عیراق
د.لەتیف ڕەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، محەمەد شیاع سودانی سەرۆک وەزیران و هەیبەت حەلبوسی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران و فایق زەیدان سەرۆکی دادگای فیدراڵی کۆبوونەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا باس لە دوایین پێشهاتی ئەمنی و سیاسیی سەر گۆڕەپانی ناوچەیی و نێودەوڵەتی و کاریگەریی ڕاستەوخۆیان کرد لەسەر دۆخی ناوخۆی عیراق.
دەقی راگەیەنراوەکە....
سەرۆکایەتییەکان لە کۆشکی بەغداد کۆبوونەوە بۆ تاوتوێکردنی پێشهاتەکانی ناوچەکە و لێکەوتەکانی
سەرۆکایەتییەکان ئەمڕۆ لە کۆشکی بەغداد کۆبوونەوەیەکیان بەڕێوەبرد لە کۆبوونەوەکەدا باس لە دوایین پێشهاتی ئەمنی و سیاسیی سەر گۆڕەپانی ناوچەیی و نێودەوڵەتی و کاریگەریی ڕاستەوخۆیان کرد لەسەر دۆخی ناوخۆی عێراق.
ئامادەبووان باسیان لەو میکانیزمانە کرد کە حکومەت گرتویەتیە بەر بۆ ڕێگریکردن لە پەلکێشکردنی وڵات بۆ ناو گێژاوی ململانێ دەرەکییەکان، هەروەها پشتیوانی خۆیان بۆ ڕێوشوێنەکانی حکومەت بۆ ئاسایش و سەقامگیری و پاراستنی سەروەری وڵات و دەستەبەرکردنی سەلامەتی نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییەکان دووپاتکردەوە.
سەرۆکایەتییەکان جەختیشیانکردەوە لەسەر پێویستی پاراستنی ڕۆڵی سەرەکی و هاوسەنگی عێراق لە بەرەوپێشبردنی ئاسایش و سەقامگیری ناوچەکەدا.
ئامادەبوان هەڵوێستی پتەوی عێراقیان دووپاتکردەوە لە دژی بەکارهێنانی خاکەکەی وەک شوێنێک بۆ هێرشکردنەسەر وڵاتانی دراوسێ یان هەڕەشەکردن بۆ ئاسایشی وڵاتەکانیان. هەروەها ئیدانەی ئەو هێرشانەیان کرد کە شار و پارێزگاکانی عێراقیان کردۆتە ئامانج بە هەرێمی کوردستانیشەوە و بە پێشێلکردنی سەروەری نیشتمانییان دایەقەڵەم.
لە کۆبوونەوەکەدا جەختکرایەوە لەسەر پێویستی وەستاندنی دەستبەجێی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان لە ناوچەکە و ڕێزگرتن لە سەروەری و سەربەخۆیی دەوڵەتان.
داواشیان لە کۆمەڵی نێودەوڵەتی کرد کە بەپەلە هەنگاو بنێن بۆ ئەوەی ململانێکان بەرەو پەرەسەندن نەچن.
لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لەوە کرایەوە کە پەنابردن بۆ دانوستان و چارەسەری دیپلۆماسی باشترین ڕێگایە بۆ ئەوەی ناوچەکە لە کاردانەوەی جددی ململانێکان لەسەر هەردوو ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتی ڕزگار بکات.
سەبارەت بە ناوخۆ ئامادەبوانی کۆبونەوەکە باسیان لە گرنگی و پەلەکردن کرد بۆ تەواوکردنی مەرجە دەستوورییەکان و پتەوکردنی یەکێتی نیشتمانی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەلومەرجی هەنووکەیی و پاڵپشتیکردنی هەوڵەکانی حکومەت بۆ چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری و باشترکردنی بارودۆخی ژیان و خزمەتگوزارییە گشتیەکان بۆ هاووڵاتیان و پێشخستنی پرۆسەی چاکسازی و گەشەپێدانی بەردەوام.
