جیهان
ئاژانسی رۆیتەرز ئاشكرای كرد ، ئێران لە چەند هەفتەی داهاتوودا سیستمی بەگریی ئاسمانیی چینی وەردەگرێت.
ئاژانسی رۆیتەرز بە پشتبەستن بە سێ سەرچاوەی ئاگادار، بڵاویكردەوە چاوەڕوان دەكرێت ئێران لە ماوەی چەند هەفتەی داهاتوودا یەكەمین سیستمی بەرگریی ئاسمانیی چینی وەربگرێت، ئەوەش لە چوارچێوەی هەوڵەكانیدا بۆ بەهێزكردنی بەرگرییەكانی لە میانەی جەنگ لەگەڵ ئەمریكادا.
ئاژانسەكە ئاشكراشیكردووە، گرێبەستەكە كڕینی 300 بۆ 400 سیستمی بەرگریی لەخۆ دەگرێت و بەهاكەی لە نێوان 60 تا 70 ملیۆن دۆلاردایە.
ڕۆیتەرز ئاشكراشیكردووە، ڕێككەوتنەكە لە ڕێگەی كۆمپانیایەكی ئێرانیەوە لە هۆنگ كۆنگ ئەنجام دراوە
لە بەرامبەردا، وەزارەتی دەرەوەی چین ئەو راپۆرتانەی بە بێ بنەما وەسف كردووە.
دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، كۆبوونەوەكەی لەگەڵ بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل و ڤۆلۆدمیر زیلینسكی سەرۆكی ئۆكراین ئەرێنی بوون و چەندین بابەتیان باس كردووە.
ترەمپ لە دوو بڵاوكراوەی جیادا لە تروس سۆشیال رایگەیاند، كۆبوونەوەكەی لەگەڵ ناتانیاهۆ زۆر باش بووە و چەندین بابەتی گرنگیان تاوتوێكردووە.
لە بڵاوكراوەیەكی تریشدا دەڵێت، كۆبوونەوەكەی لەگەڵ زیلینسكی ئەرێنی بووە و چاوپێكەوتنەكەیان بە باشی بەڕێوەچووە، بەڵام ترەمپ وردەكاری ئەو بابەتانەی باس نەكردووە، كە لەگەڵیاندا تاوتوێی كردووە.
هاوكات ناتانیاهۆ وتویەتی، كۆبوونەوەكەیان یەكێك بووە لە باشترینەكان و قسەكانیان لەسەر ئامانج و لێكتێگەیشتنی هاوبەش بووە.
هەروەها كارولین لیڤیت وتەبێژی كۆشكی سپی رایگەیاند، كۆبوونەوەكەی ترەمپ و ناتانیاهۆ نزیكەی سەعاتێك و 30 خولەكی خایاندووە و ئەرێنی و بەرهەمدار بووە.
بومەلەرزەیەكی بەهێز بە گوڕی 7.1 پلە بە پێوەری رێختەر ژاپۆنی هەژاند و هۆشداری لەبارەی روودانی تسونامی دراوە.
ئاژانسی كەشناسی ژاپۆن بڵاویكردەوە، ناوەندی بومەلەرزەكە لە پارێزگای "كوماموتو" بووە و هۆشداری بۆ چەند پارێزگایەكی تر بڵاوكراوەتەوە، مەترسی روودانی تسونامیش دەكرێت، ئەگەرچی تائێستا هیچ چالاكییەكی تسونامی رووینەداوە.
بەپێی میدیاكانی ژاپۆن، ئەو ناوچەیەی بومەلەرزەكە گرتییەوە كارگە و كۆمپانیای تێدایە وەك سۆنی و تی ئێس ئێم، كە گەورەترین كۆمپانیای دروستكردنی پارچە ئەلكترۆنییەكانن لە جیهاندا.
كۆمپانیای "كیوشو" بۆ وزەی كارەبایی بڵاویكردەوە، كارەبای نزیكەی 40 هەزار ماڵ بەهۆی بومەلەرزەكەوە پچڕاوە، كۆمپانیایەكی هێڵی ئاسنینیش خزمەتگوزاریی شەمەندەفێری راگرتووە.
