کوردستان
ھەڤاڵ ئەبوبەکر لەکۆنفرانسێکدا لە دیبەتی ئابوری لە سلێمانی بە میدیاکانی راگەیاند، لە کۆبونەوەی تایبەتی ئەنجومەنی وەزیراندا باسی ئەوەی کرد، نابێت تەنھا ھەوڵی بردنەوەی دەسەڵاتەکانیان بدەن بۆ ھەولێر، چونکە لەپێشدا وەزیرەکانی یەکێتی و گۆڕان ئەو دەسەڵاتانەی بردویانەتە ھەولێر داھاتی ئەم شارەشیان لەگەڵیدا بردووە.
رونیشیکردووەتەوە، کاتێک تۆ تۆمارکردنی ناوی بازرگانی دەبەیتەوە نەختینە لای من نامێنێت، چونکە رسوماتەکەی لە ھەولێر دەدرێت، کاتێک تۆ لە گۆشتەوە تاوەکو فاسۆلیا، گەنم، ھێلکە رەسیدەکەی دەبەیتەوە، رسوماتەکەشی دەبەیتە ھەولێر، بەدەستی خۆمان نەختینەمان نەھێشتووە و دواتریش لایەنە سیاسییەکانی ئێرە تۆمەتبار دەکەین.
پارێزگاری سلێمانی دەڵیت، دەبێت زۆر بە وردی توێژینەوە لەسەر ئەو بابەتە بکرێت، ٤٠ بواریان بۆ سەرۆکی حکومەت ژماردووە، کە بەھۆی دەسەڵاتەکانەوە ئێستا داھاتەکەی لە سلێمانی وەرناگیرێت، لە ساڵی ٢٠٢٠دا داھاتی سلێمانی ١٦ تریلیۆن دینار بووە، نۆ ترلیۆن دیناری نەختینە بووە و زیاتر لە نۆ ترلیۆن دیناری تەنھا ژمارە بووە، کەواتە سلێمانی چۆن توشی کورتھێنانی دارایی نابێت و بانکەکانی تۆ چۆن پارەیان تێدا دەبێت.
یەکێتی نوسەرانی جینۆسایدی کوردستان ڕایگەیاند، ھێنانەوەی پۆلێکی تر لە روفاتی قوربانیانی جینۆسایدی بارزانیان دەکەینە بۆنەیەک بۆ بانگەوازی کارکردن لەسەر پرسی جینۆسایدی کوردستان و کردنی بە ئەجندای ھاوبەش و لەپێشینەی ھەموو لایەکی کوردستانی و ناوەندە ئەکادیمی و مەدەنیەکان و دامەزراوە گشتیەکان.
ڕاشیگەیاند، لەڕێکەوتی ۳۱ ــ۷ــ۱۹٨۳ لەڕۆژێکی وەک ئەمڕۆدا گاردی کۆماری بەعس لەپەلامارێکدا لە ئۆردوگاکانی قوشتەپە، بەحرکە، دیانا و ھەریر) ٨۰۰۰ ھەشت ھەزار مرۆڤی بێتاوانی جینۆسایدکرد. ھاوشێوەی شاڵاوەکانی تاوانی ئەنفال و کیمیابارانی ھەڵەبجەو کۆمەڵکوژی فەیلیەکان. تاوانەکانی تری جینۆسایدو دژی مرۆڤایەتی.
ئاماژەیان بەوەکرد کە بەپێی ئامارەکان لەساڵی ۲۰۰۳ بەدواوە ڕوفاتی (٥٩٧)لەجینۆسایدکراوی بارزانیەکان ھێنراوەتەوە کوردستان.
وەک یەکێتی نوسەرانی جینۆسایدی کوردستان جەخت دەکەینەوە لەسەر بەردەوامی و پەلە کردن لە ھێنانەوەی ئێسک و پروسکی قوربانیانی ترو بەدیکۆمێنتکردنی بەڵگەکانی جینۆساید.
یەکێتی نوسەرانی جینۆسایدی کوردستان داوایکرد لە پەرلەمانی کوردستان و حکومەتی کوردستان کەیسی جینۆسایدی کوردستان بکەنە لەپێشینەی بایەخی کارکردنیان و ببێتە بنەمای گفتوگۆ لەگەڵ حکومەتی عیراقی بۆ راپەڕاندنی ئەرکەکانیان سەبارەت بە قەرەبوی قوربانیان و دۆزینەوەو پشکنین بۆ گۆڕە بەکۆمەڵەکان و پشکنینی دی ئێن ئەی بۆ روفاتەکان بۆ ناسینەوەیان پێش ھێنانەوەیان.
