کوردستان
ئەمڕۆ هەینی، لە میانی وتارێکدا لە "یەکەمین کۆنفرانسی زانستیی نێودەوڵەتیی سەرۆک مام جەلال، راستی و هەڵوێستە مێژووییەکان" کە لە زانکۆی سلێمانی بەڕێوەچوو، قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، جەختی لەسەر پێویستیی جێبەجێکردنی بەرنامە و پەیڕەوکردنی لۆجیکی مام جەلال کردەوە بۆ روبەروبوونەوەی کێشەکان.
قوباد تاڵەبانی لە وتارەکەیدا رایگەیاند: "مام جەلال تەنیا باوکی ئێمە نەبوو، باوکی شۆڕشێک بوو، مامی هەمووان بوو. ئەو موڵکی هەموو عیراق بوو و پێویستە بەرنامەکەی جێبەجێ بکەین."
جێگری سەرۆک وەزیران ئاماژەی بە بنەما سەرەکییەکانی بیری مام جەلال کرد و وتی: "مام جەلال بڕوای تەواوی بە ئازادی، ئازادیی رادەبڕین، راگەیاندنی ئازاد، ئاشتی و یەکسانی لەنێوان ژن و پیاودا هەبوو و خەباتی لەپێناو ئەو ئازادییەدا کرد."
هەروەها قوباد تاڵەبانی وتیشی: "مام جەلال خەباتی بۆ سەروەریی یاسا دەکرد و باوەڕی وابوو هیچ کەسێک لە سەروو یاساوە نییە."
لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا، قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بەوەدا کە ئەگەر مام جەلال لە ژیاندا بمایە، شانازیی بە پێشکەوتنەکانی ئێستای سلێمانی و هێزی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانەوە دەکرد کە توانیویەتی روبەڕووی ئاڵنگارییە سەختەکان ببێتەوە.
لە کۆتاییدا جەختی کردەوە: "پێموایە ئەگەر لۆجیکی مام جەلال پەیڕەو بکەین، دەتوانین بە ئاسانی روبەڕووی کێشەکان ببینەوە و تێیانپەڕێنین. پێویستە سوود لە نووسین و دیدگای مام جەلال وەربگرین تاوەکو لە رێگەیەوە خۆمان بەرەو پێشەوە ببەین."
هاوکات ئاماژەی بەوەدا؛ مام جەلال، مام جەلال نەدەبوو ئەگەر هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەدی لەگەڵ نەبوایە.
وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، دوای وەستانێکی کاتی بەهۆی کێشەیەکی تەکنیکییەوە، هەناردەکردنی نەوت بۆ بەندەری جەیهانی تورکیا ئاسایی بووەتەوە. ئەمە لە کاتێکدایە، سەرچاوە هەواڵییەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە هۆکاری راوەستانەکە پڕبوونی کۆگاکانی نەوت بووە لە بەندەرەکەدا.
بەپێی راگەیەندراوەکەی وەزارەت، "بەهۆی دروستبوونی چەند کێشەیەکی تەکنیکی لە بەندەری جەیهانی تورکی، هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستان بۆ بەندەرەکە راوەستا."
وەزارەتی سامانە سروشتییەکان جەختی لەوە کردووەتەوە کە "لەکاتی ئێستادا ئەم کێشانە بەتەواویی چارەسەرکراون و هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستان دووبارە دەستی پێکردەوە و بەردەوامە."
سەرچاوەیەک لە وەزارەتی نەوتی عیراق دەڵێت: هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستان بەردەوامە و هیچ کێشەیەکی نییە.
سەرچاوەیەک لە وەزارەتی نەوتی عیراق بە کوردسات نیوزی راگەیاند، کۆگاکانی نەوت لە فیشخابور پڕبوون لە نەوت و چاوەڕوان دەکەن کەشتی گواستنەوەی نەوت هەڵگر، بگاتە بەندەری جەیهان و نەوتی بەرهەمهێنراوی هەرێمی کوردستان بۆ بازارەکانی جیهان بگوازێتەوە.
ئەو سەرچاوەیە ئەوەشی بۆ کوردسات نیوز ئاشکراکرد، بڕیارە سبەینێ یاخود دوو سبەی کەشتی نەوت هەڵگر بگاتە بەندەری جەیهان، وەکو دووەم قۆناغی فرۆشتنی نەوتی هەرێم، نزیکەی 700 بۆ 900 هەزار بەرمیل نەوت، رەوانەی بازاڕەکانی جەیهانی فرۆشتنی نەوت بکرێت.
