جیهانجیهان

وەزیری دەرەوەی ئیتاڵیا داوا دەكات سورییەكان بە گفتوگۆ كێشەكانیان چارەسەر بكەن و داوای پاراستنی یەكپارچەیی خاكی سوریاش دەكات.

ئەنتۆنیۆ تایانی وەزیری دەرەوەی ئیتاڵیا سەردانی سوریای كرد و لە دیمەشق لەگەڵ ئەحمەد شێبانی وەزیری دەرەوەی ئەو وڵاتە كۆبووەوە و لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانی هاوبەشیشدا رایگەیاند، پێویستە سورییەكان بە گفتوگۆ كێشەكانیان چارەسەر بكەن و داوای پاراستنی یەكپارچەیی خاكی سوریاش دەكات.

ئەحمەد شێبانی وەزیری دەرەوەی سوریاش لەو كۆنفرانسە رۆژنامەوانییەدا وتی، بەمزوانە سەرۆكایەتی وەفدێكی باڵای وڵاتەكەی دەكات بۆ ئەوروپا و چەندین دیدار و كۆبوونەوە لەبارەی سزاكانی سەر سوریا ئەنجام دەدات، وتیشی، وڵاتەكەی پابەندە بە پاراستنی بنەما و مافەكانی مرۆڤ  لە چوارچێوەی یاسادا.

دوای وەزیرانی دەرەوەی ئەڵمانیا و فەڕەنسا بۆ دیمەشق، ئەمە سێەم سەردانی وەزیرێكی دەرەوەی وڵاتانی ئەوروپایە بۆ سوریا و كۆبوونەوەیان لەگەڵ دەسەڵاتدارانی نوێی ئەو وڵاتە.

 

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

سەرۆكی ئەمریكا دەڵێت سەرۆكی نوێی لوبنان دەتوانێت روبەروی كێشەكانی وڵاتەكەی ببێتەوە و واشنتۆنیش بەهەموو شێوەیەك پشتیوانی دەكات.

جۆ بایدن سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، پێیوایە هەڵبژاردنی جۆزێف عەون بەسەرۆكی لوبنان كەسە راستەكەیە، چونكە دەتوانێت سەركردایەتی و سەرپەرشتیی ئاگربەستی ئیسرائیل و حیزبوڵا بكات و روبەروی كێشەكانی وڵاتەكەشی ببێتەوە و واشنتۆنیش بەهەموو شێوەیەك پشتیوانی دەكات.

باڵیۆزخانەی ئەمریكاش لە لوبنان لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس نووسیویەتی، پابەندن بە كاركردن لە نزیكەوە لەگەڵ سەرۆكی لوبنان كە هەوڵەكانی بۆ یەكخستنی وڵاتەكەی و چاكسازی دەستپێدەكات و داهاتوویەكی خۆشگوزەران بۆ لوبنان فەراهەم دەكات.

هەڵبژاردنی جۆزێف عەون بە سەرۆكی لوبنان لەكاتێكدایە، ئەو وڵاتە بە چەندین قەیرانی ئابووری و سیاسی و سەربازیدا تێپەڕدەبێت.

 

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

ئاگرەكەی لۆس ئەنجلۆس گەیشتووەتە شاری سینەمایی هۆڵیوود و زیاتر لە 100 هەزار دانیشتوی ئەو ناوچەیە داوایانلێكراوە بە زووترین كات ماڵەكانیان چۆڵ بكەن. 

هەرچەندە تیمەكانی ئاگركوژێنەوە نزیكبوون لە كۆنتڕۆڵكردنی ئاگرەكەی ویلایەتی كالیفۆرنیای ئەمریكا، بەڵام بوونی بای بەهێز رێگرە لە كوژاندنەوەی و ئاگرەكە نزیك بوەتەوە لە شاری سینەمایی هۆڵیوود.لە شاری لۆس ئەنجلۆس. 

هاوكات جۆ بایدن سەرۆكی ئەمریكا بڕیاربوو گەشتێك بۆ ئیتاڵیا بكات، بەڵام بەهۆی ئەم رووداوەوە گەشتەكەی هەڵوەشاندەوە.