پارێزگای ھەولێر لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، ڕۆژی یەکشەممە بە گوژمەی زیاتر لە چوار ملیار دینار، لەسەر داھاتی فرۆشتنی ١٠٠%ی زەویی، دەست دەکرێت بە کارەکانی پڕۆژەی بەشێک لە ئاو و ئاوەڕۆ و دروستکردنی شەقام بۆ کەرتی ھەشتی حەسارۆک بە گشت چیینەکانی.
ھاوکات عەبدولواحید ئەحمەد، سەرۆکی شارەوانی ھەولێر رایگەیاند، لەمەودوا لە تەواوی پانتایی زەوییەکانی کەرتی ھەشتی حەسارۆک ھاووڵاتیان دەتوانن رێگەپێدان بۆ دروستکردنی خانوو وەربگرن.
ھەشتی حەسارۆک، یەکێکە لە گەڕەکە گەورەکانی شاری ھەولێر و دەکەوێتە سەر رێگەی کۆیە، زەوییەکانی ئەو گەڕەکە ژمارەیان ١٥ ھەزار پارچە زەوی دەبێت و نزیکەی ١٨ ساڵە دابەشکراون، بەڵام بەھۆی نەبوونی خزمەتگوزاری چەندینجار خاوەن زەوییەکان گردبوونەوە و داوای خزمەتگوازییان کرد.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، رووداوەکە لە نزیک گوندی تەپی کەرەم لە نێوان ئۆتۆمبیلێکی نیسان و ئۆتۆمبێلێکی بارھەڵگر روویدا، لە ئەنجامدا ژن و مێردێک کە خەڵکی گوندی گورگەچیان لە سنوری پارێزگای ھەڵەبجە و دانیشتووی قەزای شارەزوور بوون، گیانیان لەدەستدا.
پەیامنێری کوردسات نیوز وتیشی، ئەو دوو ھاوسەرە رۆژانە سەرقاڵی کاری باخداری بوون لە گوندی گورگەچیا و ئەمشەو لە کاتی رۆشتنەوە بۆ ماڵەکەیان لە قەزای شارەزوور، توشی ئەو رووداوە بوون.
پەیامنێری کوردسات نیوز ڕایگەیاند، شەوی رابردوو، لە نزیک سحێلا لە سەر سنوری نێوان ھەرێم و رۆژئاوای کوردستان رووبەروِوبوونەوە لە نێوان ھێزی پێشمەگە و ژمارەیەک گەریلای پەکەکە ڕوویداوە و لە ئاکامدا، پێشمەرگەیەک بە پلەی نەقیب برینداربووە و بۆ چارەسەرکردن ڕەوانەی نەخۆشخانە کراوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، پێکدادانەکە لەکاتێکدا ڕوویداوە کە گەریلاکانی پەکەکە ویستویانە بە سنورەکەدا تێپەڕن.
لە بەیاننامەیەکدا وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بڵاویکردەوە، لە گفتوکۆکاندا نوێنەرانی وەزارەتەکانی دەرەوە و گەنجینە و کاروباری تیرۆر و ھەواڵکری ئەمریکا بەشداریان تێدا کردووە.
بە گوێرەی ڕاگەیەندراوەکەی وەزارەتی دەرەوە، گفتوگۆکان بەمەبەستی تەرخانکردنی بڕی سێ ملیار و ٥٠٠ ملیۆن دۆلاری پارە بلۆککراوەکانی ئەفغانستانە، کە لە بانکەکانی ئەمریکادایە، بۆ ئەوەی تەرخانبکرێت بۆ کاروباری مرۆیی و فریاگوزاری ناوخۆیی ئەفغانستان.
گفتوگۆی نێوان تاڵیبان و ئەمریکا لە کاتێکدایە، ھێشتا واشنتۆن بەفەرمی دانینەنانەوە بە دەسەڵاتی بزوتنەوەکەدا، کە لە مانگی ئابی ساڵی ٢٠٢١دا دەستیان بەسەر حوکمی ئەفغانستاندا گرتووەتەوە.
لەئێستادا ئەفغانستان ڕووبەڕووی ڕەوشێکی ئابوری و مرۆیی قورس بووەتەوە، سەرجەم پارەکانی لە دەرەوەی وڵات بلۆککراوە و بەھای دراوی وڵاتەکەش بە تەواوی ھەرەسی ھێناوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی ھاتوچۆی سلێمانی بڵاویکردەوە، سەر لە بەیانی ئەمڕۆ لە سەر شەقامی چوار ڕیانی سەرچنار بۆ باخی بەختیاری ڕووداوێکی ھاتوچۆ لە نێوان دوو ئۆتۆمبێلدا ڕوویداوە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، لە رووداوەکەدا دوو ئۆتۆمبێلی جۆی ( بی ئێم دەبڵیو) و نیسان ئاڵتیما پێکیانداداوە و لە ئاکامدا شۆفێری ئاڵتیماکە گیانی لەدەستداوە.
