رۆژنامەی نیویۆرک تایمز بڵاویکردوەتەوە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لانیکەم بۆ ئێستا پلانەکانی بۆ فراوانکردنی بەرچاوی هێرشە سەربازییەکانی ئەمریکا بۆ سەر ئێران هەڵپەساردووە.

بە گوێرەی زانیارییەکانی رۆژنامەکە،  ئەم بڕیارەی ترەمپ دوای ئەوە هاتوە، کە راوێژکاران و لێپرسراوانی باڵای ئیدارەکەی هۆشدارییان داوە لەوەی پەرەسەندنی زیاتری جەنگەکە، دەبێتە هۆی دابەزین و کەمبوونەوەیەکی مەترسیدار لە کۆگاکانی موشەکی بەرگریی ئاسمانیی پاتریۆت و تەقەمەنییە بەربەستکارەکانی دیکەی پێنتاگۆن لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.

بەپێی وتەی لێپرسراوانی ئیدارەی ئەمریکا، مەترسیی تێپەڕینی موشەکەکان و نەمان لە کۆگاکانی بەرگریی ئاسمانی، تەنیا یەکێکە لەو هۆکارە زۆرانەی کە دەستپێکردنەوەی ئۆپراسیۆنە سەربازییە بەرفراوانەکانی کردووەتە ریسکێکی ئێجگار گەورە.

جگە لەوەش، ترەمپ و یاریدەدەرە باڵاکانی نیگەرانن لە ئەگەری ئاڵۆزترکردنی ناوچەکە بەهۆی شەڕێکی بەرفراوانەوە، لەدەستدانی هاوپەیمانە سەرەکییەکانی کەنداو کە زۆر لێکراون و بەرکەوتەی هێرشی ئێرانیین، لەگەڵ سەرهەڵدانی قەیرانی ئابوریی جیهانی، ئاڵۆزیی بازاڕی وزە و کێشەی پەنابەران.

ئەم وەرچەرخانە تازەیەی هەڵوێستەکانی ترەمپ بەرانبەر ئێران، دوای کۆبوونەوەیەکی رۆژی هەینی هاتوە، لەگەڵ راوێژکارە باڵاکانی و ئەندامانی کابینەکەی.

نیویۆرک تایمز ئاماژەی بەوەکردوە،   تەرکیزی سەرەکی خراوەتە سەر کەمبوونەوەی بەردەوامی سیستەمەکانی پاتریۆت؛ بەتایبەت دوای ئەوەی هەینی رابردوو موشەکێکی بالیستیکی لە نێوان بارانی موشەک و درۆنەکانی ئێراندا توانی لە بەرگریی ئاسمانی ئەمریکا دەربچێت و ئامانجەکەی بپێکێت، کە بەهۆیەوە سێ سەربازی ئەمریکی لە ئوردن کوژران.

لە پێشهاتێکی نوێدا ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین رایگەیاند، توانیویانە لە دەریای خەزەردا ئەو کەشتییانەی روسیا بکەنە ئامانج، کە چەک و باری سەربازیان بۆ ئێران دەگواستەوە.

ڤۆلۆدیمیر زیلینسکی پەیامێکی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس بڵاوکردوەتەوە و  تێیدا هاتووە، کەشتییە روسییەکانیان لە هێرشێکی دورمەودادا  لە  دەریای خەزەردا کردوەتە ئامانج.

سەرۆکی ئۆکراین، لە پەیامەکەدا وردەکاری نەخستوەتە روو، بەڵام باسی لەوەش کردوە جگە لەو کەشتیانەی روسیا هێزەکانیان کارگەیەکیشیان لە شاری کیرۆڤی روسیا کردوەتە ئامانج کە 1200 کیلۆمەتر لە سنوری نێوان هەردوو وڵاتەوە دوورە.

ناوبراو ئاماژەی بەوەکردوە، کارگەکە پێکهاتەکان بۆ بەرهەمهێنانی ئەو چەکانە دابین دەکات،  کە روسیا دژی گەلەکەیان بەکاریدەهێنێت.