بەهۆی ئەوەش كە تیمەكانی ئاگركوژێنەوەی كالیفۆرنیا فریای كوژاندنەوەی ئاگرە ناكەون، لە ویلایەتی نیڤاداوە چەندین تیمی ئاگركوژێنەوە بۆ هاوكاریی رەوانەی كالیفۆرنیا كراون.

بە گوێرەی دواین ئامار، تائێستا پێنج كەس بەهۆی ئاگرەكەوە گیانیان لەدەستداوە و نزیكەی دوو هەزار خانوو و باڵەخانە سوتاون و زیاتر لە 130 هەزار هاووڵاتی لە لۆس ئەنجلۆس داوایان لێكراوە ماڵەكانیان بەجێبهێڵن. 

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

دوای زیاتر لە دووساڵ لە بۆشایی یاسایی؛ پەرلەمانی لوبنان جۆزیف عەونی بە سەرۆکی وڵاتەکەی هەڵبژارد.

دوای ئەوەی میدیاكانی لوبنان رایانگەیاند، لایەنە سیاسیەكانی لوبنان بە ئۆپۆزسیۆنیشەوە رێككەوتوون كە ئەمڕۆ سەرۆكێكی نوێ بۆ وڵاتەكەیان هەڵبژێرن، لە کۆتاییدا دوای زیاتر لە دوو ساڵ جۆزیف عەون وەک سەرۆک کۆماری وڵاتەکە دەستنیشان کرا.

هەر لە دانیشتنی پەرلەماندا ژان ئیڤ لۆدریان نێردەی فەڕەنسا و باڵیۆزانی پێنج وڵاتی دیكە ئامادە بوون.

دوێنێ نەجیب میقاتی سەرۆکوەزیرانی لوبنان رایگەیاند، لەکۆتاییدا دوای زیاتر لە دوو ساڵ، رۆژی پێنجشەممە 9ی ئەم مانگە، لوبنان دەبێتە خاوەنی سەرۆکێکی نوێ.

رۆژی 28ی مانگی 11ی رابردوو، نەبیە بەری سەرۆکی پەرلەمانی لوبنان رۆژی 9ی 1ی 2025ی دیاریکرد، بۆئەوەی پەرلەمانی لوبنان تایبەت بە پرسی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار کۆببێتەوە.

لەدوای کۆتاییهاتنی کابینەکەی میشێڵ عەونی سەرۆک کۆماری پێشوو لە 31ی 10ی 2022دا، ئەو پۆستە بە چۆڵی مابووەوە و لەو ماوەیەشدا زیاتر لە 13 جار پەرلەمانی وڵاتەکە هەوڵی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری دا و دەنگیان لەسەردا، بەڵام سەرجەم هەوڵەکانیان شکستی هێنا، کە دوایین جاریان لە 14ی 6ی 2023دا بوو. لەدوای ئەو ماوەیەوە بۆشایی سیاسیی دروست بوو، کە ئەوە شەشەم جارە لە مێژووی لوبناندا ئەوە رووبدات.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

هەسەدە رایگەیاند، تەنها لە یەك رۆژی شەڕی بەنداوی تشریندا زیاتر لە 60 چەكداری سوری سەر بە توركیا كوژران و ژمارەیەكیشیان لێ بریندار بوو.

هێزەكانی سوریای دیموكرات - هەسەدە، لە راگەیەنراوێكدا بڵاویانكردەوە، رۆژی چوارشەممە لە بەرپەرچدانەوەی چەكدارانی سوری هاوپەیمانی توركیا لە باشوری رۆژهەڵاتی مەنبج 63 چەكدار كوژراون و 37 چەكداریش برینداربوون.

هەسەدە ئاماژەی بەوە كرد، فڕۆكە جەنگییەكان و فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی توركیا، بە شێوەیەكی چڕ و بە بۆردومان و هێرش، هاوكاریی چەكدارانی سوریان كردووە و لە بەرامبەردا شەڕڤانان بە تەكنیك گورزی كاریگەریان لێ وەشاندوون.

بەپێی ئامارەكانی هەسەدە لەو شەڕ و پێكدادانانەدا سێ زرێپۆش و پێنج ئۆتۆمبێلی سەربازیی چەكدارانی سوری هاوپەیمانی توركیا تێكشكێنراوە.
لە چەند رۆژی رابردوودا هێرشەكان بۆسەر بەنداوی تشرین زیادی كردوە و لێپرسراوانی باكور و رۆژهەڵاتی سوریاش هۆشدارییان داوە لە زیانگەیشتن بە بەنداوەكە.

