دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، واشنتن بەردەوام دەبێت لە ئاراستەکردنی لێدانی بەهێز و کاریگەرەکانی بۆ سەر ئێران. 

سەرۆکی ئەمریکا لە لێدوانێکدا بۆ کەناڵی "فۆکس نیوز" ئاماژەی بەوەکرد، پرۆسە سەربازییەکانیان دژی تاران بە باشی و بەپێی پلانەکان بەڕێوەدەچن.

جەختیشی کردوەتەوە، تاکە ئەرکی ئەوان لە ئێستادا بەردەوامبوونە لە بەدەستهێنانی سەرکەوتنەکان.

دۆناڵد ترەمپ لە قسەکانیدا ئەوەشی خستوەتەڕوو، بەردەوامبوونیان لەسەر ئەم سەرکەوتنانە لە کۆتاییدا دەبێتە هۆی دروستبوونی گۆڕانکارییەک سەبارەت بە پرسی ئێران.

پۆلیسی ئیسپانیا رایگەیاند، لە ماوەی 24 سەعاتی رابردودا شەپۆلێکی گەورەی کۆچبەری نایاسایی لە مەغریبەوە روی لە شاری سیوتا کردووە و دەیان هەزار کەس خۆیان گەیاندووەتە خاکی ئیسپانیا، هاوکات دەیان کۆچبەریش لەو رێگە مەترسیدارەدا گیانیان لەدەستداوە و هەزارانی تریشیان گەڕێندراونەتەوە.

بەگوێرەی ئامارە سەرەتاییەکان، کە پۆلیسی ئیسپانیا بە ئاژانسی هەواڵی ئەی ئێف پی راگەیاندووە، لە ماوەی 24 سەعاتدا زیاتر لە 49 هەزار کەس بە نایاسایی لە مەغریبەوە پەڕینەتەوە، هەرچەندە دیاریکردنی ئاماری ورد لە ئێستادا زۆر قورسە.

سەرچاوەیەکی حکومی لە ئیسپانیا ئاشکرای کردووە، کە لانیکەم 27 کەس لە هەوڵی گەیشتن بە خاکی ئیسپانیا لەو ماوەیەدا گیانیان لەدەستداوە.

کۆچبەران تەنها لە رۆژدا نەهاتوون، بەڵکو بە درێژایی شەوی رابردوو بە لێشاو لە مەغریبەوە خۆیان گەیاندووەتە شارەکە و شەپۆلی هاتنیان تا بەرەبەیانی رۆژی هەینی بەردەوام بووە و وەزارەتی ناوخۆی ئیسپانیاش رایگەیاندوە،  زیاتر لە 25 هەزار کۆچبەر گەڕێنراوەتەوە بۆ مەغریب.

لیژنەی نیشتمانی بۆ بەڕێوەبردنی غەززە رایگەیاند، ئامادەن بۆ سەركردایەتیكردنی كەرتی غەززە.

لیژنەی نیشتمانی بۆ بەڕێوەبردنی غەززە لە راگەیەنراوێكدا پێشوازی لە گۆڕانكارییەكانی ئەم دواییەی پەیوەست بە نەخشەی رێگا كرد و جەختیكردەوە كە تەواو ئامادەیە بۆ گرتنەئەستۆی بەرپرسیارێتییەكانی لە بەڕێوەبردنی كەرتی غەززەدا.

ئاماژەی بەوەشدا، ئەو پەرەسەندنانە هەنگاوێكی گرنگن بەرەو قۆناغی یەكلاكەرەوە بۆ گەلی فەڵەستین لە غەززە، وتیشی، لیژنەكە لە ماوەی مانگەكانی رابردوودا ئامادەكاری دامەزراوەیی و كارپێكردنی فراوانی ئەنجام داوە.

راشیگەیاند، كارەكان بەگوێرەی پلانەكەی دۆناڵد ترەمپ بۆ غەززە و  ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەكگرتووەكان بەڕێوەدەچن، بە ئامانجی پێشكەشكردنی بەڕێوەبەرییەكی كارا و شەفاف لەسەر بنەمای یەك دەسەڵات، یەك یاسا، و یەك سیستەمی ئەمنی.

