لە وەڵامی هەنگاوێکی هاوشێوەی میدیای ئیسرائیلی، تەلەڤیزیۆنی رەسمی ئێران لیستێکی حەوت لێپرسراوی باڵای ئیسرائیلی وەک ئامانجی رەوا بۆ تیرۆرکردن دیاریکرد.
کەناڵی ئۆفۆقی سەر بە رادیۆ و تەلەفزیۆنی ئێران رایگەیاند، لیستەکە بنیامین ناتانیاهۆ و سەرۆکی مۆساد و وەزیری بەرگری ئیسرائیل و چەند لێپرسراوێکی سەربازی تر لەخۆدەگرێت.
ئاماژەی بەوەکرد، ئەم هەنگاوە وەڵامێکە بۆ کەناڵی 12ـی ئیسرائیل و پێشکەشکاری بەرنامەکەش بە زمانی عیبری هەڕەشەی بەکارهێنانی درۆنی ئەبابیلی کرد، هاوکات هەڕەشەی تیرۆرکردنی عەلی خامنەیی، رابەری باڵای ئێران ، لەگەڵ حەوت کەسایەتی دیکەی ئێرانی لەوانە، سەرۆکی ئەرکانی گشتی هێزە چەکدارەکان، موجتەبا خامنەیی، فەرماندەی سوپای پاسداران و عەلی شەمخانی ئەمینداری ئەنجومەنی بەرگری ئێرانی کرد.
لیستەکە جگە لە ناتانیاهۆ، ئەم کەسایەتییانەشی گرتووەتەوە:
دەیڤد بەرنیا: سەرۆکی مۆساد
یسرائیل کاتز: وەیزیری بەرگری
ئیال زەمیر: سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل
تۆمیر بار: فەرماندەی هێزی ئاسمانی.
شلۆمی بیندەر: سەرۆکی دەزگای هەواڵگری سەربازی.
ئیتسیک کۆهین: سەرۆکی دەستەی ئۆپەراسیۆنەکان.
مەزڵوم عەبدی و ئیلهام ئەحمەد لە كۆنفرانسی میونشن بۆ ئاسایش لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا كۆبونەوە و تاوتوێی رێككەوتنی نێوان هەسەدە و دیمەشقیان كرد.
كەمێك لەمەوبەر مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتی هەسەدە و ئیلهام ئەحمەد هاوسەرۆكی پەیوەندییەكانی دەرەوەی باكور و رۆژهەڵاتی سوریا لە چوارچێوەی وەفدی سوریا بە سەرپەرشتی ئەسعەد شەیبانی، وەزیری دەرەوەی سوریا لە كۆنفرانسی میونشن بۆ ئاسایش لەگەڵ وەفدێكی ئەمریكا بە سەرپەرشتی ماركۆ رۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریكا كۆبونەوە.
لە كۆبونەوەكەدا تاوتوێ رەوشی سوریا و رێككەوتنی نێوان هێزەكانی سوریای دیموكرات هەسەدە و دیمەشق كرا.
پێش كۆبونەوەكەی وەفدی سوریا لەگەڵ وەفدی ئەمریكا، مەزڵوم عەبدی و ئیلهام ئەحمەد لەگەڵ ئەسعەد شەیبانی كۆبونەوتەوە .
فەرماندەی گشتی هەسەدە بە رۆژنامەنووسانی رایگەیاند، كۆبوونەوەیەكی باشیان لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا ئەنجامداوە باسیان لە رەوشی سوریا بەگشتی و پاراستنی پێگەی كورد و تێكەڵكردنی هەسەدە لەگەڵ سوپای سوریا كردووە.
بۆ بینینی لێدوانی مەزڵوم عەبدی بۆ رۆژنامەنووسان کلیک لێرە بکە...
وەزیری تەندروستی سوریا گەیشتە حەسەکە و لەگەڵ پارێزگاری شارەکە کۆبووەوەو جەختیان لەسەر هەماهەنگی لایەنەکان کردووە بۆ باشترکردنی کەرتی تەندروست پارێزگاکە.
وەزیری تەندروستی لە حکومەتی سوریا گەیشتە شاری حەسەکە و لەلایەن نورەدین ئەحمەد، پارێزگاری حەسەکەوە پێشوازی لێکرا.
بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، ئامانجی سەردانەکەی وەزیری تەندروستی بۆ تاوتوێکردنی رەوشی تەندروستی پارێزگاکە و بەسەرکردنەوەی ناوەندە پزیشکییەکانە، بەتایبەت لە سایەی ئەو ئاستەنگانەی رووبەڕووی کەرتی تەندروستی دەبنەوە لە ناوچەکەدا.
لە میانی کۆبوونەوەکەدا، پارێزگاری حەسەکە باسی لە پێداویستییە بەپەلەکانی کەرتی تەندروستی و دابینکردنی دەرمان و پێداویستی پزیشکی کرد بۆ نەخۆشخانەکانی شارەکە، جەختیشی لە گرنگی هەماهەنگی نێوان لایەنەکان کردەوە بۆ باشترکردنی خزمەتگوزارییەکان بۆ هاووڵاتیان.
ئەم سەردانە لە کاتێکدایە کە ناوچەکە بەدەست کەمیی هەندێک جۆری دەرمان و کەرەستەی پزیشکییەوە دەناڵێنێت و چاوەڕوان دەکرێت بڕیار لەسەر چەند پڕۆژەیەکی تەندروستی نوێ بۆ ناوچەکە بدرێت.
رێككەوتنی هێزەکانی سوریای دیموكرات(هەسەدە) و دیمەشق وەك هەنگاوێكی گرنگ بۆ پاراستنی یەكپارچەیی سوریا و دابینكردنی مافی پێكهاتەكان لەلایەن كۆمەڵگەی نێودەوڵەتییەوە هەڵسەنگاندنی بۆ دەكرێت.
ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوە یەكگرتووەكان پێشوازی لە رێككەوتنی نێوان حكومەتی سوریا و هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە)كرد و بە هەنگاوێكی گرنگ لە قەڵەمدا بۆ كەمكردنەوەی ئاستی پەرەسەندن و پتەوكردنی سەقامگیری لە سوریا.
ئەنجومەنەكە جەختیشی لەسەر پێویستی پابەندبوون بە رێكەوتنەكە و دەستەبەركردنی مافەكانی كورد كردەوە و داواش دەكات نوێنەرانی كورد لە دامەزراوەكانی دەوڵەتی سوریادا جێگەیان بكرێتەوە بۆ باشتركردنی سەقامگیری و پاڵپشتیكردنی هەوڵەكانی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر.
ئەمریکا گەورەترین کەشتی فڕۆکەهەڵگر رەوانەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکات و رۆژنامەیەکی ئەمریکیش ئاشکرایکردووە، ئەم هەنگاوەی واشنتۆن پەیامێکی رونی "بەرگری و ئامادەباشییە" لە سایەی گرژییەکانی ناوچەکە.
رۆژنامەی نیویۆرک تایمز بڵاویکردەوە، وەزارەتی جەنگی ئەمریکا (پێنتاگۆن) بڕیاریداوە کەشتی فڕۆکەهەڵگری "یو ئێس ئێس جێراڵد فۆرد" ڕەوانەی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بکات. بڕیارە ئەم کەشتییە نوێیە پەیوەندی بکات بە کەشتی فڕۆکەهەڵگری "ئەبراهام لینکۆڵن" کە ئێستا لە دەریای عەرەب و ناوچەی کەنداو جێگیرە.
ئەو رۆژنامەیە ئاشکرایکردووە، ئەم جموجۆڵە سەربازییە دوای ئەوە دێت، دۆناڵد ترەمپ لە هەژماری خۆی لە "تروس سۆشیاڵ" راپۆرتێکی بڵاوکردەوە و جەختی لە ئامادەکارییەکانی پنتاگۆن کردەوە بۆ ناردنی دووەم کەشتی فڕۆکەهەڵگر بۆ ناوچەکە.
ئەوەشی خستەڕوو، ئەم هەنگاوەی واشنتۆن پەیامێکی روونی "بەرگری و ئامادەباشییە" لە سایەی گرژییەکانی ناوچەکە، و فشارێکی سەربازییە هاوشانی فشارە سیاسییەکان بۆ ناچارکردنی تاران بە ئیمزاکردنی رێککەوتنێکی نوێ سەبارەت بە بەرنامە ئەتۆمییەکەی.