ئەمەش دوای ئەوەهات، کە لە میادییاکاندا چەند هەواڵێک بڵابوونەوە، هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستان راگیراوە، بەڵام وەزارەتی نەوتی عیراق ئەو هەواڵانە رەتدەکاتەوە و دەڵێت: هەناردەکردن بەردەوامە و بەهۆی پڕبوونی کۆگاکان راگیرانەکە تەنها بۆ ماوەی چەند سەعاتێک بووە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازی لە یان شنیادۆف، باڵیۆزی کۆماری چیک لە عیراق کرد.
لە دیدارەکەدا پێویستیی بەرەوپێشبردنی پەیوەندی دۆستانە و ھاریکاریی نێوان هەرێمی کوردستان و کۆماری چیک لە سەرجەم بوارەکان بە تایبەت لە رووی وەبەرهێنان و ئابورییەوە جەختی لەسەرکرایەوە.
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و باڵیۆزی کۆماری چیک لە عیراق بە گرنگییەوە باسیان لە رێککەوتنی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێمی کوردستان کرد و بە دەرفەتێکی باش زانرا بۆ پاراستنی سەقامگیریی وڵات و باشترکردنی ژیانی خەڵک.
حەوتەمین پێشانگەی نێودەوڵەتی کتێب لە سلێمانی بە ناوی سەرۆک جەلال تاڵەبانی کرایەوە و بۆ ماوەی 11 رۆژ بەردەوام دەبێت.
بە ئامادەبوونی شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق و قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان و حەمەی حەمە سەعید وەزیری رۆشنبیری و د. هەڤاڵ ئەبوبەکر پارێزگاری سلێمانی، پێشانگەکە کرایەوە، کە چەند رێوڕەسمێک تایبەت بە ژیاننامە و خەباتی سیاسی سەرۆک مام جەلال بەڕێوەدەچێت.
د. هەڤاڵ ئەبوبەكر، پارێزگاری سلێمانی لە وتاری كردنەوەی حەوتەمین پیشانگەی نێودەوڵەتی كتێب لە سلێمانی رایگەیاند، سەرۆك مام جەلال وەكو سەركردەی دوو سەدە توانیویەتی لە سەنگەرەكانی تێكۆشانەوە بگاتە كۆشكی سەرۆكایەتی كۆمار.
وتیشی، سەرۆك مام جەلال كۆكەرەوەی هەموو ناكۆكییەكان بوو، هەموو ناكۆكەكان لەسەری كۆكبوون و توانای ئیدارەدانی هەموو جیاوازییەكانی هەبوو.
لە پێشانگەکەدا 173دەزگای چاپ و ناوەندی ناوخۆیی و بیانی لە 17 وڵاتەوە بەشدارییان تێدا کردووە و هەزاران ناونیشانی کتێب بەردەست دەبن.
کردنەوەی پێشانگاکە هاوكاتە لەگەڵ رۆژی كۆچی دوایی سەرۆك مام جەلال، خولی حەوتەمین پێشانگای نێودەوڵەتی سلێمانی بۆ كتێب کرایەوە و بەكۆی دەنگیش ناونراوە خولی سەرۆك مام جەلال
قوباد تاڵەبانی دەڵێت: خەڵک دەزانن کێ لە بەغداد کاریگەرە و کێ تەماشاکەر.
قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم، لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، هیوادارن بانگەشەی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرنی عیراق بەشێوەیەکی بەڕێوەبچێت، هەروەها بانگەشەیەک بێت خەڵک تێبگات بۆچی دەنگ دەدات و دەنگ دەداتە کام لایەن.
وتیشی، پێم وایە ئەگەر خەڵک بەویژدانەوە هەڵسەنگاندنێک بکەن، دەزانن کە چ هێزێک کاریگەرە لە بەغداد و چ هێزێکیش تەماشاکەر.
ئەمڕۆ لە ساڵیادی ماڵئاوایی سەرۆک مام جەلال، حەوتەمین پیشانگەی نێودەوڵەتیی سلێمانی بۆ کتێب دەکرێتەوە.
