کوردستان
پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوەکرد، بەهۆی بۆردومانی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی تورکیاوە لە سنووری ناحیەی دینارتە، دوو هاووڵاتی شەهیدبوون، کە هاوسەری یەکترن.
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، سەرلەبەیانی ئەمڕۆ بەهۆی بۆردومانی فڕۆكە جەنگییەكانی توركیا لە دەڤەری زێباری، دوو هاووڵاتی لە گوندی بامشمش لە سنووری ناحیەی دینارتە لە قەزای ئاكرێ شەهیدبوون.
باسی لەوەشکرد، ئەو دوو کەسە ژن و پیاوێك بوون و هاوسەری یەكترن.
وتیشی، ئەو دوو هاوسەرەی شەهیدبوون پیاوەكە ناوی جەعفەر جەلال تەمەنی 58 ساڵە و ژنەكەش ناوی تینێ محەمەد تەمەنی 48 ساڵە.
دادگا بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ بکوژانی عەبدوڵا ساڵح دەرکرد، ئەو گەنجەی لەلایەن دوو هاوڕێی خۆیەوە کوژرا.
پەیامنێری کوردسات نیوز لەزاری ساڵح محەمەد، باوکی عەبدوڵاوە باسی لەوەکرد، ئەمڕۆ لە هۆڵی دادگای کەرکوک- گەرمیان لە یەکەم دانیشتندا دادوەر بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ بکوژانی کوڕەکەی دەرکردووە کە دوو هاوڕێی خۆی بوون.
پەیامنێری کوردسات نیوز ئەوەشی خستە روو، ئەمڕۆ بۆ داواکردنی جێبەجێکردنی بڕیارەکە کەسوکاری عەبدوڵا کۆبوونەوە و داوایان کرد مافی کوڕەکەیان وەربگرنەوە بە جێبەجێکردنی سزاکە.
عەبدوڵا ساڵح ئەو گەنجەی کەلار بوو، کە رۆژی 28ی ئەم مانگە بێسەروشوێن بوو و دوو رۆژ دوای دیارنەمانیشی تەرمەکەی دۆزرایەوە، کە بەپێی وتەی پۆلیس لە گوندێکی نزیک کەلار لەلایەن دوو هاوڕێی خۆیەوە رفێنراوە و دواتر کوژراوە.
عەبدوڵا ساڵح لەدایکبووی ساڵی 2003 بوو و پیشەی پێشمەرگە بوو، هەروەها تاقانەی شەش خوشک بوو.
هاتوچۆی هەرێم خولی پێگەیاندنی مامۆستا و راهێنەری شۆفێری دەکاتەوە و بۆ ئەو مەبەستەش فۆڕمی بڵاوکردووەتەوە.
هاتوچۆی سلێمانی رایگەیاندووە، بەپێی رێنمایی ژمارە ١٢ی ساڵی ٢٠٢٤ی وەزارەتی ناوخۆ، ناوەندی تۆتاڵ بۆ راهێنان و پەرەپێدان و هەڵسەنگاندنی هاتوچۆ، لە ژێر چاودێری بەڕێوەبەرایەتی گشتی هاتوچۆی هەرێم، خولی پێگەیاندنی مامۆستا و راهێنەری شۆفێری دەکاتەوە.
ئەوەش هاتووە، لە خولەکەدا سیستم و پڕۆگرامی نوێ بەکاردەهێنرێت.
هاتوچۆ ئەوەشی خستووەتە روو، هەرکەس ئارەزومەندە بەشداری خولەکە بکات، دەتوانێت ناوی خۆی تۆمار بکات.
کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەی راگەیاند و ئاماژەی بەوەکردووە، پلەکانی گەرما نزمتر دەبنەوە.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاندووە، ئەمڕۆ دووشەممە، ئاسمان ساماڵ دەبێت و لە ناوچە شاخاوییەکان بۆ نیمچەهەور و هەوری تەواو دەگۆڕێت و پلەکانی گەرما 1 بۆ 2 پلە نزمتر دەبنەوە.
