کوردستان
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پرسەنامەیەکی بەهۆی کۆچی دوایی پاپای ڤاتیکان بڵاوکردەوە و رایگەیاند، هاوبەشی ئازاری لەدەستدانی کەسایەتییەکین هەموو ژیانی خستبووە خزمەت مرۆڤایەتی و پێکەوەژیان و بەخشندەیی.
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پرسەنامەیەکی بەهۆی کۆچی دوایی پاپای ڤاتیکانەوە بڵاوکردەوە و رایگەیاندووە، "لە دڵەوە نیگەران و خەمبارین بە کۆچی دوایی قهداسهتی پاپای ڤاتيكان، پاپا فرانسیس. بۆ ئەم خەمە پرسە و سەرەخۆشی خۆمان دەگەیەنینە تەواوی برا مەسیحییەکانمان لە کوردستان، عیراق و جیهان".
ئاماژەی بەوەشکردووە، "لە گەڵیاندا هاوبەشی ئەم ئازارەین بۆ لەدەستدانی کەسایەتییەک کە هەموو ژیانی خستبووە خزمەتی مرۆڤایەتی و پێکەوەژیان و بەخشندەیی نێوان گەلان".
ئەوەشی خستووەتە روو، "پاپا فرانسیس هەمیشە دەستێکی خێربوو بۆ برایەتی، بیروباوەڕە ئاشتیخوازەکانی لە دوای خۆشی بۆ مرۆڤایەتی دەمێنێتەوە".
ئەمڕۆ دووشەممە، 21ی نیسان، پاپا فرانسیس، پاپای ڤاتیکان لە تەمەنی 88 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.
خانمی یەکەمی عیراق پرسەنامەیەکی بەهۆی گیانلەدەستدانی پاپای ڤاتیکان بڵاوکردەوە و رایگەیاندووە، ئەو رابەرە رۆحییە بوو ژیانی خۆی تەرخان کرد بۆ ئاشتی و لێبوردەیی ئایینیی.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق پرسەنامەیەکی بەهۆی گیانلەدەستدانی پاپای ڤاتیکان بڵاوکردەوە و رایگەیاندووە، "دڵسۆزانەترین پرسە و سەرەخۆشی لە مەسیحییەکانی جیهان، بەتایبەت کاسۆلیکییەکان دەکەم بۆ لەدەستدانی ئەو رابەرە رۆحییەی ژیانی خۆی تەرخان کرد لەپێناو ئاشتی و لێبوردەیی ئایینییدا".
ئاماژەی بەوەشکردووە، سەردانە مێژووییەکەی بۆ عێراق لە ساڵی 2021دا دەستپێشخەرییەکی بەهێز بوو بۆ پشتیووانی و هیوا، هەروەها گەواهیدەری پابەندبوونی بوو بە گفتوگۆی نێوان ئایینەکان.
ئەوەشی خستووەتە روو، "تێکۆشانی لەپێناو ئەم بنەمایانەدا رێزێکی زۆری ئایینزا جیاوازەکانی پێبەخشی".
ئەمڕۆ پاپا فرانسیس، پاپای ڤاتیکان لە تەمەنی 88 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.
بەرپرسی ئۆفیسی راگەیاندنی دەم پارتی رایگەیاند، وەفدی دەم پارتی بۆ چاوپێکەوتن لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجەلان بەرەو ئیمڕاڵی بەڕێکەوت.
باسی لەوەشکرد، وەفدەکە لە پەروین بوڵدان و فایەق ئۆزگوری پارێزەر پێکدێت.
کەشناسیی هەرێم پێشبینی نوێی بۆ کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێ بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، تاوەباران دەست پێ دەکات و خێرایی با زیاد دەکات.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ دووشەممە، ئاسمان نیمچەهەور دەبێت و لە ناوچە شاخاوییەکان هەندێک کات هەوری تەواو دەبێت، هەروەها لە ناوچە سنوریەکانی باکور ئەگەری کەمێک تاوەباران هەیە.