 

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

دوای زیاتر لە دوو ساڵ لە بۆشایی یاسایی، ئەمڕۆ لوبنان سەرۆكی وڵاتەکەی هەڵدەبژێردرێت.

میدیاكانی لوبنان رایانگەیاند، لایەنە سیاسیەكانی لوبنان بە ئۆپۆزسیۆنیشەوە رێككەوتوون كە ئەمڕۆ سەرۆكێكی نوێ بۆ وڵاتەكەیان هەڵبژێرن.

راشیانگەیاند، لەدوای دانوستانێكی زۆر هەمووان رێككەوتوون بۆ هەڵبژاردنی ژەنەڕاڵ جۆزێف عەون فەرماندەی سوپا، وەك سەرۆكی داهاتووی ئەو وڵاتە.

سەعات ١١ی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ بە كاتی ئەو وڵاتە، پەرلەمانی لوبنان تایبەت بە پرسی هەڵبژاردنی سەرۆكی وڵاتەكە کۆببێتەوە و كۆتایی بە چۆڵی  ئەو پۆستە بهێنێت.

بڕیارە لە دانیشتنەكەدا، ژان ئیڤ لۆدریان نێردەی فەڕەنسا و باڵیۆزانی پێنج وڵاتی دیكە ئامادەی دانیشتنەكە دەبن.

ماوەی زیاتر لە دوو ساڵە پۆستی سەرۆک کۆماری لوبنان چۆڵە و ئەوەش هۆكار بووە لە قووڵبوونەوەی قەیرانە یەك لە دوای یەكەكان كە لەم دوایەدا لەو وڵاتەدا روویداوە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

سەرۆكی ئەمریكا ئەو ناوچەی كالیفۆڕنیای بە ناوچەی کارەساتباری گەورە ناساند كە ئاگری لێكەوتووەتەوە.

جۆ بایدن، سەرۆكی ئەمریكا لە راگەیەنراوێكدا لۆس ئەنجلوس و ئەو شوێنانەی ئاگر گرتوونییەتەوە لە ویلایەتی كالیفۆڕنیا، بە ناوچەی كارەساتباری گەورە ناساند، هەروەها فەرمانی دا بەهاوكاریكردنی فیدراڵی بۆ پاڵپشتیكردنی ئەو كەسانەی بەهۆی ئاگركەوتنەوەكانەوە زیانیان بەركەوتووە.

لەوبارەیەوە، كارین جان پیێر وتەبێژی كۆشكی سپی رایگەیاند، بایدن بڕیاری داوە گەشتە پلان بۆ داڕێژراوەكەی بۆ ئیتاڵیا هەڵبوەشێنێتەوە بۆ ئەوەی گرنگی بە بەڕێوەبردنی کاروبارەکانی حکومەتی فیدڕاڵی بدات تایبەت بە ئاگرە وێرانکەرەکەی کالیفۆڕنیا.

هاوکات، بایدن لە نزیکەوە سەردانی کارمەندانی بەرگری شارستانی کرد و سوپاسی کرد بۆئەوەی لەماوەی ٢٤ کاتژمێری رابردوودا بەورپەڕی توانایانەوە رووبەڕووی ئەو رووداوە بوونەتەوە و بە هانای خەڵکی شارەکەوە چوون.

بەرەبەیانی دوێنێ ئاگرێکی گەورە لە دارستانەکانی لۆس ئەنجلوس لە کالیفۆڕنیا کەوتەوە و بەهۆیەوە بە هەزاران خانووی هاوڵاتیان و بە هەزاران ڤێلای هاوڵاتیان سوتان.

تاوەکو ئێستا ئاگرەکە لە تەشەنەسەندن بەردەوامە و ئاگرەکە رووبەری ١٥ هەزار و ٨٣٢ دۆنم زەوی گرتووەتەوە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

دژی هێرشەكانی توركیا چالاكی ئێشكگریی لە بەنداوی تشرین دەستی پێكرد و خۆبەڕێوبەریی باكور و رۆژهەڵاتی سوریاش رایگەیاند، ئەگەر هێرشەكان بەردەوام بێت كارەساتی مرۆیی روودەدات.