لەکۆتایی کۆبوونەوەکەدا ئامادەبووان جەختیانکردەوە لەسەر پێویستی پاڵپشتیکردنی ڕێوشوێنە ئەمنییەکان بە ئامانجی دامەزراندنی یاسا و ڕێسا و لێپرسینەوە لەو کەسانەی دەنگۆ بڵاودەکەنەوە لە پلاتفۆرمەکانی سۆشیال میدیا، بە لەبەرچاوگرتنی ئەو مەترسییە ڕاستەوخۆیەی لەسەر ئاشتی مەدەنی و ئاسایشی ناوخۆ دروستی دەکەن بەگوێرەی ڕێکارە یاسایی و دادوەرییەکان.
سەرۆکایەتی کۆمار لە یادی سی و پێنجەمین ساڵیادی ڕاپەڕینی جەماوەریی گەلی کوردستان پەیامێکیان بڵاوکردەوە و رایدەگەیەنن؛ لە کاتێکدا ناوچەکە بە بارودۆخێکی سەخت و دیمەنی جەنگ، وێرانکاری و زیانی مرۆییدا تێدەپەڕێت، داوا لە لایەنە شەڕکەرەکان دەکەین بگەڕێنەوە سەر مێزی گفتوگۆ و پەنا بۆ حیکمەت و لۆژیک ببەن، و ڕێگری بکەن لە فراوانبوونی بازنەی جەنگ کە تەنها ماڵوێرانی بۆ گەلانی ناوچەکە دەهێنێت .
دەقی پەیامەکەی سەرۆکایەتی کۆمار...
لەیادی سی و پێنجەمین ساڵیادی ڕاپەڕینی جەماوەریی گەلی کوردستان لە ٥ ی ئاداری ١٩٩١دا، بە شکۆوە یادی قوربانییە مەزنەکانی گەلە سەربەرزەکەمان دەکەینەوە، کە خەباتیان کرد دژی زوڵم، ستەم و سەرکوتکارییەکانی ڕژێمی دیکتاتۆری بەرانبەر بە تەواوی پێکهاتەکانی گەلی عێراق؛ ئەو قوربانییانەی بوونە هۆی ڕزگارکردنی شارەکانی هەرێم لە چنگی دەزگا سەرکوتکەرەکانی ڕژێم.
یەکەمین چەخماخەی ڕاپەڕین لە شاری ڕانیەی دەروازەی ڕاپەڕین لە پارێزگای سلێمانییەوە دەستیپێکرد، کە بووە خاڵی وەرچەرخان بۆ ڕزگارکردنی شارەکانی دیکە لە چەوسانەوە و ستەم، و هەنگاونان بەرەو دامەزراندنی سیستمێکی دیموکراسیی فرەیی پەرلەمانی.
لە کاتێکدا ناوچەکە بە بارودۆخێکی سەخت و دیمەنی جەنگ، وێرانکاری و زیانی مرۆییدا تێدەپەڕێت، داوا لە لایەنە شەڕکەرەکان دەکەین بگەڕێنەوە سەر مێزی گفتوگۆ و پەنا بۆ حیکمەت و لۆژیک ببەن، و ڕێگری بکەن لە فراوانبوونی بازنەی جەنگ کە تەنها ماڵوێرانی بۆ گەلانی ناوچەکە دەهێنێت و دەبێتە هۆی تێکدانی ئاسایش و سەقامگیری.
دووپاتی دەکەینەوە کە عێراق نەبووە و نابێتە بەشێک لە ململانێکان، و ڕێگەش نادات خاکەکەی بۆ دەستدرێژیکردنە سەر وڵاتانی دراوسێ بەکاربهێنرێت، بەڵکو هەوڵ دەدات پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی بخاتە گەڕ بۆ ڕاگرتنی جەنگ و پەنابردن بۆ بژاردەی ئاشتی و کۆتاییهێنان بە ڕشتنی خوێنی زیاتر.
هیوادارین ئەم بۆنەیە ببێتە هەوێنی بەهێزکردنی یەکڕیزیی نیشتمانی لە نێوان پێکهاتەکانی گەلەکەمان و هێزە سیاسییەکان، و چەسپاندنی پایەکانی دیموکراسی و یەکسانی لە نێوان هەموواندا.
