لیژنە هاوبەشەکانی قایمقامیەتی رانیە رایانگەیاند تەنیا لەمانگی رەمەزاندا 47 شوێن پسوڵەی سەرپێچیان بۆ کراوە و 33 شوێنی بازرگانی داخراون

کارزان سلێمان، سەرۆکی لێژنە هاوبەشەکانی قایمقامیەتی رانیە ئاماری چالاکییەکانی ئەم لیژنانەی لە ماوەی مانگی پیرۆزی رەمەزاندا خستەرو.

بەپێی لێدوانەکانی کارزان سلێمان، لە ماوەی مانگی رەمەزاندا، لیژنەکان 47 پسوڵەی سەرپێچیان بۆ شوێنە بازرگانییەکان دەرکردووە، هەروەها 420 شوێنیشیان بە شێوەی فەرمی ئاگادار کردووەتەوە.

سەرۆکی لێژنە هاوبەشەکان رایگەیاند کە "33 شوێنی بازرگانیمان بەهۆی سەرپێچی یاساکانەوە داخستووە، هەروەها توانیومانە زیاتر لە 45 تۆن ماددەی خۆراکی بەسەرچوو دەستی بەسەردا بگرین."

کارزان سلێمان ئاماژەی بەوەش کرد، کە بەهۆی مەترسییەکانیان لەسەر ژیانی هاوڵاتیان، "سەرجەم ئەو یارییە ئاگرینانەی کە بەبۆنەی جەژنەوە دەفرۆشرێن" قەدەغە کراون.

لە درێژەی قسەکانیدا، سەرۆکی لێژنەکان ئاشکرای کرد کە "1925 سەردانی شوێنە بازرگانییەکانمان لە ماوەی مانگی رەمەزاندا ئەنجام داوە، بۆ 44 شوێن پسوولەی پێبژاردنمان دەرکردووە کە بەهای گشتییان چوار ملیۆن و 270 هەزار دینار بووە." 

کارزان سلێمان لە کۆتایی لێدوانەکانیدا رایگەیاند کە "چوار شوێنیش بەهۆی سەرپێچی بەردەوامیانەوە روبەروی دادگا کراونەتەوە."

 وەزارەتی کارەبا لە رۆژانی جەژندا 18 تا 20 سەعات کارەبا بە هاووڵاتیان دەدات.

وەزارەتی کارەبای حکومەتی هەرێمی کوردستان لە هەژماری فەیسبوکی رەسمی خۆی رایگەیاندووە، لە رۆژانی جەژنی رەمەزانی پیرۆزدا 18 تا 20 سەعات كارەبا بەهاووڵاتیان دەدرێت.

لە راگەیەندراوەکەشدا هاتووە، لەهەر سێ رۆژی جەژنی رەمەزانی پیرۆز بەپشتبەستن بە نزیكەی 4000 مێگاوات كارەبا رۆژانە 18 تا 20 سەعات كارەبا بەهاووڵاتیان دەدرێت، هاوكات زیاتر لە 7000 كرێكارو فەرمانبەری كارەبا لە بەڕێوەبەرایەتییەكانی كۆنترۆڵی كارەبای هەرێم و كۆنترۆڵی كارەبای پارێزگاكان و وێستگەكانی بەرهەمهێنان و گواستنەوە و دابەشكردنی كارەبا و سیانەكان و پۆلیسی كارەبا لەسەرجەم پارێزگاو ئیدارە سەربەخۆكانی هەرێم بە شێوەی ئیشكگریی لە خزمەتی هاووڵاتیاندا دەبن.

لە پشووی رۆژانی نەورۆزدا ژمارەیەكی زۆری گەشتیار رویان لە رۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران كردوە و لێپرسراوێكیش دەڵێت، تەنها لە مەرزی باشماخەوە زیاتر لە 20 هەزار گەشتیار چوونەتە پارێزگای سنە.