سەدان كەس لە دانیشتوانی كانتۆنەكانی جزیرە و رەققە و تەبقا دژی هێرشەكانی توركیا بۆسەر بەنداوی تەشرین لە شەوی رابردووەوە دەستیان بە ئێشكگریی كردوە و وەك قەڵغانێك لە نزیكی ئەو بەنداوە جێگیر بون.

بەڕێوبەرایەتی خۆسەر لە باكور و رۆژهەڵاتی سوریا لە راگەیەنراوێكدا بڵاوی كردەوە بەهۆی هێرشەكانی دوێنێی توركیا دژی كاروانی هاووڵاتییانی مەدەنی لە نزیك بەنداوی تشرین سێ كەس شەهیدبوون و ١٥ كەسی دیكەش برینداربون.

لە راگەیەنراوەكەدا هاتوە كە ئەگەر توركیا و چەكدارانی سوریی سەر بە توركیا ئەو وڵاتە بەردەوام بن لە هێرشكردنە سەر بەنداوەكە دوور نییە كارەساتی مرۆیی رووبدات، چونكە هێرشەكانی رابردوش زیانی زۆری بە بەنداوەكە گەیاندوە و ژیانی هەزارن كەس كەوتوەتە مەترسییەوە.

 

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

وەک چۆن ئاو و ئاگر پێچەوانەی یەکترن، ئێستا رۆژئاوا و رۆژهەڵاتی ئەمریکا پێچەوانەی یەکترن، لایەکیان گەرمای ئاگر هەناسەی لێبڕیوە و لایەکی دیکەی سەرما جوڵەی وەستاندووە.

لە سەرلەبەیانی ئەمڕۆوە ئاگرێکی گەورە لە لۆس ئەنجلوسی ویلایەتی کالیفۆرنیا کەوتووەتەوە و بەهۆیەوە تاوەکو ئەم ساتە رووبەری نزیکەی ٢٠٠ هێکتار زەوی سوتاون.

ئاگرەکە بەجۆرێک تەشەنەی سەندووە، نزیکەی ٣٠ هەزار کەس بێماڵ بوون، بە سەدان ڤێلا سوتاون کە نرخەکانیان ملیۆنان دۆلارە.

لەئێستادا هەزار و ٤٠٠ ئاگر کوژێنەوە سەرقاڵی رزگارکردنی هاوڵاتیان و گواستنەوەیانن بۆ شوێنی پارێزراو و بەپێی ئامارە سەرەتاییەکان ١٠ هەزار خانوو سوتاون.

لەلایەکی دیکەوە بەهۆی سەرماوە هۆشداری بەپەلە دراوە

لەلایەکی دیکەوە ماوەی چەند رۆژێکە شەپۆلێکی بەهێزی سەرما و بەفربارین چەند ویلایەتێکی رۆژئاوای گرتووەتەوە و هۆشداری بەپەلە دراوە بە دانیشتووانی ناوچەکە.

لە ویلایەتەکانی، ماریلاند، ڤیرجینیا، ڤیرجینیای رۆژئاوا، کانساس، میزۆری، کینتاکی و ئارکنساس هاوڵاتیان ئاگادارکراونەتەوە لە ماڵەکانیاندا بمێننەوە.

بەهۆی ئەو شەپۆلی سەرمایەوە، هێڵی کارەبای چەند ناوچەیەک پچڕاون و هاتوچۆی ئۆتۆمبێل و هێڵی ئاسنین راگیراوە، تەنها دوێنێ دوو هەزار و ٣٠٠ گەشتی ئاسمانی هەڵوەشانەوە.

شەقامەکان سەرجەمیان بەستوویانە و هێشتا بەفربارین بەردەوامە، کەشناسیش پێشبینی بەردەوامی شەپۆلەکە دەکات و دەشڵێت، ئەگەری هەیە بۆ چەند ویلایەتێکی دیکە درێژ ببێتەوە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

پۆلیسی لاس فێگاس ئاشكرایكرد، تەقینەوەی ئۆتۆمبێلە تێسلاکەی بەردەم هۆتێلەکەی تڕەمپ لەرێگای زیرەكی دەستكردەوە ئەنجامدراوە.