جیا لەوانەش پاڵاوگەیەکی نەوت لە شاری تیومێن و ناوەندێکی لۆجستی لە شاری یکاتێرینبۆرگ و کۆگایەکی سوتەمەنی لە شاری رۆستۆڤ ئۆن دۆنیش  ئامانجی هێرشەکانیان بوون.

فەرماندەی ناوەندی سوپای ئەمریكا رایگەیاند، كەشتییەكی نەوتهەڵگریان لە گەروی هورمز كردوەتە ئامانج كە ویستویەتی گەمارۆی سوپای ئەمریكا تێبپەڕێنێت. 

فەرماندەی ناوەندی سوپای ئەمریكا (سێنتكۆم) لە راگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، هێرشیان كردوەتەسەر كەشتییەكی نەوتهەڵگر لە گەروی هورمز كە هەوڵی ئەوەیداوە گەمارۆی سوپای ئەمریكا تێبپەڕێنێت. 

ئاماژەی بەوەشكردووە، تیمی كەشتییەكە چەند جارێك ئاگاداركرانەوە، بەڵام گوێیان بە هۆشدارییەكە نەدا و هێرشیان كرایەسەر. 

ڤلۆدیمیر زیلینسكی سەرۆكی ئۆكراین رایگەیاند، كەشتییەكی روسییان لە دەریای قەزوین كردوەتە ئامانج بەهۆی ئەوەی پێداویستی سەربازی بۆ ئێران دەگواستەوە. 

وەزارەتی بەرگریی روسیا ئاشکرایکرد، لە ماوەی 24 سەعاتی رابردودا زیاتر لە هەزار درۆنی ئۆکراینیان خستووەتە خوارەوە و زنجیرەیەک هێرشیان کردووەتە سەر ناوەندە لۆجستییەکان و ژێرخانی وزە و بەندەرەکانی ئەو وڵاتە.

ئەمڕۆ شەممە، وەزارەتی بەرگریی روسیا لە راگەیەنراوی رۆژانەی خۆیدا ئاماری دواین رووبەڕووبوونەوە سەربازییەکانی لەگەڵ سوپای ئۆکرین بڵاوکردەوە.

بەپێی راگەیەنراوەکە، هێزەکانی بەرگریی ئاسمانیی روسیا لە ماوەی سەعاتی رابردوودا هەزار و 60 درۆن و موشەکی ئاڕاستەکراوی ئۆکراینیان خستووەتە خوارەوە، جیا لە تێکشکاندنی بەلەمێکی درۆنی لە ئاوەکانی دەریای رەشدا.

وەزارەتی بەرگریی روسیا ئاماژەی بەوەشکردووە، هێزەکانیان لە 152 ناوچەی جیاوازدا هێرشیان کردووەتە سەر سەنتەرە لۆجستییەکان، وۆرکشۆپەکانی دروستکردن و کۆگاکردنی درۆنی دوورمەودا، هەروەها ژێرخانەکانی سووتەمەنی، وزە، گواستنەوە و بەندەرەکانی سەر بە سوپای ئۆکراین و شوێنی کۆبوونەوەی سەربازان و چەکدارە بیانییەکان.

پێشتریش لە هەمان رۆژدا، بەرگریی ڕووسیا رایگەیاندبوو، هێزەکانیان چەندین ئامانجی پەیوەندیدار بە سوپای ئۆکراینیان لە سێ بەندەری باشوری ئۆکراین پێکاوە.

ناتانیاهۆ سەردانی ئەمریکا دەکات و لە کۆشکی سپی لەگەڵ ترەمپ کۆدەبێتەوە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، لە چەند رۆژی داهاتوودا بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل سەردانی ئەمریکا دەکات.

