بەپێی ئاژانسە نێودەوڵەتییەکان، شەپۆلێکی بارانبارین و زریانێکی بەھێز ناوچەی پۆرتور ئەلیگری سەربە ویلایەتی ریۆ گراندی دو سول لە بەرازیل گرتووەتەوە، بەھۆیەوە تائێستا ١٣ کەس گیانیانلەدەستداوە کە منداڵی تەمەن چوار مانگیشیان تێدایە و زیاتر لە ٢٠ کەسیش بێسەروشوێنن و ژمارەیەکی زۆر خانووش زیانیان بەرکەوتووە، کارەباش لەسەدانی ماڵی ناوچەکە بڕاوە.

ئاماژە بەوەشکراوە، تیمە فریاگوزارییەکانی بەرازیل لە ویلایەتی ویلایەتی ریۆ گراندی دو سول بە دوای بێسەروشوێنبووەکاندا دەگەڕێن، بەڵام بەھۆی بەھێزی زریان و لافاوەکەوە تەرمیان لە دەیان کیلۆمەتر دوور لە شوێنی لافاوەکە دۆزیوەتەوە.

عەلی قاسی سەرۆکی داواکاری گشتی تاران لە میانی راگەیاندنی بڕیارەکانی لێخۆشبوون و کەمکردنەوەی سزای زیندانیان رایگەیاند، بڕیاری لێخۆشبوون بۆ ١٥ ھەزار کەس دەرچووە کە تۆمەتباربوون بە ئەنجامدانی کاری توندوتیژی لەو خۆپیشاندانانەی ساڵی رابردوو وڵاتەکەی گرتەوە.

وتیشی، ھەمووان بەرامبەر خێزانی دەستیگرکراوان بەرپرسیارن، لەو پێناوەشدا ساڵی رابردوو ھەلیکاریان بۆ حەوت ھەزار و ٥٠٠ زیندانی رەخساندووە، ٢٢ ھەزار مۆڵەتیش دراوەتە زیندانییان، ھەروەھا لە ساڵی رابردوودا ھەزار و ١٠٢ زیندانی گواستراونەتەوە بۆ شارەکانی خۆیان.

ئاژانسەکانی ھەواڵ بڵاویانکردەوە، لە دیدارەکەدا شی جین بینگ سەرۆکی چین ھیوای خواستووە سەردانە ئەرێنییەکەی بلینکن ببێتە مایەی بەھێزکردنی پەیوەندییەکانی ھەردوو وڵات.

ھاوکات سەرۆکی چین بەپێویستی زانیوە کارلێکی پەیوەندی نێوان وڵاتان لەسەر بنەمای رێزگرتن و راستگۆیی بێت، ھیوای خواستووە سەردانەکەی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رۆڵی ئەرێنی ھەبێت لە گەرەنتی بەردەوامی پەیوەندییەکانی ئەمریکاو چین.

سەردانەکەی ئەنتۆنی بلینکن بۆ چین یەکەم سەردانی وەزیری دەرەوەی ئەمریکایە بۆ چین لە ماوەی پێنج ساڵی رابردوودا، سەردانەکەش لەکاتێکدایە پەیوەندییەکانی ھەردوو وڵات لەسەر دۆسیەی تایوان و لەشکرکێشی روسیا بۆسەر ئۆکراین و ململانێ ئابورییەکان لەوپەڕی ئاڵۆزیدایە.

بڕیارە وەفدی ھەرسێ وڵات سبەینێ بگەنە کازاخستان و کۆبوونەوەکە لەسەر ئاستی وەزیرانی دەرەوەی ھەرسێ وڵات بەڕێوەبچێت. 

ھاوکات وەفدێکی سوریاش بە سەرۆکایەتی ئەیمەن سوسان یاریدەدەری وەزیری دەرەوە، بەشداریی کۆبوونەوەکەی ئەستانە دەکات، بەپێی سەرچاوەکان پێدەچێت وەفدێکی ئۆپۆزسیۆنی سوریاش کە تورکیا پشتیوانی دەکات، ئامادەی کۆبوونەوەکە ببێت. 

لە کۆبوونەوەکەدا کار بۆ بەھێزکردنی متمانەی نێوان تورکیا و سوریا دەکرێت بە ئاڕاستەی ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوانیان ئەویش لەرێگەی ئاڵوگۆڕی دیلەکان، تاوتوێکردنی دۆسیەی مرۆیی، دۆسیەی رێگەدان بە گەیاندنی ھاوکاری و کۆمەکە نێودەوڵەتییەکان.