تۆڕی تەلەفزیۆنی "تی بی ئێس"یش بڵاویكردەوە، ژمارەیەكی زۆر لە خەڵك لە ناوەندێكی بازرگانیی گیانیان لەدەستداوە، كە بەهۆی بومەلەرزەكەوە زیانی بەركەوتووە.
سانای تاكایچی سەرۆك وەزیرانی ژاپۆنیش تۆماركردنی ژمارەیەك بریندار و روخانی باڵەخانە و ئاگركەوتنەوەی لە باشوری رۆژئاوای وڵاتەكەی بەهۆی بومەلەرزەكەوە راگەیاند.
لەكاتێكدا جەنگی ئێران لە قۆناغێكی یەكلاكەرەوەدایە، ئەمڕۆ دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا و بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لە واشنتۆن كۆدەبنەوە.
رۆژنامەی یەدیعوت ئەحرنوتی ئیسرائیلی بڵاویكردەوە، ناتانیاهۆ لە كۆبوونەوەكەیدا لەگەڵ ترەمپ زانیاری هەواڵگریی نوێ لەبارەی چیای فەئس لە ئێران دەخاتەڕوو، بەوپێیەی ئێران دەیەوێت سامانە ستراتیژییەكەی لە قوڵایی ئەو چیایە بشارێتەوە.
رۆژنامەكە ئاشكراشیكردووە، ناتانیاهۆ دەیەوێت دڵنیایی ئەوە وەربگرێت كە ئابوری ئێران بە خێرایی نەبوژێتەوە، جەختیشدەكاتەوە ئامانجە سەرەكییەكەیان كە ئێران نەبێتە خاوەن چەكی ئەتۆمی.
سەردانەكەی ناتانیاهۆ بۆ واشنتۆن بە مەبەستی بەشداریكردنە لە رێوڕەسمی ماڵئاوایی لە لیندسی گراهام سیناتۆری كۆمارییەكان، میدیاكانیش باس لەوە دەكەن پەیوەندییەكانی ناتانیاهۆ و ترەمپ ئاڵۆزی تێكەوتووە.
وەزارەتی جەنگیی ئەمریكا پێداچوونەوە بە بوونی سەربازیی وڵاتەكەی لە ئەوروپا دەكات و رەخنەش لە ئەندامانی ناتۆ دەگرێت.
ئێلبرێدج كۆڵبی بریكاری وەزارەتی جەنگیی ئەمریكا رایگەیاند: ئەو هەنگاوە پێداچوونەوەیەكی راستەقینەیە و ئامانجەكەی دڵنیابوونەوەیە لەوەی ناتۆ بەخێرایی هەنگاو بنێت بۆئەوەی ئەوروپا بەرپرسیارێتی سەرەكی بەرگریی لەئەستۆ بگرێت، وەك چۆن پیت هێگسێت وەزیری جەنگیی ئەمریكا لە كۆبوونەوەی وەزیرانی بەرگریی ناتۆ لە مانگی حوزەیران باسی كرد.
ئەمریكا رەخنەی توندی ئاراستەی ئەو وڵاتانەی ئەوروپا كردووە كە رەتیانكردووەتەوە رێگە بە هێزەكانی ئەمریكا بدەن لە كاتی جەنگی دژی ئێراندا سوود لە بنكەكانی ناتۆ وەربگرن كە لە وڵاتەكانیانن.
سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، ئەگەر دانوستانەكان سەركەوتوونەبێـت ، هەمان سیناریۆی ڤەنزوێلا لە ئێران دووبارە دەكەنەوە.
دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا ئاشكرای كرد، وڵاتەكەی لە رێگەی نێوەندگیرەكانەوە لە دانوستانێكی زۆر قووڵدایە لەگەڵ ئێران، بەڵام ناتوانێت كاتێكی زۆر بداتە دانوستانەكان و ئەگەر بە خێرایی ڕێككەوتن نەكرێت، دەستبەجێ هێرشە سەربازییەكان دەستپێدەكەنەوە و هەمان سیناریۆی ڤەنزوێلا دووبارە دەكەنەوە.