سەری ڕێز و نەوازش بۆ گیانی پاکی شەهیدانی ڕاپەڕین و سەرجەم شەهیدانی عێراق دادەنەوێنین.
سەرۆکایەتی کۆمار
٢٠٢٦/٣/٥
ئەمڕۆ پێنجشەممە، ئەنجومەنی بریکارەکانی ئاسایشی نیشتمانیی عیراق کۆبوونەوەیەکی بەپەلەی بە سەرۆکایەتیی قاسم ئەعرەجی، راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی و بە ئامادەبوونی ئەندامانی ئەنجومەنەکە ئەنجامدا.
بەپێی راگەیەندراوی نووسینگەی راگەیاندنی راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی، لە کۆبوونەوەکەدا بەوردی گفتوگۆ لەسەر بارودۆخی هەستیاری ئێستای ناوچەکە، دەرهاویشتەکانی ئەم جەنگە، و ئاستی ئامادەیی هێزە ئەمنییەکانی عیراق کراوە.
هەروەها ئەنجومەنەکە تاوتوێی پرسی بەڕێوەبردنی مەترسییە نیشتمانییەکانی کردووە، بەتایبەتی گرژییەکان و جەنگی ئێستا و لێکەوتەکانی لەسەر ئاسایشی نیشتمانیی عیراق، و لەم رووەوە بڕیاری پێویستی لەبارەیانەوە داوە.
محەمەد شیاع سوودانی، فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانی عیراق، بڕیاریدا بە لەکارلادانی سەرجەم بەرپرسانی دەزگا هەواڵگرییەکان لە کەرتی ئۆپەراسیۆنەکانی دەشتی نەینەوا.
بەپێی راگەیەندراوێکی نووسینگەی راگەیاندنی سەرۆکوەزیرانی عیراق کە ئەمڕۆ چوارشەممە (4ی ئازاری 2026) بڵاوکراوەتەوە، محەمەد شیاع سوودانی وەک فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان، فەرمانی داوە بە بەخشین و دوورخستنەوەی گشت بەرپرسانی سەر بە دەزگا هەواڵگرییەکان لە سنووری کەرتی ئۆپەراسیۆنەکانی دەشتی نەینەوا.
کەناڵی حەدەس رایگەیاندووە؛ هۆکارەکەی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە ئەو هێزانە هێرشیانکردووەتە سەر هەرێمی کوردستان.
وەزارەتی دارایی عیراق سەرجەم ئەو دەنگۆیانە رەتدەکاتەوە کە باس لە دواخستنی موچەی چاودێریی کۆمەڵایەتیی مانگی ئازار دەکەن بەهۆی کێشەی نەبوونی نەختینەوە.
لە راگەیەندراوێکی رەسمیدا، وەزارەتی دارایی عیراق ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەو دەنگۆیانەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاوکراونەتەوە سەبارەت بە دواخستنی موچەی چاودێریی کۆمەڵایەتی بۆ مانگی ئازار بەهۆی نەبوونی نەختینەوە (سیولە)، بە تەواوی دوورن لە راستییەوە و هیچ بنەمایەکی فرەسمیان نییە.
وەزارەتەکە جەختی لەوە کردووەتەوە کە فەرمانگەی ژمێریاری بە کرداری دەستی بە تەمویلکردنی موچە و دەرماڵەکان کردووە بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان، بۆ ئەوەی لە کاتی دیاریکراوی خۆیدا بگاتە دەست سوودمەندان.
لە بەشێکی تری راگەیەندراوەکەدا روونکراوەتەوە کە دۆخی دارایی دەوڵەت جێگیرە و تەرخانکراوەکانی چاودێریی کۆمەڵایەتی بە تەواوی لە ناو بودجەی فیدراڵیدا دەستەبەر کراون.
هەروەها دووپاتیکردووەتەوە کە پرۆسەی خەرجکردنەکە بەبێ هیچ قەیران و کێشەیەکی دارایی بەڕێوەدەچێت. لە کۆتاییدا، وەزارەتەکە داوا لە هاووڵاتییان دەکات کە بەدوای پڕوپاگەندەکان نەکەون کە ئامانجیان شێواندنی رای گشتییە، و زانیارییەکان تەنیا لە سەرچاوە فەرمییەکانەوە وەربگرن.
