کوردستان
بافڵ تاڵەبانی رۆڵی رێکخراوەکانی بەرزنرخاندو داوای لێکردن بۆ جۆشدان و ھاندانی خەڵکی رۆڵی زیاتر ببینن و کاریگەری لەسەر ھەمووان دروستبکەن بۆ سەرخستنی لیستی ھاوپەیمانی کوردستان.
بافڵ تاڵەبانی لەگەڵ کۆمەڵەو سەندیکاکانی سەر بە مەکتەبی رێکخراوە دیموکراتییەکان لەکەرکوک کۆبۆوە
روونیكردەوە یەكێتی پابەند بەرێبازی راست و رەوانی سەرۆك مام جەلال سورە لەسەر هەڵوێستەكانی بۆداكۆكیكردن لە ماف و داخوازیە ڕەواكانی خەڵكی خۆراگری كەركوك بەهەموو نەتەوە و پێكهاتە رەسەنەكانی شارەكە ئەویش دوور لە پەراوێزخستن و جیاكاری مەزهەبی و نەتەوەیی .
وتیشی، لەئەمڕۆشدا چاویان لەسەر كەركوكییەكانە كە بەهەمان رۆحیەتی رابردوو بەشداری ئەم هەڵبژاردنەش بكەن و سەری كەركوك و كورد و یەكێتی بەرزبكەنەوە چونكە ئەم پرۆسەیە بۆ كورد چارەنووسسازە و سەركەوتنی هاوپەیمانی كوردستان واتای بەدەستهێنانی مافەكانی گەلی كورد و پێكهاتە رەسەنەكانی ئەم شارەیە، بۆیە هەمووان پێكەوە لەخەمی كەركوكدا خەبات دەكەن و خزمەتی زیاتری شارەكەی خۆمان دەكەن.
"قوباد تاڵەبانی"سەرۆكی هاوپەیمانی كوردستان لە شارەزوور بەشداری كەرنەڤاڵی جەماوەی هاوپەیمانی كوردستانی كرد و لە وتارێكدا رایگەیاند، لە 10ی 10 هەمووان دەچنە سەر سندوقەكانی دەنگدان بۆ ئەوەی زۆرترین دەنگ بۆ هاوپەیمانی كوردستان كۆبكەنەوە و زۆرترین كاندید رەوانەی بەغداد بكەن.
وتیشی، ئەو هەڵبژاردنە پەیوەندی بە بەغدادەوە هەیە و دەبێت لە بەغداد رووبەڕرووی ئاڵنگارییەكان ببنەوە، چونكە ناوچەكە لەبەردەم گۆڕانكاریدایە.
جەختی لەوەشكردەوە، لە بەغداد بە یەكڕیزی داكۆكی لە مافەكانی خەڵكی كوردستان دەكەن و بەیەكڕیزی پارێزگاری لە ماف و شایستە داراییەكانی كورد دەكەن.
بافڵ تاڵەبانی ھاوسەرۆکی یەکێتیبۆ کەرکوکییەکان ڕایگەیاند : ئەو ھێزەی دەتوانێت پشت و پەنا بێت بۆ ھێنانەدی مافەکانتان و پارێزگاری لە کوردستانی بوونی شارەکە و پێکەوەیی نەتەوە و پێکھاتەکان بکات و شەڕی مانەوە بکات تەنھا و تەنھا ھاوپەیمانی کوردستانە. وتيشی ، یەکێتی و یەکێتییەکان لەمەودوا لەژیانی سیاسیاندا ئازا و ئازادتر دەبن و ھەموومان بۆ یەک ئامانج خەبات دەکەین و تێدەکۆشین ئەویش بەھێزترکردنی یەکێتییە لە پێناو کوردستانێکی بەھێزتر و کوردستانی بوونی کەرکوک.