 

سەرچاوەیەک لە وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاند، ئاگرێک لە حەوزەکانی بەهەڵمبوونی نەوتی خام لە کێڵگەی نەوتی ئەحدەب لە پارێزگای واست کەوتووەتەوە و تیمەکانی بەرگریی شارستانی دەستبەجێ گەیشتوونەتە شوێنی روداوەکە و لە هەوڵێ کۆنتڕۆڵکردنیدان

بەڕێوەبەری راگەیاندنی کێڵگەکە جەختی کردەوە، روداوەکە تاوەکو ئێستا هیچ زیانێکی گیانیی  نەبووە و کاریگەریشی لەسەر هەناردەکردنی نەوت نەبووە.

جەختیشیکردوەتەوە، هۆکاری ئاگرکەوتنەوەکە دیار نییە و دوای کۆنتڕۆڵکردنی لێکۆڵینەوە لە روداوەکە دەکەن.

سوپای پاسدارانی ئێران راگەیەندراوێکی لەسەر رەوشی گەروی هورمز بڵاوکردەوە  و دەڵێت؛ گەروەکە لە ژێر کۆنتڕۆڵی خۆیاندایە  و دوو کەشتیشیان کردوەتە ئامانج.

وەک لەراگەیەندراوەکەی سوپای پاسداراندا هاتووە؛ هێزە دەریاییەکانیان دوو کەشتیی نەوتهەڵگریان کردووەتە ئامانج و رایانگرتوون، کەشتیەکان سەرەڕای ئاگادارکردنەوەیان ویستوویانە لە رێڕەوێکی نایاسایی لە تەنگەی هورمز تێپەڕبن.

سوپای پاسداران ئاماژەی بەوەش کردووە، کە دوو کەشتییە سەرپێچیکارەکە لە سەعاتەکانی سەرەتای بەرەبەیاندا بە هاندانی فەرماندەیی ناوەندیی ئۆپەراسیۆنەکانی ئەمەریکا (سێنتکۆم) و بە بەکارهێنانی رێڕەوێکی رانەگەیەندراو ویستوویانە تێپەڕبن، بەڵام بێسوود بووە و کراونەتە ئامانج.

سوپای پاسداران دەشڵێت؛ گەروەکە لە ژێر کۆنتڕۆڵی خۆیاندایە و چوار کەشتیی نەوتهەڵگری تریش رێڕەوی خۆیان گۆڕیوە و گەڕاونەتەوە، دوای ئەوەی ئاگادار کراونەتەوە.

لە بەشێکی دیکەی  راگەیەندراوەکەدا جەخت لەوە کراوەتەوە، هێزە دەریاییەکانی سوپای پاسداران تاوەکو ئێستاش "کۆنتڕۆڵی تەواوەتییان بەسەر تەنگەی هورمزدا" هەیە و بەردەوامن لە چاودێریکردنی ئەو رێڕوە ستراتیژییە.

رۆژنامەی "تەلەگراف"ی بەریتانی بڵاویکردەوە، ئەمەریکا و ئیسرائیل تاوتوێی نەخشەیەک دەکەن بۆ سەپاندنی گەمارۆیەکی زەمینی بەسەر  ئێراندا، ئەوەش لە رێگەی داخستن یان سنووردارکردنی دەروازە سنوورییەکانی ئێران بە هاوکاریی وڵاتانی دراوسێ.

بەپێی راپۆرتەکەی تەلەگراف، ئەم پلانە یەکێکە لە بژاردەکانی بەردەم  دۆناڵد ترەمپ، و بنیامین نەتانیاهۆ و  لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکرێت بە مەبەستی زیادکردنی گوشارە ئابورییەکان بۆ سەر تاران.

راپۆرتەکە ئاماژەی بەوەش کردووە، جێبەجێکردنی ئەم نەخشەیە بە ئەگەری زۆرەوە پێویستی بەوە دەبێت، کە ئەمەریکا و ئیسرائیل گوشار بخەنە سەر دراوسێکان و هاوبەشە هەرێمییەکانی ئێران بۆ توندکردنەوەی رێکارەکان یان داخستنی تەواوەتیی دەروازە سنوورییەکان، تاوەکو رەوتی هاوردەکردن و هەناردەکردنی ئێرانی پێ پەکبخرێت.