 فەرماندەیی ئاسایشی کەناراوەکانی تورکیا بڵاویکردەوە، کۆمەڵێک کۆچبەری نایاسایی کە بەنیازبوون بە بەلەمێکی لاستیکی لە کەناراوەکانی شارۆچکەی چەشمەی سەربە ئیزمیر بکەونەڕێ، لەلایەن ئاسایشی کەناراوەکان دەستبەسەر بەلەمەکەیاندا گیراوە و ٣٣ کۆچبەری نایاساییان دەستگیرکردووە، لە کەناراوەکانی شارۆچکەی فۆچای سەربە ئیزمیر، ١٩ کۆچبەری نایاسایی دیکە دەستگیرکران.

بەپێی راگەیەنراوی فەرماندەی ئاسایشی کەناراوەکان، لە کەناراوەکانی شارۆچکەی دیکیلی سەر بە ئیزمیر ١٣ کۆچبەری نایاسایی رزگارکراون کە لەسەر بەلەمێکی لاستیکی بوون و لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانی یۆنانەوە بۆ ناو ئاوەکانی تورکیا گەڕێندرابوونەوە.

دەسەڵاتدارانی تورکیا بڵاویانکردەوە، دوای ئاگادارکردنەوەیان لە بوونی بەلەمێکی پلاستیکی کۆچبەران، لە کەناراوەکانی ویلایەتی چانەقەڵا، تیمەکانی فریاگوزاری بەھانایانەوە چوون و ١٨ کۆچبەریان رزگارکردووە کە ھەڵگری رەگەزنامەی سوریا و یەمەن و فەڵەستین و ئەفغانستان بوون.

 لە کەناراوەکانی ویلایەتی موغلاش تیمەکانی فریاگوزاری ٣٥ کۆچبەری نایاساییان رزگارکرد، کە لە نێو سێ بەلەمی پلاستیکیدابوون و لەلایەن دەسەڵاتدارانی یۆنانەوە ناچارکرابوون بگەڕێنەوە ئاوە ھەرێمییەکان.

ھانا مالیار جێگری وەزیری بەرگری ئۆکراین رایگەیاند، لەیەک کاتدا و لە سەرجەم میحوەرەکانەوە ھێزەکانیان لە پێشڕەویدان و سەرکەوتنی تەکیتیکیان لە سەرجەم ئەو میحوەرانەدا بەدەستھێناوە کە ھێرشیان کردوونەتەسەر.

ڤۆلۆدیمێر زیلیسنکی سەرۆکی ئۆکراینیش لە پەیامێکی ڤیدیۆیدا جەختی لە گرنگی ھێرشەکە کردەوە و رایگەیاند، ئازادکردنی ھەر بستەخاکێکی وڵاتەکەیان گرنگییەکی لە رادەبەدەری ھەیە.

لەبەرامبەریشدا ڤلادیمیر پوتن سەرۆکی روسیا لەوتەیەکدا لە کۆڕبەندی ئابوری لە شاری سانپترسبۆرگ، لە بایەخی ھێرشی پێچەوانەی ئۆکراینی کەمکردەوە و رایگەیاند، ھیچ دەرفەتێک نیە بۆ سەرکەوتنی ھێرشەکە. 

بە پێی میدیاکانی تورکیا، یەشار گولەر، وەزیری بەرگری تورکیا، لە پەراوێزی کۆبوونەوەکانی ناتۆدا لە برۆکسلی پایتەختی بەلژیکا لەگەڵ لۆید ئۆستن  وەزیری بەرگری ئەمریکا کۆبوەتەوە و سەبارەت بە پرسەکانی بەرگری و ئەمنی دوو قۆڵی و دۆسیەی ناوچەیی گفتوگۆیان کردوە.

ئاماژە بەوەشکراوە، وەزیری بەرگری تورکیا لە کۆبوونەوەی ناتۆدا جارێکی تر ھەڵوێستی وڵاتەکەی بەرامبەر بە قبوڵکردنی بە ئەندامبوونی سوید لە ناتۆ دووپات کردوەتەوە و رایگەیاندوە، ئەگەر سوید ھاوشێوەی فنلەندا پابەندبوونەکانی جێبەجێ بکات، ئەویش لە ناتۆ قبوڵ دەکرێت.

بەڕێوەبەرایەتیی کەشناسی ھیندستان رایگەیاند، پلەکانی گەرما لە ناوچەی بالیا لە پارێزگای ئوتار پرادێش بۆ ٤٢.٢ پلە بەرزبووەتەوە، ئەوەش لە سەرووی پلەی گەرمای وەرزییەوەیە، بەوھۆیەشەوە لە ماوەی دوو رۆژی رابردوودا ٤٦ کەس گیانیان لەدەستداوە، کە ٣٤ کەسیان لە پارێزگای ئوتار پرادێش و ١٢ کەسی دیکەشیان لە ناوچەی بیھارە.