ئەوەش هاتووە، سبەی سێشەممە، ئاسمان بەگشتى ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت و پلەکانی گەرما نزیک دەبنەوە لە تۆمارکراوەکانى ئەمڕۆ.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی :
هەولێر: 15 پلەى سیلیزى
سلێمانی: 12پلەى سیلیزى
دهۆک: 16 پلەى سیلیزى
کەرکوک: 18 پلەى سیلیزى
زاخۆ: 16 پلەى سیلیزى
هەڵەبجە: 12 پلەى سیلیزى
حاجی ئۆمەران: 3 پلەى سیلیزى
سۆران: 13 پلەى سیلیزى
گەرمیان: 16 پلەى سیلیزى
دەزگای ئاسایشی هەرێم رایگەیاندووە، بکوژی گەنجەکەی رانیە دەستگیر کرا، کە هەوڵی داوە هەڵبێت و لە هەرێم بچێتە دەرەوە.
دەزگای ئاسایشی هەرێم رایگەیاندووە، شەوی 26ی ئەم مانگە لە گەڕەکی شەهیدانی رانیە، بەهۆی دروستبوونی گرژی و ئاڵۆزی لەنێوان چەند گەنجێکدا کەسێک کوژرا بەناوی (ژیناڵ ئیبراهیم کەریم) لەدایکبووی ساڵی ٢٠٠٤ و سێ کەسیش بریندار بوون.
ئاماژەی بەوەشكرد، پاش روداوەکە بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی راپەڕین دەستبەجێ لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونیان ئەنجامدا و بەبڕیاری دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش لەماوەی کەمتر لە ٢٤ کاتژمێر بکوژەکەیان بەناوی ( م ، م ، أ ) دەستگیر کرد لەگوندی (زهنگڵان) لەپشدەر کە لە هەوڵی دەربازبوونیدا بووە بۆ ئەودیو سنوورەکانی هەرێمی کوردستان.
دەزگای ئاسایشی هەرێم ئەوەشی خستووەتە روو، لە ئێستادا تۆمەتبار بە ماددەی ( ٤٠٦) لە یاسای سزادان راگیراوە و دانی بە تاوانەکەیدا ناوە و لێکۆڵینەوە لە دۆسییەکەی بەردەوامە.
ئەمەش دوای ئەوە دێت، دوێنێ یەکشەممە، پۆلیسی راپەڕین رایگەیاند، شەوی 26ی کاوونی دووەم، چوار کەس بە برینداری گەیەنراونەتە نەخۆشخانە کە شوێنەواری یشەک بەسەر جەستەیانەوە بووە و دواتر یەکێکیان بەهۆی سەختی برینەکەیەوە گیانی لەدەستداوە.
دەم پارتی لە دەیەمین ساڵیادی رزگارکردنی کۆبانێدا ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا رزگارکردنی کۆبانێ لە دەستی داعش وەک لەدایکبونەوە ناودەبات.
دەستەی كارگێڕی ناوەندیی پارتی یەكسانی و دیموكراسی گەلان "دەم پارتی" لە راگەیەندراوەکەدا کە بەبۆنەی 10هەمین ساڵیادی رزگارکردنی کۆبانێ بڵاویکردووەتەوە ئاماژەی بەوە کردووە: لەكاتێدا داعش بە هەندێك لە هێزە جیهانی و ناوچەییەكان بەهێزكرابوو و خاكی رۆژئاوای كوردستانیان داگیركردبوو، بە دڕندەیی و بەبێ بەرگری هەموو شوێنێكی داگیر دەكرد، دەوڵەتانیش نەیانتوانی لە دژی بوەستن، بەڵام لە كۆبانێ و لە رۆژئاوای كوردستان شكستی پێهێنرا.
لە بەشێكی تری راگەیەنراوەكەدا هاتووە، ئێستاش كەسانێك هەن ناتوانن ئەو سەركەوتنە قبوڵ بكەن و هەوڵدەدەن درێژە بەو كارانە بدەن كە داعش نەیتوانی بەدەستیان بهێنێت، هێرشەكانی سەر بەنداوی تشرین و لەوێشەوە بەرەو كۆبانی درێژەپێدەری پەلامارەكانی داعشە.
دەمپارتی باس لەوەش دەکات: ساڵیادی سەركەوتنی كۆبانی بەرانبەر تیرۆریستانی داعش، رۆژی لەدایكبوون و سەرەتایەکی نوێ بوو.
وەزارەتی پەروەردە بڵاویکردەوە، بۆ لەمەودوا خوێندکاران و بەخێوکاران دەتوانن نمرەکانیان بە شێوازی دیجیتاڵی لە رێگەی ئەپڵیکەیشنی (ئی - هەڵسەنگاندن) وەربگرنەوە و پەڵپی لێبگرن.