ئەوەش هاتووە، سبەینێ سێشەممە، ئاسمان لەنێوان هەور و نیمچەهەوردا دەبێت لەگەڵ کەمێک تاوەباران لە ناوچە سنوریەکانی باکور و رۆژهەڵات.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی، ئەمڕۆ خێرایی با لەنێوان 10 بۆ 20 کیلۆمەتردا دەبێت لە سەعاتێکدا، هەندێک کاتیش دەگاتە سەروو 30 کیلۆمەتر.
کەشناسی باسی لەوەشکردووە، ئەمڕۆ پلەکانی گەرما هاوشێوەی دوێنێ دەبن و سبەینێ کەمێک نزم دەبنەوە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بۆ سبەینێ بەم جۆرە دەبن:
هەولێر : 32 پلەی سیلیزی
سلێمانی : 27 پلەی سیلیزی
دهۆک : 28 پلەی سیلیزی
کەرکوک : 33 پلەی سیلیزی
زاخۆ : 27 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 27 پلەی سیلیزی
سۆران : 25 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران : 20 پلەی سیلیزی
گەرمیان :34 پلەی سیلیزی
سەرۆک بافڵ: چارەسەری ئاشتییانەی کێشەکان باشترین بژاردەیە بۆ گەیشتن بە رێککەوتن
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازی لە عەلی ئەکبەر ساڵحی، وەزیری پێشووتری دەرەوەی کۆماری ئیسلامیی ئێران کرد.
لە دیدارێکدا باس لە پەیوەندییە دۆستانە و لە مێژینەکانی هەردوولا لە سەرجەم بوارەکاندا کرایەوە لە چوارچێوەی پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان.
لە کۆبوونەوەکەدا دۆخی سیاسی و ئەمنیی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست تاوتوێکرا و جەخت لە هەماهەنگی و هاریکاریی هەموو لایەنەکان کرایەوە لەپێناو پاراستنی سەقامگیری و ئارامی و دوورخستنەوەی ناوچەکە لە گرژییەکان.
سەرۆک بافڵ بە گەشبینییەوە لە گفتوگۆکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران و ئەمریکای رووانی و هیوای خواست ئەمە سەرەتایەکی گرنگ بێت بۆ زاڵبوون بەسەر ئاڵنگارییەکان و جەختیکردەوە کە چارەسەری ئاشتییانەی کێشەکان باشترین بژاردەیە بۆ گەیشتن بە رێککەوتن و لێکتێگەیشتن لەسەر پرسەکان.
لای خۆشییەوە، عەلی ئەکبەر ساڵحی بە رێزەوە ئاماژەی بە رۆڵی گرنگی سەرۆک مام جەلالدا لە بنیادنانی پەیوەندییەکی بەهێز لە نێوان هەردوولا و خۆشحاڵی خۆشی دەربڕی کە ئەمڕۆ یەکێتی بەهەمان سیاسەت و پێگەیەکی بەهێزەوە درێژە بە کاری خۆی دەدات.
توركیا چەند ناوچەیەكی سنوری ئامێدی بۆردومان و تۆپباران كرد و رێكخراوێكیش دەڵێت تەنها ئەمڕۆ 53 هێرش كراوەتە سەر ئەو ناوچەیە.
سوپای توركیا دوو رۆژە هێرشەكانی بۆ سەر ناوچەكانی گارە و مەتینا و ژمارەیەك گوندی سەر بە قەزای ئامێدی لە پارێزگای دهۆك چڕكردوەتەوە.
رێكخراوی سی پی تی ئەمریكیش بڵاویكردەوە، هەینی و شەممە سوپای توركیا لە رێگەی هەلیكۆپتەر و تۆپخانەكانیەوە هێرشی كردووەتەسەر چەند گوندێكی قەزای ئامێدی و ناوچەكانی نزیك چیای مەتینا و گارە و بە چڕی تۆپبارانی كردوون.