ئەمڕۆ لەیەکەم رۆژدا چەند چالاکییەک بۆ رێوڕەسمی کردنەوەی پێشانگەکە بەڕێوەدەچێت، هەروەها بڕیارە شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق و قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم و چەندین لێپرسراوی حکومی و حزبی بەشداری تێدا بکەن.
لە ساڵیادی ماڵئاوای سەرۆک مام جەلال، لە یەکەم و دووەم رۆژی پێشانگەکە چەندین رێورەسم تایبەت بە خەباتی سیاسی و کاریزمایی سەرۆک مام جەلال بەڕێوەدەچێت.
پێشانگەکە بۆ ماوەی 11 رۆژ بەردەوام دەبێت و هاووڵاتیان دەتوانن لە سەعات 10ـی بەیانی بۆ 10ـی شەو سەردانی پێشانگەکە بکەن.
هاوکات ئەو هاووڵاتیانەی ئۆتۆمبێلی خۆیانیان پێ نییە و خوازیارن سەردانی پێشانگەکە بکەن، ئاسانکارییان تەواویان بۆ ئەنجامدراوە و پاسیان بۆ دابیندەکرێت بۆ ئەوەی سەردانی پێشانگەکە بکەن.
173 جێگەی ئاماژەیەدەزگای چاپ و ناوەندی ناوخۆیی و بیانی لە 17 وڵاتەوە بەشدارییان تێدا کردووە و هەزاران ناونیشانی کتێب بەردەست دەبن.
ئەمڕۆ 3ـی10ـی2025 هەشتەمین ساڵیادی کۆچی دوایی سەرۆک مام جەلالە، سەرۆک مام جەلال هەشت ساڵ بەر لە ئێستا لە نەخۆشخانەیەکی ئەڵمانیا کۆچی دوایی کرد و دڵە گەورەکەی لەکارکەوت.
سەرۆک مام جەلال وەک یەکەم کورد و یەکەم سەرۆک کۆماری عیراق دوای روخانی رژێمی بەعس، لە رۆژی 6 ی نیسانی 2005 بۆ یەکەمجار لە مێژووی عیراقدا وەک کوردێک بووە سەرۆک کۆماری عیراق.
سەرۆک مام جەلال لە ناوەڕاستی ساڵی 1970 لەگەڵ خاتوو هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد هاوسەرگیریی کردووە، مام جەلال لەگەڵ ئەوەی خوێندکار بووە لە بەغداد و دوای تەواوکردنیشی لە کاری سیاسی و رێکخراوەیی بەردەوامبووە.
لەدوای روخانی رژێمی بەعس، لە ساڵی 2003، سەرۆک مام جەلال ئەندامی مەجلیسی حوکمی عیراق بووە و بۆ خولێکیش سەرۆکی ئەو مەجلیسە بووە، لە داڕشتنەوەی دەستوری عیراقدا رۆڵی سەرەکیی گێڕاوە.
سەرۆک مام جەلال، رۆژی 17-12-2012 لە بەغداد باری تەندروستیی تێکچوو، دواتر رەوانەی نەخۆشخانەیەکی ئەڵمانیا کرا و دوای وەرگرتنی چارەسەر لە رۆژی 19-7-2014 گەڕایەوە سلێمانی، دوای ماوەیەک مام جەلال لە بەغداد رەوشی تەندروستی جارێکی دیکە تێکچوو و گەیەندرایە وڵاتی ئەڵمانیا بۆ چارەسەر، لە رۆژی 3ـی تشرینی یەکەمی 2017دا لە نەخۆشخانەیەکی ئەڵمانیا لە تەمەنی 84 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.
بانگەشەی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەستیپێكرد و ژمارە 222 لیستی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستانە بۆ ئەو هەڵبژاردنە.
ئەمڕۆ بانگەشەی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەستیپێكرد و تا بەرەبەیانی 8ی 11 بەردەوام دەبێت و كۆمیسیۆنی هەڵبژاردنی عیراقیش دەڵێت، 38 حزب و 38 هاوپەیمانی و 79 كاندیدی سەربەخۆ بەشداری پرۆسەكە دەكەن.
لە تیروپشكی هەڵبژاردندا ژمارەی لیستی یەكێتی نیشتمانیی كوردستان 222 بوو و لە سەرجەم پارێزگاكانی هەرێمی كوردستان كاندیدی هەیە.
