینی شاد بکات و ئارامی و سەبوری بە کەسوکار و خۆشەویستانی ببەخشێت.

إنا لله وإنا اليه راجعون

د. لەتیف جەمال ڕەشید

سەرۆک کۆمار

22-10-2025

د.لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ چوارشەممە، سەردانی حسێن ئیسماعیل سەدری کرد لە بارەگاکەی لە شاری کازمیە.

لە دیدارەکەدا بارودۆخی گشتی وڵات تاوتوێ کرا و جەخت لەسەر گرنگی بەهێزکردنی یەکڕیزی نیشتمانی و چەسپاندنی بەهاکانی لێبوردەیی و پێکەوەژیان لەنێوان پێکهاتەکانی گەلی عیراق کرایەوە.

سەرۆک کۆمار دووپاتیکردەوە، عیراق خاوەنی ئەو پێکهاتە ئایینی و مرۆییانەیە کە وای لێدەکات ببێتە نموونەیەک لە برایەتی و فرەییدا، جەختیشی لەسەر ئەوە کردەوە کە قۆناغی ئێستا پێویستی بە یەکگرتنی هەمووان هەیە بۆ پاراستنی دەستکەوتە نیشتمانییەکان و چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری.

لای خۆیەوە، حسێن ئیسماعیل سەدر ستایشی سەردانی سەرۆک کۆماری کرد و گرنگیدانی بە پەیوەندی لەگەڵ سیمبولە ئایینی و نیشتمانییەکان بەرز نرخاند، هەروەها رۆڵی د.لەتیف رەشیدی لە بەهێزکردنی یەکڕیزی نیشتمانی و کۆکردنەوەی هێزە سیاسی و کۆمەڵایەتییە جیاوازەکان لەسەر مێزی گفتوگۆ و گرنگیدانی بە رێزگرتن لە دەستوور و سەربەخۆیی دەسەڵاتەکان و ئاراستەکردنی وتارێکی نیشتمانی گشتگیر بەرز نرخاند.

بەئامادەبوونی شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق لە هۆڵی شەهید ئەلحەکیم لە زانکۆی بەغداد، چالاکیەکانی کۆنگرەی نێودەوڵەتی دووەم بەڕێوەچوو لەژێر ناوی "ژن و بڕیاردان: پشتگیری و سەرکردایەتی و کاریگەریی، بەدروشمی بەهوشیاری و دەنگی خۆی بڕیاردەدا و نیشتمان بنیات دەنێت". 

لەمیانی وتەیەکیدا خانمی یەکەمی عیراق خۆشحاڵی خۆی نیشاندا کە دوای تێپەڕبوونی 50 ساڵ هاتووەتەوە زانکۆی بەغداد، کە بەهۆی بارودۆخە جیاوازەکانەوە نەیتوانیوە خوێندن تەواو بکات لەو زانکۆیەدا کە باوکی و سەرۆکی کۆچکردوو مام جەلال تاڵەبانی تێیدا خوێندویانە.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد گرنگی کۆنگرەکەشی دووپاتکردەوە و بەرەنگدانەوەی باوەڕی قوڵی وەسفکرد بەوەی ژنان رۆڵی گرنگیان هەیە لە بنیاتی نیشتمان، بەوپێیەی پشتگیری ژنان تەنیا بژاردە نییە بەڵکو بنەمای پێشکەوتن و دادپەروەرییە لەهەر کۆمەڵگەیەکدا. هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە ژنانی عیراق بەرگەی شەڕ و قەیرانەکانیان گرت و بەهێزمانەوە و متمانەیان بەرۆلی میحوەری خۆیان هەبوو وەک بڕبڕەی پشتی کۆمەڵگە، کە نمونەیەکی پێشەنگیان پێشکەش کرد لە لێهاتوویی و باوەڕبوون بەتوانای گۆڕانکاری.

سەبارەت بەهەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانیش، خانمی یەکەمی عیراق رایگەیاند دەبێت دووبارە داوا بکەین کە ژنان بەشدارییەکی کارای تێدا بکەن نەک تەنیا لەکاندید بوون بەڵکو لەبەجێگەیاندنی مافی دەنگدان بۆ زامنکردنی ئامادەبوونێکی راستەقینە و کاریگەر لە پرۆسەی سیاسیدا. چونکە دەنگی ژن دەنگی دادپەروەرییە، بناغەی پەرەپێدان و یەکسانییە لە بڕیاردان.