لەو چوارچێوەیەدا، تەلەگراف لە زاری لێپرسراوێکی باڵای ئیسرائیلییەوە دەڵێت؛ئەگەر سنوورە زەمینییەکان دابخەیت چی روودەدات؟ فەرز بکەن ئێران نەتوانێت هیچ شتێک هاوردە یان هەناردە بکات؛ لەو بڕگەدا هەموو شتێک دەگۆڕێت.

ئەو لێپرسراوە جەختیکردوەتەوە، ئەم سیناریۆیە یەکێکە لە بژاردە دیارەکان، کە لە نێوان ئەمەریکا و ئیسرائیلدا قسەی لەسەر کراوە.

وەزارەتی ناوخۆی ئیسپانیا رایگەیاند، لە ماوەی 24 سەعاتدا نزیکەی 49هەزار کۆچبەر لە سنوورەکانی مەغریبەوە چوونەتە ناو شاری سبتة، ئەمەش شەپۆلێکی بێپێشینەی کۆچکردنی دروستکردووە کە وای لە حکومەتی مەدرید کردووە بەپەلە هێزی سەربازی و ئەمنی بۆ ناوچەکە رەوانە بکات.

بەپێی بەیاننامەیەکی وەزارەتی ناوخۆی ئیسپانیا کە میدیاکان بڵاویانکردووەتەوە: حکومەتی ناوەندی 60 سەرباز و 200 پۆلیسی تایبەتی رەوانەی شارەکە کردووە، ئەوەش دوای ئەوەی دەسەڵاتدارانی ناوخۆیی داوای راگەیاندنی باری لەناکراویان کرد، هاوکات تیمی غەواس و یەکەی ئەمنی زۆرتر بۆ دەستەبەرکردنی ئاسایشی سنوورەکان جێگیرکراون.

وەزارەتەکە ئاماژەی بەوەش کردووە کە ئەم قەیرانە مەترسیی ئابووریشی لێکەوتووەتەوە، بەتایبەت دوای ئەوەی ئیتالیا هەڕەشەی هەڵپەساردنی رێککەوتننامەی "شەنگن"ی لەگەڵ ئیسپانیا کردووە، کە ئەمەش رەنگە رێگری و کۆتوبەند بخاتە سەر هاتووچۆی گەشتیاری و بازرگانی لەناو ئەوروپادا.

لە لایەکی ترەوە چالاکییە بازرگانییەکان لە سەبتە راگیراون و بەشێک لە خاوەن شوێنکارەکان دووکانەکانیان داخستووە بۆ پاراستنی موڵکەکانیان.

سەبارەت بە شێوازی پەڕینەوەیان، گرتە ڤیدیوییەکان دەریدەخەن کە کۆچبەران لە رێگەی مەلەکردن یان بەکارهێنانی تایەی لاستیکییەوە گەیشتوونەتە ناوچەکە، لە کاتێکدا بەشێکی تریان لە رێگەی تێکشکاندنی دەروازە سنوورییەکانەوە چوونەتە ژوورەوە.

لە بەشێکی تری راگەیەندراوەکەدا هاتوووە، دەسەڵاتدارانی ئیسپانیا تەرمی 9 کۆچبەری تریان دۆزیوەتەوە، بەمەش ژمارەی کۆچبەرە گیانلەدەستداوەکان لە ماوەی مانگەکانی رابردوودا بۆ 60 کەس بەرزبووەتەوە.

لە بەرانبەردا، پێدرۆ سانچێز سەرۆک وەزیرانی ئیسپانیا بە یاوەری وەزیری ناوخۆ سەردانی شاری سەبتە کردووە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ هێزە ئەمنییەکان، و حکومەتی مەدرید بەڵێنی داوە تەواوی ئەو کەسانەی بە نایاسایی چوونەتە ژوورەوە بپێچێتەوە بۆ وڵاتەکانیان، لە هەمان کاتدا تۆڕەکانی قاچاخچییەتی تۆمەتبار کرد بەوەی بڕیارێکی دادگایان قۆستووەتەوە کە رێگری لە گەڕاندنەوەی دەستبەجێی کۆچبەران دەکات لە کاتی دەستگیرکردنیان لە دەریادا.