بە پێی زانیارییەكانی سی پی تی لە ماوەی دوو رۆژی رابردوودا سوپای توركیا 155 جار هێرشی كردووەتەوە سەر 12 گوندی سنوری ناوچەكانی گارە و مەتینا و ترس و دڵڕاوكێی زۆری لە ناوچەكە دروستكردوە.
بڕیارە رۆژی سێشەممە وەفدێكی تەكنیكی وەزارەتی دارایی هەرێم سەردانی بەغداد بكات و لیستی مووچەی مانگی چواریش رادەستی وەزارەتی دارایی عیراق بكات.
سەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی هەرێم بە كوردسات نیوزی راگەیاند، بڕیارە رۆژی سێشەممەی داهاتوو وەفدێكی تەكنیكی وەزارەتی دارایی سەردانی بەغداد بكات و لیستی موچەی مانگی چواریش رادەستی وەزارەتی دارایی عیراق دەكات.
ئەو سەرچاوەیە وتیشی، لیستی موچەی مانگی چوار لەسەر بنەمای مانگی رابردوو بەبێ كێشە ئامادەكراوە، ئەگەر هیچ گرفتێكی نوێ نەیەتە پێش، لە زوورترین كاتدا مووچە رەوانەی هەرێم دەكرێت.
بۆ تاوتوێكردنی هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێمی كوردستان، كۆبوونەوەیەكی سێ قۆڵی لەنێوان هەولێر و بەغداد و كۆمپانیا نەوتییەكان بەڕێوەچوو.
هەردوو وەفدی حكومەتی عیراق و هەرێمی كوردستان لە هەولێر لەگەڵ كۆمپانیا نەوتییەكان لە هەرێم كۆبوونەوە بۆ گفتوگۆكردن لەبارەی دەستپێكردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێمی كوردستان.
ئومێد سەباح سەرۆكی دیوانی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم رایگەیاند، لە كۆبوونەوەكەدا باس لە كار و چالاكیی كۆمپانیاكانی وەبەرهێنانی نەوت كراوە و بۆچوونی كۆمپانیاكانی وەبەرهێنی نەوتیش لەوبارەیەوە وەرگیراوە.
ئەوەش لەكاتێكدایە، بڕیاربوو رۆژی شەممە نوێنەرانی وەزارەتەكانی نەوتی عیراق و سامانە سروشتییەكانی هەرێم و كۆمەڵەی پیشەسازیی نەوتی كوردستان ناسراو بە ئەپیكور لە بەغداد كۆببنەوە بە ئامانجی گەیشتن بەرێككەوتن و هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێم، بەڵام كۆبوونەوەكە دواخرا.
لە سنوری بەردەڕەش لە روباری خازردا گەشتیارێکی تەمەن 23 ساڵ خنکا، لەئێستاشدا تەرمەکەی رەوانەی نەخۆشخانەی فریاکەوتنی بەردەڕەش کراوە.
لەو بارەیەوە ئیبراهیم فەریق، بەرێوەبەری بەرگری شارستانی ئاکرێ بە کوردسات نیوزی راگەیاند، دوای نیوەڕۆی ئەمرۆ گەشتیارێکی ناحیەی بەرتلە بە ناوی "زەید عەلی" تەمەن 23 ساڵ لە روباری خازردا خنکا و لەئێستادا تەرمەکەی رەوانەی نەخوشخانەی فریاکەوتنی بەردەڕەش کراوە.
بەرێوبەری بەرگری شارستانی ئاکرێ ئەوەشی خستەروو، لە سەرەتای ئەم ساڵ یەکەم حالەتی خنکانە لە سنوری بەرێوبەرایەتییەکەیان توماردەکرێت.
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەبۆنەی هاتنی جەژنی قیامەی مەسیحیەکانەوە پەیامێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، هیوادارم ئەم بۆنەیە، ببێتە مایەی تەبایی و برایەتی زیاتر لە نێوان سەرجەم نەتەوە و پێکهاتەکانی وڵاتەکەماندا و وێنای هەرێمەکەشمان کە هەمیشە مەڵبەندی پێکەوەژیانی ئایینی و نەتەوەیی و پێکهاتە جیاوازەکان بووە.