وەزارەتی بازرگانی عیراق رایگەیاند، تەواوی بەشەخۆراکی هاووڵاتییان دابین کراوە و کرێی وەرگرتنی بەشەخۆراکی مانگانە بۆ هەر تاکێک تەنها هەزار دینارە و رێگە بە هیچ زیادکردنێک نادرێت.
ئەمڕۆ چوارشەممە، وەزارەتی بازرگانی عیراق راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتوە؛ کە تەواوی بەشەخۆراکی هاووڵاتییان دابین کراوە و پرۆسەی دابەشکردن بەپێی خشتە دیاریکراوەکان بەردەوامە بۆ ئەوەی بەبێ کەموکورتی بگاتە دەستی هاووڵاتییان.
ئاماژەی بەوەشکردوە، تیمەکانی چاودێری بازرگانی بە هەماهەنگی لەگەڵ هێزە ئەمنییەکان، بەردەوامن لە چاودێریکردنی کارەکانی بریکارەکان و بازاڕەکان بۆ رێگریکردن لە هەر سەرپێچییەک و کۆنترۆڵکردنی نرخەکان.
جەختیشیکردوەتەوە، کە کرێی وەرگرتنی بەشەخۆراکی مانگانە بۆ هەر تاکێک تەنها هەزار دینارە و رێگە بە هیچ زیادکردنێک نادرێت.
ئەمڕۆ چوارشەممە، ئاژانسی هاوار، بڵاویکردوەتەوە هێزەکانی حەشدی شەعبی ، لە بەرەبەیانی ئەمڕۆوە زۆربەی بارەگا سەرەکییەکانی خۆیان لە ناوچەی قائیم لەسەر سنووری نێوان عیراق و سوریا چۆڵ کرد.
ئەم بڕیارە دوای ئەوە هات، کە ناوچەکە کەوتە بەر زنجیرەیەک هێرشی ئاسمانیی ئەمەریکا ، کە دوایینیان شەوی سێشەممە لەسەر چوارشەممە بوو و بووە هۆی کوژرانی دوو کەس.
بەپێی سەرچاوە سەربازییەکان، حەشدی شەعبی تەنها چەند خاڵێکی پاسەوانیی هێشتووەتەوە و هێزەکانی تری لەناو شارەکاندا بە شێوەی گروپی بچووک دابەش کردووە، ئەمەش وەک رێکارێکی خۆپارێزی لە ترسی دووبارەبوونەوەی بۆردومانەکان لە کاتی پەرەسەندنی گرژییە ناوچەییەکاندا.
ئەمەش لە کاتیكدایە، هەمان ئاژانس ئاماژەی بەوەکردوە، سوپای سوریا هێزی زیاتری رەوانەی سنورەکانی عیراق و لوبان کردوە وەک هەنگاوێک بۆ پاراستنی سەقامگیری و کۆنترۆڵکردنی سنوورەکان لە سایەی پەرەسەندنی گرژییە ناوچەییەکاندا.
چوارچێوەی هەماهەنگی لە عیراق داوای راگرتنی دەستبەجێی هێرشەکان بۆ سەر ئێران دەکات و جەخت لەسەر پاراستنی باڵیۆزخانە و نێردە دیپلۆماسییەکان لە بەغدا دەکاتەوە.
لە راگەیەندراوێکدا کە دوای کۆبوونەوەی ئەمڕۆی خۆی لە بەغداد چوارچێوەی هەماهەنگی بڵاویکردەوە؛ چوارچێوەی هەماهەنگی رایگەیاند کە پێشهاتە ناوخۆیی، هەرێمی و نێودەوڵەتییەکانیان تاوتوێ کردووە.