ئەمەش لەکاتێکدایە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند؛ گەیشتن بە رێککەوتن لەگەڵ ئێران لە ماوەی یەک مانگدا ئەگەرێکی کراوەیە و دەشڵێت، "پێویستە تاران بە خێرایی رازی بێت، ئەگەرنا دەرەنجامەکان بە ئازار دەبن."
روانگی سوری بڵاویکردوەتەوە، لەکاتێکدا کە کەرتی نەوتی سوریا بە قۆناغێکی هەستیاردا تێدەپەڕێت، ململانێ و کێشەیەکی توند لە نێوان چەند بەڕێوەبەرێکی ناوەندی لە ناو کۆمپانیای سوری بۆ نەوت (SPC) سەریهەڵداوە.
روانگەی سوری ئاماژەی بەوەکردوە؛ ئەم ململانێیانە تەنها لە چوارچێوەی کارگێڕیدا نەماونەتەوە، بەڵکو کاریگەرییەکی راستەوخۆیان لەسەر پڕۆسەی بڕیاردان لەم دامەزراوە هەستیارەدا دروست کردووە.
چەند سەرچاوەیەک لەناو کۆمپانیای نەوتی سوریاوە بە روانگەی سوریان راگەیاندوە، ناکۆکی توند لەنێوان چەند بەڕێوەبەرێکی ناوەندیدا هەیە و لە کێبڕکێیەکی رووندان بۆ کاریگەری و دەسەڵاتی بڕیاردان.
بەگوێرەی ئەو زانیارییانەی دەست روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ کەوتوون، ئەو ناکۆکییانە چیتر تەنیا لە گفتوگۆی ئیداریی ناوخۆدا قەتیس نین، بەڵکو ئێستا کاریگەرییان لەسەر پرۆسەی بڕیاردان و سروشتی کاری دامەزراوەیی هەیە لە یەکێک لە گرنگترین کۆمپانیا گشتییەکانی پەیوەست بە ئاسایشی وزەی وڵاتەوە.
چاودێران هۆشداری دەدەن کە ئەم کێشە ناوخۆییانە دەبێتە هۆی قووڵتربوونەوەی قەیرانی بژێوی هاووڵاتیان و داوا دەکەن وەزارەتی وزە دەستوەردان بکات بۆ ئەوەی بەرژەوەندی گشتی نەبێتە قوربانی ململانێ کەسی و گروپییەکان.
وەزارەتی بەرگریی سوریا، ئەمڕۆ پێنجشەممە، بە رەسمی وەرگرتنی بنکەی سەربازیی تەنەفی لە هێزەکانی ئەمریکا راگەیاند، ئەمەش دوای رێککەوتن و هەماهەنگیی نێوان هەردوو لا دێت.
وەزارەتی بەرگریی سوریا لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوە کرد، یەکەکانی سوپای سوریا بنکەی تەنەفیان وەرگرتووە و ئاسایشی بنکەکە و دەوروبەریان پاراستووە. هەروەها، هێزەکانی سوپا دەستیان بە بڵاوەپێکردن کردووە لەسەر سنورەکانی نێوان سوریا، عیراق و ئوردن لە بیابانی تەنەف.
لە بەشێکی دیکەی راگەیەندراوەکەدا هاتوە، کە هێزەکانی پاسەوانی سنوری سەر بە وەزارەت، لە رۆژانی داهاتوودا ئەرکەکانیان وەردەگرن و لە تەواوی ناوچەی تەنەف جێگیر دەبن بۆ پاراستنی سنورەکان.
سەرچاوەیەکی سەربازی بە ئاژانسی "فرانس پرێس"ی راگەیاندوە، هێزەکانی ئەمریکا بە تەواوەتی لە بنکەی تەنەف کشاونەتەوە و بەرەو بنکەی "ئەلبورج" لە وڵاتی ئوردن بەڕێکەوتوون. ئاماژە بەوەش کراوە کە پڕۆسەی کشانەوەکە لە 15 رۆژ لەمەوبەرەوە دەستیپێکردبوو و ئەمڕۆ کۆتایی هاتوە.