سوپای ئیسرائیل بە 700 تۆن تەقەمەنی، تەقاندنەوەی تونێلەكانی ژێر قەڵای شقیف لە باشوری لوبنانی راگەیاند، کە ماوەیەک لەمەوپێش دەستی بەسەر قەڵاکەدا گرتبوو.

بەپێی راگەیەندراوێكی هاوبەشی بنیامین ناتنیاهۆ، سەرۆك وەزیران و یسرائیل كاتس، وەزیری بەرگری ئیسرائیل، سوپاكەیان 700 تۆن مادەی تەقێنەوەی بۆ تەقاندنەوەی ئەم تونیلانە بەكارهێناوە.

ئەم هەنگاوەش وەك وەڵامێك بۆ تێكدانی رێككەوتنی ئاگربەست لەلایەن حزبوڵاوە وەسفكراوە، پاش ئەوەی هۆكاری زیانگەیشتن بە ئامێرێكی سەربازیی ئیسرائیل گەڕێنرایەوە بۆ هێرشێكی درۆنیی حزبوڵا.

لەلایەكی دیكەوە، سوپای ئیسرائیل جەختی كردەوە لە بەردەوامیی ئۆپراسیۆنەكانی لە بەرزاییەكانی عەلی تەهیر بە مەبەستی نەهێشتنی هەڕەشەكان، هاوكات هۆشداریشیدا،  كە هەر هێرشێك بۆ سەر هێزەكانی بە توندی وەڵام دەدرێتەوە.

ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین، لە نوێترین لێدوانیدا سەبارەت بە رەوشی مەیدانیی بەرەکانی جەنگ لەگەڵ روسیا رایگەیاند، وڵاتەکەی لە جەنگدا نادۆڕێت و سوپای روسیاش ناتوانێت سەرکەوتن بەدەستبهێنێت.

سەرۆکی ئۆکراین لەبارەی زەرەر و زیانەکانی  روسیاوە دەڵێت؛ لە دەستپێکی جەنگەکەوە تا ئێستا، روسیا 1.6 ملیۆن سەربازی لەدەستداوە، کە 700 هەزاریان کورژراون.

ناوبراو ئاماژەی بەوەکرد، له روانگەی ئۆکرانیییەکانەوە، مانای سەرکەوتن بریتییە لە پاراستنی خاک و سەربەخۆیی وڵاتەکەیانو لەو روانگەیەشەوە تا ئێستا ئۆکراین بەرەو سەرکەوتن دەچێت.

زیلینسکی جەتیشیکردوە، ئەگەر هەڵسەنگاندن بۆ رەوشی راستەقینەی بەرەکانی جەنگ بکرێت، خاڵی سەرەکی و گرنگ ئەوەیە، کە دەستپێشخەری و کۆنتڕۆڵی مەیدانی لە دەستی روسیادا نییە.

دەستەی کەشناسی و چاودێریی بوومەلەرزەی عیراق راپۆرتی تایبەت بە چالاکییە زەمینییەکانی پارێزگای کەرکووکی بۆ دوێنێ پێنجشەممە و بەیانیی ئەمڕۆ هەینی بڵاوکردەوە و تێیدا رایگەیاند، پارێزگای کەرکووک بەهۆی شوێنە جوگرافییەکەی و نزیکی لە زۆنی زەمینیی زاگرۆس، لە چوارچێوەی ئەو ناوچانەیە کە لە رووی جیۆلۆجییەوە چالاکن.