لە بەشێکی راگەیەندراوەکەدا، چوارچێوەی هەماهەنگی ستایشی ئەو ناڕەزایەتییە جەماوەرییە گەورەیەی کردووە لە بەرامبەر کوژرانی عەلی خامنەیی، و داوای کردووە لە چوارچێوەی یاسا و ئازادیی رادەربڕیندا خەمباریی خۆیان بۆ ئەو رووداوە و هاوسۆزی بۆ گەلی ئێران دەرببڕن.
هەروەها پشتگیریی تەواوی خۆی بۆ حکومەت و هێزە ئەمنییەکان دووپات کردووەتەوە لە جێبەجێکردنی ئەرکەکانیان بۆ پاراستنی سەروەری، سەپاندنی یاسا، پاراستنی موڵک و ماڵی گشتی و تایبەت، و بەتایبەتی دابینکردنی پاراستن بۆ نێردە دیپلۆماسی و باڵیۆزخانەکان.
لە کۆتاییدا، چوارچێوەی هەماهەنگی داوای راگرتنی دەستبەجێی "دەستدرێژییەکانی" سەر کۆماری ئیسلامیی ئێرانی کردووە بۆ ئەوەی گەلانی ناوچەکە لە نەهامەتی و زیانی زیاتر بەدوور بن، و داواشی لە دامەزراوە نێودەوڵەتی و نەتەوە یەکگرتووەکان کردووە بەرپرسیارێتیی خۆیان لەپێناو سەقامگیریی ناوچەکە هەڵبگرن.
ئەم راگەیەندراوە لە کاتێکدایە کە چوارچێوەکە جەختی لەسەر پەلەکردن لە پێکهێنانی حکومەتیش کردووەتەوە بە شێوەیەک کە بەرژەوەندیی نیشتمانی بپارێزێت و کۆدەنگیی نیشتمانی بهێنێتە دی.
وەزارەتی نەوتی عیراق دڵنیایی دەداتە هاووڵاتیان کە سەرەڕای داخستنی گەرووی هورمز و راگرتنی هەناردەی نەوت، سەرجەم پاڵاوگەکان و وێستگەکانی دابەشکردنی سووتەمەنی بەردەوامن لە کارکردن.
لە روونکردنەوەیەکی رەسمیدا، وەزارەتی نەوتی عێراق جەختی لەوە کردەوە کە سەرجەم پاڵاوگەکانی باشوور، ناوەڕاست و باکووری وڵاتەکە بەردەوامن لە کارکردن بە توانای تەواوی خۆیانەوە بۆ بەرهەمهێنانی جۆرە جیاوازەکانی سووتەمەنی وەک گازۆیل، نەوتی سپی و بەنزین. وەزارەتەکە ئاماژەی بەوەش کردووە کە لە رێگەی ئەم بەرهەمهێنانەوە پێداویستییە ناوخۆییەکانی رۆژانە پڕدەکرێنەوە و بڕی زیادەش لە کۆگاکاندا هەڵدەگیرێت. هاوکات، دڵنیایی داوە کە وێستگەکانی دابەشکردنی سووتەمەنی لە سەرجەم پارێزگاکانی عێراق و رێگە دەرەکییەکان لەسەرانسەری وڵاتدا ٢٤ کاتژمێر کار دەکەن بۆ پڕکردنەوەی پێداویستییەکانی هاووڵاتیان.
لە بەشێکی تری راگەیەندراوەکەدا، وەزارەتی نەوت روونی کردووەتەوە کە کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی نەوتی خاو بەهۆی کەمبوونەوە و راگرتنی هەناردەکردنەوە کە دەرئەنجامی داخستنی گەرووی هورمزە، هیچ کاریگەرییەکی نابێت لەسەر بەردەوامیی کاری پاڵاوگەکان و بەرهەمهێنانی جۆرەکانی سووتەمەنی و غازی شل. وەزارەتەکە دووپاتی کردووەتەوە کە پرۆسەی دەرهێنانی نەوتی خاو و وەبەرهێنانی غازی هاوەڵ بەردەوام دەبێت تەنیا بۆ پڕکردنەوەی پێداویستییە ناوخۆییەکانی وڵاتەکە.
سعودیە ڤیزای ترانزێت بە هاووڵاتیانی عیراقی دەدات بۆ گەڕانەوە و وەزارەتی دەرەوەش عیراقیش سوپاسی ریاز دەکات.