هێزەکانی ئەمریکا لە ساڵی 2014ـەوە لە چوارچێوەی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی دژی داعش لە سوریا و عیراق جێگیر کرابوون، تاوەکو رێگری لە جموجۆڵەکانی ئەو رێکخراوە تیرۆریستییە بکەن و ناوچە ستراتیژییەکان بپارێزن. ئێستا و بەپێی بونیاتە نوێیە سیاسییەکان، دۆسیەی ئەمنیی ئەو ناوچەیە رادەستی حکومەتی سوریا کرایەوە.
پەروین بوڵدان و میتحەت سانجار، ئەندامانی وەفدی ئیمراڵیی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی)، راگەیەندراوێکیان دەربارەی کۆبوونەوەیان لەگەڵ رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا بڵاوکردەوە.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتوە، وەفدی دەم پارتی لەگەڵ سەرۆک کۆمار ئەردۆغان دەربارەی پێشهاتەکانی ناوچەکە و کاریگەریی ئەو روداوانە لەسەر تورکیا و "پرۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراسی" گفتوگۆیان کردوە. هەردوولا جەختیان لەسەر ئیرادەی هاوبەش بۆ بەردەوامبوونی پرۆسەکە بە شێوەیەکی جدی کردوەتەوە.
لە دیدارەکەدا ئاماژە بەوە کراوە کە پێویستە پەرلەمانی تورکیا، وەزارەتە پەیوەندیدارەکان و دامەزراوە گشتییەکان، هەوڵەکانیان چڕ بکەنەوە تاوەکو هەنگاوی کردارەکی و متمانەبەخش بۆ سەرخستنی ئەم پڕۆسەیە بنرێت. هەروەها جەخت لەوە کراوەتەوە کە دەبێت راپۆرتی لێژنەی نیشتمانی بۆ برایەتی و دیموکراسی بە شێوەیەکی گشتگیر ئامادە بکرێت، تا ببێتە بونیاتێکی بەهێز بۆ دیموکراسی و ئازادییەکان.
وەفدەکەی دەم پارتی رایانگەیاندوە، زۆر گرنگە بەبێ دواکەوتن و لە رێگەی فراوانترین کۆدەنگییەوە، بونیاتێکی یاسایی دابڕێژرێت کە هەموو پێکهاتەکانی ناو کۆمەڵگە بگرێتەوە و ببێتە بنەما بۆ ئاییندەی دیموکراسی لە تورکیادا.
لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا، پەروین بوڵدان و میتحەت سانجار ئومێدیان خواستوە کە ئەم دیدارە لەم قۆناغە هەستیارەی ناوچەکەدا، ببێتە هۆکارێک بۆ پێکەوەژیانی ئاشتییانەی گەلانی تورکیا و ناوچەکە و سوپاسی سەرۆک کۆماریان کردوە بۆ پێشوازیکردن لێیان.
کەناڵی "رووناهی" بڵاویکردەوە، ئەمشەو لە شاری کۆبانێ منداڵێکی تەمەن 8 مانگ بەهۆی تێکچوونی باری تەندروستییەوە گیانی لەدەستدا، کە هۆکارەکەی بۆ نەبوونی خۆراک و ئاوی پاک دەگەڕێتەوە.
بەپێی زانیارییەکان، بنەماڵەی ئەم منداڵە پێشتر لە شاری رەققەوە کۆچیان کردبوو بۆ کۆبانی و لە ناوەندێکی کاتیی نیشتەجێبووندا ژیانیان بەسەر دەبرد.
گیانلەدەستدانی ئەم منداڵە لە کاتێکدایە کە شاری کۆبانی بەهۆی ئەو گەمارۆیەوە کە هێزەکانی سوریا و چەکدارانی تورکیا خستویانەتە سەری روبەڕوی رەوشێکی سەختی مرۆیی بووەتەوە؛ کەمیی خۆراک، دەرمان و پیسبوونی ئاوی خواردنەوە، ژیانی هاووڵاتییان و ئاوارەکانی ناوچەکەی خستوەتە مەترسییەکی جدییەوە.
روانگەی سوری بڵاویکردوەتەوە، ماوەی گەمارۆدانی کۆبانێ دەبێت بە 23 رۆژ لە لایەن هێزەکانی دیمەشقەوە، سەرەڕای هەبوونی رێککەوتن لەگەڵ هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) بۆ کۆتاییهێنان بەو گەمارۆیە.