لە میانی وتارێکیدا لە ئاهەنگی شانی دانیشتنی رۆژنامەنووسانی کۆشکی سپی، ترەمپ رەخنەی توندی لە چاک شومەر، رابەری دیموکراتەکان لە ئەنجومەنی پیران گرت و بە "فەلەستینی" وەسفی کرد، ترەمپ بە شێوەیەکی گاڵتەجاڕانە وتی: "بەیانی جلوبەرگێکی جوانی فەلەستینی بۆ شومەر دەنێرم، تا بتوانێت لە رۆژانی داهاتوودا بەو شێوازە پێشوازی لە بینینی ناتانیاهۆ بکات کاتێک سەردانی شارەکە دەکات."

لە لایەکی ترەوە، نوسینگەی سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاندبوو، ناتانیاهۆ رۆژی دووشەممە سەردانی واشنتۆن دەکات و رۆژی سێشەممە لەگەڵ ترەمپ کۆدەبێتەوە، هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە ناتانیاهۆ بەشداری لە رێوڕەسمی بەخاکسپاردنی سیناتۆر لینزسی گراهام دەکات.

لەلایکەی دیکەوە، ماڵپەڕی ئەكسیۆس ئاشكرایكرد، بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لە سەرەتای هەفتەی داهاتوودا سەردانەكەی بۆ ئەمریكا دەستپێدەكات و لە كۆشكی سپی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا كۆدەبێتەوە.

سەرۆكی ئەمریكا دەڵێت لەبەردەم دوو بژاردەدان لەبەرانبەر ئێران یان گەیشتن بە رێككەوتن یان ئەنجامدانی هێرشێكی زۆر گەورە.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، لەبەردەم دوو بژاردەی سەرەكیدایە بەرانبەر ئێران ئەوانیش یان بەردەوامبوونە لە هێرشە ئاسمانییەكان و تێكشكاندنی تەواوەتیی تواناكانی ئەو وڵاتە، یانیش گەیشتن بە رێككەوتنێكی راستەوخۆ كە ئێستا دانوستانی لەسەر دەكەن.

ترەمپ وتیشی، ئێران هێشتا ئامادە نییە بۆ ئیمزاكردنی رێككەوتنی كۆتایی، بەڵام ئاڵوگۆڕی پەیام و گفتوگۆ لە رێگەی نێوەندگیرەكانەوە بەردەوامن و دەرفەتی دانوستان هێشتا كراوەیە.

سەرۆكی ئەمریكا جەختیشی كردەوە تاوەكو ئەم ساتە بڕیاری كۆتایی نەدراوە بۆ ئەنجامدانی هێرشی سەربازیی زۆر گەورە و بەرفراوان بۆ سەر ئێران.

ئەمریكا باجی گومرگی بەسەر 60 وڵاتی هاوبەشی بازرگانیدا سەپاند و رێژەی باجەكەش لەنێوان 10% بۆ 12.5%ـە.

جەیمسۆن گریر، نوێنەری بازرگانی ئەمریكا رایگەیاند، ئەمریكا بەهۆی نیگەرانییەكانی لەو بەرهەمانەی بە كاری زۆرەملێ بەرهەم دەهێنرێن، باجی گومرگی بەسەر 60 هاوبەشی بازرگانیدا سەپاندووە.

ئەوەشی خستەڕوو، باجی گومرگییەكە لەنێوان 10% بۆ 12.5%ـایە و چین و هیندستان و وڵاتانی یەكێتی ئەوروپا دەگرێتەوە.

ئەوەش لەدوای ئەوەدێت، دادگای باڵای ئەمریكا بەشێكی زۆری ئەو رسوماتانەی هەڵوەشاندەوە كە  ساڵی رابردوو دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا بەسەر وڵاتاندا سەپاندی .

سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند كە چین و روسیا بەڵێنیان چەك و تەقەمەنی بە ئێران نەفرۆشن و هۆشداریشیدا لە ئەگەری هاوكاریكردنی سەربازیی ئێران.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تروس سۆشیاڵ بڵاویكردەوە، لە دوایین دیداریدا لە چین لەگەڵ شی جین پینگ  سەرۆكی چین بەڵێنی ئەوەی وەرگرتووە كە لە ژێر هیچ مەرجێكدا چین چەك نەفرۆشێت بە ئێران و كۆمپانیا چینییەكانیش بە هەمان شێوە خۆیان بە دوور بگرن لە فرۆشتنی چەك بە ئێران.