كیڤن مەكماهیل فەرماندەی پۆلیسی لاس ڤێگاس رایگەیاند، ماتیۆ لیڤڵسبێرگەر كە هەفتەی ڕابردوو ئۆتۆمبێلێكی جۆری تێسلای لە دەرەوەی هۆتێلەكەی تڕەمپ لە لاس ڤێگاس تەقاندەوە، زیرەكی دەستكردی بەكارهێناوە بۆ ئەنجامدانی.

وتیشی تۆمەتبارە بەرنامەی چات جی پی تی بۆ بەدەستهێنانی زانیاری لەسەر چۆنیەتی جێبەجێكردنی پیلانەكەی بەكارهێناوە كە بە 'گۆڕانكاری یارییەكە' ناوی بردووە.

مەكماهیل وتیشی، "ئێمە دەمانزانی كە زیرەكی دەستكرد لە قۆناغی داهاتوودا دەبێتە گۆڕینی شتەكان، ئەوەش یەكەم رووداوی توندوتیژییە لەسەر خاكی ئەمریكا كە زیرەكی دەستكرد بەکارهێنرابێت بۆ ئەنجامدانی".

لەلایەکی دیکەوە، گەشەپێدەری بەرنامەكە نیگەرانی خۆی لە رووداوەكە دەربڕیوە و رایگەیاندووە، سەرەڕای بەردەستبوونی وەڵامە بێ سنوورەكانی بەرنامەكە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا لەژێر كۆنتڕۆڵی خۆیاندایە و وەڵامە زیانبەخشەكانیان بلۆك كردووە.

لە رۆژی ٢ی ئەم مانگەدا، سەعات ٨:٤٠ خولەکی بەرەبەیانی بەکاتی ئەمریکا، لەبەردەم هۆتێل تڕەمپ لە لاس ڤێگاس ئۆتۆمبێلێکی جۆری سایبرتراکی تێسلا تەقییەوە.

لەدوای رووداوەکە، ئیلۆن مەسک ئاماژەی بەوەکرد، "تەقینەوەی ئۆتۆمبێلەکەی تێسلا پەیوەندی بە خودی ئۆتۆمبێلەکەوە نەبووە، بەڵکو دڵنیاین لەوەی کە چەندین یاری ئاگرین و تەقەمەنی و هاوەن لە سندوقی ئۆتۆمبێلەکەدا هەڵگیراون و ئەوانە هۆکارەکەی بوون".

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

دوای ئەوەی سەرلەبەیانی دوێنێ سێشەممە، بومەلەرزەیەکی بەهێز هەرێمی تبتی چینی هەژاند، تاوەکو ئێستا ژمارەی گیانلەدەستدان بەهۆی بومەلەرزەکەوە گەیشتووەتە ١٢٦ کەس و ١٨٨ کەسی دیکەش بریندار بوون.

بومەلەرزەکە گوڕی ٧.١ پلە بوو بە پێوەری رێختەر، قوڵییەکەی ١٠ کیلۆمەتر بوو و چەقی بومەلەرزەکە هەرێمی ئۆتۆنۆمی تبت بوو لە رۆژئاوای چین، بەهۆی هاوسنووری تبت لەگەڵ نیپاڵ و هیندستان، لە هەردوو ئەو وڵاتەشدا هەستی پێکراوە.

ئەگەرچی بومەلەرزەکە لە نیپاڵ بە توندی هەستی پێکراوە، بەڵام میدیاکان هیچ ئامارێکیان لەبارەی بوونی حاڵەتی گیانلەدەستدان و برینداربوون لە وڵاتە نەخستووەتە روو.

بەهۆی بومەلەرزەکەوە تاوەکو ئێستا ١٢٦ کەس گیانیان لەدەستداوە و ١٨٨ کەسی دیکە برینداربوون، ٤٠٠ کەسیش رزگار کراون.

گوڕی بومەلەرزەکە ئەوەندە بەهێز بووە، بەهۆیەوە سێ هەزار و ٦٠٠ خانوو و باڵەخانە رووخاون و تاوەکو ئێستا ٣٠ هەزار کەس گواستراونەتەوە بۆ شوێنی دیکە.

بەپێی ئامارەکانی بومەلەرزەزانی تبت، لەدوای بومەلەرزە سەرەکییەکەوە بە سەدان پاشەلەرزە روویانداوە، بەڵام زیانیان لێنەکەوتووەتەوە.