لەو بارەیەوە، عەلی عەبدولخالق، بەڕێوەبەری بەشی چاودێریی بوومەلەرزە ئاشکرای کرد، لە نێوان 21 تا 27ی تەممووزدا، 16 بوومەلەرزە لە عیراق تۆمارکراون کە گوڕیان لە نێوان 1.7 تا 3.9 پلەدا بووە و زۆربەیان لە باکوری وڵات و سەر سنوورەکانی عیراق-ئێران بوون. ناوبراو جەختی کردەوە کە ئەم چالاکییانە بەهۆی پێکهاتە جیۆلۆجییەکانەوە ئاسایین و بەردەوام دەبن.

لە لایەکی ترەوە، عامر ئەلجابری،وتەبێژی دەستەی کەشناسی رایگەیاند: هیچ ئامرازێکی زانستی نییە کات و شوێنی بوومەلەرزە پێشوەختە دیاری بکات، هەروەها هیچ ئاماژەیەکیش بۆ رودانی بوومەلەرزەی وێرانکەر لە ئارادا نییە.

بەپێی راپۆرتەکە، رۆژی پێنجشەممە، دوو بوومەلەرزە لە رۆژهەڵاتی کەرکووک (بەلانی کەم 30 کیلومەتر دوور لە سەنتەری شاری) بە جیاوازیی 40 خولەک تۆمارکراون، کە گوڕی یەکێکیان 3.7 پلە بووە.

کەشناسی عیراق هاووڵاتییانی دڵنیا کردەوە کە بەردەوامیی ئەم بوومەلەرزە سووک و مامناوەندانە جێی نیگەرانی نییە و داوای کرد تەنیا پشت بە سەرچاوە رەسمییەکان ببەستن.

بەبێ بەشداری ئیمارات و عومان، سعودیە پێكهێنانی هاوپەیمانییەكی دەریایی نێودەوڵەتی راگەیاند.

وەزارەتی بەرگریی سعودیە ئاشكرایكرد، بە بەشداریی یەكێتیی ئەوروپا و نوێنەرانی 43 دەوڵەت، كۆبوونەوەیەكیان سەبارەت بە دامەزراندنی هاوپەیمانییەكی دەریایی بەرگریی فرەنەتەوەیی بەڕێوەبردووە.

دەشڵێت، ئامانج لەم هاوپەیمانێتییە، پاراستنی ئاسایشی گەروی بابولمەندەب و كەنداوی عەدەن و دابینكردنی ئاسایشە بۆ ڕێڕەوەكانی بازرگانیی جیهانی و هێڵەكانی ناردنی وزە لە دەریای سوردا.

ئەم دەستپێشخەرییە دوای ئەوە هات كە حوسییەكانی یەمەن لە 20ی تەمووزدا گەمارۆی دەریاییان بەسەر سعودیەدا سەپاند و چەندین هێرشیان كردە سەر كەشتییەكانی پەیوەست بەو وڵاتە.

 

وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی روسیا، داوای لە ئەمریكا كرد كە فشار بخاتە سەر زێنلسكی بۆ راگرتنی هێرشەكانی كێڤ بۆ سەر ژێرخانە نەوتییەكانی مۆسكۆ، جەختیشی كردەوە كە واشنتۆن بەرپرسیارە لە رەفتارەكانی سەرۆكی ئۆكراین.

ماریا زاخارۆڤا، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی روسیا رایگەیاند، مۆسكۆ هیوادارە واشنتۆن بەپێی پێویست هەڵسەنگاندن بۆ سیاسەتەكانی زێلێنسكی بكات و رێگری لە هێرشەكانی كیێڤ بگرێت كە ئاسایشی ناوچەكە دەخەنە مەترسییەوە.

ئەم لێدوانانەی مۆسكۆ دوای زنجیرەیەك هێرشی درۆنیی ئۆكراین دێن بۆ سەر تانكەرە نەوتییەكان و ژێرخانەكانی هێڵی بۆریی نەوتی دەریای قەزوین لە دەریای رەشدا، كە بووەتە هۆی زیانگەیاندن بە كەرتی وزەی روسیا.