مەنسور مێهرزاد بەڕێوەبەری گەشتیاریی و كاری دەستیی پارێزگای سنە رایگەیاند، تەنها لە  پشوەكانی نەورۆز و لە ماوەی 12 رۆژدا، 22 هەزار و 486 كەس لە هەرێمی كوردستان و شارەكانی عیراقەوە لە رێگەی مەرزی باشماخەوە رویان لە رۆژهەڵاتی كوردستان و شارەكانی ئێران كردوە.

بە وتەی مێهرزاد هاتنی گەشتیاران لە رێگەی مەرزی باشماخەوە بە رێژەی 38% بەراورد بە ساڵی رابردوو زیادیكردوە و ئەوەش ئاماژەیەكە بۆئەوەی لە ئەمساڵدا ژمارەی گەشتیاران بۆ رۆژهەڵاتی كوردستان و شارەكانی ئێران بەشێوەیەكی بەرچاو بەرز دەبێتەوە.

کارکردن لە شەقامی 100 مەتری سلێمانی بەردەوامە و تێکردنی کۆنکرێت لە یەکتربڕی ژمارە 11ی شەقامەکە دەستیپێکرد.

سەرۆکایەتی شارەوانی سلێمانی ئەم وێنانەی بڵاوکردوەتەوە: سەعات سێی سەر لەبەیانی تێکردنی کۆنکرێت لە یەکتربڕی ژمارە یانزەی شەقامی 100 مەتری دەستیپێکرد.

ئاماژەی بەوەشکردوە، یەکتربڕەکە دەکەوێتە تاسڵوجە دەبێتە گەورەترین یەکتربڕ لە شاری سلێمانی کە بەشێوەی دایڕێکشناڵ دیزاین کراوە بە سێ ئاستی بەرزی، لە چوار پرد پێکهاتووە (A,B,C,D).

شارەوانی سلێمانی راشیگەیاندوە، پردی D کە لە ئاڕاستەی سلێمانی بۆ کەرکوک گەڕانەوەیە بۆ ئاڕاستەی سلێمانی، بەدرێژایی ١٠٥ مەتر و پانی ١٤ مەتر.

ئەوەشی خستوەتەڕوو، دوای چێککردنەوەی هەموو لایەنە تەکنیکی و ئەندازیاریەکانی لە رۆژی هەینیدا، ئەمشەو لە 29ی 3 لە سەعات 3ی شەو دەستکرا بە تێکردنی کۆنکرێت، کە سەروو 1000 مەتر سێجا دەبێت و نزیکەی ١٢ سەعات دەخایەنێت.

شەقامی 100 مەتریی سلێمانی حەوت یەکتربڕ، پێنج ئەندەرپاس، یەک ئۆڤەرپاس.

ئەپیكۆر رایدەگەیەنێت: وەزارەتی نەوتی عیراق ئامادە نییە گفتوگۆ لەسەر چارەسەركردنی كێشەكانی هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێم بكات.

كۆمەڵەی پیشەسازیی نەوتی كوردستان ناسراو بە "ئەپیكور" لە رایگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردوە، كۆمپانیا نێودەوڵەوتییەكانی نەوت و حكومەتی هەرێم بە نیازێكی پاكەوە لەگەڵ حكومەت و نوسینگەی سەرۆك وەزیرانی عیراق، دەستیان بە گفتوگۆ كرد بۆ گەیشتن بە بڕیارێكی تایبەت بە دەستپێكردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێمی كوردستان كە گونجاوبێت، لەگەڵ رێككەوتنە یاساییەكان و بودجەی عیراق، بەڵام بۆیان رونبووەتەوە، وەزارەتی نەوتی عیراق ئامادەنییە گفتوگۆ لەسەر چارەسەرێك بكات و رێز لە گرێبەستی كۆمپانیاكان بگرێت.

راشیگەیاندوە، عیراق هەوڵدەدات رێگەیەك بگرێتەبەر، بەشێوەیەكی تاكلایەنە جێگرەوەیەك بۆ چوارچێوە یاساییەكە و گرێبەستە بەركارەكانیان لەگەڵ حكومەتی هەرێم دابنێت، بەڵام تا پابەندبوون لە حكومەتی عیراقەوە نەبێت، ئامادەنین دەست بە هەناردەكردنەوەی نەوت بكەن.