بەپێی راگەیەندراوەکەی وەزارەتی پەروەردە: "یەک ملیۆن و 763 هەزار و 672 خوێندکار لە ٦٩٣٥ ناوەندی خوێندنی حکومی دەتوانن نمرەکانیان بە شێوازی دیجیتاڵی وەربگرنەوە" و ئەمەش بۆ یەکەم جارە لە خوێندنگە حکومییەکان بەکاردێت.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە: "لە ئێستاوە لە رێگەی ئەپڵیکەیشنی (ئی - هەڵسەنگاندن) ـەوە لە هەموو خوێندنگە و پەیمانگە حکومییەکان خوێندکاران و خێزانەکانیان دەتوانن نمرەکان ببینن کە ئەنجامی بەرایین (واتا شیاوی وردبینی و پەڵپ گرتنن تا ببێتە ئەنجامی کۆتایی) و پاش RUN کردنی کۆتایی سیستمی ئی - پەروەردە دەبێتە ئەنجامی کۆتایی".
بارکۆدی ئەپڵیکەیشنی (ئی - هەڵسەنگاندن)
بەپێی ئامارێكی هەسەدە لە 24 سەعاتی رابردوودا لە مەنبج، شەش ئەندامی گروپە چەکدارەکانی هاوپەیمانی تورکیا كوژراون و نۆی تریش برینداربوون.
هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە) لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، لە باشووری مەنبج لەگەڵ گروپە چەکدارەکانی هاوپەیمانی تورکیا رووبەڕووبوونەوە رویداوە و لە ئەنجامدا چوار چەكدار كوژراون و پێنجی تریش دەستگیركراون.
راشیگەیاندووە، هێزەكانیان توانیویانە درۆنێكی بۆمبڕێژكراو بخەنە خوارەوە كە ئاڕاستەی بەنداوی تشرین كرابوو، دواتریش بەنداوەكە لەلایەن سوپای توركیا و گروپە چەكدارەكانەوە بە فڕۆكەی جەنگی و چەكی قورس بۆردومانكرا و بەهۆیەوە پاسەوانێكی بەنداوەكە كوژرا و ژمارەیەك پاسەوانیش برینداربوون.
هەسەدە ئاماژەی بەوەشكردووە، لە پردی قەرەقۆزاقیش رووبەڕووی گروپە چەكدارەكانی هاوپەیمانی تورکیا بوونەتەوە و دوو چەكدار كوژراون و چواری تریش برینداربوون.
تەندروستیی هەڵەبجە پێدانی گرێبەستی تاقیگەکانی بە کەرتی تایبەت رەتکردەوە و دەڵێت، هەمان خزمەتگوزاری لە نەخۆشخانەکاندا بەردەستن، بەڵام لە گرێبەستە نوێیەکەدا بە 10 هێندە زیاتر دەدرێتە هاووڵاتیان.
ئازاد مستەفا بەڕێوەبەری گشتیی تەندروستیی هەڵەبجە لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەنووسیدا رایگەیاند، لەسەر بنەمای زانستیی و بە داتا پێدانی تاقیگەی نەخۆشخانە گشتییەکان بە کەرتی تایبەت رەتدەکەنەوە.
دەشڵێت، "پشكنینی کیمیایی بە 290 دینار ئەنجام دەدرێت، بەڵام نەخۆش پسووڵەی 500 دیناری دەبڕێت، لێرەدا 210 دینار دەگەڕێتەوە بۆ بودجەی گشتی، بەڵام لە گرێبەستە نوێیەکەدا نرخی پشکنینێکی لەو جۆرە بەرزکراوەتەوە بۆ دوو هەزار و 910 دینار، ئەمەش واتە خەرجییەکەی لەسەر هاوڵاتی نزیکەی 10 هێندە زیاد دەکات".
ئاماژەی بەوەشکرد، "کۆمپانیایەک کە بێبەرانبەر ئامێری بردووەتە تاقیگەکان، بە 290 دینار ئەو پشکنینە ئەنجام دەدات، چ ویژدانێک قبوڵی دەکات نرخەکەی بۆ نزیکەی 10 هێندە زیاد بکرێت".
راشیگەیاند، "نامانەوێت بزنسمانێک دەوڵەمەندتر بکەین، ناچینە ژێر بارەی ئەوەی گرێبەستەکان بدەینە ئەو جۆرە کۆمپانیایانە، لەکاتێکدا ئامێر و هەموو شتێکمان هەیە هیچ پێویست بەو گرێبەستە ناکات، ئەوە بەهەدەردانە لەسەر داهاتی گشتیی".