ترەمپ ئاماژەی بەوەش كرد كە ڤلادیمێر پوتن سەرۆكی ڕووسیاش هەمان بەڵێنی پێداوە كە چەك بە ئێران نەفرۆشێت.

سەرۆكی ئەمریكا لەوە جەختیكردەوە كە هەردوو وڵاتی روسیا و چین بەشداری لە پڕچەككردنی ئێراندا ناكەن، هۆشداریشیدا كە ئەگەر بە پێچەوانەوە رەفتار بكەن، ئەوا باجێكی قورس دەدەن و ئەوەش بە هیچ شێوەیەك لە بەرژەوەندییاندا نییە.

 وتیشی، ئەمریكا راستەوخۆ چەك بە ئۆكراین نافرۆشێت بەڵكو بە وڵاتانی ئەندامی ناتۆی دەفرۆشێت و ئەوانیش دەیدەنە ئۆكراین.

ترەمپ: ئەمریكا راستەوخۆ چەك بە ئۆكراین نافرۆشێت

ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا پڕۆژەبڕیارێکی پەسەند کرد کە تێیدا داوا لە دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا دەکات کۆتایی بە بەشداریی هێزەکانی وڵاتەکەی لە شەڕی ئێران بهێنێت. ئەمەش وەک دووەم هەنگاوی لەو شێوەیە دادەنرێت کە ئاماژەیە بۆ توندبوونی ناڕەزایەتییەکانی ناو کۆنگرێس بەرانبەر بەو شەڕەی نزیکەی پێنج مانگە بەردەوامە.

دەنگدانەکە بە پێشبڕکێیەکی بەهێز بەڕێوەچوو و بە جیاوازییەکی کەم (214 دەنگی بەڵێ لە بەرانبەر 208 دەنگی نەخێر) تێپەڕی، دوای ئەوەی چوار ئەندامی کۆمارییەکان ریزی پارتەکەیان جێهێشت و دەنگیان لەگەڵ دیموکراتەکاندا دا.

بڕیارەکە پشتبەستنە بە "یاسای دەسەڵاتەکانی شەڕ" و جەخت دەکاتەوە کە بەشداریی سەربازی لەگەڵ ئێران بە بێ رەزامەندی و تفویزی راستەوخۆی کۆنگرێس ئەنجامدراوە.

هەرچەندە ئەم هەنگاوە زیاتر ئاراستەیەکی سیاسی و رەمزی هەیە، بەڵام ئاماژەیەکی روونە بۆ رەتکردنەوەی شێوازی بەڕێوەبردنی جەنگەکە لەلایەن کۆشکی سپییەوە.

ئەم جووڵەیەی یاسادانەران دوای ئەوە هات کە لە کۆتایی هەفتەی رابردوودا چوار سەربازی ئەمریکی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کوژران، کە ئەوەش نیگەرانییەکانی لەبارەی نەبوونی ستراتیژییەکی روون بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێکان بەرزکردەوە.

بڕیارە لە هەنگاوی داهاتوودا، ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکاش تاوتوێی پڕۆژەبڕیارێکی هاوشێوە سەبارەت بە سنووردارکردنی دەسەڵاتەکانی جەنگ بکات.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ئەمڕۆ پێنجشەممە، ئاشکرای کرد کە تاوتوێی ئەنجامدانی هێرشێکی بەرفراوان دەکات بۆ سەر ئێران، جەختیشی کردەوە لەسەر ئامادەیی بۆ دانانی ئەو بڕیارە.

ترەمپ لە لێدوانێکدا بۆ ماڵپەڕی دەنگوباسی ئەکسیۆس رایگەیاند: بە جددی تاوتوێی دەستپێکردنەوەی ئۆپراسیۆنە جەنگییە بەرفراوانەکان دەکەم دژی ئێران، بە شێوازێک کە گەورەتر بێت لەوەی پێشتر هەبووە.