لە چوارچێوەی جێبەجێكردنی پرۆژەی روناكی كاركردنی 600 مۆلیدەی ئەهلی وەستێنراوە و هاووڵاتیانیش نیگەرانن لە زۆری پارەی كارەبا.

وەزارەتی كارەبای هەرێم رایگەیاند، لە درێژەی جێبەجێكردنی پرۆژەی روناكی بۆ دابینكردنی كارەبای 24 سەعاتی، پرۆژەكە بۆ شەش گەڕەكی تری هەولێر دابیندەكرێت.

ئاماژەی بەوەشكردوە، تائێستا لە هەولێر 26 گەڕەك و 346 هەزار هاووڵاتی لە پرۆژەی روناكی سوودمەندبوون، لە سەرتاسەری هەرێمیش 415 هەزار هاووڵاتی كارەبای 24 سەعاتییان بۆ دابینكراوە، كاركردنی نزیكەی 600 مۆلیدەی ئەهلیش لە 35 گەڕەك وەستێنراون.

ئەوەش لە كاتێكدایە بەشێكی زۆری هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان بەهۆی زۆری نرخەكەی، نیگەرانن لە جێبەجێكردنی پرۆژەی روناكی و داوا دەكەن یان پرۆژەكە رابگیرێت، یاخود نرخەكەی كەمبكرێتەوە، بەشێوەیەك لەگەڵ رەوشی دارایی هاووڵاتییان بگونجێت.

بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی رۆژانی یەکشەممە و دووشەممەی جەژنی رەمەزان باران بارین دەستپێدەکات و پلەکانی گەرماش نزمدەبنەوە.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی هەرێم بڵاویکردەوە، سبەینێ ئاسمانى هەرێم نیمچە هەور بۆ هەوری تەواو بێت لە گەڵ هاتنى شەپۆلێکى نمە باران  لە کاتەکانى دوای نیوەڕۆدا، پلەکانی گەرماش نزمدەبنەوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، رۆژی دووشەممە نمە بارانى پچڕ پچڕ و هەورە بروسکە بەردەوام دەبێت بەتایبەت لە ناوچە شاخاویەکان و ناوچەکانى گەرمیان و رۆژهەڵاتى هەرێم, و لە دوای نیوەڕۆوە شەپۆلەکە کۆتایی دێت و پلەکانى گەرما (3-5) پلەى سیلیزى نزم دەبێتەوە بە بەراورد بە پلەکانى گەرمى ئەمڕۆ.

داهاتی نا نەوتی ئەم هەفتەیەی سنوری پارێزگاكانی سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی گەرمیان و راپەڕین زیاتر لە هەشت ملیار و 727 ملیۆن دینار بووە.

ماڵپەری شەفافیەت كە چاودێری داهاتی نانەوتی پارێزگاكانی سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارە سەربەخۆكانی راپەڕین و گەرمیان دەكات، بڵاویكردەوە، داهاتی نانەوتی ئەم هەفتەیە لە رۆژی 22ی مانگ  تاوەكو ئەمڕۆ، زیاتر لە هەشت ملیار و 727 ملیۆن دینار بووە، رێژەی  88%ی داهاتەكە بەشێوەی نەختینە و رێژەی 12%  ش بەشێوەی چەك بووە.

ئاماژەی بەوەشكراوە، داهاتەكە بەراورد بە هەفتەی رابردوو، زیاتر لە 18 ملیار دینار كەمیكردووە كە لەو هەفتەیەدا داهاتی نانەوتی 26 ملیار دینار بووە.

ماڵپەڕی شەفافیەت هەفتانە داهاتی هەر شەش گەنجینەكەی سنوری پارێزگای سلێمانی ئاشكرا دەكات كە لە رێگەی دام و دەزگاكانی حكومەتەوە كۆدەكرێنەوە و بۆ رای گشتی ئاشكرا دەكرێت.