لە درێژەی کۆنفرانسەکەدا بەڕێوەبەری تەندروستیی هەڵەبجە وتیشی، هەر لایەنێک بیەوێت ئەو گرێبەستە بەردەوام بێت، پێویستە هەمواری بکاتەوە و ئەوان بەو مەرجانە رازی نین، دەبێت لە بەرژەوەندی خەڵکدا بێت.
ئەوەش لەکاتێدایە، ماوەی نزیکەی مانگێکە پێدانی تاقیگەی نەخۆشخانە حکومییەکان بە کۆمپانیایەکی تایبەت ناڕەزایەتی لێکەوتووەتەوە، ئەگەرچی وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێم رەتی دەکاتەوە گرێبەستی لەوجۆرەیان کردبێت، بەڵام تەندروستیی سلێمانی و هەڵەبجە بە فەرمیی باسیان لە بوونی ئەو گرێبەستە کردووە و رەتیان کردووەتەوە.
لێپرسراوی بەشی مافی مرۆڤی رێکخراوی CPT رایگەیاندووە، بەهۆی بۆردومانی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی تورکیاوە لە سنووری زاخۆ پێشمەرگەیەک بریندار بوو.
کامەران عوسمان لێپرسراوی بەشی مافی مرۆڤی رێکخراوی CPT رایەگیاندووە، لە کاتژمێر ١١:٥٠ خولەکی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ، سوپای تورکیا لە یەکێک لەو بارەگا سەربازییە نوێیانەی کە لە ئۆپەراسیۆنی تەواوکاری چنگی قفڵ کە لە هاوینی ٢٠٢٤دا لە سنووری ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ دروستی کردبوون، ئۆتۆمبێلی پێشمەرگەیەکی لە لۆفەکانی زرێزە لە قەزای باتیفا بە ئامانج گرتوو و لە ئەنجامدا، پێشمەرگەکە بریندار بوو.
ئاماژەی بەوەشکردووە، ئۆتۆمبێلەکە لە نزیک بارەگایەکی پاسەوانی سنووری عێراقەوە بە ئامانجگیراوە و پێشمەرگە بریندارەکە ناوی (جاسم محەمەد)ـە و تەمەنی ٥٠ ساڵە، کە دانیشتووی پارێزگای دهۆکە و لە لیوای چوار- فەوجی دوو پێشمەرگەیە، لە کاتی گەڕانەوەی بۆ دەوام بە ئامانج گیراوە.
کامەران عوسان ئەوەشی خستووەتە روو، هەر ئەمڕۆ، تۆپخانەکانی سوپای تورکیا لە زنجیرە چیای زرێزەوە، خانووی هاوڵاتییەکی مەدەنیان بەناوی (نەجیب زێڕەنگەر) لە گوندی دێمکا بەئامانج گرتووە و تەقاندویەتییەوە.
ئەوەش لە کاتێکدایە، بۆردومانەکانی تورکیا رۆژانە بۆسەر خاکی هەرێمی کوردستان بەردەوامن و بەهۆیەوە دەیان هاوڵاتی شەهید و بریندار بوون.
شاخەوانێکی خەڵکی کرماشان لە بەرنامەیەکی سێ رۆژەدا بە سەر چیای کازبەک لە وڵاتی جۆرجیادا سەرکەوت.
رۆژی هەینی 24 ی 1ـی 2025، رەزا رەحمەتیان لە گەڵ دوو شاخەوانی ئێرانی، پاش سێ رۆژ هەوڵدان، بە سەر چیای 5047 مەتریی کازبەک لە وڵاتی جۆرجیادا سەرکەوت.
سەرکەوتن بە سەر چیای کازبەک کە بە ئێڤێرێستی بچووک ناسراوە، بە یەکێک لە سەختترین سەرکەوتنەکانی زستانە دادەنرێت و تا ئێستا پێنج کەسی ئێرانی بە سەر ئەو شاخەدا سەرکەوتنیان بە دەست هێناوە.
رەزا رەحمەتیان هەوروەها هاوینی رابردوو سەرکەوتنی خۆیی بۆ سەر لوتکەی مۆنبلان، وەک بەرزترین شاخ و لوتکەی ئەورووپا، پێشکەش بە رۆحی مام جەلال کردبوو.
