عیراق
مستەفا ڕەجەبی مەشھەدی بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای بەڕێوەبردنی کارەبای ئێران ڕایگەیاند لەم قۆناغەدا پێویستیان بەوەیە پێداویستی ناوخۆی وڵاتەکەیان پر بکەنەوە ھەر بۆیە ھەناردەکردنی کارەبایان بۆ عێراق ڕاگرتووە.
ئاشکراشیکرد، ساڵی ڕابردوو نزیکەی ٢ ھەزار مێگاوات کارەبایان ھەناردە کردووە، بەڵام ئەمساڵ بەھۆی زیادبوونی پێداویستی ناوخۆوە، ھەناردەی کارەبای ئێران بۆ ١٥٠ مێگاوات کەمیکردووە.
لە مانگی حوزەیرانی ئەمساڵیشدا ئێران ھەناردەی کارەبای بۆ عێراق ڕاگرت بەو ئامانجەی فشار لەسەر عێراق دروست بکات بۆ دانەوەی قەرزەکانی ئێران کە بەھۆی ھاوردەکردنی بەردەوامی غاز و کارەباوە کەڵەکە بووە و گەیشتووەتە ٤ ملیار دۆلار.
ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو حزبانەی دەیانەوێت ھاوکاری دارایی لە دەرەوە وەربگرن دەبێت داواکاری ڕەسمی بۆ نوسینگەی حزبەکانیان لە کۆمسیۆنی ھەڵبژاردن پێشکەش بکرێت و بە ڕەتکردنەوە یاخود قبوڵ کردن وەڵام بدرێنەوە، بەڵام تا ئێستاش کۆمسیۆنەکە ھیچ داوایەکی لەو شێوەیەی لێنەکراوە.
ھەروەھا کۆمسیۆنی ھەڵبژاردنەکانی عێراق کار دەکات بۆ یەکخستنی شوێنی بانگەشەکردن بە ھەماھەنگی لەگەڵ شارۆچکە و پارێزگاکان، بە شێوەیەک کاریگەری لەسەر ھاتوچۆ و دروستبوونی قەرەباڵغی نەبێت.
بەپێی راگەیەندراوێکی ئەمیندارێتی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق، لە کۆبونەوەیەکی نێوان حەمید نەعیم غەزی ئەمینداری گشتی ئەنجومەنی وەزیران و ئیرەج مەسجدی باڵیۆزی ئێران لە بەغداد، پەیوەندییەکانی نێوان بەغداد و تاران و رێگەکانی فراوانکردنی پەیوەندییەکان تاوتوێکراوە.
ھەردولاش دوپاتیانکردووەتەوە پێویستە ئەو گرفتانەی بەھۆی سەرچاوەکانی ئاوەوە دروستبوە لەلایەن عێراق و ئێرانیشەوە چارەسەر بکرێت و ھەردوولا پەیوەندییەکانیان لە بواری سەرچاوەکانی ئاودا پتەو بکەن، باڵیۆزی ئێران رایگەیاندوە، وڵاتەکەی ئامادەکارییەکانی بۆ دروستکردنی پرۆژەی ھێڵی ئاسنین لە نێوان عێراق و ئێران تەواوکردوە.
بۆ گەیاندنی ئاو بە تەواوی دانیشتوانی کەرکوک، "مەھدی رەشید" وەزیری سەرچاوە ئاوییەکانی عێراق بڕیاریدا بە زیادکردنی ئامێری ھەڵکەندنی بیر و پاککردنەوەی رێڕەوە ئاوییەکانی پارێزگاکە.
ئەو بڕیارەی "مەھدی رەشید" لە سەردانێکیدا بوو بۆ کەرکوک بە مەبەستی ئاگاداربوون لە رەوشی ئاو لە پارێزگاکە.
شانەی راگەیاندنی ئەمنیی عێراق ئاماژەی بەوەش کردوە، سێ کەس لە خۆرھەڵاتی بەغداد دەستگیرکراون کە ھەوڵیان داوە وێستگەیەکی کارەبا بسوتێنن و لە ناوچەی رەسافەی بەغدادیش ١٠ تۆمەتباری تر دەستگیرکران.
ڕەئیسی لە کۆبوونەوەیەکیدا لەگەڵ فالح فەیاز سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی کە لە تاران بەڕێوەچوو ڕایگەیاند، حەشدی شەعبی ڕۆڵێکی بەرچاوی لە پاراستنی ئاسایش و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆردا گێراوە.
دەشڵێت، دەستپێشخەریەکەی مەرجەعی باڵای شیعەکانیش بۆ پێکھێنانی حەشد ڕێکارێکی گرنگ بوو لە یەکخستنی تەواوی پێکھاتەکانی عێراق بۆ بەرگریکردن لە عێراق.