 

کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی بڵاوکردەوە و بەپێی پێشبینییەکان، نمەباران دەبارێت.

کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ هەینی، ئاسمان ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت و لە ناوچە سنورییەکانى پارێزگاى هەولێر هەندێکجار دەگۆڕێت بۆ نیمچەهەور، پلەکانی گەرماش 1 بۆ 2 پلەی سیلیزی بەرز دەبنەوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، سبەینێ شەممە، ئاسمان بە گشتى ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت. لە ناوچە شاخاوییە سنورییەکانى هەردوو پارێزگاى هەولێر و دهۆک هەندێک کات دەگۆڕێت بۆ هەورى تەواو لەگەڵ کەمێک نمەباران ، پلەکانی گەرماش زیاتر بەرز دەبنەوە بە 1 بۆ 2 پلەی سیلیزی.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی:

هەولێر : 29  پلەی سیلیزی

سلێمانی : 27 پلەی سیلیزی

دهۆک : 29  پلەی سیلیزی

کەرکوک : 30 پلەی سیلیزی 

زاخۆ  : 30 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە : 25 پلەی سیلیزی

سۆران : 28 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران :9 پلەی سیلیزی

گەرمیان : 32 پلەی سیلیزی

لە روداوێکی هاتوچۆدا لە هەولێر کەسێک گیانی لەدەستدا و 12 کەسی دیکە بریندار بوون، کە سەرجەمیان یاریزان بوون.

روداوەکە لەدوای سەعات 3ی بەرەبەیانی ئەمڕۆ لەرێگای قەلاتگەی سەر بە شارۆچکەی سێبیران لە سنوری پارێزگای هەولێر رویداوە.

بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، دوو ئۆتۆمبێل کە یەکێکیان لە جۆری تۆیۆتا- پیک ئەپ و ئەوەی دیکە لە جۆری مازدا بووە، هەردووکیان لە یاری تۆپی پێ بوون گەڕاونەتەوە، لە رێگادا کۆنتڕۆڵیان لەدەستداوە و وەرگەڕاون.

لە روداوەکەدا کەسێک بەناوی عەلی سەفین گیانی لەدەستداوە و 12 سەرنشینی دیکە بریندار بوون، کە برینی دووانیان سەختە.

 

کارەبای سلێمانی ئاماری قەرزی کارەبای نیشتمانی هاوبەشانی چەمچەماڵی راگەیاند و ئاماژەی بەوەکردووە، لە کۆی 53 هەزار و 237 هاوبەش، نزیکەی 41 هەزاریان قەرزارن.

کارەبای سلێمانی رایگەیاندووە، لە سنوری بەڕێوەبەرایەتییەكانی دابەشكردنی كارەبای چەمچەماڵ 53 هەزار و 237 هاوبەشی كارەبا هەن، کە هاوبەشی ماڵان، بازرگانی، پیشەسازی، کشتوکاڵی و حکومین. لە کۆی ئەو ژمارەیەش 47 هەزار و 302'یان هاوبەشانی ماڵانن.

ئەوەشی خستووەتە روو، لە ئێستادا 40 هەزار و 924 هاوبەش قەرزاری کارەبان و بەشی زۆریان رێژەی قەرزەکانیان لەنێوان 100 هەزار بۆ 500 هەزار دیناردایە.

بەپێی ئامارەکەی کارەبای سلێمانی بڵاویکردووەتەوە، هەشت هەزار و 422 هاوبەش کەمتر لە 100 هەزار دینار قەرزارن، ئەوانەشی لەنێوان 100 هەزار بۆ 500 هەزار دینار قەرزان زۆرینەن و ژمارەیان 15 هەزار و 983 هاوبەشە.

ئەوەش هاتووە، 12 هەزار و 304 هاوبەشی کارەبا قەرزەکانیان لەنێوان 100 هەزار بۆ یەک ملیۆن دیناردایە، هەروەها چوار هەزار و 122 هاوبەشیش یەک بۆ دوو ملیۆن دینار قەرزارن.