بە هۆی سەرمای زۆر و بارودۆخی سەختی ناوچەکە، سەرکەوتنی زستانە بۆ سەر ئەم شاخ و لوتکەیە بە یەکێک لە سەختترین سەرکەوتنەکان دادەنرێت.
لوتکەی کازبەک لە وڵاتی جۆرجیا دەکەوێتە زنجیرە چیای قەفقازی گەورە، درێژییەکەی 1200 کیلۆمەتر و لە سێ بەش پێکدێت، بەشی رۆژئاوا لە دەریای رەشەوە تا ئێلبروس، بەشی ناوەڕاست لە ئێلبروسەوە تا لوتکەی کازبەک و بەشی رۆژئاوا لە کازبەکەوە تا لوتکەی شا داخ لە وڵاتی ئازەربایجان و لە کۆتاییدا درێژ دەبێتەوە بۆ دەریای خەزەر.
ئەمڕۆ 26ی 1ی 2025، 10 ساڵ بەسەر ئازادکردنی کۆبانێ لە دەستی چەکدارای داعشدا تێدەپەڕێت. دوای 10 ساڵ لە رزگاربوون لەو گروپە تیرۆرستییە هێشتا شەڕ یەخەی شارەکە بەرنادات و تورکیا چاوی تەماحیان لەسەر هەڵناگرێت.
دوای ئەوەی لە ساڵی 2014دا چەکدارانی داعش سەریان هەڵدا و موسڵیان داگیرکرد، بە ماوەیەکی کەم بەرەو کۆبانێ هەنگاویان نا، کە لەسەرەتادا هەوڵی داگیرکردنی 'گردی مشتەنور، ناوەندی چاند و هونەر، چوارگۆشەی ئەمنی و رێڕەوی مورشید پنار'یان دا، جگە لە رێڕەوی مورشید پنار، داعش دەستی بەسەر سێ شوێنەکەی دیکەدا گرت.
دواتر لە 15ی 9ی هەمان ساڵدا، بە ژمارەیەکی کەم لە شەڕڤانانەوە بەماوەی 20 رۆژ توانرا رێگا لە چەکدارانی داعش بگیرێت پێشڕەویی ئەنجام بدەن.
لە شەڕەکەدا شەڕڤانانی یەکینەکانی پاراستنی گەل 'یەپەگە' و یەکینەکانی پاراستنی ژن 'یەپەژە' بەرپەرچی هێرشەکانی چەکدارانی داعشیان دایەوە و هەنگاو بە هەنگاو بەرەوپێش چوون و شەڕی کۆڵان بە کۆڵانیان کرد، کە دواتر لە 18ی 12ی هەمان ساڵدا، رایانگەیاند، دەچنە قۆناغی سێ شەڕ لەگەڵ داعش و کۆبانێ رزگار دەکەن.
شەڕڤانان قۆناغی سێیەمیان لەژێر دروشمی "لە کەسایەتی جودی، ساریا، زنار و هەڤاڵانیان" دەست پێ کرد.
دواتریش بە بڕیاری پەرلەمانی كوردستان، هێزێكی پێشمەرگەی كوردستان بۆ هاوكاری شەڕڤانان و گەلی كورد لە رۆژئاوا، چوونە كۆبانی. وڵاتانی دەرەوەش دەستیان کرد بە هاوکاریکردنی شەڕڤانان و ناردنی پشتیوانی بۆیان.
لە ئازادکردنی کۆبانێدا ئارین میرکان بووە هێمای شەڕەکە
ئارین میرکان فەرماندەیەکی یەپەژە بوو، کە ناوی خۆی دیلار بوو، ئارین لە 5ی 10ی 2014دا لەپێاو رزگارکردنی هاوڕێکانی خۆی بە ژمارەیەک چەکداری داعشدا تەقاندەوە، کە یەکەم چالاکی لەو جۆرە بوو شەڕڤانان ئەنجامی بدەن.
ئارین لە گردی مشتەنوردا دژی داعش شەڕی دەکرد و دواتر بووە فەرماندەی گشتیی یەپەژە. وەک حاجی مەنسووری فەرماندەی ئەمنیی کۆبانێ باسی دەکات، شەڕڤانان ناچاربوون لە گردەکە بکشێنەوە، بەڵام ئارین لە پشتییانەوە مابووەوە و لەلایەن داعشەوە گەمارۆ درابوو، ئەویش بۆ رزگارکردنی هاوڕێکانی، ئەو گەمارۆیەی قۆستەوە و ئەو تەقەمەنیانەی تەقاندەوە کە بە جەستەیەوە بوون.