پزیشکانی ھیندستان دەڵێن، ئەوانەی تەمەنیان لە سەرووی ٦٠ ساڵەوەیە، رەنگە گەرما کاریگەریی خراپی کردبێتە سەر ئەو نەخۆشییانەی ھەیانبووە.

ئەوەش لە کاتێکدایە مانگەکانی نیسان و ئایار و حوزەیران لە ھیندستان، بەگشتی مانگە گەرمەکانن، لەم ساڵانەی دوایشدا کاریگەریی گەرما بە بەراوورد بە ساڵانی رابردوو زۆر زیاتر بووە.

ئەردۆغان ئاماژەی بەوەشکرد، کار دەکەن تا ساڵی ٢٠٢٨ ئاستی ھەناردەی تورکی بگاتە ٤٠٠ ملیار دۆلار. 

وتیشی، لەم ساڵدا قەرزەکان کە بۆ پرۆژەی بچوک و مامناوەند دابین دەکرێت، بە رێژەی لە %٢٥.٨ زیاد دەکرێت.

ئەردۆغان دووپاتی کردوەتەوە کە بە ھەموو توانایان کاردەکەن بۆ پشتیوانییکردن لە بەرھەمی ناوخۆیی و ھەناردەکردنی بۆ وڵاتانی دەرەوە.

رۆژی چوارشەممە بەلەمێکی راوکردنی ماسی لە لە کەناراوەنەکانی نیمچەدوورگەی مۆرا، لە یۆنان ژێرئاو کەوت، رێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنیی منداڵپارێزی یۆنانیش دەڵێت، نزیکەی ١٠٠ منداڵ لەناو ئەو بەلەمەکەدا ژێرئاو کەوتوون.

ھاوکات ئەلێکسیس سیپراس سەرۆکی ھاوپەیمانی چەپی رادیکاڵی یۆنان رایگەیاند، سیاسەتەکانی یەکێتیی ئەورووپا سەبارەت بە کۆچبەران ھۆکاری روودانی ئەو کارەساتەیە، ئەو سیاسەتە پێویستیی بە گۆڕانکاری ھەیە، چونکە پاراستنی ژیانی مرۆڤ گرنگترە لە پاراستنی سنوورەکان.

رۆژی چوارشەممەی رابردوو بەلەمێکی ماسیگرتن کە ژمارەیەک کۆچبەری نایاسایی ھەڵگرتبوو، لە سنوورە ئاوییەکانی نیمچەدوورگەی مۆرا لە یۆنان ژێرئاو کەوت کە نزیکەی ٧٠٠ کەسی تێدابووە، بەوھۆیەشەوە ٧٩ کۆچبەر گیانیانلەدەستدا و ١٠٤ کەسیش رزگارکران.

ئاژانسی رۆیتەرز لە زاری ئەو لێپرسراوانەوە بڵاویکردووەتەوە، ئەو دانوستانە لەپێناو گەیشتنە بە لێکتێگەیشتنێک نەک رێککەوتن کەپێویستی بە گەڕانەوە بێت بۆ کۆنگرێس، چونکە زۆرێک لە ئەندامانی کۆنگرێس دژی ئاسانکارییان بۆ ئێران، بەھۆی ھاوکارییە سەربازییەکانی بۆ روسیا لە جەنگی ئۆکراین و رەوشی ناوخۆی وڵاتەکە. 

ھاوکات مات میلەر وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بوونی رێککەوتنی لەگەڵ ئێران رەتکردەوە، بەڵام ئاماژەی بەوەکردووە، واشنتۆن دەیەوێت ئاڵۆزییەکان لەگەڵ تاران کەمبکاتەوە و سنورێک بۆ پڕۆگرامە ئەتۆمییەکەی و پشتیوانییەکانی بۆ گروپەکانی ناوچەکە و روسیا رابگرێت، وتیشی لە گرتنەبەری رێگە دیبلۆماسییەکان بەردەوام دەبن بۆ گەیشتن بەو ئامانجەیان. 

لێپرسراوێکی ئێرانیش بە رۆیتەرزی وتووە، دەکرێت ناوی رێککەوتنی کاتی یاخود لێکتێگەیشتنی ھاوبەش لەو دانوستانانە بنرێت، بەڵام ئەوەی گرنگە ئەوەیە ھەردوو وڵات دەیانەوێت ئاڵۆزییەکان کەمبکەنەوە، قۆناغی سەرەتاش ئاڵوگۆڕی زیندانی و ئازادکردنی بەشێک لە پارەکانی ئێران لەخۆدەگرێت، لە دەرەوەی وڵات.

ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردەوە، ئەو وەفدە بە سەرۆکایەتی ماکی سال سەرۆکی سەنیگال و سیریل رامافوزا سەرۆکی باشوری ئەفریقا و سەرۆکانی زامبیا و دوورگەکانی مانگ و سەرۆکوەزیرانی میسرە و ئەمڕۆ دەگەنە کییڤ_ی پایتەخت و رۆژی شەممەش دەچنە  شاری بترسبۆگ_ی روسیا. 

بڕیاریشە ئەو وەفدە ئەفریقییە چاویان بە ڤۆلۆدمیر زیلینسکی سەرۆکی ئۆکراین و ڤلادمیر پوتن سەرۆکی روسیا بکەوێت. 

رۆیتەرز ئەوەشی خستووەتەڕوو، ئەو وەفدە دەستپێشخەرییەکی ئاشتییان پێیە، کە ئامانج لێی ھاندانی ھەردوو وڵاتە بۆ دانوستان کردن، ئاماژە بەوەش دەکەن کە جەنگی ئۆکراین و سزا سەپێندراوەکانی سەر روسیا، کاریگەری خراپی کردووەتەسەر ئابوری و بژێوی وڵاتانی ئەفریقا. 

ھاوکات دسەتپێشخەرییەکە چەندین رێکاری دیکە لەخۆدەگرێت، وەک کشانەوەی ھێزەکانی روسیا و کشانەوەی چەکی ئەتۆمی لە بیلاڕوس و ھەڵپەساردنی یاداشتی دەستگیرکردنی پوتن و کەمکردنەوەی سزاکانی سەر روسیا، داواش دەکرێت کەشێکی وەھا بڕەخسێندرێت، کە ئاگربەست رابگەیەندرێت و متمانە دروستبکرێت، تاوەکو ھەدوو وڵات ستراتیژییەتی ئاشتی دابڕێژن. 

یوری ئوشاکوڤ یاریدەدەری سەرۆکی روسیا رایگەیاند، پوتن لەسەر بانگھێشتی رەسمی رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆکی تورکیا، بەمنزیکانە دەچێتە ئەنقەرە. 

وتیشی، بەرنامەی سەردانەکە دیاری کراوە، بەڵام ھێشتا وادەی سەردانەکە دەستنیشان نەکراوە. 

حەوتی ئەم مانگە، پوتن پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ ھاوتا تورکییەکەی ئەنجامدا و جەختی کردەوە لە ھەماھەنگی دوو لایەنە و بەردەوامیدان بە جێبەجێکردنی پڕۆژە ھاوبەشەکانیان، لە بوارەکانی وەزە و بازرگانی و گەشتیاری. ھەروەھا رەوشی ئۆکراین و چەند پرسێکی نێودەوڵەتی دیکەیان تاوتوێ کرد.

لە کۆبوونەوەی کۆمیسیۆنی ناتۆ و ئۆکرایندا، یەنس ستۆڵتنبێرگ ئاماژەی بەوەکرد، ئۆکراین لەم دواییانەدا ھێرشی پێچەوانەی لە دژی رووسیا دەستپێکردووە، دژە ھێرشی سوپای ئۆکراینا بۆسەر ھێزەکانی رووسیا بەرەوپێشچوونی بەخۆیەوە بینیوە، پێویستە بەردەوام بن لە دابینکردنی کەلوپەلی سەربازی و چەک و تەقەمەنی بۆ ئۆکراین و پشتیوانیی سەربازی بۆ ئەو وڵاتە بەردەوام بێت.

ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، دەیانەوێت سندوقێک پێکبھێنن بۆ دەستەبەرکردنی کەرەستەی سەربازی بۆ ئۆکراین.

ھاوکات مارک میڵی سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئەمریکا رایگەیاند، سەرنجیان لەسەر دابینکردنی پێداویستییەکانی ئۆکراین چڕکردووەتەوە.

رووداوەکە لەنێوان بارھەڵگرێک و پاسێکی بچووکدا بووە و بەھۆیەوە ١٥ کەس گیانیانلەدەستداوە، ١٠ کەسیش رەوانەی نەخۆشخانە کراون، زۆرینەی سەرنشینانی ناو پاسەکەش کەسانی بەتەمەن بوون و تایبەت بووە بە گواستنەوەی ئەو کەسانە.

لێپرسراوانی ناوچەکە رایانگەیاند، ئەو رێگەیەی رووداوەکەی تێیدا روویداوە لە دوو لاوە گیراوە، ئۆتۆمبێلی فریاگوزاری و ھەلیکۆپتەریش لە شوێنی رووداوەکەن.

شایەتحاڵانیش دەڵێن، بارھەڵگرەکە وەرگەڕاوە و پاسەکەش سوتاوە، رووداوەکەش زۆر گەورە بووە، پێشتریش رووداوی لەو جۆرەیان نەبینیوە.