ناوبراو وتیشی: لە ئان و سات و لە ئاستی بڕیاردانی کۆتاییدام سەبارەت بەو هێرشە، هەروەها ئامادەکارییەکانمان بۆ ئەنجامدانی بە تەواوی ئامادەن.

ئەمڕۆ پێنجشەممە، سوپای پاسدارانی ئێران ئاگاداریی دایە حکومەتی بەریتانیا لە بەرانبەر رێگەدان بە فڕۆکە بۆمبڕێژەکانی ئەمریکا تاوەکو لە بنکەکانی ئەو وڵاتەوە بۆ ئەنجامدانی هێرش لەسەر ئێران بفڕن.

سوپای پاسداران لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاندووە: هەر بنکەیەک بۆ ئەنجامدانی هێرش لەسەر خاکی ئێران بەکاربهێنرێت، بە ئامانجێکی رەوا بۆ هێزەکانمان هەژمار دەکرێت، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەو بنکە سەربازییانەی کە رەنگە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ئۆپراسیۆنەکانیدا دژی تاران سوودیان لێ وەرگرێت.

لە لایەکی ترەوە، وەزارەتی دەرەوەی ئێران سەرکۆنەی بڕیاری حکومەتی بەریتانیای کرد بە خستنەگەڕی بنکە و توانایە سەربازییەکانی لە ژێر دەستی ئەمریکا بۆ ئەنجامدانی هێرش لەسەر ئێران، هەروەها ئاماژەی بەوە دا کە ئەم هەنگاوە لەندەن دەخاتە ژێر بەرپرسیارێتیی ئەو پێشهاتانەی کە لە ئەنجامی ئەم کارەوە دەکەونەوە.

تۆڕی هەواڵی سی ئێن ئێن بڵاویكردەوە، رۆمان گۆفمان، بەڕێوەبەری نوێی دەزگای هەواڵگریی ئیسرائیل_ موساد، دوو هەفتە لەمەوبەر لە سەردانێكیدا بۆ واشنتۆن لەگەڵ لێپرسراوانی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ كۆبۆتەوە و زانیاریی هەواڵگریی وردی لەسەر ئێران پێشكەش كردوون.

تۆرەكە راشیگەیاندووە، گۆفمان زانیاریی هەواڵگریی لەسەر یۆرانیۆم، ئابووریی ئێران و چیای فەئس پێشكەش كردووە كە پەیوەندیی بە بەرنامە ئەتۆمییەكەی ئێرانەوە هەیە.

هەر لەو چوارچێوەیەدا، ماڵپەڕی ئەكسیۆسی ئەمریكی لە سەرچاوەی جیاوازەوە گواستوویەتیەوە، راتكلیف بە یەكێك لە كەسایەتییە نزیكەكانی ترەمپ دەزانرێت و یەكێكە لە سەرسەختترین ڕەخنەگران و گومانكاران بەرامبەر ئەو لێكتێگەیشتنەی لە 18ی حوزەیرانی ڕابردوودا لەگەڵ ئێران ئەنجامدرا.

بەپێی راپۆرتێکی رۆژنامەی فاینەنشاڵ تایمز، شەپۆلی گەرمای توندی مانگی حوزەیران لە ئەوروپا، بڕی بەرهەمهێنانی دانەوێڵەی لە یەکێتیی ئەوروپا و بەریتانیا بە نزیکەی نۆ ملیۆن تۆن کەمکردۆتەوە، کە ئەمەش زیانێکی دارایی بە بەهای زیاتر لە 2.1ملیار یۆرۆ لە کەرتی کشتوکاڵ داوە.