ئاماژەی بەوەشكرد، راگرتنی هێرشەكان بەشێوەیەكی كاتیی لەسەر داوای نێوەندگیرەكان بووە تاوەكو دەرفەتێك بە رێگەچارەی دیپلۆماسی بدرێت.
وتیشی، ئێران دەیەوێت بگاتە رێككەوتن، و سەبارەت بە كۆبوونەوەكەشی لەگەڵ بنیامین ناتانیاهۆ رایگەیاند، بە پێویستی دەزانێت بیری ناتانیاهۆ بهێنێتەوە كە ئەگەر ئەو سەرۆك نەبووایە، ئێران ئێستا خاوەنی چەكی ئەتۆمی بوو و ئیسرائیلیش وێران دەبوو.
هەر لەبارەی ئێرانەوە ترەمپ وتی، لەگەڵ ڤلادیمیێر پوتن سەرۆكی روسیا دەربارەی هاوكارییەكانیان لە رێگەی مانگە دەستكردەكانەوە بۆ ئێران قسە دەكات.
لە چوارچێوەی هەڵمەتێکی چڕی دەریاوانیدا بۆ سەپاندنی گەمارۆ بەسەر ئێراندا، کەشتییەکی جەنگیی ئەمریکی لە دەریای عەرەب رێڕەوی 17 کەشتیی بازرگانی گۆڕی و پشکنینی بۆ چەندین کەشتیی دیکە ئەنجام دا.
فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا لە ڕاگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوە کردووە، جگه لە گۆڕینی رێڕەوی ئەو 17 کەشتییە، هاوكات رێگرییان لە جووڵەی دوو کەشتیی تر کردووە و پشکنینیان بۆ دوو کەشتی بەمەبەستی دڵنیابوونەوە لە پێبەندییان بە رێکارەکانی گەمارۆکەی سەر ئێران ئەنجام داوە.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، ئەم کارانە لە کاتی دەوریەی کەشتیی جەنگیی ئەمریکی (فرانك ئەی. بیتەرسن جۆنیۆر) لە دەریای عەرەبدا ئەنجام دراون، بەمەبەستی پشتیوانیکردن لە سەپاندنی گەمارۆکان بەسەر ئێراندا.
سەرۆکی ئەمریکا دەرفەتێکی کورت دەداتە دانوستانەکان لەگەڵ ئێران ودەڵێت بەهۆی هەوڵی وڵاتانی ناوەندگیرەوە هێرشەکانی راگرتووە، بەڵام ئاگاداری دایەوە کە ئەگەر دانوستانەکان سەرنەکەون، بژارەی سەربازیی بەربڵاو لەئارادایە.
سەرۆکی ئەمریکا دونالد تڕەمپ، ئەمڕۆ دووشەممە رایگەیاند: دانوستانی ورد و قووڵ لەگەڵ ئێران ئەنجام دەدەین، و ئەگەر سەرکەوتوو نەبێت، دەگەڕێینەوە بۆ پرۆسەیەکی سەربازیی بەربڵاو.
تڕەمپ ئاماژەی بەوەش کرد: وەڵامی داوای ناوەندگیرەکانم دایەوە بۆ رەخساندنی دەرفەتێک بۆ دانوستان لەگەڵ ئێران، بەڵام کاتێکی زۆر بۆ دانوستانەکان تەرخان ناکەم.
لە درێژەی قسەکانیدا تڕەمپ وتی: دەرفەت بۆ بەدەستهێنانی پێشکەوتن لە دانوستانەکان لەگەڵ ئێران کورتخایەنە، و بڕیارم دا هێرشەکان بۆ سەر ئێران راگرم، چونکە وڵاتانی ناوەندگیر داوای رەخساندنی دەرفەتیان کرد بۆ دانوستان.
تڕەمپ جەختیشی کردەوە: ئەگەر دانوستانەکان لەگەڵ ئێران شکست بهێنن، ئامادەم بۆ ئەنجامدانی کردەی سەربازیی بەهێز.
ناتانیاهۆ بە زانیاری هەستیارەوە دەچێتە واشنتۆن و زانیاری هەواڵگریی لەبارەی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران رادەستی کۆشکی سپی دەکات.
بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل بۆ ئەنجامدانی دیدارێک لەگەڵ دونالد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا بەرەو واشنتۆن بەڕێکەوت، بەپێی زانیارییەکانی راگەیاندنەکانی ئیسرائیلیش، ناتانیاهۆ زانیاریی هەواڵگریی هەستیار لەبارەی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێرانەوە رادەستی کۆشکی سپی دەکات.
کەناڵی 12ـی ئیسرائیلی لە زاری چەند سەرچاوەیەکەوە بڵاویکردەوە، ناتانیاهۆ لە هەشتەمین دیداری خۆیدا لەگەڵ ترەمپ لە خولی دووەمی سەرۆکایەتیەکەیدا، زانیاریی زۆر نوێ و هەستیاری هەواڵگری لەبارەی پێشچوونەکانی ئێران بەرەو بەدەستهێنانی چەکی ئەتۆمی دەخاتەڕوو، بەبێ ئەوەی وردەکاری زیاتر لەسەر ناوەڕۆکی زانیارییەکان ئاشکرا بکرێت.
هەمان سەرچاوەکان ئاماژەیان بەوەشکردووە، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لەم سەردانەیدا دژایەتیی خۆی بۆ داواکارییەکەی ئەمریکا دەردەبرێت کە داوای لێکردوون لە خاکی لوبنان و سوریا بکشێنەوە. لە بەرانبەریشدا، ناتانیاهۆ داوایەک ئاڕاستەی ترەمپ دەکات بۆ راگرتن و فڕۆشتنی فڕۆکەی جەنگیی لە جۆری "F-35" بە تورکیا.
پێش بەڕێکەوتنی بۆ واشنتۆن لە ئەمڕۆ، بنیامین ناتانیاهۆ جەختی کردەوە کە لەگەڵ ترەمپ تاوتوێی تەواوی پرسە هەنووکەیییەکان دەکات و لە سەرووی هەموویانەوە پرسی ئێران دەبێت.
ناتانیاهۆ رایگەیاند: "ئامانجمان پاراستنی ئاسایشمان و فراوانکردنی بازنەی ئاشتییە لە دەوروبەرمان"، هەروەها جەختی لەوەشکردەوە، ئەرکەکەی لە واشنتۆن تەنها یەک ئامانجی روونی هەیە، ئەویش "دەستەبەرکردنی ئاسایش، بەهێزی و داهاتووی ئیسرائیلە".
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئەم کۆبوونەوەیەی لەگەڵ ترەمپ بە "بەرپرسیارێتییەکی قورس" وەسف کرد و ئەوەشی خستەڕوو، لەم ساتەوەختە سەختانەدا دەبێت بە "ئیرادەیەکی بەهێز و داناییەکی زۆرەوە" ئاراستەی روداوەکان بکرێت.
وەزارەتی جەنگی ئەمریكا بڕیاری دا رێگەی ئەژماركردن و بڵاوكردنەوەی زیانە گیانییەكانی سوپاكەی لە شەڕی ئێران بگۆڕێت، ئەمەش دوای ئەوەی رووبەرووی رەخنەی توند بووەوە بەوەی كە ژمارەی كوژراو و بریندارەكان بە كەمتر لە راستییەكەی نیشان دەدەن.
رۆژنامەی نیویۆرك تایمز رایگەیاند كە وەزارەتی جەنگی ئەمریكا شێوازی ئەژماركردنی زیانەكانی گۆڕیوە و ئامارە نوێیەكان دەریدەخەن كە ژمارەی بریندارەكان گەیشتووەتە 624 سەرباز، دوای ئەوەی ئاگربەست لە 7ی تەمموزدا كۆتایی هات، وەزارەتی بەرگری لاپەڕەیەكی نوێی بۆ بڵاوكردنەوەی زیانەكان بە ناوی زیانەكانی ئۆپەراسیۆنە دەرەكییەكان دروست كردووە تاوەكو ئامارە كۆن و نوێیەكان تێكەڵ نەبن.