هاوكات، ئانا یێڤستیگنیێڤا، جێگری نوێنەری روسیا لە نەتەوە یەكگرتووەكان، لە كۆبوونەوەی ئەنجومەنی ئاسایشدا وڵاتانی رۆژئاوای بەوە تۆمەتبار كرد كە هاوبەشی كێڤن لەو هێرشانەدا و رێگەیان بۆ ئۆكراین خۆش كردووە تاوەكو ئامانجە ستراتیژییەكان بپێكێت.

دەستەی کەشناسیی عیراق  پێشبینییەکانی کەشوهەوای رۆژانی داهاتوو بڵاوکردەوە و رایگەیاند، کە شەپۆلێکی گەرمای بەتین رو لە عیراق دەکات و لە پێنج پارێزگاش پلەی گەرمی دەگاتە سەرو 50 پلەی سیلیزی.

ئەمڕۆ هەینی، دەستەی کەشناسیی عیراق پێشبینییەکانی بۆ کەشوهەوای رۆژانی داهاتوو  بڵاوکردەوە و بە گوێرەی پێشبینییەکان پلەکانی گەرما روو لە بەرزبونەوە دەکەن.

بە گوێرەی پێشبینییەکان، شەپۆلیكی گەرمای بەتین، روی لە عیراق دەکات و لە رۆژی شەممەوە پلەکانی گەرما بەرزدەبنەوە بەراورد بە ئەمڕۆ.

کەشناسیی عیراق دەڵێت؛  لە پارێزگاکانی نەجەف، موسەنا، میسان، زیقار و بەسڕە ئەوپەڕی گەرما کە 50 پلەی سیلیزیی تۆمار دەکەن.

لە بەشێکی تری پارێزگاکانیش لە خوارو 50 پلەوە دەبێت؛ بە شێوەیەک لە سلێمانی و دهۆک 43، هەولێر 44، نەینەوا و ئەنبار 47، دیالە 48،  لە بەغدا، کەرکووک، بابل، سەلاحەدین ، واست، کەربەلا و دیوانییە دەگاتە 49 پلە.

دەستەکە ئاماژەی بەوەشکردوە، لە رۆژانی هەفتەی داهاتوودا و بە تایبەت لە رۆژی سێشەممەوە پێشبینی دەکرێت پلەکانی گەرما لە سەرانسەری وڵاتدا زیاتر بەرزببنەوە.

سەرەڕای لێدوانە بەردەوامەکانی دۆناڵد ترەمپ، کە دەڵێت ئەمریکای گەڕاندوەتەوە بۆ سەردەمی زێڕین و ئێستا جیهان حسابی بۆ  دەکات، بەڵام لەناوخۆی وڵاتەکە شتێکی ترە.

بەپێی ئەنجامی سێ راپرسیی سەربەخۆ، کە لەلایەن کەناڵی (سی ئێن ئێن)، ئاژانسی (ئاسۆشیەیتد پرێس-نۆرک) و (زانکۆی کوینیپیاک) ئەنجام دراون، ئاستی جەماوەری و رەزامەندی لە سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترەمپ، بە شێوەیەکی بەرچاو روی لە دابەزین کردوە.

بەگوێرە ئەو سێ راپرسییە، ئاستی جەماوەری دۆناڵد ترەمپ  گەیشتوەتە 34٪، 33٪ و 32٪. ئەم ئاستەش بە نزمترین رێژەی ڕەزامەندی هەژمار دەکرێت لە دوای کۆتاییهاتنی خولی یەکەمی سەرۆکایەتییەکەی و رداوەکانی 6ی کانوونی دووەمی 2021.

لە راپرسییەکەی کەناڵی (سی ئێن ئێن)دا، 73٪ی بەشداربووان ئاماژەیان بەوە کردووە کە ترەمپ سەرنجی پێویستی نەخستووەتە سەر گرنگترین کێشە و گرفت و ئاڵۆزییەکانی وڵات.

هاوکات پێگەی (رۆڵینگ ستۆن) لە راپۆرتێکدا جەختی لەوە کردووەتەوە، کە ئەم دابەزینە بەپەلەیەی جەماوەریی ترەپپ، هاوکاتە لەگەڵ دەرئەنجامە ئابوورییە ئاڵۆزەکانی جەنگ لەگەڵ دەسەڵاتی ئێران و زیادبوونی ناڕەزایەتییە گشتییەکان لە کارکردی کابینەکەی.