بەپێی زانیارییەکانی رێکخراوی بازرگانانی دانەوێڵەی ئەوروپی (Coceral)، بەهای پێشبینیکراوی بەروبوومەکانی گەنم، جۆ، گەنمەشامی و دانەوێڵەکانی تر بە رێژەی 5٪ بەراورد بە خەمڵاندنەکانی پێشوو دابەزیوە، بەجۆرێک پێشبینییەکانی بەرهەمهێنانی گەنمەشامی لە یەکێتیی ئەوروپا و بەریتانیا لە 57.2 ملیۆن تۆنەوە بۆ 52.7 ملیۆن تۆن دابەزیوە.

لە روی گۆڕانکارییە هەرێمییەکانەوە، فەرەنسا گەورەترین زەرەرمەندی ئەم شەپۆلە بووە؛ بەجۆرێک پێشبینیی بەرهەمهێنانی دانەوێڵە لەو وڵاتەدا 4.1 ملیۆن تۆن کەمی کردووە، کە یەکسانە بە زیانی 891 ملیۆن یۆرۆ و زۆربەی ئەم زیانەش بەر بەروبوومی گەنمەشامی کەوتووە.

 ئەم زیانە داراییانە لە کاتێکدایە کە نیوەی دووەمی مانگی حوزەیران ئەوروپا تووشی شەپۆلێکی گەرمای بێپێشینە بووەوە و پلەکانی گەرما لە چەندین وڵاتی رۆژئاوای ئەوروپا 40 پلەی سیلیزییان تێپەڕاند.

شیارییەکانی رێکخراوی "Coceral" لە راپۆرتەکەی فاینەنشاڵ تایمزدا ئاماژە بەوە دەکەن کە بەردەوامیی ئەم دیاردە کەشوهەواییە توندانە گوشارەکان لەسەر کەرتی کشتوکاڵ زیاتر دەکات و هەڕەشە لە جێگیریی بەرهەمهێنانی دانەوێڵە دەکات  لە تەواوی کیشوەرەکەدا.

واشنتۆن هۆشداری دەدات لە مەترسییەكانی سەر كەشتیوانیی نێودەوڵەتی و راشیگەیاندووە، وڵاتەكەیان هێشتا كراوەیە بە رووی دانوستاندا.

ماركۆ روبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا رایگەیاند، سەرەڕای گرژییەكان، واشنتۆن هێشتا بۆ دانوستان کراوەیە، ئەوەش لەپێناو تێپەڕاندنی ناكۆكییەكان و گەیشتن بە چارەسەری سیاسی و هەمیشەیی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

رۆبیۆ وتیشی، ئاستەنگی سەرەكی لەبەردەم رێڕەوی دیپلۆماسیدا ئەوەیە كە تاران لە ئەنجامدانی گفتوگۆكاندا جدی نییە.

لەلایەکەوە، هۆشداری دەدات لەوەی گەمارۆدان یان پەكخستنی رێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییەكان مەترسیدارە و لێكەوتەكانی تەواوی ئاسیا و ئابوری جیهان دەگرێتەوە.

لەلایەکی دیکەشەوە جەختی لەوەكردەوە، هەر هەڕەشەیەك بۆ سەر ئازادیی كەشتیوانی بەتایبەت لە گەروی هورمز، زنجیرەی دابینكردن و بازرگانیی نێودەوڵەتی دەخاتە مەترسییەوە، بۆیە ئەمریكا رێگەی بەوە نادات.
 

سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا رەزامەندی لەسەر بەكارهێنانی بنكە سەربازییەكانی وڵاتەكەی بۆ پشتیوانیكردنی واشنتن دەربڕی.

ئاژانسی بلومبێرگ بڵاویكردەوە، ئاندی بێرنهام، سەرۆك وەزیرانی نوێی بەریتانیا، رەزامەندی داوە لەسەر بەردەوامیدان بە سیاسەتی رێگەدان بە ئەمریكا بۆ بەكارهێنانی بنكە سەربازییەكانی بەریتانیا بە مەبەستی ئەنجامدانی ئەو هێرشانەی لەندەن بە لێدانی بەرگریكارانە دژی ئێران وەسفیان دەكات.