ڕێکخراوی پزیشکانی بێسنور بڵاویکردەوە، کەشتییەکی سەر بە ڕێکخراوەکەیان ٦٥٩ کەسی لەو کۆچبەرانە ڕزگار کردووە و لە ئێستادا چاوەڕوانن ببرێنە کەنارە ئاوییەکانی ئەوروپا.
ھاوکات ڕێکخراوی مرۆیی سی ۆوچ بڵاویکردەوە، کەشتییەکی سەر بە ڕێکخراوەکەیان ٤٣٨ پەنابەری لە دەریای ناوەڕاستدا ڕزگارکردووە، حکومەتی ئیتالیاش ڕێگەی پێداون لە بەندەرێکی وڵاتەکە لەنگەر بگرێت، بۆ ئەوەی کۆمەکی فریاگوزارییان پێ بگەیەندرێت.
وەزارەتی ناوخۆیی ئیتالیاش بڵاویکردەوە، لەسەرەتای ئەمساڵەوە نزیکەی ٣٩ ھەزار پەنابەری نوێ لەڕێی دەریای ناوەڕاستەوە توانیویانە خۆیان بگەیەننە ھەردوو دوورگەی لامبیدوسا و سقلیەی ئەو وڵاتە.
کەمال عاکیف وتەبێژی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی بەڕێوەبەرێتی خۆسەر لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، ھەندێک لایەن ھەواڵێکیان بڵاوکردوەتەوە سەبارەت بە ئەنجامدانی دیدار و رێککەوتن لە نێوان بەڕێوەبەرێتی خۆسەر و حکومەتی سوریا، ھەندێکی تریش زیاتر لەوە رۆشتوون و باسیان لە مەرج و خاڵی ناکۆکی لە دیدارەکاندا کردووە، وتیشی، ھەموو ئەو ھەواڵ و پڕوپاگەنانەی لەوبارەوە بڵاودەکرێتەوە راست نیین و بوونی ھێزەکانی سوریاش لە منبج و کوبانێ لە چوارچێوەی رێکەوتنی ساڵی ٢٠١٩دایە.
لە دوای ھەڕەشەکانی تورکیا بۆ ئەنجامدانی ئۆپراسیۆن لە ناوچەکانی منبج و تەلڕەفعەت لە باکوری حەلەب، ھێزەکانی سوریا لەو شوێنانەی پێشتر بە رێککەوتن لەگەڵ ھێزەکانی سوریای دیموکراتی ھەبوون، خۆیان توندوتۆڵ کردووە و چەک و کەرەستەی سەربازی زیاتریان رەوانەی ئەو شوێنانە کرد.
دەقی پەیامەکە...
بەبۆنەی ھاتنی ساڵی نوێی کۆچی (١٤٤٤) ،پیرۆزبایی گەرمی خۆمان ئاراستەی سەرجەم موسڵمانانی کوردستان و عێراق و جیھان دەکەین ، لەیەزدانی مەزن داواکارین ساڵی نوێ ببێتە مایەی خێر و خۆشی بۆ ھەموو لایەک و ھەروەک ھیواخوازین گشت ئاستەنگەکان تێپەڕێنین و بە یەک ڕیزی نێوان خەڵک و ھێز و لایەنە سیاسیەکان لەساڵی ئایندە خۆشگوزەرانی و سەقامگیری زیاتر بۆ گەلەکەمان بێتەدی.
مەکتەبی سیاسی
یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان
دەقی پەیامەکە...
بە بۆنەی ھاتنەوەی ساڵی نوێی کۆچییەوە، پیرۆزباییەکی گەرم ئاڕاستەی موسڵمانانی کوردستان، عێراق و جیھان دەکەم.
ھیوادارم ھەموومان پێکەوە ئەم دەرفەتە بکەینە بۆنەیەک بۆ قووڵکردنەوەی گیانی تەبایی، پێکەوەژیان و کاری پێکەوەیی لەپێناو سەربەرزیی خەڵکی کوردستان و پاراستنی خاکەکەمان.
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
بەھمەن قادر وتەبێژی بەنزینخانەکانی سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، بڕیاری کەمکردنەوەی نرخی بەنزین دراوە، بەڵام ئێوارەی ئەمڕۆ کەمکردنەوەی نرخەکە دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە.
وتیشی، تائێستا بڕیار نەدراوە نرخی بەنزین چەند کەمبکرێـتەوە، بەڵام بەشێوەیەکی گشتی بڕیار لەسەر کەمکردنەوەی نرخەکە دراوە.
ئەوەش لە کاتێکدایە رۆژی پێنجشەممەی رابردوو نرخی لیترێک بەنزینی نۆرماڵ لە ھەزار و ٣٥٠ دینارەوە کەمکرایەوە بۆ ھەزار و ٣٠٠ دینار، بەنزینی موحەسەنیش لە ھەزار و ٤٧٥ دینارەوە بۆ ھەزار و ٤٥٠ دینار کەمکرایەوە.