ئەم وتانەی بافڵ تاڵەبانی ھاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەمیانی کۆبوونەوەیەکیدا ھات لە کەرکوک لەگەڵ ھەڤاڵان و کادرانی کۆمەڵایەتی کەرکوک کە وێڕای ھەڵوەستەکردن لەسەر گۆڕانکاریی و ھاوکێشە سیاسی و ئەمنییەکان و رووداواکانی دوای ھەشتی تەمووز، خوێندنەوەی بۆ سیاسەت و ستراتیژی نوێی یەکێتی کرد و رایگەیاند چاکسازییەکانی یەکێتی بۆ راستکردنەوەی رێڕەوی حیزبایەتی و تێکۆشانی سیاسی و رێکخراوەیی بوو، بۆ راستکردنەوەی ھەڵەکان و گەڕانەوەبوو بۆ رێبازی راستەقینەی مام چونکە یەکێتی وای فێرکردووین یەکێتی بین بۆ خزمەتکردن نەک یەکێتی بین بۆ بەرژەوەندی و دەستکەوتی کەسی .
ھاوسەرۆک ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، لەمەودوا ھەموو کاروبارێکی یەکێتی دەبێت بە رێگای راستەقینەی یەکێتی مامدا بڕوات، ھەموو ھەوڵێکمان بۆ راستکردنەوەی کەموکوڕییەکان و پاراستنی دەسکەوتەکان بێت، کەرکوکیش لە پێشینەی ئەرکەکانمان دەبێت و دەشبێت یەکێتییەکان وەک ھەمیشە خزمەت بکەن و ماندوونەبن لەھەوڵەکانیان، چونکە ئەمە ئەرکە و منەت نیە لەبەر ئەوەی کەرکوکییەکان خۆیان خاوەنی یەکێتین چۆن لەرابردوو لەگەڵ ئازار و قوربانییەکانی کەرکوک ژیاین و خوێنمان بۆ دا بەدڵنیاییشەوە بۆ سبەینێ و داھاتووش ھەر لە گەڵتان دەبین و پێکەوە شارەکەی خۆمان دەپارێزین و سەوزتری دەکەین و کوردستانی بوونی کەرکوک دەکەینەوە چەپکە گوڵی پێکەوەژیانی ھەموو نەتەوە و پێکاتەکانی ئەم شارە .
ھەر لەکۆبوونەوەکەدا ھاوسەرۆک ھانی ھەڤاڵان و کادرانی کۆمەڵایەتی دا کۆشش و ماندووبوونیان بکەنە خزمەتی سەرخستنی کاندیدانی ھاوپەیمانی کوردستان لە کەرکوک و پارێزگاری لە دەنگی کورد بکەن و رۆژی دەنگدان وەڵامی نەیارانی کەرکوک بدەنەوە.
مەراڵ دانش بەشتاش پەرلەمانتاری هەدەپە رایگەیاند، مام جەلال دروشمی یەكێتی و یەكڕیزی گەلی كورد بوو و دەیانەوێت بەردەوامی بەو رێبازە بدەن، وتیشی، هەر جارێك سەردانی هەرێمی كوردستان و سلێمانی بكەن دەبێت سەردانی مەزاری سەرۆك مام جەلال بكەن.
راشیگەیاند، لەو کۆنفرانسەدا ئاماژەیان کردوە بە گۆڕانکارییەکانی کەشوھەوا و دیاردەی وشکەساڵی و روانگەی گرنگیدانی وەزارەت بە پارێزگاری لە ئاسایشی ئاو و دابین کردنی ئاو بەجێبەجێکردنی پڕۆژەکانی بونیادنانی بەنداوەکان و گلدانەوەی ئاو و سوود وەرگرتن لەسەرچاوەکانی ئاوی ھەرێم.
لای خۆشییەوە،"قوباد تاڵەبانی" رایگەیاند، لەم قۆناغەدا یەکێتی لەبەرئەوە لەگەڵ بزووتنەوەی گۆڕان ئەم ھاوپەیمانێتیەیان بەستووە تا یەکڕیزی بەدی بھێنن وەک دوو ھێزی سیاسی کاریگەری سەر گۆڕەپانی سیاسی ناوچەکە، لەپێناو پاراستنی مافی ھاووڵاتیانی کورد.
جەخت لەوەشکرایەوە، پێویستە بەگرتنەبەری شێوازێکی حەکیمانە مامەڵە بکرێت لەگەڵ ئەم رەوشە ھەنوکەییە و پەیوەندییەکانی یەکێتی و ھەدەپە پتەوتر بکرێن.