ئارین سەرەڕای ئەوەی دایک بوو و خاوەنی دوو منداڵ بوو، بەڵام لەپێناو رزگارکردنی هاوڕێکانیدا کە پێکەوە بۆ پاراستنی خاکەکەیان شەڕیان دەکرد، خۆی کردە قوربانی و دواتریش بووە هێمای ئازادکردنی کۆبانێ.
ئێستا پەیکەری ئارین لە ناوەندی کۆبانێدا دروستکراوە و وەک هێمایەکی بەرزی شارەکە و بەرخۆدان لێی دەڕوانرێت.
دواجار لە 26ی 1ی 2015 و دوای 39 رۆژ لە دەستپێکی قۆناغی سێیەم، زەنگی سەرکەوتن لێدرا و کۆبانێ لەژێر دەستی چەکدارانی گروپێکی تیرۆرستی گەورە ئازاد کران.
کۆبانێ سەربەرزە
لەو رۆژەدا شەڕڤانان دروشمی سەرکەوتنیان دەوتەوە و یەکدەنگ دەیانوت، "کۆبانێ غەمگین نییە، کۆبانێ سەربەرزە، کۆبانێمان ئازاد کرد".
زیانەکانی شەڕی داعش
لە شەڕی داعشدا کۆبانێ زیانی زۆری بەرکەوت، جگە لە ئاوارەبوونی سەدان هەزار کەس، بەپێی دوایین راپۆرتەکان، نزیکەی 80٪ی شارەکە وێران بوو، هێڵی ئاو و کارەبا بە تەواوی پەکی کەوت و نزیکەی نیوەی شەقام و رێگاوبانەکانی تێکچوون، هەروەها زیاتر لە 500 گوند وێران بوون و بە سەدان هەزار ئاژەڵ دزران و مرداربوونەوە.
ئەوە جگە لەوەی چيکدارانی داعش گوندەکانیان تاڵان کرد و بە سەدان ئامێر و ئۆتۆمبێلی جوتیارانیان لەگەڵ خۆیاندا برد.
دواتر لە 2018 و چوار ساڵ دوای ئازادکردنی کۆبانێ، لە ساڵیادی ئازادکردنیدا پاککردنەوەی تەواوی گوند و ناوچەکانی دەوروبەری کۆبانێ راگەیەنرا و کۆڵان بە کۆڵان و ماڵ بە ماڵی دەوروبەری کۆبانێش لە داعش پاک کرانەوە.
ئازادکردنی کۆبانێ لە دەستی داعش و بوێری شەڕڤانان بە جۆرێک بوو، دەنگدانەوەیەکی گەورەی هەبوو و دوابەدوای ئەو رووداوانە 1ی 11ی هەموو ساڵێک بە رۆژی جیهانیی کۆبانێ ناسێنراوە.
دوای 10 ساڵ رۆژئاوا و کۆبانێ ئارام نین و تورکیا چاوی تێی بڕیوە
کۆبانێ لە داعش پاککرایەوە، بەڵام هەر لەدوای داعش و تاوەکو ئەم ساتەش 10 ساڵ دوای ئەو روداوە؛ هێشتا کۆبانێ خاکەکەی ئارامی بەخۆوە نەدیوە و تورکیا چاوی تێی بڕێوە.
نەک تەنها کۆبانێ، خاکی رۆژئاوای کوردستان ئەو جێگەیەیە تورکیا ساڵ بە ساڵ هەرجارە و بە بیانوویەک هێرش دەکاتە سەری، هێشتا برینی کۆبانێ ساڕێژ نەببوو، لە ساڵی 2019دا تورکیا دەستی کرد بە هێرشکردنە سەر سەرێ کانی و گرێ سپی و چەند شارێکی دیکە، کە لە هێرشەکانیدا چەکی قەدەغەکراویشی بەکارهێنا.
تورکیا چەکی فۆسفۆڕی دژ بە کورد بەکارهێنا
لەدوای هێرشەکانی تورکیا چەندین رێکخراوی نێودەوڵەتی بە بەڵگەوە سەلماندیان کە تورکیا چەکی فۆسفۆڕی سپی لە هێرشەکانیدا بەکارهێناوە و بە سەدان کەس بەهۆی ئەو چەکە کیماییە قەدەغەکراوانەوە بە سەختی برینداربوون و گیانیان لەدەستدا.