بەپێی راپۆرتەكە، ئەو بڕیارە رێگە بە فڕۆكە ئەمریكییەكان دەدات بەردەوام بن لە بەكارهێنانی هەردوو بنكەی دیێگۆ گارسیا لە ئۆقیانووسی هیندی و بنكەی ئاسمانیی شاهانەی فێرفۆرد لە ئینگلتەرا، بۆ ئەنجامدانی ئۆپراسیۆن كە ئامانج لێی رووبەڕووبوونەوەی مەترسیی مووشەكییەكانی ئێران و پێكانی ئەو شوێنانەیە كە بۆ هێرشكردنە سەر كەشتیوانی لە گەروی هورمز بەكاردەهێنرێن، بەڵام حكومەتی بەریتانیا وەك پێشتر جەختی لەوە كردبووەوە، رەتیدەكاتەوە خاكەكەی بۆ ئەنجامدانی هێرش بۆ سەر ژێرخانی مەدەنی یان دامەزراوەی وزەی ئێران بەكاربهێنرێت.

راپۆرتێكی رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵی ئەمریكی ئاشكرای كردووە، هێزەكانی ئەمریكا روبەڕووی ئاستەنگی گەورە بوونەتەوە لە پاراستنی ئەو سەربازەکانیدا.

تا دێت گرژییەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران روو لە زیادبوونن و رەوشی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ناجێگیرە، بەپێی راگەیەندراوی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكاش، لە ئێستادا 50 هەزار سەربازی ئەمریكیی لە ناوچەكەدا جێگیر كراون.

لەپاڵ ئاشكراكردنی ژمارەی سەربازانی ئەمریكا لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و لەناو هێرشی بەردەوامی موشەكیی ئێران بۆسەر پێگەكانی ئەمریكا لە ناوچەكە، راپۆرتێكی رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵی ئەمریكی ئاشكرای كردووە، هێزەكانی ئەمریكا روبەڕووی ئاستەنگی گەورە بوونەتەوە لە پاراستنی ئەو سەربازانەدا.

بڵاوبوونەوەی ئەم راپۆرتە لەدوای ئەوە دێت، فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا ناسراو بە سێنتكۆم رایگەیاند، لە 18ی مانگی رابردوودا، هێرشێكی موشەكی و درۆنیی ئێران بنكەی ئاسمانیی موفەق سەڵتی لە ئوردن كردووەتە ئامانج و لە ئەنجامدا سێ سەربازی ئەمریكی كوژراون و چەند سەربازێكی تریش بریندار بوون.

بەپێی ئامارەكان، تا ئێستا ژمارەی كوژراوانی سوپای ئەمریكا لەم روبەڕوبوونەوانەدا گەیشتووەتە 17 سەرباز و زیاتر لە 430 سەربازی تریش بریندار بوون.

لەو بارەیەشەوە دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاندووە، ئێران باجی كوشتنی سەربازانی ئەمریكی بە چەند بەرامبەر دەداتەوە.

ئاشكراشی كرد، داوای لە وەزیری جەنگ و سەرۆكی ئەركانی سوپا كردووە بۆ گرتنەبەری رێكاری توند لەو بارەیەوە.

هاوكات، سەرۆكی ئەمریكا هەڕەشەی فراوانكردنی ئامانجەكانی كردووە تا ئاستی ناوەندەكانی وزە و پردەكان و دەستبەسەرداگرتنی دوورگەی خارگ و بۆردوومانكردنی ناوەندە ئەتۆمییەكان.

لەلایەكی ترەوە واشنتۆن دەستی كردووە بە رەوانەكردنی فڕۆكەی جەنگی زیاتر بۆ ناوچەكە.

وەك روونە؛ ئامانجی ئەمجارەی ئۆپەراسیۆنە نوێیەكانی ئەمریكا كردنەوەی گەروی هورمز و تێكشكاندنی توانا سەربازییەكانی ئێرانە پێش دەستپێكردنی قۆناغی ئاڵۆزتری روبەڕوبوونەوەكان.