بەپێی داتاكانی كۆمیسیۆن حەوت هەزار و 768 كەس كاندیدن بۆ هەڵبژاردنەكە و لەو ژمارەیەش پێنج هەزار و 520 كاندیدیان لە رەگەزی نێرن و ژمارەی كاندیدە ژنەكانیش دوو هەزار و 248 كەسە.
816 كاندید بەهۆی تێوەگلان لە گەندەڵی و هەبوونی پێشینەی تاوان و نەبونی مەرجی كاندیدبوون دوورخراونەتەوە .
لیژنەی ئارامیی هەڵبژاردنەکان لە پارێزگای سلێمانی، بە سەرۆکایەتی د. هەڤاڵ ئەبوبەکر، لە فەرمانێکی کارگێڕیدا چەند بڕیار و رێنماییەکی نوێی تایبەت بە هەڵمەتی بانگەشەی هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقی دەرکرد.
فەرمانەکە کە ئەمڕۆ پێنجشەممە، دەرچووە، داوا لە سەرجەم قەوارە، هاوپەیمانێتی و کاندیدەکان دەکات پابەندی یاسا و رێنماییەکانی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان بن و بانگەشەکانیان بە شێوازێکی مەدەنیانە و دوور لە توندوتیژی ئەنجام بدەن.
بەپێی فەرمانەکە، هەڵگرتنی چەک، دیاردەی چەکداری، نمایشی سەربازی و رێکخستنی کاروانی ئۆتۆمبێل بە جۆرێک کە ببێتە هۆی تێکدانی هاتوچۆی گشتی، بە توندی قەدەغە کراوە.
لیژنەکە حەوت خاڵی وەک رێنمایی بۆ لایەنەکان داناوە:
١- پێویستە هەموولایەک پابەندی یاساو بڕیارو رێنمایی و رێساکانی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراق و لیژنەی باڵای ئارامیی هەرێمی کوردستان بۆ هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقی فیدراڵ بن.
٢- پێویستە هەموو کاندیدو قەوارەو هاوپەیمانێتییەکان و هەوادارو پشتیوانەکانیان بە شێوازێکی مەدەنیانەی دوور لە توندوتیژیی و بەریەککەوتن، بە پاراستنی تەواوی ئارامیی و ئاسایش و سەقامگیریی گشتییەوە، بانگەشەی هەڵبژاردنەکان بکەن.
٣- هەڵگرتنی چەک و دیاردەی چەکداریی و نمایشی سەربازیی لە هەڵمەتی بانگەشەی هەڵبژاردنەکاندا قەدەغەن.
٤- کاروان و کەژاوەی لەدوای یەک و درێژی ئۆتۆمبێل، کە ببنە مایەی تێکدانی هاتووچۆی گشتیی و گرتنی ڕێگاو شەقامەکان، قەدەغەن.
٥- داوا لە هەموولایەک دەکەین لە هەر ڕووداو و دۆخێکی نەخوازراودا، پەنا بۆ دادگاو بۆ کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراقی فیدراڵ و دامەزراوە فەرمییەکان ببەن و لە هەر ڕووبەڕووبوونەوەو هێرش و تۆڵەکردنەوەیەکی کەسیی و کۆیی، خۆیان بەدوور بگرن.
٦- پابەندی تەواوی ڕێنمایی و ڕێکارەکانی سەرۆکایەتیی شارەوانیی سلێمانی و شارەوانیی یەکە کارگێڕییەکان و بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی پارێزگای سلێمانی و فەرمانگا پەیوەندیدارەکانی تایبەت بە هەڵمەتی هەڵبژاردنەکان بن.
٧- پێویستە هەموو فەرمانگاکانی حکومەت، هاوکار بن لە فەراهەمکردنی زەمینەیەکی یاسایی هاوبەش و هاوسەنگ بۆ بەڕێوەچوونی پرۆسەکە بەبێ جیاوازیی، نابێت هیچ بانگەشەیەکی هەڵبژاردن لە فەرمانگا حکومییەکاندا بکرێت و، نابێت هیچ کەلوپەل و کەرەستەیەکی ماڵیی و دارایی و شوێنێکی حکومەت بۆ بانگەشەی هەڵبژاردنەکان بەکاربهێنرێت.
