جوتیار عادل، وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە "بەبۆنەی ھاتنی جەژنی رەمەزانی پیرۆز، رۆژی یەکشەممە رێکەوتی ١ی ئایاری ٢٠٢٢ تاوەکو ٥ی ئایاری ٢٠٢٢، لەسەرجەم دامودەزگاکانی حکومی ھەرێمی کوردستان پشوی فەرمی دەبێت."

وتەبێژی حکومەت دەشڵێت ڕۆژی ٨ی ئایاری ٢٠٢٢، دەوامی فەرمی دەست پێ دەکاتەوە.

فەرمانگەی میدیا و زانیاری حکومەتی ھەرێمی کوردستان بڵاوکردووەتەوە، بە گوژمەی ملیارێک دینار لە سنووری سەرۆکایەتیی شارەوانیی سلێمانی، ژمارەیەک پرۆژەی خزمەتگوزاری جێبەجێدەکرێن.

ئاماژەی بەوەشکردووە، پرۆژەکان بریتین لە دابینکردنی قیری شل و گەیاندنی خزمەتگوزاری بۆ شەقام و کۆڵانەکان و راکێشانی بۆڕی ئاو و بەھێزکردنی تۆڕی ئاو بۆ چەند شوێنێک و ئامادەکردنی ڕێبەری گەشتیاری.

د. عیزەت سابر مامۆستای زانکۆ و پسپۆڕی بواری ئابووری دەڵێت، ھۆکاری کەمی داھاتی باج لە سلێمانی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کۆمپانیا گەورەکانی سلێمانی باجەکانیان بۆ ھەولێر دەگەڕێننەوە، نەک لە ناوخۆی پارێزگاکە بیدەن و بچێتە سەر داھاتی ناوخۆ.

بۆ نموونە ھەردوو کۆمپانیای چیمەنتۆی ماس و کارگەی شیشی ماس لە ناوچەی بازیان لە پارێزگای سلێمانی کاردەکەن، بەڵام لە ھەولێر باج دەدەن.

بەشی ڕاگەیاندن و پەیوەندییەکانی دەروازەی پەروێزخان ڕایگەیاند لەگەڵ بەرپرسانی باڵای ئێران کۆبوونەوە و ناڕەزایەتی خۆیان گەیاندووەتە تاران سەبارەت بە ڕووداوی ھێرشکردنە سەر شۆفێرێکی کورد.

بەپێی ڕاگەیەندراوەکە بەرپرسانی ئەمنی ئێران لێکۆڵینەوەیان کردووە لەگەڵ ئەو کەسانەی کێشە بۆ شۆفێرانی کورد دروست دەکەن و ١٠ کەسیان دەستگیرکردووە و لە دادگای قەسری شیرین ڕاگیراون.

سەرۆکی دادگای قەسری شیرین و بەرپرسانی تری کۆماری ئیسلامی ئێران جەختیان لەوە کردوەتەوە ڕێگە بە دووبارە بوونەوەی ئەو ڕووداوانە نادەن، ئەمنییەتی دەروازەکە دەپارێزن.

شاندی کۆمەڵگای دەروازەی نێودەوڵەتی پەروێزخان بە بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی ئێرانی وتوە " شۆفێرانی کورد ناڕازین لە مامەڵەی کرێکارانی نێو دەروازەکە لە دیوی ئێران و بەردەوام ناڕەزایەتی ئەوە دەردەبڕن، کە ڕووبەڕووی ھەڕەشە و لێدان و بێ ڕێزی دەبنەوە."

داواش لە لایەنی ئێران کراوە "لە ڕێگەی ھێزە ئەمنییەکان و یاساوە کۆنترۆڵی دەروازەکە بکەن و ئیجرائات لەگەڵ ئەو کەسانەدا بکەن، کە دەبنە ھۆی تێکدانی ئارامی و ئاسایشی نێو دەروازەکەو دروستکردنی کێشە بۆ شۆفێرانی کورد."

وتیشی، پێشبینی دەکەن ئەمساڵ زیاتر لە ٢ ھەزار سەربڕینی سەرئاژەڵ لە کوشتارگەکان تۆمار بکرێت، ئاماژەی بەوەشکرد، جگە لە کردنەوەی کوشتارگەکان، لیژنەی تەندروستیشیان دروستکردووە بۆ چاودێریکردنی کوالیەتی ئەو گۆشتەی لە جۆری ئاژەڵ و پەلەوەر کە دەخرێنە بازاڕەوە.

وەفدێکی فراکسیۆنی یەکێتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق سەردانی پارێزگای سەڵاحەدینی کرد بە مەبەستی چارەسەرکردنی کێشەکانی قەزای خورماتوو و ناحیەکانی دەوروبەری بۆ جێبەجێکردنی پڕۆژەی خزمەتگوزاری لە بوارەکانی ئەمنی و تەندروستی و پەروەرەدە.