لە ئامارەکەدا، ئەوانەی قەرزەکانیان زیاترە لە دوو ملیۆن دینار 93 هاوبەشن، کە 92'یان لەنێوان دوو بۆ 10 ملیۆن قەرزارن و تەنها یەک هاوبەش سەروو 10 ملیۆن قەرزارە.

 

کەشناسیی هەرێم پیشبینییەکانی کەشوهەوای بۆ ئەمڕۆ و سبەینێ بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، ئاسمان بە گشتی پەڵەهەور بۆ نیمچەهەور دەبێت و پلەکانی گەرما بەرز دەبنەوە.

کەشناسیی هەرێم لە راگەیەنراوێکدا پێشبینییەکانی کەشوهەوای بۆ ئەمڕۆ و سبەینێ راگەیاند و ئاماژەی بەوەکردووە، ئەمڕۆ پێنجشەممە ئاسمان بە گشتى پەڵەهەور بۆ نیمچەهەور دەبێت و پلەکانی گەرما کەمێک بەرز دەبنەوە بەراورد بە تۆمارەکانی دوێنێ .

هاوکات سەبارەت بە کەشوهەوای سبەینێ رایگەیاند، ئاسمان لە نێوان پەڵەهەور بۆ نیمچەهەور دەبێت و لە ناوچە شاخاوییە بەرزەکان بۆ هەورى تەواو دەگۆڕێت، پلەکانی گەرماش بەراورد بە تۆمارەکانی ئەمڕۆ بەرزدەبنەوە .

ئەوەشی خستەڕوو، بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بەم شێوەیە دەبێت:

هەولێر: 27 پلەی سیلیزی

سلێمانی: 25 پلەی سیلیزی

دهۆک: 26 پلەی سیلیزی

کەرکوک: 28 پلەی سیلیزی

زاخۆ :27 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە: 25 پلەی سیلیزی

سۆران: 24 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران: 16 پلەی سیلیزی

گەرمیان: 29 پلەی سیلیزی

 

 

ئێوارەی ئەمڕۆ لە قەزای ئاکرێ، ئۆتۆمبێلێک لە منداڵێکی سێ ساڵیدا و لە ئەنجامدا منداڵەکە گیانی لەدەستدا.

نێچیرڤان فەخرەدین، بەرپرسی راگەیاندنی تەندروستی ئاکرێ بە کوردسات نیوزی راگەیاند: ئێوارەی ئەمڕۆ لە ناوندی قەزای ئاکرێ ئۆتۆمبێلێک لە مندالێکیدا و گیانی دەستدا.

بەرپرسی راگەیاندنی تەندروستی ئاکرێ ئاماژەی بەوەشدا: منداڵەکە  تەمەنی سێ ساڵە، ناوی 'ئەرژەنگ ئەیاز'ـە و خەلکێ ناوەندی قەزای ئاکرێیە.

لیستی دابەشکردنی موچەی مانگی سێ بڵاوکرایەوە و لە ماوەی سێ رۆژدا سەرجەم وەزارەتەکان موچەی مانگی سێ وەردەگرن.

کەمێک پێش ئێستا وەزارەتی دارایی حکومەتی هەرێمی کوردستان لیستی دابەشکردنی موچەی مانگی سێی بڵاوکردەوە و لە رۆژانی 27 و 28 و 29ــی 3، سەرجەم وەزارەتەکان موچەکانیان وەردەگرن.

وەزارەتی دارایی حکومەتی هەرێم رایگەیاند کە سبەینێ دەست بە دابەشکردنی موچەی مانگی سێ دەکرێت.

لە راگەیەندراوێکدا وەزارەتی دارایی حکومەتی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، بڕی 954 ملیار و 880 ملیۆن و 467 هەزار و 779 دینار وەک تەموویلی موچەی مانگی ئازاری موچەخۆران و فەرمانبەران و خانەنشینانی هەرێمی کوردستان، لەلایەن وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵەوە خرایە سەر هەژماری بانکی وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێمی کوردستان لە لقی هەولێری بانکی ناوەندی عیراق.