لەدوای رووداوەکەوە زیاتر لە سێ هەزار تیمی فریاگوزاری دەستیان بە کار کردووە و ١٤ هەزار کارمەند سەرقاڵی بەهاناوەچوونی هاوڵاتیانی ناوچەکەن.

شەوی رابردوو حکومەتی چین رایگەیاند، ١٣.٦ ملیۆن دۆلاریان بۆ رووداوەکە تەرخان کردووە و دەیانەوێت هەرچی زووە بەهانای سەرجەم هاوڵاتیانەوە بچن.

Tents arrive for survivors of earthquake in high-altitude, wintry Tibet  that killed 126 | AP News
Tibet earthquake: rescuers search for survivors after powerful quake kills  126 | China | The Guardian
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

هەسەدە چوارەم فڕۆكەكی بێفڕۆكەوانی بەیرەقداری توركیای لە دەوروبەری بەنداوی تیشرین خستەخوارەوە.

هەسەدە لە بەیاننامەیەكدا رایگەیاند، شەڕڤانان فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانی بەیرەقداری TB2ی توركیایان لە دەوروبەری بەنداوی تیشرین لە مەنبج خستۆتەخوارەوە كە هەوڵی دەدا ئەو ناوچەیە بكاتە ئامانج.

دەشڵێت، شەڕڤانان بەردەوامن لە پێشڕەوی و تێكشكاندنی هێرشەكانی توركیا و گرووپە چەكدارەكان.

بەپێی بەدواداچوونی كوردسات نیوز، ئەوە چوارەم فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی جۆری بەیرەقدارە كە لە ماوەی مانگێكدا لەلایەن شەڕڤانانی هەسەدەوە دەخرێتە خوارەوە، كە یەكێكە لە بەهێزترین و پێشكەوتوترین فڕۆكەكانی توركیا.

لای خۆیەوە هاكان فیدان، وەزیری دەرەوەی توركیا ڕایگەیاند، ئەگەر هەسەدە داواكارییەكانی ئەنقەرە جێبەجێ نەكات، ئەوا ئۆپراسیۆن لەناو خاكی رۆژئاوای كوردستان دەستپێدەكەین.

فیدان بە سی ئێن ئێن توركی ڕاگەیاندووە، دەبێت ئیدارەی نوێی سوریا مامەڵە لەگەڵ ئەو پرسەدا بكات، ئەگەر نا توركیا خۆی هەنگاو دەنێت.

 

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

وەزارەتی گەنجینەی ئەمریكا رێگەپێدانێكی كاتی بۆ سوریا دەركرد، كە تێیدا رێگە بە سوریا دەدات مامەڵەی سنووردار لەگەڵ بەشێك لە وڵاتانی عەرەبی و رێكخراوە نێودەوڵەتییەكان بكات و بەشێك لە پارە بلۆككراوەكانی بەكاربهێنێت، بۆ مەبەستی مرۆیی و ئاوەدانكردنەوە.

وەزارەتی گەنجینەی ئەمریكا بڵاویكردەوە، بە مەبەستی ئاسانكاریكردن بۆ گەیشتنی هاوكاری مرۆیی بە سوریا، رێگەپێدانێكی كاتی بۆ ئەو وڵاتە دەركردووە كە تێیدا رێگە بەو وڵاتە دەدات مامەڵەیەكی سنووردار لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی و رێكخراوە نێودەوڵەتییەكاندا بكات.

ئاماژەی بەوەشکردووە، سوریا دەتوانێت ئەو مامەڵەیە بکات بۆ وەرگرتنی هاوكاری مرۆیی، رێگەشی پێدەدرێت بەشێك لە پارە بلۆككراوەكانی بەكاربهێنێت بەمەبەستی کاری مرۆیی و ئاوەدانكردنەوەی وڵاتەکەی.

ئەوەش خراوەتەڕوو، رێگەپێدانەكە لە سبەینێ ٨ـی ١ـەوە دەكەوێتە بواری جێبەجێكردن و بۆ ماوەی شەش مانگ بەردەوام دەبێت.