"مونا یاقوو"سەرۆکی دەستەی مافی مرۆڤی ھەرێم لە پەیجی تایبەتی خۆی لە فەیسبووک رایگەیاندووە، بۆ گفتوگۆکردن سەبارەت بەڕەوشی مافی مرۆڤ و پێشێلکاری و شێوازی مامەڵەکردن و ئەو کێشانەی ڕێگرن لە پێش کاری دەستەکەیان، زیاتر لە پێنج مانگ لەمەوبەر، داوای چاوپێکەوتنی سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کردووە، بەڵام تائێستا وەڵامی داواکارییەکەی نەدراوەتەوە.
راشیگەیاندووە، دامەزراوەیەک گوایە سەربەخۆیە، ناتوانێت سەرکەوتوبێت لەکارەکانیدا، پۆستە ھەستیارەکان تیایدا درابێتە کەسانێکی حیزبی خاوەن باکگراوندێکی سیاسی، ئەو جۆرە ڕاسپاردنە بەڵگەیە لەسەر خواستی دەسەڵات بۆ ئیفلیجکردنی کاری ئەو دەزگایانە و بە دیکۆرکردنی.
سەرۆکی دەستەی مافی مرۆڤ جەختی لەوەشکردووەتەوە، کارکردن لە بواری مافی مرۆڤدا کارێکی ئەخلاقییە و پەیوەستە بە ویژدانی تاکەوە، بۆیە دەبێت گرنگی بە بەرژەوەندی ھەر کەسێک بدرێت کە مافی پێشێل کرابێت، بەبێ گوێدان بە مەیلی سیاسی و ئاین و نەتەوەیی.
کونسوڵخانەی ئەمریکا لە ھەولێر لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بۆ ئەوەکردووە، ھێزی سەربازیی ئەمریکا لە نزیکەوە لەگەڵ وەزارەتی پێشمەرگەدا لە کاردایە بۆ دڵناییدان لەوەی پێشمەرگە کەلوپەلی دروستیان لە بەردەستدایە بۆ بەرەنگاربوونەوەی ھەڕەشەی تیرۆریستانی داعش.
راشیگەیاندووە، رۆژی چوارشەممە ھێزی پێشمەرگە ژمارەیەک پێداویستی سەربازییان لە ھێزەکانی ئەمریکا وەرگرتووە، ئەوەش پابەندبوونی ئەمریکایە بۆ ئاسایشی ھەرێمی کوردستان.
ھاوکار جەلال بەرێوەبەری دارستان و پاوانی سلێمانی لەلێدوانێکیدا رایگەیاند دەستیان بەھەڵمەتەکانیان کردووە بۆ رێنمایی کردنی ھاوڵاتی و گەشتیاران سەبارەت بەقەدەغەی ئاگرکردنەوە لەسەر سنوری دارستانەکانی گۆیژە و ئەزمڕ، وتیشی بەرێوەبەرایەتی گەشتوگوزاری سلێمانی ھەموو کۆشکەکانی ئاگادارکردۆتەوە کەبەپێی رێوشوێنەکانی پێدانی مۆڵەتەکانیان دەبێ تا کاتژمێر ١١ کراوەبن و دواتر دایبخەن.
ھاوکار جەلال راشیگەیاند بڕیاری قەدەغەی ئاگرکردنەوە چۆتە بواری جێبەجێکردنەوە و رێگە بەھیچ کەسێک نادەن خەڵوز و مقەڵی دابنێت و ئاگر بکاتەوە و تیمەکان بەردەوام دەبن لەچاودێری کردن، وتیشی بڕیاری قەدەغەکردنی مانەوە لەسەر سنوری گۆیژە و ئەزمڕ جێبەجێکراوە و رێگە بەھیچ کەسێک نادرێت لەسەر ئەو چیایە رۆژ بکاتەوە.
بەرێوەبەری دارستان و پاوانی سلێمانی داوایکرد لە ھاوڵاتیان و گەشتیاران زیاتر پابەندی ئەو بڕیارانە بن بەتایبەت لەرۆژانی پێنج شەممە و ھەینیدا و ھاوکاری تیمەکان بن و ئاگر نەکەنەوە و بزانن کەکێشانی نێرگەلە قەدەغەیە بەھۆی مەترسییەکانی بونی پشکۆ و خەڵوزی گەشاوە لەسەر دارستانەکە.
ھاوکارجەلال بەرێوەبەری دارستان و پاوانی سلێمانی ئاماژەی بەوەکرد کەخۆشبەختانە ئێستا ھاوڵاتیان ھاوکارمانن بۆ جێبەجێکردنی ئەو بڕیارانە و پەرۆشن بۆ پاراستنی دارستانەکان و ژینگە.