"قوباد تاڵەبانی"راشیگەیاند، یەکێتی سیاسەتێکی نەگۆڕی ھەیە لەبەرامبەر دۆزی کورد و ھەمیشە لەگەڵ گرتنەبەری شێوازی گفتوگۆ و چارەسەری ئاشتیانەی کێشە و ململانێ سیاسییەکاندایە بەوشێوازەی، رێزگرتن لەماف و داخوازییەکانی نەتەوەی کورد بکرێتە بنەمای سەرەکی.
ئاشكراشیكرد لە چوار ساڵی داهاتوو هەرێمی كوردستان ڕووبەرووی ئاڵنگاری گەورە دەبێتەوە و بۆیە نوێنەری بەهێز پێویستە بۆ ئەوەی بتوانێت پارێزگاری لە قەوارەی هەرێم و دەستوور بكات.
وتیشی ئەوەی گرنگە حكومەتی هەرێم هەموو هەنگاوێكی گرتوەتەبەر و بەهۆی ئەوەشی رەوشی عێراق ناجێگیرە نازانرێت لە داهاتوودا حكومەتی عێراق چ بڕیارێك دەدات.
فەرمانگەی كارتی نیشتیمانی سرۆچك لە ناحیەی بەرزنجە لە دوای تەواو بوونی و دابینكردنی فەرمانبەری پێویست و ئامێر و كەلوپەلی پێویست، ئەمڕۆ بە ڕووی هاوڵاتیان كرایەوە، بەڕێوەبەری كارتی نیشتیمانی پارێزگای سلێمانیش داوا لە هاوڵاتیانی ناحیەی بەرزنجە دەكات كە بۆ ڕاییكردنی مامەڵەكانیان سەبارەت بە كارتی نیشتیمانی سەردانی فەرمانگەی كارتی نیشتیمانی سرۆچك بكەن و مامەڵەكەیان لەو فەرمانگەیە بەڕێ بكەن.
ڕزگار عەلی جەختیکردەوە ، لەو ناوچانەی کەرکوک کەلەژێر کۆنتڕۆڵی ھێزی پێشمەرگەدان نابێت ڕۆژی دەنگدان ڕێگری لەھاتنی دەنگدەران لەو ناوچانەوە بکرێت بێن بۆ ناو شاری کەرکوک.راشیگەیاند مەسەلەی دەنگدان پرسێکی دیموکراسییانەیە و دەبێت یونامی لەو بوارەدا ھاوکار و پشتیوان بێت.
لەتەوەرێکی دیکەی کۆبونەوەکەدا باس لەدواین ئەو ڕێگریە سیاسیانەش کران کەلەچوارچێوەی تەعریب لەدژی کورد لەکەرکوک دروست دەکرێت و ڕایگەیاند ئەو ڕێگرییانە بەھەموو شێۆەیەک ئیدانە دەکەین .ڕزگار عەلی یونامی ڕاسپارد کەپارێزەری مافی ھەموو پێکھاتەکانی کەرکوک بن بەبێ جیاوازی.رزگار عەلی وتیشی ئێمە پشتیوانی یونامی دەبین بۆ ھەر ھەنگاوێک کەبۆ سەرخستنی پرۆسەی ھەڵبژاردنەکە لەکەرکوک بیگرێتەبەر ئەگەر ھەنگاوەکە لەچوارچێوەی یاسا و پاراستنی مافی مرۆڤدا بێت.
لە دیدارێکدا گوێبیستی خواست و داواکاری کەسوکاری رۆژنامەنووس و چالاکوان و مامۆستا و زیندانیکراوانی بادینان بوو، روونیانکردەوە کە بەبێ ھیچ بەڵگەیەکی یاسایی بڕیاریان لەسەر دراوە و بەناوی ئاسایشی نیشتمانییەوە دادگایی کراون.