وەزارەتی دەرەوەی عیراق رایگەیاند، سعودیە رەزامەندی نیشانداوە لەسەر پێدانی ڤیزای ترانزێت بەو هاووڵاتییە عیراقییانەی دەیانەوێت لە رێگەی مەرزی عەرعەرەوە بگەڕێنەوە بۆ ناوخۆی وڵات.
ئاماژەی بەوەکرد، ئەم هەنگاوە بەپێی هەماهەنگییەکی رەسمی لەگەڵ باڵیۆزخانەی عیراق لە ریاز ئەنجامدراوە و پێویستە گەشتیاران پێشوەختە پەیوەندی بە ژووری هەماهەنگی باڵیۆزخانەکەوە بکەن بۆ وەرگرتنی ڤیزاکە.
وەزارەتی دەرەوەی عیراق جەختدەکاتەوە، بەردەوام دەبن لە بەدواداچوون بۆ رەوشی عیراقییەکانی دەرەوە و پێشکەشکردنی هاوکاری پێویست بە هەماهەنگی لەگەڵ ناوەندی وەزارەت لە بەغداد.
بۆ تەواوکردنی رێکارەکان، هاووڵاتییان دەتوانن لە رێگەی ئەم ژمارە تەلەفۆن و ئیمەیڵەوە پەیوەندی بکەن:
ژمارەی مۆبایلی لە باڵیۆزخانەی ریاز: 00966545647382
ئیمەیڵ: [email protected]
سەرۆک کۆمار لەگەڵ شازادەی جێنشینی کوەیت و سەرۆکی کۆماری ئیسلامی مۆریتانیا بە تەلەفۆن پەرەسەندنەکانی ناوچەکە تاوتوێ کرد و جەختیان لەسەر گرنگی هەماهەنگی هاوبەش کردەوە.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ، لە دوو پەیوەندی تەلەفۆنی جیادا، لەگەڵ شێخ سەباح خالید ئەحمەد سەباح، جێنشینی دەوڵەتی کوەیت و محەمەد ولد شێخ غەزوانی سەرۆک کۆماری ئیسلامی مۆریتانیا دوایین پێشهاتی ئیقلیمی و نێودەوڵەتیی و ئاڵەنگارییەکانی ئێستایان تاوتوێ کرد کە رووبەڕووی ناوچەکە دەبێتەوە.
لە پەیوەندییە تەلەفونییەکاندا باس لە چۆنیەتی پەرەپێدانی هەماهەنگی هاوبەش سەبارەت بە پێشهاتی سیاسی و ئەمنیی و گرنگی چڕکردنەوەی هەوڵەکانی وڵاتانی عەرەبی کرا بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان و پشتیوانیکردن لە چارەسەری ئاشتیانە کە سەروەری دەوڵەتان و بەرژەوەندی گەلەکانیان بپارێزێت.
هەروەها جەختکرایەوە لەسەر پێویستی یەکخستنی هەڵوێستەکان لەسەر مەسەلەکانی جێی بەرژەوەندی هاوبەش و پتەوکردنی پەیوەندییەکان بۆ هاریکاریی دوولایەنە لە بوارە جیاجیاکاندا، ئەمەش رەنگدانەوەی قووڵی پەیوەندیی برایەتیی عیراقە لەگەڵ هەردوو دەوڵەتی کوەیت و کۆماری ئیسلامی مۆریتانیا.
هیواشیان خواست راوێژ و هەماهەنگی لە ماوەی داهاتوودا بەردەوام بێت، کە یارمەتیدەر دەبێت بۆ چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری و پاڵپشتیکردنی هەوڵەکانی گەشەپێدان لە ناوچەکەدا.
دەسەڵاتی فڕۆکەوانیی شارستانیی عیراق بڕیاری دا بە درێژکردنەوەی داخستنی ئاسمانی وڵاتەکە بەڕووی سەرجەم گەشتەکاندا بۆ ماوەی ٤٨ کاتژمێری دیکە.