بڕیاریشدرا بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان دوای پشووەکانی جەژن پارێزگاری سەڵاحەدین سەردانی خورماتوو بکات.

سەرۆکی ڕێکخراوی بیمە بۆ مافە ئابوری و کۆمەڵایەتییەکان بە بۆنەی نزیکبوونەوەی ڕۆژی جیھانی کرێکاران، کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانی ڕێکخست و ڕایگەیاند، لە ماوەی چوار مانگی ڕابردوودا لە ھەرێمی کوردستان ١٢ کرێکار لە کاتی کارکردندا گیانیان لە دەستداوە و ١٩ کرێکاریش برینداربوون کە زۆربەیان کرێکاری ناوخۆیی بوون.

وتیشی، بە پێی ئامارەکان بێکاری و ھەژاری لە ھەرێمی کوردستان ڕوو لە بەرزبوونەوەیە و لە ڕێژەیەکی مەترسیداردایە.

لە ھەولێر ڕێکاری پێویست بۆ ڕێگرتن لە بڵاوبوونەوەی تای خوێنبەربوون دەگیرێتەبەر کە ماوەی چەند ڕۆژێکە لە بەشێک لە شارە عێراقییەکان بڵاوبووەتەوە و بەھۆیەوە چەند کەسێک گیانیان لە دەستداوە.

بە پێی ڕێکارەکان شارەوانییەکان سەربرینی ئاژەڵ لەسەر شەقامەکان قەدەغە دەکەن و ھەرکەسێکیش سەرپێچی بکات ڕێکاری یاسایی لە بەرامبەردا دەگیرێتەبەر.

تای خوێنبەربوون نەخۆشیەکی کوشندەیە و لە کاتی سەربڕینی ئاژەڵ لە ڕێگەی خوێن یان خواردنی گۆشتی ئاژەڵی نەخۆش دەگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ.

بە پێی لێدوانی خوڵوسی ئاکار، وەزیری بەرگری تورکیا تا ئێستا لە ھێرشەکانی ئۆپراسیۆنی چڕنووک - قوفڵ ٥٧ گەریلای پارتی کرێکارانی کوردستان گیانیان لە دەستداوە.

وەزیری بەرگری تورکیا دەڵێت، سەرەڕای نالەباری کەشوھەوا و بوونی ژمارەیەکی زۆر بۆمبی دەستی لە ناوچەکەدا، ئۆپراسیۆنەکەیان لە ھەرێمی کوردستان بەردەوامیی دەبێت.

ناوەندی ڕاگەیاندنی ھێزەکانی پاراستنی گەل - ھەپەگەش ڕایگەیاند، تەنھا لە ماوەی ٢٤ سەعاتی ڕابردوودا ٢٨ سەربازی سوپای تورکیا کوژراون.

بە پێی ڕاگەیەندراوەکە، گەریلاکانی پەکەکە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی تورکیایان خستووەتە خوارەوە و سەنگەرێکی سوپای تورکیاشیان خاپور کردووە.

د. عیزەت سابر ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، بە بەرنامە کار لەسەر ئەوەکراوە داھاتی سلێمانی کەم ببێتەوە بۆ ئەوەی کێشە بۆ مووچە و خزمەتگوزارییەکانی دانیشتوانی پارێزگاکە دروست ببێت.

وتیشی، بە بەڵگەوە سەدان کارگە و کۆمپانیا و مۆڵی گەورە پارە لە سلێمانی پەیدا دەکەن بەڵام لە ھەولێر باج دەدەن، ئەمەو دەیان ھۆکاری تر وای کردووە لە سلێمانی گرفت بۆ مووچەی بەشێک لە فەرمانبەران و پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەکان دروست ببێت.

د. عیزەت سابر ڕاشیگەیاند، وەک یەکێتی ئەوەی ڕوودەدات جێگەی قبوڵ نییە و ڕوونە ھۆکارەکەی چییە ڕێگەنادەن سلێمانی و خەڵکەکەی بە پلان سزا بدرێن.

بە پێی نووسراوی ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی ھەرێم، چەند بەڕێوەبەرایەتییەکی نوێ لە پارێزگای ھەڵەبجە دەکرێنەوە ئەوانیش بەڕێوەبەرایەتییەکانی چاودێری بازرگانی، دروستکردنی دانەوێڵە، بازرگانی دانەوێڵە، بازرگانی کەل و پەلی خۆراک، گەشەپێدانی پیشەسازی کۆمپانیاکان.

 نوخشە ناسح، قائیمقامی ھەڵەبجە بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، بڕیاری کردنەوەی فەرمانگە و بەڕێوەبەرایەتییە گشتیەکانی ھەڵەبجە لە ٢٠١٥وە و لە کاتی بە پارێزگابوونییەوە دراون، بەڵام تا ئێستا زۆربەیان جێبەجێنەکراون.