بافڵ تاڵەبانی وێڕای دەربڕینی ھاوسۆزی بۆ کەسوکاری زیندانیکراوانی بادینان کە لەبەرامبەر ووتنی راستی و داکۆکی لە مافی گشتی زیندانیکراون، روونیکردەوە لە دەڤەری بادینان ئازادییە گشتییەکان بەرتەسککراوەتەوە و چالاکوانان و رۆژنامەنووسان و نووسەران و مامۆستایان و لایەنگرانی دەرەوەی پارتی لەسەر دەربڕینی بیروبۆچونەکانیان، ووتنی راستی و داواکردنی مافەکانیان زیندانی دەکرێن و بڕیاری پێشوەختەیان لەسەر دەدرێت، کە ئەمە بۆتە ھۆ ئەوەی لەسەر ئاستی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ وێنایەکی خراپ لەسەر ھەرێم بەتایبەت ناوچەی بادینان دروست ببێت و بەئاشکرا رەخنەمان لێبگیرێت.
ھاوسەرۆک بە راشکاوی ھەڵوێستی روونی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی خستەڕوو رایگەیاند یەکێتی باوەڕیی تەواوی بە ئازادی رادەربڕین و رەخساندنی زەمینەی لەبار بووە تا رۆژنامەنووسان پیشەییانە و پابەند بە بنەمای کاری راگەیاندن ئەرکەکانیان رابپەڕێنن، سنووری ئازادییە کەسییەکان نەبەزێنن و زەمینەیان بۆ بڕەخسێنرێت تا ئازادانە و ئازایانە کاری میدیایی بکەن و مافیشیان پارێزراوبێت.
بافڵ تاڵەبانی ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، یەکێتی لە دۆخی ئازادی رادەڕبڕین و کاری میدیایی لە دەڤەری بادینان نیگەرانە و لەگەڵ ئەوەدانین کە رۆژنامەنووس لەسەر ووتنی راستی، خاوەن قەڵەمە بوێرەکان لەسەر داکۆکی لە مافی گشتی، چالاکوانان لەبەرامبەر پێشڕەویکردنی مافی خەڵک، مامۆستایان لەسەر داوای قوتی ماڵ و منداڵیان و کەسانێکیش لەسەر ئازادی سیاسی و بیروڕای جیاواز زیندانی بکرێن. ئەم رەفتارانە ھی حیزبە تاکرەو و خۆسەپێنەکانە، کە لەگەڵ ئەزموونی دیموکراسی و مافی مرۆڤ لە ھەرێم یەکناگرێتەوە، بۆیە داوامانکردووە کۆتایی بەم بارودۆخە نائاساییەی بادینان بھێنرێت و رێگە لەوەبگیرێت دادگاکان تێکەڵ بە ململانێی سیاسی بکرێن و حیزب بڕیار لەسەر ئەم کەیسانە بدات.
بافڵ تاڵەبانی ھەر پەیوەست بە داواکاری کەسوکاری زیندانیانی بادینان ووتی ئازادی و رەخنە زیانی بۆ دیموکراسی و ناوبانگی ھەرێمەکان نابێت، بەڵکو ئەوەی ئەزموونی ھەرێمی کوردستان لەکەدار دەکات زیندانیکردن و کپکردنی بیروڕای جیاواز و دەستوەردانە لە دەسەڵاتی دادوەری و دروستکردنی سیناریۆ و تۆمەت دروستکردنە بەناوی دادگاکانەوە.
ھەر لەدیدارەکەدا ھاوسەرۆک پێی راگەیاندن بەھیچ شێوەیەک ئەو دۆخەی لە بادینان دروستکراوە جێگای قبوڵکردن نییە و رێنادەین یاسا بکرێتە سێبەری داپۆشینی ئەو پێشێلکاریانە چونکە لە ھیچ یاسایەکی دونیادا نییە زیندانی بێ ئەوەی دادگایی کرابێت، ساڵی زیندانییەکەی و مانەوەی لەزیندان دیاریکرابێت کە ئەمە دەستوەردانی ئاشکرایە لەکاروباری سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری و دژی مافی مرۆڤیشە.
وتیشی، دڵنیابن یەکێتی پەیوەستە بەڕێبازی مامەوە، بۆ دابینکردنی نان و ئازادی بێ مەرج بۆ نووسەر، رۆژنامەنووس و ئازادیخوازان، لەپێناو ھێشتنەوەی ئەو بەھا باڵایانە داکۆکیکەر و پارێزەری ئەو رێبازە دەبین و نابێت رێگەبدەین بەناوی دەسەڵاتی دادوەرییەوە ئازادییەکان بۆ ویستی سیاسی بەرتەسک بکرێنەوە.