لەو کۆنگرەیەدا ژمارەیەکی بەرچاو لەکەسایەتی رەسمیی و ئەکادیمی ئامادەبوون لەنێویاندا هەناء عەمانوێل بەڕێوەبەری فەرمانگەی ژنان لە سەرۆکایەتی کۆمار و د. ئەسمار شطری راگری کۆلێژی پەروەردە بۆ کچان و بەڕێوەبەری ناوەندی لێکۆڵینەوەکانی ژنان.

لەمیانی گفتوگۆکاندا، ئەوە دووپاتکرایەوە کە کۆنگرەی نێودەوڵەتی دووەم هەنگاوێکی ئاسایی نییە بەڵکو پرۆژەیەکی دوور مەودایە لەکاروانی پەرەپێدان و بنیاتنانی دەوڵەتدا، هەروەک داواش کرا کەبەرنامەی نوێی حکومەت، گرنگی بداتە ژنانی سەرکردە و پشتیوانیکردنیان بۆ بڕیاردان کەمتمانەبەخۆبونی ژنان زیاتر دەکات.

لەکۆتاییشدا، راگری کۆلێژی پەروەردە بۆ کچان رێزلێنانی بەخشییە شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، لەپای رۆڵ و هەوڵەکانی بۆ پشتیوانی ژنانی عیراق، دواتریش خانمی یەکەمی عیراق ژمارەیەک کەسایەتی دیاری ژنانی خەڵات کرد.

دکتۆر لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، نامەیەکی سوپاسگوزاریی لە دکتۆر حەنان حوسێن بەلخی، بەڕێوەبەری هەرێمیی رێکخراوی تەندروستیی جیهانی بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێگەیشت.

لە نامەکەیدا، دکتۆر بەلخی ستایشی دیدگای سەرۆک کۆماری کردووە سەبارەت بە پێشخستنی ئاسایشی تەندروستیی نیشتمانی و بنیاتنانی سیستمێکی تەندروستیی خۆڕاگر بەرامبەر بە گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا.

ناوبراو جەختی لەوەش کردووەتەوە کە سەردانەکەی بۆ عیراق دەرفەتێکی گرنگی رەخساندووە بۆ ئاڵوگۆڕی بیروڕا و پتەوکردنی هاوکاریی نێوان عیراق و رێکخراوی تەندروستیی جیهانی.

لەکۆتاییدا، دکتۆر بەلخی پابەندبوونی تەواوی رێکخراوەکەی بۆ پشتگیریکردنی هەوڵەکانی عیراق لەپێناو پەرەپێدانی کەرتی تەندروستی لە وڵاتدا دووپاتکردەوە.

 

دەسەڵاتدارانی ئێران و عیراق بەردەوامن لە هەوڵە هاوبەشەکانیان بۆ دۆزینەوەی روفاتی زیاتر لە 52 هەزار سەربازی هەردوو وڵات، کە هێشتا چارەنووسیان نادیارە لەدوای جەنگی هەشت ساڵەی نێوانیان لە ساڵانی هەشتاکاندا. 

لیژنەی نێودەوڵەتیی خاچی سوور لە عیراق ئەمڕۆ چوارشەممە رایگەیاند، تا ئێستا تەنها روفاتی نزیکەی پێنج هەزار کەس لە کۆی گشتیی ونبووان ناسراوەتەوە و پرۆسەی گەڕان و هەماهەنگی لەنێوان هەردوولادا بەردەوامە.

هەیبە عەدنان، وتەبێژی لیژنەکە رایگەیاند: "پرۆسەی ئاڵوگۆڕکردنی روفاتەکان لەنێوان عیراق و ئێراندا بەپێی میکانیزمێکی سێقۆڵی بەڕێوەدەچێت کە لە ساڵی2008 بەپێی یاداشتێکی لێکتێگەیشتن لە جنێڤ دامەزراوە. لیژنەی نێودەوڵەتی کارئاسانی بۆ ئەم پرۆسانە دەکات بە ئامانجی دیاریکردنی ناسنامەی ونبووان و گەڕاندنەوەی روفاتەکانیان بۆ خێزانەکانیان."

وتیشی، لایەنە پەیوەندیدارەکانی هەردوو وڵات بە شێوەیەکی بەردەوام ئۆپەراسیۆنی گەڕانی مەیدانی ئەنجام دەدەن و ناوبەناو روفاتی مرۆیی دەدۆزرێنەوە کە دەگەڕێنەوە بۆ قوربانیانی جەنگ.