وتیشی، لە کۆی ١٧ بەڕێوەبەرایەتی تا ئێستا تەنھا ٩ بەڕێوەبەرایەتی کراونەتەوە و ئەوانەشی کراونەتەوە کێشەی بودجە و کەمی کارمەندیان ھەیە و زۆربەشیان بینای تایبەت بە خۆیان نییە.

لەو خۆپێشاندانەدا ھاوسەرۆکی کۆنگرەی کۆمەڵگای دیموکراتیک (کەجەدە) ، ھاوسەرۆکانی گشتی پارتی ھەرێمە دیموکراتیکەکان (دەبەپە) ، پەرلەمانتارانی پارتی دیموکراتیکی گەلان (ھەدەپە) , ئەنجومەنی دایکانی ئاشتی، لە نێوانیاندا بەسەدان کەس لە شاری ماردین، سێرت، ئیلیح و ئامەد، لە شارۆچکەی تلقەبینی ناوچەی سلۆپی بارێزگای شڕنەخ کۆبوونەوە و بەرەو دەروازەی سنووری خابور رێپێوانیان کرد.

لای خۆشییەوە بەردان ئۆزتورک ھاوسەرۆکی (کەجەدە) لەو بارەیەوە راگەیاند, ئێستا بە ھاوکاری پارتی دیموکراتی کوردستان، تورکیا لە سیاسەتی داگیرکەری بەردەوام دەبێت، ئێمە وەک گەلی باکوری کورستان ئەمە قەبوڵ ناکەین.

تورکیا لە ڕۆژی ١٥ی ئەم مانگەوە ھێرشی سەربازی بۆسەر چەند ناوچەیەکی ھەرێمی کوردستان دەستپێکردووە و لەدوای سەردانەکەی سەرۆکی حکومەتی ھەرێمیش بە توندی دەستیکردووە بە تۆپبارانکردن و بۆردوومانکردنی ئەو ناوچانە و سەربازێکی زۆری ڕەوانە کردووە.

ئەمڕۆ ناوەندی ڕاگەیاندنی ھێزەکانی پاراستنی گەل - ھەپەگە ڕایگەیاند، تەنھا لە ماوەی ٢٤ سەعاتی ڕابردوودا ٢٨ سەربازی سوپای تورکیا کوژراون.

کاتژمێر (٦:٤٥) خولەکی بەیانی ئەمڕۆ، ڕێکەوتی (٢٠٢٢/٤/٢٦) لە لایەن یاریدەدەرێتی ئاسایشی باشماخەوە ھاوڵاتییەکی ھەرێمی کوردستان لەکاتی گەڕانەوەی بۆ ھەرێمی کوردستان و لەدەروازەی باشماخ بەناوی ( م ـ ع ـ ح) لە دایکبووی (١٩٧٠)، دانیشتووی یەکێک لەشارەکانی ھەرێمی کوردستان دەستگیرا.  

پاش پشکنین دەرکەوت بڕی (١٠٠٠گم)، واتە یەک کیلۆگرام مەوادی قەدەغەکراوی لەجۆری (تلیاک) لەژێر جل و بەرگەکەی حەشاردابوو، پاش دەستبەسەرداگرتنی پەڕاوی لێکۆڵینەوەی بۆ کرایەوە و تاوانبار ڕەوانەی دادگا کرا بە مەبەستی وەرگرتنی سزای یاسایی.

بەڕێوەبەڕایەتی کۆمەڵگەی دەروازەی نێودەوڵەتی باشماخ سوپاس و دەستخۆشی خۆی بۆ کارمەندانی یاریدەدەرێتی ئاسایشی باشماخ  ڕاگەیاند و دڵنیایان دایە ھاوڵاتیان کەوا کوردستان لەو کارانە دەپارێزن.

ئەو خۆبەخشانە ڕایانگەیاند، نیگەرانن لە جیاوازیکردن لە نێوان خۆبەخشانی تەندروستیی لە پارێزگاکانی ھەرێم و بەردەوامیش دەبن لە ناڕەزاییەکانیان لە پێناو دامەزراندن.

بەپێی داتای ھەمان بەڕێوەبەرایەتی بەرزترین ڕێژەی دابارین ئەمساڵ لە ناحیەی مەیدان بووە و نزمترین ڕێژەش لە خانەقین. 

ھەروەھا بە پێی داتاکانی ھەمان بەڕێوبەرایەتی ڕێژەی باران بارینی ئەم ساڵ لەگەڵ ساڵی ڕابردوو ھەتاوەکو ئەم بەروارە لە ھەنێک ناوچە لە یەکترەوە نزیکن و لە ھەنێک ناوچە بە ڕێژەی لە سەدا ٤٠ بۆ ٥٠ کەمترە. بە جۆرێک لە خانەقین لەگەڵ ساڵی ڕابردودا نزیکەی لە سەدا ٥٠ کەمتر باران باریوە بەڵام لە کفری ڕێژەی باران بارین بەراورد بە پار زیاترە.