 

کوردسات نیوز پێشتر رایگەیاندبوو کە پارەی موچەی مانگی سێ بۆ هەرێم نێردراوە، هەروەها وەزارەتی داراییش رایگەیاندووە کە سبەینێ دەست بە دابەشکردنی موچەی مانگی سێ دەکرێت.

پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوە کرد، سوپای تورکیا بەشێک لە هێزەکانی لە سنوری ئامێدی بەرەو سنورەکانی باکوری کوردستان دوور خستووەتەوە، بەڵام هێشتا نازانرێت ئەو هێزانەی دەکشێنێتەوە یان ئامانجی دیکەی لە پشتەوەیە.

پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوە کرد، سوپای تورکیا بەشێک لە هێزەکانی لە سنوری ئامێدی بەرەو سنورەکانی باکوری کوردستان دوور خستووەتەوە، بە وتەی هاووڵاتیانی دانیشتووی سنورەکەش، لەماوەی چەند ساڵی رابردوودا ئەمە یەکەمجارە هێزەکانی سوپای تورکیا لەبری زیاتر چوونە ناو شارەکە؛ دوور بکەونەوە.

دانیشتوانی ئەو سنورە باس لەوەدەکەن، بەهۆی بوونی هێزەکانی تورکیاوە، نەیاندەتوانی بچنە سەر بەشێکی زەوییەکانی خۆشیان، یان لە وەرزی بەهار بۆ کۆکردنەوەی گژوگیای بەهارە بچنە بناری شاخەکان، بۆیە ئەگەر دوورکەوتنەوەی ئەو هێزانە کشانەوە بێت، ئەوا دڵخۆشییان دەکات.

هێشتا بە روونی نازانرێت سوپای تورکیا هێزەکانی کشاندووەتەوە یان تەنها جوڵەیان پێدەکات و لە دواتردا پلانی دیکەی دەبێت، بەڵام ئەوەی کە هەیە ئەوەیە، ماوەی چەند ساڵێکە بەشێکی هێزەکانی لە سنوری ئامێدی و چەند گوندێکی دیکەی سنوری پارێزگای دهۆک جێگیر کردووە، بە جۆرێک لە ئامێدی خاڵە سەربازییەکانی چەند سەت مەترێکی کەم لە ماڵی هاووڵاتییانەوە دوور بوون.

بەپێی زانیارییەكانی كوردسات نیوز، لە ئێستادا سوپای توركیا لە ناوچەكانی دێرەلوك و گوهەرزێ و چەند ناوچەیەكی دیكەی زنجیرە چیای مەتینا بە ئاڕاستەی باكوری كوردستان رۆیشتوون.

لە ئێستادا بەهۆی ئەوەی پرسی پرۆسەی ئاشتیی لە ئارادایە و لەلایەکی دیکەوە ماوەی تەنها چوار مانگە کۆتایی بە حوکمی بەشار ئەسەد هاتووە لە سوریادا، هەروەها گۆڕانکاری لە چەند پرسێکی سیاسیدا رویانداوە و دۆخی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش بەگشتی جیاوازە لە ساڵانی رابردوو، بۆیە فشارێکی نێودەوڵەتی بە گشتیی لەسەر وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بەتایبەت تر ئەو وڵاتانە هەیە کە شەڕ یان مشتومڕی سیاسییان تێدایە.

ئەگەرچی بەهۆی ئەو رووداوانەی لەو دواییانەدا لە تورکیا روویان داوە ئەویش بەدەر نییە لەو فشارانە، بەڵام لە رووی پرسەکانی پەیوەست بە هەرێمی کوردستانەوە، بەڵام هێشتا تورکیا بۆردومانەکانی لە چەند ناوچەیەکی ناو خاکی هەرێمی کوردستان بەردەوامە، بۆیە ئەو جوڵەیەی بە سەربازەکانی کردووە لە سنوری ئامێدی، هێشتا نا روونە و هۆکارەکەی دیار نییە.