بەبۆنەی هەشتەمین ساڵیادی کۆچی دوایی سەرۆک مام جەلالەوە مەکتەبی سیاسی یەکێتیی پەیامێکی بڵاوکردەوە و تیایدا هاتووە: کۆچی دوایی سەرۆک مام جەلال، سەرتاسەری کوردستان و عیراق و ناوچەکە و دونیای دیموکرات و ئاشتیخوازانی جیهانی خەمبار و نیگەران کرد.
دەقی پەیامەکەی مەکتەبی سیاسی:
پەیامی مەکتەبی سیاسی
بۆ هەشتەمین ساڵیادی کۆچی دوایی سەرۆک مام جەلال
——-
هەشت ساڵ لەمەوبەر ، کوردستان، ڕابەرێکی مەزن و مێژوویی ، تێکۆشەر و پێشمەرگەی زیاتر لە شەست ساڵ خەباتی ڕزگاریخوازی کوردستانی و ..عیراقی دیموکرات و فیدرالیش یەکەمین سەرکۆماری هەڵبژێردراوی لە دەست دا و بەرەو دوا مەنزڵی نەمریی بەرێکرد.
کۆچی دوایی سەرۆک مام جەلال، سەرتاسەری کوردستان و عێراق و ناوچەکە و دونیای دیموکرات و ئاشتیخوازانی جیهانی خەمبار و نیگەران کرد.
سەرۆک مام جەلال مێژووییەکی پرشنگداری بۆ گەلی کوردستان ، بۆ خەباتی دیموکراتی و مافخوازی و دادپەروەری لەسەرتاسەری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست تۆمار کرد کە هەر لە نەوجەوانی و لاوێتییەوە تا دوا ماڵئاوایی یەکجارەکی، بێوچان خەباتی هەمەلایەنەی فیکری ، رێکخراوەیی ، سیاسیی ، جەماوەری و پێشمەرگایەتی بەرپاکرد بۆ بەدیهێنانی مافە ڕەواکانی گەلی کوردستان و پیادەکردنی بژاردەی فیدراڵی ، دیموکراسی، دادپەروەری و پێکەوە ژیان لە عێراقی فرە پێکهاتەدا.
لە تێکۆشانی شۆڕشگێڕی و پێشمەرگایەتیدا، مام جەلال نموونەی گەورە و باڵای ڕابەری کۆڵنەدەر ، وردبین، ورەبەرز و پتەو بوو ، خاوەنی ئەزموونێکی قووڵی رێبەرایەتی شۆڕشی درێژخایەن بوو ، لەو تۆمارە سەربەرزەدا ، بە نووسین و ئەدەبیاتی دەوڵەمەندی کوردایەتی و بە رێکخستن و سازدان و رێبەرایەتی دەستەجەمعی قەت درێغی نەکرد ، وەک باوەڕ بوون بە شێوازی خەباتی هەمەلایەنەی سیاسی فرە رەهەندیش توانایەکی بێ وێنەی لە دانوستاندنی سیاسیی و دیبلۆماسیدا هەبوو کە پەیتا پەیتا رەوایی مەسەلەی کوردی لە دونیا جێگیرتر دەکرد .
لەمەشدا وێستگەکانی خەباتەکەی ،بە تایبەتی لە هەڵگیرسانی شۆرشی نوێی گەلەکەمان بەرابەرایەتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. لە نەبەردی و قوربانیدان و بەرەنگاری ئاڵۆزی و تەنگژەکان سەلمێنەرێکی بەرجەستەی ئەم ڕاستیانەیە ، لە کاتی دژواری بەرەنگاربوونەوەی جینۆسایدی هەڵەبجە و ئەنفالدا کە بەسەر گەلەکەماندا هات ، سەرۆک مام جەلال لە بەرنامەرێژی بۆ ئەگەرەکانی گۆڕانکاری لە ناوچەکە و ئاراستەکردنی ڕاپەرینی ئاداری ١٩٩١دا رۆڵێکی بەرچاوی رێبەری و پێشبینی داهاتووی هەبوو.
لەپاش راپەڕین ولە قۆناغی خەباتی مەدەنی و دیپلۆماتیشدا ، وێنەی مام جەلال لە مێژووی کوردایەتی هاوچەرخ و هەتا خەباتی ئازادیخوازانەی گەلانی ناوچەکەشدا درەوشاوە و دەگمەنە. پەیوەندییەکانی لە ئاستی حکومەت و میللەتانی ڕۆژهەڵات و دونیای عەرەبی و ڕۆژئاوادا ، بناغەی پتەوی ئەو دەستکەوتە دیپلۆماتیانە بوون کە ڕەسەنایەتی بوونی کوردی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دووپات دەکردەوە.