ئەمساڵیش لە ساڵیادی رزگارکردنی کۆبانێدا کۆنسەی بەڕێوەبەریی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان 'کەنەکە' رایگەیاندووە، "دەوڵەتی تورکیا تۆڵەی داعش لە خەڵکی رۆژئاوا دەکاتەوە و ئەو کارەی لە رێگەی داعشەوە نەیتوانی بیکات، دەیەوێت خۆی ئەنجامی بدات، ئامانجی سەرەتا کۆبانێ و پاشان هەموو دەستکەوتەکانی شۆڕشی ڕۆژئاوایە".
ئاماژەی بەوەشکردووە، "ئەمڕۆ پرۆسەیەکی هاوشێوەی کۆبانێ لەبەردەمماندایە، پێویستە وەک 10 ساڵ لەمەوبەر کۆبانێ و شۆڕشی رۆژئاوا بپارێزین. بەرگریکردن لە رۆژئاوا بەرگریکردنە لە کوردستان".
هێشتا رۆژانە تورکیا لە هێرشکردنە سەر هاوڵاتیانی مەدەنی لە رۆژئاوا بەردەوامە و بەهۆی هێرشەکانی تورکیاوە رۆژانە دەیان بریندار و گیانلەدەستدان دەکەونەوە، یەکێک لەو هێرشانەش کە هەفتەی رابردوو لەکاتی هەڵپەڕکێ و خۆشی دەربڕینی کورداندا هێرشی راستەوخۆی کردە سەر بەنداوەکە.
لە 19ی ئەم مانگەشدا، ساڵح موسلیم ئەندامی دەستەی سەرۆكایەتیی پارتی یەكێتی دیموكرات "پەیەدە" رایگەیاند، توركیا و چەكدارانی هاوپەیمانیی هەوڵدەدەن بەنداوی تشرین و شاری مەنبج داگیر بكەن، ئامانجی سەرەكیی توركیا لە پشتیوانیی سەربازیی و ئاسمانیی بۆ چەكدارانی سوری بە ئامانجی داگیركردنی كۆبانێیە.
نرخی کارەبای موەلیدەی سیتییەکان دیاری کرا و بەپێی راگەیەنراوی کارەبای سلێمانی، بۆ هەر کیلۆواتێک 272 دینار دیاری کراوە.
کارەبای سلێمانی رایگەیاندووە، لیژنەی باڵای دیاریکردنی نرخی کارەباى کۆمەڵگەکانى نیشتەجێبوون 'سیتییەکان' کۆبوونەوە و تیایدا نرخی کارەبای موەلیدەیان دیاری کرد.
ئاماژەی بەوەشکرد، بۆ مانگی کانوونی دووەم، نرخی یەک کیلۆوات کارەبا بە 272 دینار دیاری کراوە.
ئەوەش هاتووە، نرخەکە بەگوێرەی نرخی گاز لە بازاڕ و ئەو توێژینەوەیەی بۆ خەرجی موەلیدەی ستییەکان ئامادەکراوە، دیاری کراوە.
کارەبای سلێمانی دەشڵێت، پێویستە سەرجەم ستیيەکانی سنووری پارێزگای سلێمانی پابەندبن بە نرخەکەوە، بەپێچەوانەوە ئەگەر زیاتر لەو نرخە وەربگرن رووبەڕووی رێکاری یاسایی دەکرێنەوە.
لە هەرێم موەلیدە ئەهلییەکان هاوشانی کارەبای نیشتیمانی، کارەبا بۆ ماڵان دابین دەکەن و بەشێک لە کۆمەڵگەکانی نیشتەجێبوونیش هاوشێوەی گەڕەکەکان، هەردوو کارەبای نیشتیمانی و موەلیدەیان هەیە و بە نۆرە کارەبایان پێدەدرێت.
پۆلیسی راپەڕین بڵاویکردووەتەوە، شەوی رابردوو چوار کەس بە برینداری گەیەنراونەتە نەخۆشخانە کە دواتر یەکێکیان گیانی لەدەستداوە، پەیامنێری کوردسات نیوزیش دەڵێت، سەرەتا بووەتە دەمەقاڵێیان.