لێپرسراوانی سەربازی ئاماژەیان بەوە كرد كە ئەم گۆڕانكارییە بەهۆی تێكچوونی كاتیی داتاكان بووە لە ماڵپەڕی رەسمی وەزارەتدا، بەڵام چاودێران پێیان وایە ئەمە هەوڵێكە بۆ كەمكردنەوەی كاریگەرییە دەروونییەكانی جەنگ.
ژمارەی كاندیدەكان بۆ پۆستی سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان گەیشتووەتە حەوت كەس
ژمارەی كاندیدەكان بۆ پۆستی سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان گەیشتووەتە حەوت كەس و رافایل گروسی بەڕێوەبەری ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمیش یەكێكە لە كاندیدەكان.
خولی دووەمی سەرۆكایەتی ئەنتۆنیۆ گۆرتێرێس سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان نزیك بووەتەوە لە كۆتایی و تا ئێستا حەوت كەس بە رەسمی كاندید كراون بۆ ئەو پۆستە، بڕیاریشە ئەم هەفتەیە ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی دەنگدانی نارەسمی بۆ كەمكردنەوەی ژمارەی كاندیدەكان دەستپێبكات.
دوو لە كاندیدە بەهێزەكان یەكێكیان لەلایەن ئۆگەنداوەیە كە ئەوتۆنیۆی تەمەن 75 ساڵە و ئەزموونێكی قوڵ و توانایەكی باڵای هەیە لە كارەكانی نەتەوە یەكگرتووەكان و پێشتر نوێنەری تایبەتی سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان بووە لە دۆسیەی منداڵان و پرسی چەكداریدا كاری كردووە، ئەوەی دیکەشیان رافایل گروسی بەڕێوەبەری ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمە.
هەرچەندە هێشتا هیچ كاندیدێك لە ریزبەندی پێشەوە نییە، بەڵام هەفتەی رابردوو دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا نیازی خۆی بۆ كاندیدكردنی جیانی ئینڤانتینۆ سەرۆكی فیفا نیشاندا بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە.
فڕۆکەکەی نـاتانیـاهۆ دوای رێگری لە دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لەسەر سنووری ئوردن، لە بنکەیەکەوە لە نەقەب بەرەو واشنتۆن بەڕێکەوت.
میدیاکانی ئیسرائیل، ئەمڕۆ دووشەممە، بڵاویانکردەوە، فڕۆکەی بنیامین نـاتانیــاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، لە بنکەیەکی سەربازییەوە لە ناوچەی نەقەب بەرەو واشنتۆنی پایتەختی ئەمریکا بەڕێکەوتووە.
ئەم بەرێکەوتنە دوای ماوەیەکی کەم هات لە راگەیەندراوێکی سوپای ئیسرائیل کە تێیدا ئاماژەی بە رێگریکردن لە دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کرد لە نزیک سنوورەکانی ئوردن، کە پێش بەزاندنی ئاسمانی ئیسرائیل خراونەتە خوارەوە.
سوپای ئیسرائیل ئەمڕۆ دووشەممە لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاند، رێگرییان لە دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کردووە کە لە ناوچەی سنووری لەگەڵ ئوردن بەدی کرابوون.
بەپێی رۆژنامەی "تایمز ئۆف ئیسرائیل"، پرۆسەی رێگریکردنەکە لە ئاسمانی نزیک ناوچەی دەریای مردوو رویداوە، و سوپای ئیسرائیل لە راگەیەندراوەکەیدا جەختی کردووەتەوە کە ئەو دوو فڕۆکە بێفڕۆکەوانە نەچوونەتە ناو خاکی ئیسرائیل و بەزاندنی سنووریان ئەنجام نەداوە.
ئاگری جەنگەکە گەیشتە دەریای قەزوین و بەرەیەکی نوێی رووبەڕووبوونەوە لە نێوان تاران و کیێڤدا دەکرێتەوە؛ وەزیری دەرەوەی ئێران رایدەگەیەنێت هێرشکردنە سەر کەشتییە بازرگانییەکەیان بەبێ وەڵام تێپەڕ نابێت، لە بەرانبەریشدا ئۆکراین بەئامانجگرتنی باری سەربازیی نێوان ئێران و روسیا وەک سەرکەوتنێکی گەورەی هێرشە دوورهاوێژەکانی وەسف دەکات.
عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، ئۆکراین هێرشی کردووەتە سەر کەشتییەکی بازرگانیی ئێرانی و بەهۆیەوە دەریاوانێک کوژراوە. ئاماژەی بەوەش کرد، ئەم هەنگاوە "پێشێلکارییەکی زەق و روونی پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکانە" و کیێڤی تۆمەتبار کرد بەوەی "بە هاندانی ئیسرائیل و بە مەبەستی راکێشانی ئەوروپا بۆ ناو جەنگەکە" ئەو هێرشەی ئەنجامداوە.
عراقچی لە بڵاوکراوەیەکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی "ئێکس" ئاشکرای کرد، لە پەیوەندیی تەلەفۆنیدا لەگەڵ کایا کالاس، لێپرسراوی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا و سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی روسیا، ڕایگەیاندووە کە "ئەم هەنگاوەی زیلینسکی بە هیچ شێوەیەک بێ وەڵام تێپەڕ نابێت".
پارێزگاری گێڵانی ئێران رایگەیاند، هێرشەکە بۆ سەر کەشتییەکی ئێرانی بووە لە دەریای قەزوین کە رێڕەوێکی سەرەکیی بازرگانیی ئێران و روسیایە و لە ئەنجامدا دەریاوانێک کوژراوە و سێ ئەندامی تیمی کەشتییەکەش بریندار بوون. دەشڵێت؛ کەشتییەکە بارێکی ئاسنی هەڵگرتبوو و لە بەندەری ئەستراخانی روسیاوە بەرەو بەندەری ئەنزەلی لە ئێران بەڕێوەبووە.
لە بەرانبەردا، ئۆکراین ئاشکرایکردبوو، لە دەریای قەزوین ئەو کەشتییانەی بەئامانج گرتووە کە باری سەربازییان لە ئێرانەوە بۆ روسیا دەگواستەوە. ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی لە هەژماری خۆی لە "ئێکس" نووسیویەتی: "لە رێگەی هێرشە دوورهاوێژەکانمانەوە لە دەریای قەزوین، ئامانجی زۆر بەهێزمان پێکا، لەوانەش بەئامانجگرتنی کەشتیی جەنگیی روسی و کەشتییەکانی تایبەت بە گواستنەوەی کەرەستەی سەربازیی پەیوەندیدار بە ئێران."
واشنتۆن "هەلێکی سنوردار" دەداتە گفتوگۆکان، تارانیش بە گومانەوە لە راگرتنی هێرشەکان دەڕوانێت
مایک والتز، باڵیۆزی ئەمریکا لە رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بە فۆکس نیوزی رایگەیاند، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا بەشێوەیەکی کاتی هێرشەکانی بۆ سەر ئێران راگرتووە تاوەکو "هەلێکی سنوردار" ببەخشێتە سەرکەوتنی دانوستانەکان.
هاوکات سەرچاوەیەکی باڵای ئێرانی بە ئاژانسی "رۆیتەرز"ـی راگەیاند، تاران ئامادەیە هێرشەکانی رابگرێت ئەگەر ئەمریکاش بەردەوام بێت لە راگرتنی بەئامانجگرتنەکانی، بەڵام جەختی کردەوە، ئێران بە قووڵییەوە گومانی لە نیەتپاکیی واشنتۆن هەیە و پێی وایە ئەم راگرتنەی هێرشەکان "تەکتیکییە نەک راستەقینە".
لەلایەکی ترەوە، سەرچاوەیەک بە کەناڵی عەرەبییەی راگەیاندووە، واشنتۆن و تاران وەڵامی خۆیان رادەستی پاکستان و قەتەر کردووەتەوە لەبارەی دەستپێکردنەوەی دانوستانەکان.
سەرچاوەکە ئاماژەی بەوەشکرد، تاران لێپسراوانی ئیسلام ئابادی ئاگادارکردووەتەوە، گفتوگۆکانیان هەڵپەساردووە بەڵام پاشەکشەیان نەکردووە، ئامادەشن لە ژنێڤ، دەوحە یان ئیسلام ئاباد درێژە بە دانوستانەکان بداتەوە لەو خاڵەی کە پێشتر وەستابوون.