تێکۆشانی درێژ مەودای تەمەنی پڕ بەرەکەتی مام جەلال هەمیشە لەسەر دینگەی پتەوی دیموکراتیزەکردنی وڵات و مسۆگەرکردنی ویستە نەتەوەییەکانی گەلی کورد بیناکرابوو، بۆیە سەرەنجام هەر ئەو نەخشە ڕێگا دیموکراتییە فرەییە سەرکەوت کە نەخشە ڕێگای عێراقێکی دیموکرات و فیدڕاڵیی بوو.
لە دوا وێستگەی ژیانی سیاسیشیدا وەکو سەرکۆمار ، لە پێگەی پارێزەری دەستوورەوە، لە پێناوی نزیک کردنەوەی لایەنە سیاسییەکان و پێکهاتەکان و چەسپاندنی سازان و تەبایی نێوانیاندا هەمیشە خاڵی کۆکەرەو و ڕاگرتنی هاوسەنگی بوو،هەر بۆیە بە (صەمام امان)ی عێراق ناوزەد کرا.
لە سیاسەتی جیهانیشدا مام جەلال وەک فیگەرێکی دیاری سۆشیالیست دیموکرات،
بە ناونیشانی جێگری سەرۆکی ڕێکخراوی سۆشیال ئینتەرناسیونال بەشدارێکی کارابوو لە خولیای چارەسەری پرسەکانی دیموکراتی ، عەدالەت و یەکسانی ، ژینگەپارێزی و دیالۆگ و ئاشتی جیهانییدا.
ئەمڕۆش یەکێتی نیشتمانی کوردستان بە سەرۆکایەتی هەڤاڵ بافل جەلال تاڵەبانی، بە پێداگری لەسەر چارەسەری کێشەکانی نێوان هەرێم و بەغدا، لە ناونیشیاندا، پرسی مووچە ، ئەو سیاسەتە حەکیمانەیەی سەرۆک مام جەلال دووپات و پەیڕەو دەکاتەوە کە کەلتورێکی کەڵەگەتە لە خزمەتی هەموو سیاسەتی کوردستانیی و عیراقی .
ئەمڕۆ بە رەچاوکردنی پێدراوە تازەکانی وڵات و ناوچەکەش کە روومان لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقە، هەموو هەوڵمان بە ئاراستەی ڕاستکردنەوەی رێرەوی حوکمڕانی و چاکسازی ژیرانە کە ئەزموونەکەمان بپارێزێ و پەرەپێبدات.
هەر لەم یادەشدا رژدین لەسەر ئەولەویەتی مووچە و ژیانی خەڵکەکەی خۆمان بۆ ئەوەی لە پێگەی ژیان و گوزەرانێکی جێگیر و باشترەوە گەلەکەمان بۆ ئەرکەکانی تری خەباتی نەتەوەیی و نیشتمانیی و شایستە دەستوورییەکانی تر، بە ماددەی ١٤٠ی دەستوریشەوە، ساز بدەین.
لە کۆتاییدا
سڵاو لە ڕۆحی پاکی ڕابەر و سەرۆکی مێژووییمان مام جەلال
نەمری بۆ هەموو شەهیدانی یەکێتی و گەلی کوردستان
مەکتەبی سیاسی
یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم دەڵێت: خۆشحاڵین کورد ئەمڕۆ لە هەموو پرسەکاندا کاریگەری هەیە و لە ئێستادا کورد دەبەسترێتەوە بە چارەسەری هەموو کێشەکان لەتەواوی ناوچەکە.
بە سپۆنسەری دەزگای میدیایی کوردسات کۆڕبەندی نێودەوڵەتی ئایتۆک لەژێر ناونیشانی گەڕانەوە بۆ داهاتوو دەستیپێکرد، لەمیانی دیبەیتێکدا لە کۆڕبەندەکە قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم رایگەیاند، گەلەکەمان رۆژ بە رۆژ گەشە دەکات و کاریگەری کورد لە ناوچەکە زیاتر دەبێت.