روانگەی سوری هۆشداریداوە ئەم رەوشەی ئێستای کۆبانێ، کە 23 رۆژە بەردەوامە، بووەتە هۆی دروستبوونی قەیرانێکی مرۆیی قورس بۆ دەیان هەزار دانیشتووی شارەکە و ئاوارەکانی دەوروبەری، کە بەدەست نەبوونی پێداویستییە سەرەتاییەکانەوە دەناڵێنن.
ئاماژەبەوەکراوە، لە کەرتی تەندروستیدا، رێگری لە چوونی دەرمان دەکرێت و دەرمانی نەخۆشییە درێژخایەنەکان لە دەرمانخانەکاندا نەماوەو لە نوێترین زانیاریشدا گیان لەدەستدانی دایکێک پشتراستکراوەتەوە بەهۆی نەبوونی چاودێری پزیشکی و گەمارۆی سەر ناوچەکە.
روانگەی سوری، دەڵێت؛ دوای بڕانی کارەبا بۆ ماوەی سێ هەفتە، لە ئێستادا رۆژانە تەنها دوو سەعات کارەبا دەدرێت بە کۆبانێ و ئەمەش کاریگەری نەرێنی کردووەتە سەر دابەشکردنی ئاو.
لە ڕووی بژێویشەوە، نرخی سەوزە و میوە بە شێوەیەکی خەیاڵی بەرزبووەتەوە و شارەکە بەدەست کەمی سوتەمەنییەوە دەناڵێنێت و تەنها لە رێگەی قاچاخەوە و بە نرخێکی زۆر گران دەستدەکەوێت، بە جۆرێک لیتێک گاز گەیشتوەت پێنج دۆلار.
بەهۆی خراپی رەوشی شارەکەوە، چالاکوانان و خەڵکی ناوچەکە داوا دەکەن کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ دەستوەردان بکەن بۆ کۆتاییهێنان بەم گەمارۆیە و رزگارکردنی هاووڵاتیان لە مەترسی برسییەتی و نەخۆشی.
جارێكی تر وەفدی هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆی رۆژئاوا و ئاسایشی گشتی حەلەب كۆبونەوە، بۆ جێبەجێكردنی میكانیزمی ئاسایش و دامەزراندنی خاڵە هاوبەشەكان لە سنوری كۆبانێ.
بۆ جاری دووەم وەفدی هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆی رۆژئاوای كوردستان و ئاسایشی گشتی حەلەب سەر بە حكومەتی كاتی سوریا لە شارۆچكەی چەلێبییە لە رۆژهەڵاتی كۆبانێ كۆبونەوە، لە كۆبونەوەكەدا گفتوگۆ لەسەر میكانیزمی جێبەجێكردنی لایەنی ئاسایشی ناوچەكەكرا، وەك هەنگاوی دووەمی رێككەوتنەكە لە ناوچەی شێخلەر و چۆنیەتی جێبەجێكردنی دامەزراندنی خاڵە هاوبەشەكان لە گوندەكانی كۆبانێ، هەروەها باس لە هەڵگرتنی گەمارۆی سەر كۆبانێ و پەرەپێدانی هاوكارییە ئەمنییەكانی نێوان شارەكە كرا.
ئەو كۆبونەوانەش لە چوارچێوەی جێبەجێكردنی بڕگەكانی رێككەوتنی نێوان هێزەكانی سوریای دیموكرات هەسەدە و حكومەتی كاتی سوریادایە.
لەلایەكی ترەوە"مستەفا موسلیم، راوێژكاری بەڕێوەبەرایەتی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری رایگەیاندووە، حكومەتی كاتی بەڵێنیداوە رێگاكان بكاتەوە و ئاسانكاری بكات بۆ گەیاندنی پێداویستییەكان و خزمەتگوزارییەكانی كۆبانێ و گوندەكانی دەوروبەری.
مەزڵوم عەبدی رایگەیاند، دامەزراوەکانی سەر بە ئیدارەی خۆسەر بەردەوام دەبن لە کارەکانیان و لەناو دامەزراوەکانی دەوڵەت یەکدەخرێن.
مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات 'هەسەدە' وردەکاری رێککەوتنی هەسەدە و دیمەشق بۆ هاووڵاتیان و ئاوارەکانی سەرێکانی و عەفرین خستەڕوو و ئاماژەی بەوەکرد: هەسەدە تێکەڵی سوپای سوریا دەکرێت و لە چوار لیوای سەربازی پێکدێت، کە سێ لیاوایان بەسەر 'حەسەکە، قامیشلۆ، دێرک، دابەش دەکرێن.