ئەوەش لەكاتێكدایە، حكومەتی راگوزەری سوریا پێشنیازی كردووە، ٤٠٠ ملیار دۆلار لە پارە بلۆككراوەكانی بەكاربهێنێت بۆ ئاوەدانكردنەوە و زیادكردنی موچەی فەرمانبەرانی وڵاتەکەی.

لە رۆی ٨ی ١٢ی ساڵی رابردوودا، بە فەرمی رووخانی رژێمەکەی بەشار ئەسەد راگەیەنرا و بەوەش کۆتایی بە حوکمی ٥٣ ساڵەی بنەماڵەی ئەسەد هات لەو وڵاتە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

لەدوای مانگێك لە راگرتنی، ئەمڕۆ گەشتە ئاسمانییەكان لە فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی دیمەشق دەستیانپێكردەوە .

لێپرسراوانی فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی دیمەشق بڵاویانكردەوە، لەمڕۆوە گەشتە ئاسمانییەكان لە رێی فڕۆكەخانەكەوە دەستیان پێكردووەتەوە و ئەمڕۆ دوو گەشت بەرەو ئیمارات ئەنجام دەدرێت.

ئاماژەیان بەوەشكردووە، دوای ئەو زیانانەی لەکاتی رووخانی رژێمی بەشار ئەسەددا بەر فڕۆکەخانەکە کەوت، دوێنێ دووشەممە، پڕۆسەی چاكسازی و نۆژەنکردنەوە كۆتایی هات.

لە رۆژی ٨ی ١٢ی ساڵی رابردوودا، فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی دیمەشق چۆڵكرا و سەرجەم گەشتەكانیش راگیران.

دواتر لە رۆژی ٢٣ی هەمان مانگدا، بەڕێوەبەرایەتی فڕۆكەخانەكە رایگەیاند، تەنها چەند گەشتێكی تایبەت لە فڕۆكەخانەكەوە ئەنجام دەدرێن كە لەلایەن دەسەڵاتی فڕۆكەوانیی شارستانییەوە رێگەیان پێدراوە. 

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

دوای نزیکەی دوو مانگ لە هەڵبژاردن، كۆنگرێسی ئەمریكا ئەنجامی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی وڵاتەكەی پەسەند كرد، کە تیایدا دۆناڵد تڕەمپ زۆرترین دەنگی بەدەستهێنا.

رۆژی ٥ی ١١ی ساڵی رابردوو هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا بەڕێوەچوو و تیایدا دۆناڵد تڕەمپی کاندیدی کۆمارییەکان بەسەر کامالا هاریسی کاندیدی دیموکراتەکاندا سەرکەوت.

دوای دوو مانگیش لە بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنی گشتی، کۆنگرێسی ئەمریکا واتە ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەو وڵاتە، ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی پەسەند کرد و بەوەش دۆناڵد تڕەمپ بۆ جاری دووەم بووەوە سەرۆکی ئەمریکا.

لە هەڵبژاردنی ساڵی ٢٠٢٠دا دۆناڵد تڕەمپ بەرامبەر بە جۆو بایدن شکستی هێنا، بەڵام هەر لەدوای هەڵبژاردنەکانەوە کۆڵی نەدا و رایگەیاند، لە هەڵبژاردنی داهاتوودا خۆی هەڵدەبژێرێتەوە.

تڕەمپ بەوە ناسراوە رەفتارەکانی جیاوازن و بڕوای بەوانە هەیە کە دەیکات، بە جۆرێک دوو مانگ بەر لە بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنی گشتی لە ئەمریکادا، لە ماڵپەڕی فەرمی خۆی نووسیبووی، "٤٧ـەم سەرۆکی ئەمریکا".

دۆناڵد تڕەمپ دوای ئەوەی لە ٢٠١٦دا بووە ٤٥ـەم سەرۆکی ئەمریکا، لە مانگی ١١ی ٢٠٢٤یشدا توانی زۆرترین دەنگ بەدەستبهێنێتەوە و ببێتەوە بە سەرۆک.

هەر لە ساڵی ٢٠١٦شدا کە وەک کاندید راگەیەنرا، یەکێک بوو لەو کاندیدانەی مشتومڕی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا، چونکە لەسەر پرسە جیهانییەکان هەڵوێستی جیاوازی هەبوو و لەسەر دۆسییەکانی کۆچبەران و ژنان و ئاسایشی نیشتمانی و بیمەی تەندروستی و دەرفەتەکانی کار.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

 

ماوەی دوو بۆ سێ رۆژە شەپۆلێکی سەرمای بەهێز رۆژئاوای ئەمریکای گرتووەتەوە و دوێنێ کەشناسیی ئەمریکا رایگەیاند، شەپۆلەکە بەرەو رۆژهەڵاتیش دەڕوات. بەرپرسانیش هۆشداری بەپەلەیان بڵاوکردەوە.

بەهۆی ئەو شەپۆلی سەرمایەوە تاوەکو ئێستا پێنج کەس گیانیان لەدەستداوە.

وەک کوردەواریی دەڵێ: دونیا بەستوویەتی

بەهۆی شەختە و بەستنی شەقامەکانەوە سەرجەم خوێندنگەکان داخراون و هاتوچۆی ئۆتۆمبێل وەستاوە، ئەوە جگە لەوەی گەشتە ئاسمانییەکانیش راگیراون و تاوەکو ئێستا زیاتر لە دوو هەزار و ٣٠٠ گەشتی ئاسمانی هەڵوەشاونەتەوە و زیاتر لە نۆ هەزار گەشتیش دواکەوتوون.

لە حەوت ویلایەت هۆشداری بەپەلە دراوە

لە ئێستادا لە هەریەکە لە ویلایەتەکانی، ماریلاند، ڤیرجینیا، ڤیرجینیای رۆژئاوا، کانساس، میزۆری، کینتاکی و ئارکنساس هۆشداری بەپەلە دراوە.

Weather alert for thunder-snow as US set for polar vortex - Weather - News  - Daily Express US

 

کارەبای چەند شارێک بڕاون

دوێنێ بەرپرسان هۆشداریان دا لەوەی شەپۆلی سەرماکە ئەگەری هەیە ببێتە هۆی پچڕانی کارەبا، ئەوەش روویدا و ئەمڕۆ لە بەشێکی ویلایەتەکاندا کارەبا پچڕاوە.

ماڵپەڕی بی بی سی ئاماژەی بەوەکردووە، زیاتر لە ٢٠٠ هەزار کەس، شەوی رابردوویان بەبێ کارەبا بەڕێکردووە.

هێشتا بەفر بارین بەردەوامە و پێشبینی دەکرێت شەپۆلەکە درێژە بخایەنێت

سەرەڕای ئەو کەشە ساردە و بەستنی شەقامەکان، هێشتا بەفربارین لە ویلایەتەکانی باکوری رۆژهەڵاتی ئەمریکا بەردەوامە.

کەشناسیی پێشبینی دەکات، سەرەڕای بارانبارین بەڵام کەش بە ساردی بمێنێتەوە و بەهۆیەوە شەقامەکان زیاتر بیانبەستێت و بۆماوەی چەند هەفتەیەک کەشوهەوا بەو جۆرە بمێنێتەوە.

Polar vortex keeps a huge swath of the US in its icy grip | Environment  News | thecanadianpressnews.ca

بەهێزترین شەپۆلی بەفربارینی ٣٢ ساڵی رابردووە

ماتیۆ کاپوسی کەشناسی گەورەی ئەمریکی باسی لەوەکردووە، ئەوە بەهێزترین شەپۆلی بەفربارینی ماوەی ٣٢ ساڵی رابردووی کانساسە.

سەرەڕای ئەو کەشە ساردە خەڵک یاری سەر بەفر دەکەن و چێژی لێدەبینن

لە بەشێک لەو ناوچانەی لە رووبارەوە نزیکن، خەڵک بەشێوەیەکی گستی دەستیان کردووە بە یاری سکێتی سەر بەفر و بەسەر رووبارەکاندا بە ئاسانی دەڕۆن و یاری دەکەن.

ئەگەرچی شەپۆلی بەفرەکە بەهێز و هەوایەکی زۆر ساردی هەیە، بەڵام خەڵک چێژ دەبینن و لەناو بەفرەکەدا کات بەسەردەبەن.

Polar vortex keeps a huge swath of the US in its icy grip
Getty Images Man in US flag colours participating in the snowball fight in Washington DC's Meridian Hill Park
بەردەوامبە لە خوێندنەوە
1...135136137138139...588