سەبارەت بە رۆڵی گەنجان قوباد تاڵەبانی جەتیکردەوە، گەنجان ئەمڕۆ لە هەموو کایەکاندا پێشەنگن و توانیویانە رۆڵی خۆیان هەبێت.
وتیشی، گەنجانی ئێستا خاوەن بیرۆکەن و پێشەنگن، هاوکات هاوکاریان دەبین بۆ ئەوەی گەنجەکانمان بە خەونەکانیان بگەن.
ئاماژەی بەوەشکرد، لەمساڵدا سلێمانی زۆرترین ئیڤێنت کراوە لە بوارەکانی سیاسی و رۆشنبیری و هەموو بوارەکانی دیکە، ئەمەش وادەکات گەنجان نزیکتربن لە ناوەندی بڕیار و زیاتر بەرەوپێش بچن.
سەبارەت بە موچەی فەرمانبەرانی هەرێم قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، بەهۆی تۆماری بایۆمەتری توانیویانە شێوازی پێدانی موچە رێکبخەنەوە.
قوباد تاڵەبانی سەبارەت بە ئەلیکترۆنیکردنی حکومەتی هەرێم ئەوەی خستەڕوو، حکومەت بە ئەلیکترۆنی کراوە، هەروەها هەرێمی کوردستان و بەتایبەت سلێمانی لەرووی ئەلکترۆنییەوە زۆر پێشکەوتووە.
لەمیانی کۆڕبەندەکەدا جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێم تیشکی خستەسەر کەرتی کشتوکاڵ و ئاماژەی بەوەکرد، هەرێمی کوردستان ناوچەیەکی کشتوکاڵییە و خاوەنی زەوییەکی زۆریی بەپیتە، دەشڵێت؛ هەوڵدەدەن لەگەڵ پێشکەوتنی سەردەمدا برۆن و سود لە تەکنەلۆژیا وەربگرن بۆ بەرەوپێشبردنی زیاتری کەرتی کشتوکاڵ.
ئاشکراشیکرد، بەستنەوەی کشتوکاڵ و گەشتوگوزار پێکەوە یەکێکی ترە لە پڕۆژەکان کە لە ماوەکانی رابردوودا رایانگەیاندووە، ئەو پڕۆژەیەش رۆڵی بەرچاوی دەبێت لە پێشکەوتنی هەرێمی کوردستان.
دەشڵێت، پڕۆژەی گەشتوکاڵ گرنگە بۆ هەمەجۆرکردنی ئابوری هەرێم.
لە مانگی 9ـی ئەمساڵ 314 بومەلەرزە لە هەرێمی کوردستان تۆمارکراوە و لەو ژمارەیەش 61 بومەلەرزە لە ناو هەرێمی کوردستان رویانداوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی هەرێمی کورستان لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، کۆی گشتی ئەو بومەلەرزانەی کە لەلایەن تۆڕی بومەلەرزەی کوردستانەوە تۆمارکراون، ژمارەیان 314 بوومەلەرزە بووە، بەڵام ژمارەی ئەو بومەلەرزانەی کە لە ناو هەرێمی کوردستان رویانداوە بریتی بووە لە 61 بوومەلەرزە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، بەرزترین گووڕی بومەلەرزە کە تۆمارکرابێت لە هەرێمی کوردستان لە ناوچەی گەرمیان بووە بە گووڕی 3٠3 پلەی رێختەر بووە، کە لەرۆژی 1ـی9ـی2025 بە دووری 19 کم لە کەلار رویداوە.
کەشناسی هەرێم ئەوەشی خستەڕوو، زۆرترین تۆماری بومەلەرزەش لە سنوری پارێزگای سلێمانی و ناوچەی گەرمیان بووە، کە بریتی بووە لە 53 روداوی بوومەلەرزە، دوای ئەویش پارێزگای هەولێر دێت کە شەش روداوی بومەلەرزە هەبووە و لە پارێزگای دهۆکیش دوو روداوی بومەلەرزە تۆمارکراوە.
شەشەمین كۆنفرانسی نێودەوڵەتی نەخۆشی شەكرەی كوردستان لە سلێمانی دەستیپێكرد و لە کۆنفرانسەکەدا چەندین سیمینار و بابەتی زانستی لەبارەی نەخۆشیەكانی شەكرە پێشكەش دەكرێن.
بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی سلێمانی بڵاویکردەوە، لەشاری سلێمانی شەشەمین كۆنفرانسی نێودەوڵەتی كۆمەڵەی نەخۆشی شەكرەی كوردستان بەهەماهەنگی وەزارەی تەندروستی و بەڕێوبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی، زانکۆی سلێمانی و بۆردی کوردستانی و كۆمەڵەی نەخۆشی شەكرەی كوردستان، لە پارێزگاکە دەستیپێكرد و لەڕۆژانی 1 بۆ 3ـی تشرینی یەكەمی 2025 بەردەوام دەبێت.
لەكۆنفراسەكەدا وەزیری تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان، پارێزگاری سلێمانی، بریكاری وەزارەتی تەندروستی، بەڕێوبەری گشتی تەندروستی سلێمانی ، بەڕێوبەری گشتی كاروباری تەندروستی لە وەزارەتی تەندروستی و سەرۆكی كۆمەڵەی نەخۆشی شەكرەی كوردستان، چەندین پزیشك، ئەكادیمی، راگری كۆلیژ و ژمارەیەك لە پزیشكانی پسپۆڕ لەناوچە جیاوازەكانی هەرێمی كوردستان و عێراق و دەرەوەی وڵات بەشدارن.
لە شەشەمین كۆنفرانسی كۆمەڵەی نەخۆشی شەكرەی كوردستان چەندین سیمینار و بابەتی زانستی و توێژینەوەی نوێی زانستی لەبارەی نەخۆشیەكانی شەكرە پێشكەش دەكرێن.
لە دوو مانگی رابردوودا زیاتر لە 700 هاوبەشی کارەبا سیستمی وزەی خۆریان لە سلێمانی داناوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کارەبای سلێمانی ئامارێکی لەبارەی وزە نوێبووەکانی بڵاوکردەوە و رایگەیاندووە، رۆژ لە دوای رۆژ هاووڵاتیان زیاتر روو لە دانانی سیستمی کارەبای وزەی خۆر 'سۆلار' دەکەن، لە ئێستاشدا زیاتر لە 700 هاوبەشی کارەبا سیستمەکەیان داناوە.
ئاشکراشیکرد، بە پێی كۆتا ئامار تا رۆژی 30ـی9ـی2025 ژمارەی ئەو هاوبەشانەی كارەبا كە سیستمەكەیان داناوە و لە بەشی وزە نوێبووەکان تۆمارکراوە ، گەیشتوەتە هەزار 746 هاوبەش و هەروەها بڕی بەرهەمهێنانی کارەبا بەو سیستمە 26.244 مێگاوات بووە.
بەڕێوەبەرایەتی کارەبای سلێمانی ئەوەشی خستەڕوو، لە كاتێكدا تا رۆژی 4/2/2028 ژمارەی ئەو هاوبەشانەی كارەبا كە سیستمەكەیان دانابوو، هەزار و 33 هاوبەش بوون، واتە لە ماوەی دوو مانگدا 713 هاوبەشی نوێ سیستمی سۆلاریان داناوە.
بە بەشداری قوباد تاڵەبانی و بە سپۆنسەری دەزگای میدیایی کوردسات، ئەمڕۆ لە سلێمانی کۆڕبەندی نێودەوڵەتی ئای تۆک لەژێر ناونیشانی گەڕانەوە بۆ داهاتوو بەڕێوەدەچێت.
دیداری نێودەوڵەتی ئای تۆک ئەمڕۆ سەعات 2ـی پاشنیوەڕۆ لە کارگەی کولتووری سلێمانی لەهۆڵی فاوندەیشن، دەستپێدەکات.
لە دیدارەکەدا، قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم بەشداری دەکات و تێیدا تیشک دەخرێتەسەر، بابەتەکانی 'زیرەکی دەستکرد و کارسازی و دیبلۆماسی و توانای گەنجان' و گفتوگۆیان لەبارەوە دەکرێت.
هەروەها پارە پەیداکردن و رۆڵی ژنان و گۆڕانکارییەکانی داهاتوو، بازاڕی کار و هونەر، بابەتە سەرەکییەکانی دیدارەکەیە.
ئای تۆک سەکۆیەکی جیهانی لە شاری سلێمانییەوە، دەیان وڵات بەشداری تێدا دەکات، هەروەها دەیان بابەت و دەیان هەنگاوی گەورە، بە ئامانجی گەڕانەوە بۆ داهاتوو دەخاتەڕوو.