لە راگەیەندراوێکی رەسمیدا کە بڵاوکراوەتەوە، دەسەڵاتی فڕۆکەوانیی شارستانیی عیراق ئاشکرای کرد کە بڕیاری داوە ئاسمانی عیراق بەڕووی سەرجەم فڕۆکە هاتوو، رۆیشتوو و تێپەڕبووەکاندا دابخات. داخستنەکە بۆ ماوەی 48 کاتژمێر دەبێت، کە لە کاتژمێر 12:00ـی نیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە 2ی ئازاری 2026 دەست پێدەکات و تاوەکو 12:00ی نیوەڕۆی رۆژی چوارشەممە بەردەوام دەبێت، ئەمەش وەک رێکارێکی کاتی و خۆپارێزی بۆ سەلامەتیی گەشتەکان.
دەسەڵاتەکە روونیکردووەتەوە کە ئەم بڕیارە بە پشتبەستنە بە هەڵسەنگاندنی بەردەوامی دۆخی ئەمنی و لە ژێر رۆشنایی پێشهاتەکان و گرژییەکانی ناوچەکە دراوە. هەروەها جەختی لەوەش کردووەتەوە کە بڕیارەکە دوای پێداچوونەوەیەکی گشتگیر دراوە و بەپێی گۆڕانکارییەکان دووبارە هەڵسەنگاندنی بۆ دەکرێتەوە، و هێڵەکانی فڕۆکەوانی و لایەنە پەیوەندیدارەکانیش لە هەر نوێکارییەک ئاگادار دەکرێنەوە.
سەرۆک کۆماری عیراق و سەرۆکی ئیمارات و میری قەتەر، جەخت لەسەر بەکارهێنانی دیپلۆماسی و دیالۆگ دەکەنەوە بۆ رێگریکردن لە فراوانبوونی شەڕ.
سەرۆک کۆماری عیراق و سەرۆکی دەوڵەتی ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی و میری دەوڵەتی قەتەر بە تەلەفون تاوتوێی دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە کرد.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، لە میانی دوو پەیوەندیی تەلەفۆنیدا لەگەڵ هەر یەک لە شێخ محەمەد کوڕی زاید ئال نەهیان سەرۆکی دەوڵەتی ئیمارات و شێخ تەمیم بن حەمەد ئال سانی میری دەوڵەتی قەتەر، ئەمڕۆ دوایین پێشهاتی ناوچەکە لە بەر ڕۆشنایی شەڕی بەردەوام و کاردانەوەکانی لەسەر ئاسایش و سەقامگیری وڵاتان تاوتوێ کرد.
لە هەردوو پەیوەندییەکەدا جەختکرایەوە، لەسەر پێویستی گرتنەبەری دیالۆگ و رێگەی دیپلۆماسی بۆ رووبەڕووبوونەوەی قەیرانەکان و دانانی کاری لە پێشینە بۆ کەمکردنەوەی پەرەسەندنەکان و رێگریکردن لە تەشەنەسەندنی جەنگ، بە شێوەیەک کە ئاسایش و سەقامگیری گەلانی ناوچەکە و بەرژەوەندییە باڵاکانیان بپارێزێت.
هەرسێ سەرکردە پابەندبوونیان بە پتەوکردنی هاریکاری و هەماهەنگی هاوبەشی نێوان هەرسێ وڵاتەکە دووپاتکردەوە، هەروەها فراوانکردنی ئاسۆی هاریکارییەکان بە شێوەیەک کە هاوتەریب بێت لەگەڵ پەیوەندی قووڵی برایەتی نێوان هەرسێ وڵات و پاڵپشتی ئاشتی و سەقامگیری جیهانی دوپاتکردەوە.
سەرۆك كۆماری عیراق پەیامی سەرەخۆشیی ئاڕاستەی ئێران دەكات و جەخت لەوەدەكاتەوە كە هەڵوێستی عیراق نەگۆڕە و لەگەڵ راگرتنی شەڕ و زمانی گفتوگۆدایە.
د. لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق، بەبۆنەی كوژرانی عەلی خامنەیی رابەری باڵای ئێران و چەند لێپرسراوێكی تری باڵای ئەو وڵاتە پەیامێكی هاوخەمیی ئاڕاستەی ئێران كردووە و رایگەیاندوە، عیراق لەم رەوشە سەختەدا لەگەڵ گەلی ئێراندایە.
ئاماژەی بەوەشكردووە، لەم بارودۆخەی ناوچەكەی پێدا تێپەڕ دەبێت، جەخت لە هەڵوێستی نەگۆڕی عیراق دەكەینەوە بۆ راگرتنی شەڕ و پێویستی بەكارهێنانی زمانی گفتوگۆ، بۆ ئەوەی رێگری لە هەڵكشانی قەیرانەكان بكرێت و رێگری بكرێت لە هەر گرژییەك كە ببێتە هۆی قوڵكردنەوەی قەیرانەكان و دروستكردنی مەترسی لەسەر ئاسایش و سەقامگیری گەلانی ناوچەكە.
سەرۆك كۆمار راشیگەیاندووە، عیراق ساڵانێكی زۆرە بەدەست شەڕ و ململانێكانەوە دەناڵێنێت، بۆیە پێمان وایە چارەسەری دیپلۆماسی و سیاسی باشترین رێگەیە بۆ ئەوەی ناوچەكە لە كارەساتی زیاتر بپارێزین.
عەلی سیستانی مەرجەعی باڵای شیعەکان، بەبۆنەی کوژرانی علەی خامنەیی رێبەری باڵای ئێران راگەیەندراێکی بڵاوکردوە وتێیدا هاتووە؛ بەوپەڕی خەم و پەژارەوە، سەرەخۆشی خۆم ئاراستەی گەلی شەریفی ئێران و گشت موسڵمانانی جیهان دەکەم بەبۆنەی کوژرانی سەرکردەی گەورەی ئێران، جەنابی ئایەتوڵڵا سەید خامنەیی.
ئاماژەی بەوەشکردوە، پێگە بەرزی ئەو کۆچکردووە گەورەیە و رۆڵە بێوێنەکەی لە رێبەرایەتیکردنی سیستەمی ئێران لە ماوەی ساڵانی رابردوودا، بۆ هەمووان روون و ئاشکرایە و داواش دەکات هاووڵاتییانی ئێران یەکگرتوبن و یەکپارچەی خۆیان بپاریزن.
جەختیشیکردوەتەوە، گومانی تێدا نییە، کە دوژمنان لە رێگەی کوشتنی عەلی خامنەی و پەلاماری سەربازی بەرفراوان بۆ سەر ئەو وڵاتە، هەوڵ دەدەن گورزێک لە ئێرانی ئازیز بوەشێنن.
سیستانی دەشڵێت؛ چاوەڕوانیم لە گەلی مەزنی ئەم وڵاتە ئەوەیە کە لەم رەوشە سەخت و هەستیارەدا، یەکڕیزی و تەبایی نیشتمانی خۆیان بپارێزن و رێگە نەدەن دەستدرێژیکاران بگەنە ئامانجە گڵاوەکانیان.
موقته‌دا سەدر، رێبەری رەوتی نیشتمانیی شیعە، لە راگەیەندراوێکدا، سەرەخۆشی خۆی ئاراستەی جیهانی ئیسلامی کرد بەبۆنەی کۆچی دوایی رێبەری کۆماری ئیسلامی ئێران، عەلی خامنەییەوە و سێ رۆژ ماتەمینی لە عیراق رادەگەیەنێت.
دوای پشتڕاستکردنەوەی کوژرانی عەلی خامنیەی لەلایەن میدیاکانی ئێرانەوە، موقتەدا سەدر راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە وتێیدا هاتوە؛ خامنەیی بە "عالم و موجاهید" وەسف کردووە و نزا دەکات، کە خودا بە باوباپیرانی شاد بکاتەوە.
لە کۆتایی راگەیەندراوەکەشێدا ئاماژەی بەوەکردوە، بەم بۆنە خەمناکەوە سێ رۆژ ماتەمینی گشتی لە سەرتاسەری عیراقدا رادەگەیەنێت.