ئاماژەی بەوەشکرد، دەروازەی سێمێلکا وەک خۆی دەمێنێتەوە و نوسینگەیەکی حکومەتی کاتی سوریا لەوێ دادەمەزرێت.
مەزڵوم عەبدی ئەوەشی خستەڕوو، هەموو دامەزراوەکانی ئیدارەی خۆسەر وەکو خۆی دەمێننەوە.
سەرۆک کۆماری ئێران رایدەگەیەنێت: پێویستە لە دانوستانەکان لەگەڵ ئەمریکا مافەکانییان دەستەبەربکرێت و ئامادەن بۆ رێککەوتنێکی دادپەروەرانە.
مەسعود پزیشکیان سەرۆک کۆماری ئێران رایگەیاند، خولی نوێی دانوستانە ئەتۆمییەکان لەگەڵ ئەمریکا دەرفەتێکی گونجاوە بۆ گەیشتن بە چارەسەرێکی دادپەروەرانە و هاوسەنگ بۆ دۆسییەکانی نێوان تاران و واشنتۆن.
جەختیشیکردەوە، لەسەر پێویستیی دەستەبەرکردنی مافی ئێران بۆ پیتاندنی یۆرانیۆم و لادانی سزاکانی سەر وڵاتەکەی.
پزیشکیان هیوای خۆی دەربڕی بۆ گەیشتن بە ئەنجامی دڵخواز، بەو مەرجەی لایەنی بەرانبەر پابەندی بەڵێنەکانی بێت و دوور بکەوێتەوە لە داواکاریی زیادەڕۆ.
وەفدێکی ئەمنی و حکومەتیی سوریا گەیشتنە کێڵگەی نەوتیی رەمێلان، بە مەبەستی وەرگرتنەوەی کێڵگەکە لە هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە)
جێگری بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای نەوتیی سوریا رایگەیاند، نەوتی سوریا موڵکی هەموو هاووڵاتییانە و پێکەوە وەک یەک تیمی یەکگرتوو بەردەوام دەبن لە کارکردن؛ جەختیشی کردەوە کە تەواوی کارمەندانی کۆمپانیاکە لە کێڵگەکانی حەسەکە لەسەر کارەکانیان دەمێننەوە.
ئەو بەرپرسەی کۆمپانیای نەوتیی سوریا ئاماژەی بەوەش کرد، بۆ پەرەپێدانی کێڵگە نەوتییەکان و بەهێزکردنی ژێرخانی وزە، هەماهەنگی لەگەڵ کۆمپانیا جیهانییەکان دەکەن، تاوەکو بتوانن بە بونیاتێکی زانستی و نوێوە بەرهەمهێنانی نەوت زیاد بکەن.
ئەم هەنگاوە لە چوارچێوەی ئەو رێککەوتنانەدا دێت کە لە رۆژانی رابردوودا لە نێوان دیمەشق و قەسەد بۆ رادەستکردنی کێڵگە نەوتییەکان و ناوچە ستراتیژییەکان ئەنجام دراون.
وەزارەتی بازرگانیی تورکیا بڕیاریدا هەناردەکردنی گۆشتی مریشک تا کۆتایی مانگی رەمەزان رابگرێت، ئەمەش بە مەبەستی کۆنترۆڵکردنی نرخەکان و زیادکردنی خستنەڕوو لە بازاڕەکانی ناوخۆی وڵاتەکەدا.
بەپێی راگەیەندراوێکی رەسمیی وەزارەتی بازرگانیی تورکیا، ئەم بڕیارە دوای ئەوە دێت کە پێش هاتنی مانگی رەمەزان، نرخی گۆشتی مریشک لە بازاڕەکاندا بە شێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەوە. لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە: "لە بەرامبەر ئەو بەرهەمهێنەرانەی مریشک کە پێش مانگی رەمەزان بەرزبوونەوەی ناڕەوای نرخەکان بە رێژەی 15% بەسەر هاووڵاتییاندا دەسەپێنن، وەزارەتەکەمان لەپێناو پاراستنی بازاڕدا بڕیاریدا هەناردەکردنی گۆشتی مریشک رابگرێت."