وتەبێژەکەی خاچی سور ئاشکرایکرد، دوایین پرۆسەی ئاڵوگۆڕکردن لە5ی ئەم مانگەدا (تشرینی یەکەم) ئەنجامدرا، کە تێیدا روفاتی70سەربازی عیراقی و 48سەربازی ئێرانی رادەستکرانەوە، دوای پشتڕاستکردنەوەی ناسنامەکانیان و تەواوکردنی هەموو رێکارە پێویستەکان. بەپێی ئامارەکان، لە ساڵی 2010ەوە، لیژنەی نێودەوڵەتی کارئاسانی بۆ ئاڵوگۆڕی زیاتر لە 5300 روفات لەنێوان هەردوو وڵاتدا کردووە.

هەیبە عەدنان ئاماژەی بەوەشکرد کە تیمەکانی گەڕان روبەروی ئاستەنگی گەورە دەبنەوە، لەوانە:

• زۆرێک لە گۆڕە بەکۆمەڵەکان دەکەونە ناوچە دوورەدەستەکان یان ناوچەی پیسبوو بە پاشماوەی جەنگی، کە گەیشتن پێیان مەترسیدار دەکات.

• هۆکارە ژینگەییەکان و گۆڕانی شێوەی زەوی بە تێپەڕبوونی کات، پرۆسەی ناسینەوەی ناسنامەکان قورس دەکات.

• نەبوونی بنکەیەکی داتای ناوەندیی یەکگرتوو و سەختیی بەراوردکردنی زانیارییەکان لەنێوان لایەنە پەیوەندیدارەکانی هەردوو وڵاتدا.

 

لە پەیوەندییەکی تەلەفونیدا، مارک رۆبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لەگەڵ محەممەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عیراق هەوڵەکان بۆ تەواوکردنی رێککەوتنە بازرگانیەکانی نێوان بەغداد و واشنتۆن تاوتوێکرا و مارکۆ رۆبیۆ جەختی لە چەک داماڵینی میلیشیا چەکدارەکانی عیراق کردوەتەوە.

ئەمڕۆ سێشەممە، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بە تەلەفون لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی عیراق، محەمەد شیاع سودانی  قسەی کردوە و لە گفتوگۆکانیاندا، باسیان لە رێککەوتنە بازرگانییەکان و سەروەری عیراق کردوە.

وەزارەتەکە ئاماژەی بەوەکردوە، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا جەختی لە چەکداماڵینی میلیشیا شیعەکان کردوەتەوە و رایگەیاندوە  مەترسین بۆ سەر  سەروەری عیراق  و سەقامگیری تێکدەدەن.

تێکدەدەن.

ناوبرا وتویەتی، ئەو میلیشیایانە مەترسیدارن و هەڕەشەن لە سەر ژیان و کاروباری ئەمریکییەکان و عێراقییەکان و سەرچاوەکانی عێراق تاڵان دەکەن.

وەزارەتی ناوخۆی عیراق، دەستگیرکردنی پێنج کەسی بە تۆمەتی کوشتنی سەفا مەشهەدانی، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای بەغدادو كاندیدی هاوپەیمانی سیادە راگەیاند  و دەڵێت؛ دوای تەواو بونیی لێکۆڵینەوەکان، رایگشتی لەسەر وردەکارییەکان ئاگادار دەکاتەوە.

وەزارەتی ناوخۆی عیراق، راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتووە، توانیویانە بە هەماهەنگی لەگەڵ هێزەکانی حەشدی شەعبی، ئۆپەراسیۆنێكی وردیان ئەنجامداوە و لە ئەنجامدا پێنج تۆمەتبار دەستگیرکراون بە تۆمەتی  تێوەگلان لە کوشتنی سەفا مەشهەدانی، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای بەغداد، کە لە قەزای تارمییە لە باکوری بەغداد كوژرا.

لە راگەیەندراوەکەدا ئەوەشیان خستوەتەڕوو،  ئۆپەراسیۆنەکە بە فەرمانی  دادوەر ئەنجامدراوە، دوای هەوڵە هەواڵگریی و مەیدانییە چڕەکان و توانراوە شوێنی تۆمەتباران دەستنیشان  بکرێت و دەستگیریان بکەن.

ئاماژەی بەوەشکردوە؛ تائیستا لێکۆڵینەوەکان بەردەوامن و لەگەڵ تەواوبوونی رێکارە پێویستەکان، وردەکارییەکان بۆ رای گشتی بڵاودەکەنەوە.

بەرەبەیانی چوارشەممەی رابردوو، لە ناوجەی تارمییە لە باکوری ىەغداد، بۆمبی چێندراو بە ئۆتۆمبێلی یەکێک لە کاندیدەکان بەناوی سەفا مەشهەدانەی بۆ پەرلەمانی عێراق تەقییەوە و دەستبەجێ گیانی لەدەستدا و ئەو روداوە کاردانەوەی ناوخۆیی لە عیراق لێکەوتەوە.