پۆلیسی راپەڕین بڵاویکردووەتەوە، کاتژمێر ١ی شەوی رابردوو، چوار کەس کە دووانیان مێردمنداڵ بوون بە برینداری گەیەنراونەتە نەخۆشخانەی گشتیی رانیە، کە شوێنەواری فیشەک بە جەستەیانەوە بووە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو چوار کەسە سەرجەمیان لە رەگەزی نێر بوون، کە دوو مێردمنداڵەکە یەکیان بەناوی (د، ج، ئـ) لەدایکبووی ساڵی ۲۰۰۷ و خوێندکار بووە، یەکێکی دیکەیان بە ناوی (ب، م، ئـ) لەدایکبووی ساڵی ۲۰۰۹ و بەهەمان شێوە خوێندکار بووە.
دوو گەنجەکەی دیکەش یەکیان بەناوی (ژ، ئـ، ک) لەدایکبووی ساڵی ۲۰۰٤ و ئەوەی دیکەش بەناوی ( بــ، ف، ک) لەدایکبووی ساڵی ۲۰۰٤، کە کاسبکار بوون.
پۆلیسی راپەڕین نووسیویشییەتی، سێ لە بریندارەکان چارەسەریی سەرەتاییان بۆ کراوە، بەڵام بەهۆی سەختی برینەکانیانەوە رەوانەی نەخۆشخانەکانی سلێمانی کراون، بەڵام دواتر یەک لە بریندارەکان بە ناوی (ژ. ئـ. ک) بەهۆی سەختی برینەکەیەوە لە رێگادا گیانی لەدەستداوە.
ئەوەش هاتووە، لەئێستادا تۆمەتبارەکانی دیکە راگیراون و لێکۆڵینەوە لە رووداوەکە دەستی پێکردووە.
پەیامنێری کوردسات نیوزیش لەبارەی رووداوەکەوە باسی لەوەکرد، ئەو چوار کەسە سەرەتا بووەتە دەمەقاڵێیان.
کارەبای سلێمانی رایگەیاند، ئەو دوکانانەی دەکەونە سەر چوار شەقامی سەرەکی ناوبازاڕی سلێمانی رۆژانە کارەبایان دەبڕێت.
بەڕێوەبەرایەتی گشتیی کارەبای سلێمانی رایگەیاندووە، ئاگاداری هاوبەشانی كارەبای ناوبازاڕ لە شەقامەکانی ئۆرزدی، سابونکەران، ئەسحابە سپی و کاوە دەکەنەوە، كە كارەباكانیان دەكەونە سەر فیدرەكانی 306، 310، 316، 33، 33م، 34، 34م، 38 وێستگەی گۆڕینی كارەبای ناوەندی شار و وێستگەی مەڵكەندی، کارەباکانیان دەبڕێت.
ئاماژەی بەوەشکردووە، بڕینی کارەباکانیان بەهۆی كاركردنی تیمەكانی پێوەری زیرەكە، کە کارەباکانیان بۆ دەگۆڕن بۆ پرۆژەی رووناكی.
دەشڵێت، ئەو دووکانانە رۆژانە لە كاتژمێر 8:00ی بەیانی بۆ 4:00ی پاشنیوەڕۆ كارەبای نشتیمانیان نابێت، تاوەکو كارەكانی پرۆژەكە تەواو دەبێت .
فەرماندەیی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات راگەیاند، كۆبانێ تەنها سەركەوتنێكی سەربازی نەبوو، بەڵكو گۆڕانكاری ستراتیژی و سونبولی ئازادی و رێز و یەكڕیزی بوو.
مەزڵوم كۆبانێ فەرماندەیی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات ناسراو بە هەسەدە لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس رایگەیاند، لە ساڵیادی رزگاركردنی كۆبانێ لە دەستی رێكخراوی تیرۆرستی داعش ئەم سەركەوتنە گەورەیە لەبیرناكرێت كە بە قوربانیدانی قارەمانەكان بەدەستهات و بووە چرایەكی هیوا بۆ هەموو سوورییەكان.
دەشڵێت، كۆبانێ تەنها سەركەوتنێكی سەربازی نەبوو، بەڵكو گۆڕانكارییەكی ستراتیژی و سونبولی ئازادی و رێز و یەكگرتوویی بوو.
وتیشی، بەردەوامن لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر بە هاوبەشی لەگەڵ هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە كاتێكدا هەوڵی بنیاتنانی سوریایەكی سەلامەت و سەقامگیر دەدەن و ئەو رێگایەی سەركەوتن كە لە كۆبانیەوە دەستیان پێكرد، بەرەو ئایندەیەكی باشتر بۆ گەلەكەیان بەردەوام دەبن.