وەزارەتەکە ئاماژەی بەوەش کردووە کە ئامانجی سەرەکی لەم هەنگاوە، دابینکردنی پێداویستیی ناوخۆ و جێگیرکردنی نرخەکانە بۆ هاووڵاتییان.
ئەنجامی دانوستانەکانی مەسقەت لە نێوان ئەمریکا و ئێران، ئیسرائیلی تووشی نیگەرانی کردووە و ئێستا تەل ئەبیب هەوڵ دەدات واشنتن قایل بکات تاوەکو رێگەی دیپلۆماسی وەلا بنێت و پەنا بۆ هێرشی سەربازیی نوێ دژی تاران ببات.
لە کاتێکدا دانوستانەکانی عوممان بە "جدی و ئەرێنی" وەسف کران، بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل بڕیاریدا وادەی سەردانەکەی بۆ واشنتن پێشبخات و رۆژی چوارشەممە لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ کۆببێتەوە. ئەم هەنگاوە دوای ئەوە دێت کە گەڕی یەکەمی دانوستانەکانی مەسقەت و گێڕانەوەی هەواڵی گەڕێکی دیکە لە هەفتەی داهاتوودا، گومانی لای ئیسرائیل دروست کردووە کە رەنگە ئەمریکا لە رێگەی سەربازی دوور بکەوێتەوە.
لیستی داواکارییەکانی ناتانیاهۆ:
بەپێی زانیارییەکانی کەناڵی 14ـی ئیسرائیل، ناتانیاهۆ بە لیستێکی پڕ لە داواکارییەوە دەچێتە لای ترەمپ، کە گرنگترینیان ئەمانەن:
هەڵوەشاندنەوەی تەواوەتیی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران.
رێگریی رەسمی لە هەر جۆرە پیتاندنی یۆرانیۆمێک لە ناو خاکی ئێراندا.
گواستنەوەی تەواوی یۆرانیۆمی پیتێنراو بۆ دەرەوەی ئەو وڵاتە.
سنووردارکردنی مەودای موشەکەکانی ئێران بۆ تەنیا 300 کیلۆمەتر.
هەڵوەشاندنەوەی تەواوی گروپە چەکدارەکانی سەر بە تاران لە ناوچەکەدا.
ئامادەکاری بۆ هێرشێکی زۆر گەورە:
میدیاکانی ئیسرائیل تیشک دەخەنە سەر ئەوەی کە ئەمریکا قۆناغی یەکەمی ئامادەکارییەکانی بۆ ئەنجامدانی "هێرشێکی زۆر گەورە" دژی ئێران تەواو کردووە و چاوەڕوان دەکرێت لە هەفتەکانی داهاتوودا قۆناغی دووەمی ئامادەکارییەکان تەواو ببن. ئاماژە بەوەش دەکرێت کە سەردانەکەی ستیڤ ویتکۆف و جارید کوشنەر بۆ سەر کەشتیی فڕۆکەهەڵگری "ئەبراهام لینکۆڵن" پەیامێکی روون بووە بۆ تاران کە بژاردەی سەربازی هێشتا لەسەر مێزەکەیە.
ئەوەی جێگەی سەرنجە، رادیۆی سوپای ئیسرائیل بڵاویکردەوە کە فەرماندەی هێزی ئاسمانیی ئیسرائیل یاوەری ناتانیاهۆ دەبێت لە سەردانەکەیدا بۆ واشنتن. شرۆڤەکاران پێیان وایە ئامادەبوونی فەرماندەی هێزی ئاسمانی لەم کاتەدا، نیشانەی فشارە بۆ راگەیاندنی شکستی دیپلۆماسی و دەستپێکردنی جەنگ دژی ئێران لە نزیکترین کاتدا.
بەرپرسانی تەل ئەبیب نیگەرانی ئەوەن کە ترەمپ لەو خاڵانە پاشەکشێ بکات کە پێش دەستپێکردنی دانوستانەکان لەگەڵ ئیسرائیل لەسەری رێککەوتووە، بۆیە نەتەنیاهوو دەیەوێت لەرێگەی ئەم دیدارە بەپەلەیەوە رێگری لە هەر جۆرە رێککەوتنێکی نەخوازراو بکات.