لە بەشێکی دیکەی راپۆرتەکەدا ئاماژە بە راپرسییەکی تر کراوە، کە تێیدا دەرکەوتووە، 23٪ی ئەو کەسانەی لە هەڵبژاردنەکانی ساڵی 2024دا دەنگیان بە دۆناڵد ترەمپ داوە، لە ئێستادا لەو بڕیارەیان پەشیمانن.

بەپێی رەشنووسی بەڵگەنامەیەک کە بزووتنەوەی حەماس و لایەنە فەلەستینییەکان لەسەری رێککەوتوون، پرۆسەی سەرژمێریکردن و کۆگاکردنی چەک لە کەرتی غەززە بە شێوەیەکی پلەبەند و بەرنامەڕێژکراو لە چوارچێوەی رێڕەوێکی گشتگیردا بۆ جێبەجێکردنی پلانەکەی ئاشتی دەست پێدەکات.

بەپێی ناوەڕۆکی بەڵگەنامەکە ئامادەکردنی خشتەی جێبەجێکردنی پرۆسەی سەرژمێریکردنی چەک لە ماوەی چواردە رۆژدا دەبێت و درێژکردنەوەی مۆڵەتەکەش بەند دەبێت بە بڕیاری کۆمیسیۆنی پشکنینی نێودەوڵەتی و رەزامەندیی سەرجەم لایەنەکان لەسەر نەخشەی رێگا.

تەواوی پرۆسەی بەڕێوەبردن و کۆنترۆڵکردنی چەک لە کەرتی غەززە بە تەنیا دەسپێردرێت بە کۆمیسیۆنی نیشتمانی، لە کاتێکدا لایەنە فەلەستینییەکان بەشداری لە سەرژمێرییەکەدا دەکەن و کۆمیسیۆنی پشکنینی نێودەوڵەتی بە پاڵپشتی هێزی سەقامگیریی نێودەوڵەتی چاودێریی بەڕێوەچوونی هەنگاوەکان دەکات.

دەستپێکردنی ئەم رێکارانە مەرجدار کراوە بە چوونی کۆمیسیۆنی نیشتمانی و بڵاوبوونەوەی هێزەکانی سەقامگیری لە کەرتی غەززە لەگەڵ جێبەجێکردنی تەواوی پابەندبوونی بڕگەکانی پرۆتۆکۆلی شەرم شێخ، کە لە چەکە قورسەکان و بنکەکانی بەرهەمهێنانی سەربازی و کۆگاکان و تونێلەکانەوە دەست پێدەکات.

رەشنووسەکە جەخت لەوە دەکاتەوە کە نابێت هیچ چەکێک رادەستی ئیسرائیل یان هیچ لایەنێکی ناوفەلەستینی بکەرێت، هەروەها هەنگاوەکانی حەسری چەک دەبەستێتەوە بە کشانەوەی پلەبەندی هێزەکانی ئیسرائیل لە کەرتی غەززە و دەستەبەرکردنی رێڕەوێکی جێی متمانە بەرەو سەربەخۆیی و دامەزراندنی دەوڵەتی فەلەستین.

میدیاکانی پاکستان بڵاویانکردەوە، بەهۆی تەقینەوە و داڕمانی کانێکی بەردینی خەڵوز لە پارێزگای بەلوچستانی رۆژئاوای وڵاتەکە، لانیکەم 34 کەس گیانیان لەدەستداوە. 

بەپێی وتەی بەڕێوەبەرایەتی کانەکە، روداوەکە بەهۆی تەقینەوەی گازی میسۆنەوە بووە، کە بووەتە هۆی داڕمانی لەپڕی کانەکە و لەو کاتەدا 42 کرێکار لە ژێر زەویدا کاریان دەکرد.

حکومەتی پاکستان، بە رۆیتەرزی راگەیاندوە، لە ئێستاشدا تیمەکانی فریاکەوتن و رزگارکردن بەردەوامن لە هەوڵەکانیان بۆ گەیشتن بەوانی دیکە.