لایخۆشیەوە فالح فەیاز دووپاتیکردەوە، بەھۆی حەشدی شەعبیەوە توانراوە پیلانەکان بۆ دووبارە گەڕاندنەوەی دیکتاتۆریەت بۆ عێراق شکستی پێبھێنرێت.
حەسەن عەزاری ڕاوێژکاری باڵای موقتەدا سەدر سەرۆکی ڕەوتی سەدر ڕایگەیاند، ھیچ کەسێک لە شوێنکەوتووانی ڕەوتی سەدر، مافی ئەوەی نییە بانگەشە بۆ ھیچ کاندیدێک بکات، و بڕیارەکەی موقتەدا سەدریش لە بارەی بەشداری نەکردن لە ھەڵبژاردنی پێشوەخت یەکلاکەرەوەیە و مشتومڕ ھەڵناگرێت.
کاندیدەکانی حزبی شیوعی عێراقیش لە سەرجەم پارێزگاکان، بە ڕەسمی داوای کشانەوەیان لە پڕۆسەی ھەڵبژاردن، پێشکەش بە کۆمیسۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکان کردووە.
چەکدارەکان لە بازگە وەھمییەکەدا کە لە نزیک گوندی کندار لەسەر ڕێگەی ھەولێر مەخمور دایاننابوو، تەقەشیان لە سێ ھاوڵاتی تر کردووە و برینداریان کردوون، دواتریش بریندارەکان گواستراونەتەوە بۆ نەخۆشخانەکانی ھەولێر.
ھێزەکانی پاسەوانی سنوری لیتوانیا ڕایانگەیاند، لە ماوەی دوو ڕۆژی ڕابردوودا لەسەر سنورەکانی نێوان (لیتوانیا و بێلاروسیا)، (١٧١) کۆچبەری نایاساییان دەستگیرکردووە و لە ماوەی ئەمساڵیشدا چوار ھەزار کۆچبەر بە نایاسایی گەیشتوونەتە لیتوانیا کە زۆرینەیان عێراقین و لە نێویشیاندا خەڵکی ھەرێمی کوردستانی تێدایە.
ڕۆژی پێنجشەممەی ڕابردووش ھێڵی ئاسمانی عێراقی سەرجەم گەشتە ئاسمانییەکانی نێوان (بەغداد و مینسک)ی بۆ ماوەیەکی نادیار ھەڵپەسارد.
لێپرسراوانی کەرتی تەندروستیش لە بەغداد دەڵێن، وەرگرتنی ڤاکسین گەرموگوڕی پێوەدیارە، ئەوانەشی کە سەردانی بنکەکان دەکەن زۆرینەیان گەنجن.
سەرچاوەیەکی باڵای سەربازیی لە ئۆپەراسیۆنەکانی عێراق رایگەیاندووە، لیژنەیەکی ھاوبەش لە نێوان بەغداد و واشنتۆن پێکھاتووە بۆ خێراکردنی کشانەوەی ھێزە شەڕکەرەکانی ئەمریکا تا کۆتایی ئەمساڵ و گۆڕانی ئەرکی ھێزە سەربازییەکانی ئەمریکا بۆ راوێژکاریی.
ئاشکراشیکردووە، بەم نزیکانە بریت ماکگۆرک نێردەی تایبەتی سەرۆکی ئەمریکا بۆ کاروباری خۆرھەڵاتی ناوەڕاست دێتە عێراق، و ئامادەکارییەکان بۆ دواین خولی گفتوگۆی ستراتیژی نێوان ئەمریکا و عێراق تەواو دەکات.
دەشڵێت، بنکە سەربازییەکانی ئەمریکا و ناتۆ لە عەین ئەسەد لە ئەنبار و ڤیکتۆریا لە بەغداد وەک خۆیان دەمێننەوە.
کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکانی عێراق رایگەیاند، داوایەکی دەوڵەتی یاسا بۆ جیاکردنەوە و ھەژماردنی دەنگەکان لە وێستگەکان بە شێوەی دەستی رەتکراوەتەوە.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، بەپێی یاسای ھەموارکراوی ھەڵبژاردن، لە ئەگەری بوونی گومان، تەنھا ٥%ی دەنگەکان بە دەست ھەژمار دەکرێتەوە.
کۆمسیۆن راشیگەیاندووە، بەپێی یاساکە لە سەرجەم بنکەکانی دەنگدان پێویستە جیاکردنەوە و ھەژماردنی دەنگەکان بە ئەلیکترۆنی بێت و دوای ٢٤ سەعاتیش ئەنجامی سەرەتایی رابگەیەنرێت.