دەقی پەیامەکەی سەرۆک بافڵ...
بەبۆنەی جەژنی هەستانەوە (قیامە)ـی حەزرەتی مەسیح (سڵاوی خودای لێبێت ) پیرۆزبایی گەرم لە سەرجەم خوشک و برایانی کریستیان دەکەم و ئاواتەخوازم لە کەشێکی ئارام و شادیدا ئەم جەژنە بەڕێبکەن.
هیوادارم ئەم بۆنەیە، ببێتە مایەی تەبایی و برایەتی زیاتر لە نێوان سەرجەم نەتەوە و پێکهاتەکانی وڵاتەکەماندا و وێنای هەرێمەکەشمان کە هەمیشە مەڵبەندی پێکەوەژیانی ئایینی و نەتەوەیی و پێکهاتە جیاوازەکان بووە جوانتر و گەشاوەتری بکەین.
جەژنتان پیرۆز و هەر شادبن.
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، پرسەنامەیەک ئاراستەی بنەماڵەی شێخ سمایل بەگ شێخ تەقیەدین سورچی دەکات.
دەقی پرسەماکە
بەڕێزان بنەماڵەی سەربەرزی هەڤاڵ شێخ سمایل بەگ شێخ تەقیەدین سورچی
بەداخ و خەمێکی زۆرەوە هەواڵی کۆچی دوایی هەڤاڵی ئازیزمان شێخ سمایل بەگ شێخ تەقیەدین سورچی کەسایەتی دیاری دەڤەری بادینان و تێکۆشەری کوردایەتیمان پێگەیشت.
بۆ ئەم خەمە پرسەو سەرەخۆشی ئاڕاستەی ئێوە و خانەوادە و کەسوکاری بەرێزتان دەکەم و هاوبەشی ماتەمتانم.
لەخوای گەورە داواکارین گیانی کۆچکردوو بە بەهەشتی بەرین شادبکات، ئارامی و سەبووری بە هەموولایەک ببەخشێت.
دڵسۆزتان
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
پۆلیسی راپەڕین: ئەو تۆمەتبارەی لە پرسەیەکدا حەوت ملیۆن دیناری دزیبو دەستگیرکرا
پۆلیسی راپەڕین بڵاوی کردەوە کە بە تاوانی دزینی بڕێکی زۆر پارە لە هاووڵاتیەک تۆمەتبارێکیان دەستگیرکردوە.
بەپێی راگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی راپەڕین، لە 15ـی نیسانی 2025 هاووڵاتییەک کە دانیشتووی دەرەوەی سنووری ئیدارەی راپەڕینە، بۆ بەشداریکردن لە پرسەیەک سەردانی شاری رانیەی کردووە، بەڵام لەلایەن کەسێکەوە بڕی سێ هەزار دۆلاری ئەمریکی و حەوت ملیۆن دیناری عیراقی لەناو ئۆتۆمبێلەکەی لێدزراوە.
هێزەکانی پۆلیس لە ماوەیەکی کەمتر لە 24 کاتژمێردا توانیان ناسنامەی تۆمەتبارەکە ئاشکرا بکەن کە دەرکەوت لە دایکبووی ساڵی 1985ـە و خەڵکی شاری رانیەیە، بەڵام لە دەرەوەی وڵات دەژی.
راگەیاندنی پۆلیسی راپەڕین ئاماژەی بەوەشکرد کە تۆمەتبارەکە دانی بە تاوانەکەیدا ناوە و لە کاتی دەستگیرکردنیشیدا دەست بەسەر بڕێک لە پارە دزراوەکەدا گیراوە.
هەروەها لە راگەیاندنەکەدا ئاشکراکراوە کە تۆمەتبار پێشینەی تاوانی هەیە و پێشتر دوو جار بە تۆمەتی دزیکردن سزادراوە و فەرمانی دەستگیرکردنی هەبووە.
قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێم بەبۆنەی هاتنی جەژنی قیامەتی مەسیحەکانەوە پەیامێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، كریستیانەكان مێژوویەكی دێرینیان لە كوردستاندا هەیە. هەربۆیە پارێزگاریكردن لەو پێکهاتە رەسەنە و قوڵترکردنەوەی پێكەوەژیان ئەرکی لە پێشینەی هەموو لایەکمانە.
لە پەیامەکەدا قوباد تاڵەبانی دەڵێت، بە بۆنەی هاتنی جەژنی قیامەتی مەسیحەوە گەرمترین پیرۆزبایی لە خوشک و برایانی کریستیان لە کوردستان و عێراق و هەموو جیهان دەکەم و هیوای جەژنێکی پڕ لە خۆشی و ئارامییان بۆ دەخوازم.
راشيگەیاند، كریستیانەكان چ وەك پێکهاتەیەکی ئایینی و چ وەک گرووپە ئیتنیکییەكانیان بەشێكن لە جوانییەكانی فرەیی لە ناوچەكە و مێژوویەكی دێرینیان لە كوردستاندا هەیە. هەربۆیە پارێزگاریكردن لەو پێکهاتە رەسەنە و قوڵترکردنەوەی پێكەوەژیان ئەرکی لە پێشینەی هەموو لایەکمانە.
لە سلێمانی رێكاری پێویست بۆ رێگریكردن لە بڵاوبونەوەی تای خوێنبەربون گیراوەتەبەر و تا ئێستا هیچ حاڵەتێكی توشبون بە نەخۆشییەكە تۆمار نەكراوە .
د. سامان عومەر پزیشكی ڤێتەرنەری پێشكەوتوو لە كوشتارگەی سلێمانی بە كوردسات نیوزی راگەیاند ، لە چوارچێوەی ئەو رێكارانەی بۆ رێگریكردن لە بڵاوبونەوەی تای خوێنبەربون گرتویانەتەبەر ، رۆژانە پیش سەربڕین و دوای سەربڕین پشكنین بۆ ئاژەڵەكان دەكەن و هەر ئاژەڵێكیش گومانی توشبونی بە تای خوێن بەربون لێبكرێت سەر نابڕێت، تا دوای ئەوەی چارەسەری تەواو وەردەگرێت و دڵنیا دەبنەوە لەوەی كە نەخۆشییەكەی نەماوە.
داواشی كرد هاوڵاتیان گۆشت لەسەر شەقامەكان و گۆشتی بێ مۆر نەكڕن و لە كاتی لێنانیشیدا رێكاری پێویستی پاكو خاوێنی بگرنەبەر و تا رادەیەكی زۆر باش گۆشتەكە بكوڵێندرێـت .
بەپێی سەرچاوە تەندروستییەكانیش ، تا ئێستا لە سلێمانی هیچ حاڵەتێكی توشبون بە تای خوێنبەربون تۆمار نەكراوە .
بە تۆمەتی تێكدانی ئاسایش، دادگای سنە سزای پێنج ساڵ زیندانیی بەسەر مامۆستایەكی كوردیدا سەپاند.
رێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو بڵاویكردۆتەوە ، ئەو مامۆستایە ناوی "سروە پور محەمەدیە" و یەكێكە لە مامۆستایانی خۆبەخشی زمانی كوردی و ساڵی 2023 لە لایەن لقی 1ی دادگای شۆڕشی سنە بە تۆمەتی "پێكهێنانی گروپ بۆ تێكدانی ئاسایش" سزای 10ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندراوە ،بەڵام ساڵی ڕابردوو لە لایەن دادگاوە پێداچوونەوە بۆ سزاكەی كراوە و بۆ 5 ساڵ كەمكراوەتەوە.
رۆژی شەممەش پاش بانگكردنی بۆ لقی جێبەجێكردنی سزاكانی شاری سنە، دەستبەسەر كراوە و بۆ بەشی ژنانی زیندانی ناوەندیی سنە گواستراوەتەوە.
دیداری تایبەتی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ کوردسات نیوز پەخشرا، تێیدا باسی لە پرسە ناوخۆیی و جیهانییەکان کرد.