تاران رایگەیاندووە، پەیامی روونی داوەتە ئەمریکا؛ بەردەوامبوونی ئارامی بەستراوەتەوە بە راگرتنی تەواوەتی هێرشەکانی واشنتۆن دوای 13 شەو لە بۆردومانی بەردەوام.
بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، لە میانی کۆبوونەوەی ئایندەیدا لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، تاوتوێی تەواوی پرسە هەنووکەیییەکان دەکەن کە لە سەرووی هەمویانەوە رەوشی ئێرانە.
لە دەستپێکی کۆبوونەوەی هەفتانەی کابینەی حکومەتەکەیدا، ناتانیاهۆ ئاماژەی بەوەکرد کە بەشداری لە رێوڕەسمی بەخاک سپاردنی تەرمی سیناتۆری کۆچکردووی ئەمریکی "لیندزی گراهام"دا دەکات و بە "یەکێک لە مەزنترین دۆستەکانی ئیسرائیل لە مێژوودا" وەسفی کرد.
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئاشکرایکرد، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ مارکۆ رۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا ئەنجامداوە و تێیدا رۆبیۆ دڵنیایی داوەتێ کە واشنتۆن بەنیازە رێکاری توند دژی دادگای تاوانی نێودەوڵەتی (ICC) بگرێتەبەر، ئەوەشی خستەڕوو، لە میانی سەردانەکەیدا لە کۆشکی سپی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا تاوتوێی رەوشی ئێران دەکەن.
ناتانیاهۆ باسی لەوەکرد، دادگای تاوانی نێودەوڵەتی "مەترسییە بۆ سەر دادپەروەری لە جیهاندا و پێشێلکارییە بەرانبەر سەروەریی وڵاتە دیموکراتەکان"، ئەوەش وەک ئاماژەیەک بۆ بڕیاری دەستگیرکردنی خۆی و یوئاڤ گالانت، وەزیری بەرگریی پێشوی ئیسرائیل.
هاوکات هێرشی توندی کردە سەر کەریم خان، دادوەری پێشووی دادگاکە و تۆمەتباری کرد بەوەی بڕیاری دەستگیرکردنەکەی بۆ ئەوە بەکارهێناوە "سەرنجەکان لەسەر کێشە کەسییەکانی خۆی لاببات و دوژمنانی ئیسرائیل لە پشتی خۆی کۆبکاتەوە"، جەختیشی کردەوە کە ئەم هەنگاوە پەردەی لەسەر "گەندەڵی قووڵ لەناو داواکاری گشتی و تەواوی دادگای تاوانی نێودەوڵەتیدا" هەڵماڵیوە.
کۆبوونەوەی حکومەت نەتیاهۆ و کابینەی بچووککراوەی ئەمنی ئیسرائیل (کابینەی جەنگ) بە شێوەیەکی لەناکاوی گوازراوەتەوە بۆ پەناگەیەکی قایمکراو و شوێنێکی ئارامی ژێر زەوی، ئەوەش لەسەر رێنمایی توند و فەرمانی راستەوخۆی بەرپرسانی ئەمنی.
دەستەی پەخشی ئیسرائیلی جەختی کردەوە: ئەم رێکارە لەسەر پاشخانی هەڵکشانی ئاڵۆزییە سەربازی و ئەمنییەکان لەگەڵ ئێران گیراوەتە بەر.
کۆبوونەوەکە گوازراوەتەوە بۆ دامەزراوەیەکی ئاڵۆز و قایمکراوی ژێر زەوی (سەنتەری بەڕێوەبردنی نیشتمانی)، کە هەمان ئەو شوێنەیە پێشتر بۆ بەڕێوەبردنی کۆبوونەوە هەستیارەکان دوای دەستپێکردنی ئۆپراسیۆنی (شەمشێرە ئاسنینییەکان) لە غەززە پشتی پێ بەسترا بوو.
ئەم پێشهاتە ئەمنییە بەپەلەیە پێش سەردانە دیاریکراوەکەی بنیامین نەتنیاهۆ، سەرۆک وەزیران بۆ واشنتۆن دێت بۆ دیداری دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا.