جیهان
تۆم باراک، باڵیۆزی ئەمریکا لە تورکیا و نێردراوی تایبەتی واشنتۆن بۆ سوریا، بە مەبەستی راوێژکردن بەپەلە بانگهێشتی واشنتۆن کرایەوە. ئەمەش دوای ئەوەی لێدوانەکانی لەسەر بەرزاییەکانی جۆلان ئاڵۆزییەکی دیپلۆماسیی گەورەی دروستکرد.
لۆرا لومەر، رۆژنامەنوس و چالاکوانی پارێزگارکاری ئەمریکی کە لە دونالد ترەمپەوە نزیکە، لە هەژماری خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئیکس بڵاویکردەوە: بانگهێشتکردنەوەی باراک دوای ئەوە هات کە لە کۆتایی هەفتەی رابردوودا خەریک بوو جەنگێکی هەرێمی لە نێوان ئیسرائیل، تورکیا و سوریادا هەڵبگیرسێنێت؛ ئەوەش دوای ئەوەی ئیسرائیلی تۆمەتبار کردبوو بەوەی بە شێوازێکی نایاسایی بەرزاییەکانی جۆلانی داگیرکردووە.
لومەر لە زاری سەرچاوەیەک لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکاوە گواستوویەتییەوە: ئەوەندە خوازیاری ڕۆیشتنی ئەوین، کە رەنگە کۆمپانیایەکی گواستنەوەی کەلوپەل بەکاربهێنین بۆ کۆکردنەوەی ئامێرەکانی. ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد: رەنگە باراک جارێکی تر نەتوانێت بگەرێتەوە بۆ ئەنکەرە.
دوای دروستبوونی شەپۆلێک لە ڕەخنە و داواکاری بۆ دەستلەکارکێشانەوەی، باراک پاشگەزبوونەوەی لە لێدوانەکانی راگەیاند و روونی کردەوە کە قسەکانی بۆ وەسفکردنی بارودۆخی مێژوویی ناوچەکە بووە، نەەک پشتگیری لە هەڵوێستی نەتەوە یەکگرتووەکان. هەروەها جەختی کردەوە: سیاسەتی ئەمریکا سەبارەت بە جۆلان لەلایەن سەرۆک ترەمپەوە لە ساڵی 2019 دیاریکراوە و هیچ گۆڕانکارییەکی بەسەردا نەهاتووە.
پێت هێگسێت وەزیری جەنگیی ئەمریكا دەڵێت، ئیدارەكەی دۆنتاڵد ترەمپ جارێكی تر بەكارهێنانی هێز لە دژی ئێران بەدوور نازانێت.
هێگسێت بە رۆژنامەنووسانی راگەیاند، ئێران ناتوانێت بەرگەی ئەو فشارە ئابورییە بگرێت كە كراوەتە سەری، لەگەڵ ئەوەشدا ئیدارەكەی دۆناڵد ترەمپ بەكارهێنانی هێز لە گەروی هورمز یان هەر شوێنێكی تر لە دژی ئێران بەدوور نازانێت.
ئەو لێدوانەی هێگسێت لەكاتێكدایە نزیكەی شەش مانگە جەنگی نێوان واشنتۆن و تاران بەردەوامە و دانوستانەكانی گەیشتن بە ئاشتیش هیچ ئەنجامێكی نەبووە.
بەپێی ئاژانسی دەنگوباسی "ئەسۆشیەیتد پرێس"، بڕیارە ئەمڕۆ سێشەممە کەنەدا بە رەسمی باجی گومرگیی تۆڵەسەندنەوە لە دژی ئەمریکا رابگەیەنێت، ئەمەش وەک پەرەسەندنی ململانێیەکی بازرگانی کە دوای شکستی دانوستانەکان لەگەڵ ئیدارەی سەرۆک دونالد ترەمپ بە توندی تێکچووە.
ئەو بەرپرسە ئاماژەی بەوە کردووە. رۆژی دووشەممە، مارک کارنی سەرۆک وەزیرانی کەنەدا رایگەیاند کە رەنگە کەنەدا پێویستی بەوە بێت دەستبەرداری بنەمای "دۆلار بەرانبەر دۆلار" بێت لە سزادانی گومرگیدا، و لە جیاتی ئەوە پەنابباتە بەر رێکاری تۆڵەسەندنەوەی ئامانجدارتر.
روونیشی کردەوە: بەرپرسانی وڵاتەکەی دەستیان بە لێکۆڵینەوە لە چەندین بژاردە کردووە بە ئامانجی پاراستنی کرێکاران و کۆمپانیا کەنەدییەکان.
لە لایەکی ترەوە، دونالد ترەمپ، رۆژی دووشەممە، دیسانەوە ئاستی گرژییەکانی بەرزکردەوە و داوای لە سەرکردەکانی کەنەدا کرد ملکەچ بن بە پێچەوانەوە رووبەڕووی لێکەوتەی زۆر خراپتر دەبنەوە لەو باجانەی پێشتر سەپێندراون، هەروەها هەڕەشەی سەپاندنی باجی گومرگیی نوێی بە رێژەی 50٪ بۆ سەر ئۆتۆمبێل، پارچەی ئۆتۆمبێل و پۆڵای کەنەدی کرد.
پێشتر لە هەمان رۆژدا، کارنی واشنتۆنی تۆمەتبار کرد بەوەی هەوڵی بەچۆکدادانی کەنەدا دەدات و رایگەیاند کە داواکارییە بازرگانییەکانی ئەمریکا ئەو مەترسییانەی کەنەدای پشتڕاستکردووەتەوە کە واشنتۆن هەوڵی هەڵوەشاندنەوەی پیشەسازییە سەرەکییەکانی کەنەدا دەدات.
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا بە رەسمی لابردنی سوریای لە لیستی دەوڵەتانی پاڵپشتی تیرۆر راگەیاند و تەواوی سزاکانی پەیوەندیدار بە تیرۆری لەسەر ئەو وڵاتە هەڵوەشاندەوە.
ئەم هەنگاوەی واشنتۆن دوای ئەوە دێت کە رێکارە یاساییەکانی پەیوەست بە پێداچوونەوەی کۆنگرێس بێ هیچ ناڕەزایەتییەک کۆتاییان هات.
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا ئاشکرای کرد، بڕیارەکە دەستبەجێ کاری پێدەکرێت و لەمەودوا سوریا چیتر ملکەچی بڕگە و رێساکانی تایبەت بە پاڵپشتییەکانی دەوڵەتی تیرۆر نییە.
هاوکات لەگەڵ ئەم بڕیارەدا، کۆتوبەندەکانی پەیوەست بە هاوکاری و یارمه‌تییەکانی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بۆ سوریا و رێکارەکانی قەدەغەکردنی کڕین و فرۆشتنی چەک لەسەر ئەو وڵاتە بەتەواوی هەڵگیران.
لە چوارچێوەی هەمان پێداچوونەوەدا، واشنتۆن هەردوو رێکخراوی "تەحریری شام" و "بەرەی نوسڕە"ی لە لیستی رێکخراوە تیرۆریستییە نێودەوڵەتییەکان دەرهێنا، ئەمەش وەک وەرچەرخانێکی جەوهەری لە سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا بەرامبەر دۆخی ناوچەکە ئەژمار دەکرێت.
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا هەڵمەتێکی فراوانی سزای ئابووری دژی ئێران و پشتیوانانی راگەیاند، کە کەرتە هەستیارەکانی وەک ئەتۆم، مووشەکی، نەوت، تەکنەلۆجیا، دراوی دیجیتاڵی، ئاڵتوون، فڕۆکەوانی و کەشتیوانی دەگرێتەوە.
سکۆت بێسێنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریکا رایگەیاند، واشنتۆن کۆمەڵێک سزای نوێی بەسەر 60 کەسایەتی و کۆمپانیای پەیوەندیدار بە ئێرانەوە سەپاندووە. ئاماژەی بەوەش کرد کە سزا ئەمریکییەکان سەرجەم ئەو وڵات و لایەنانە دەگرێتەوە کە هاوکاری ئێران دەکەن و لەم رووەوە هیچ وڵات و لایەنێک پارێزراو نییە.
وەزیری گەنجینەی ئەمریکا جەختیشی کردەوە، وادەیەکی دیاریکراو بۆ وڵاتان دادەنرێت بۆ ئەوەی سەرجەم چالاکییەکان لەگەڵ تاران و رێکارەکانی داخستنی بانکە ئێرانییەکان جێبەجێ بکەن.
نێردەی تایبەتی ئەمریكا بۆ كاروباری سوریا و باڵیۆزی ئەمریكا لە توركیا لە لێدوانەكانی پێشووی لەسەر بەرزاییەكانی جۆلان پەشیماندەبێتەوە.
لە لێدوانێكیدا بۆ كەناڵێكی ئیسرائیلی تۆم باراك نێردەی تایبەتی ئەمریكا بۆ كاروباری سوریا و باڵیۆزی ئەمریكا لە توركیا لەبارەی لێدوانەكانی پێشووی سەبارەت بە بەرزاییەكانی جۆلان و ناساندنی وەك خاكێكی داگیركراوی دژ بە بڕیارەكانی نەتەوە یەكگرتووەكان، رونكردنەوەی دا و ئاماژەی بەوە كرد، قسەكانی تەنها گێڕانەوەی روداوە مێژووییەكان بووە لە وەڵامی پرسیارێكدا سەبارەت بە لكاندنی خاكی لوبنان بە ئیسرائیلەوە.
باراك باسی لەوەش كرد، ئاماژەدان بە هەڵوێستی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ سەلماندنی ئەو بۆچوونە بووە كە هەر خاكێك بە هێز دەستی بەسەردا بگیرێت، بۆ چەندین نەوە بە كێشە لەسەر دەمێنێتەوە.
باراك جەختی كردەوە كە ترەمپ لە ساڵی 2019دا سیاسەتی ئەمریكای لەسەر بەرزاییەكانی جۆلان دیاری كردووە و ئەو سیاسەتەش هیچ گۆڕانكارییەكی بەسەردا نەهاتووە.
ئەم رونكردنەوەیەی تۆم باراك دوای ئەوە دێت كە یسرائیل كاتز وەزیری بەرگریی ئیسرائیل لێدوانەكانی باراكی بە پڕ لە چەواشەكاری و دژ بە هەڵوێستی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا ناوبرد.
بەهۆی جەنگی ئێران و كەمیی هێزەكانی ئەمریكا، واشنتۆن بڕیاری دا مانۆڕە سەربازییەكانی لەگەڵ كۆریای باشور هەڵوەشێنێتەوە.
هێزی دەریایی كۆریای باشور رایگەیاند: ئەمریكا بە رەسمی ئاگاداری كردوونەتەوە كە ناتوانن لە مانگی ئەیلولدا مانۆڕی هاوبەش ئەنجام بدەن، چونكە زۆربەی هێزەكانیان بە جەنگی ئێرانەوە سەرقاڵن.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، پێشتر فەرمانی كەمكردنەوەی مەشقی سەربازیی وڵاتەكەی لە ناوچەكەدا دەركردبوو، وەك سزایەك بۆ كۆریای باشوور كە ئامادە نەبووە بەشداریی جەنگی دژی تاران بكات.
سەرەڕای ئەم بڕیارە، كۆریای باكوور هەفتەی رابردوو 10 موشەكی بالیستیی كورت مەودای تاقی كردەوە و وەك هۆشدارییەك دژی هەر جۆرە هەماهەنگییەكی سەربازی و سەركۆنەی مانۆڕەكانی واشنتۆن و سیئۆلی كرد.
وەزیری گەنجینەی ئەمریکا دەڵێت، هێرشێکی دارایی بێپێشینە دەکەنە سەر ئێران بە مەبەستی بڕینی تەواوی سەرچاوەکانی داهاتی تاران.
سکۆت بیسێنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریکا رایگەیاند، دەستپێکردنی هێرشێکی دارایی گەورە بۆ سەر ئێران رادەگەیەنن بە مەبەستی بڕینی تەواوی سەرچاوەکانی داهاتی ئەو وڵاتە.
ئاشکراشیکرد، واشنتۆن هەنگاوەکان بۆ وشککردنی سەرچاوە ئابورییەکانی تاران دەستپێدەکات و هۆشداریشی دا بەو وڵاتانەی پەیوەندی بازرگانییان لەگەڵ ئێراندا هەیە کە رووبەڕووی فشاری دارایی دەبنەوە.
لە رووی سەربازییەوە، وەزیری گەنجینەی ئەمریکا جەختی کردەوە کە هەر هێرشێک بکرێتە سەر هێزەکانی ئەمریکا یان وڵاتانی کەنداو، وەڵامی راستەوخۆ و یەکلاکەرەوەی لەلایەن دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکاوە دەبێت.
پێشتریش سەرۆکی ئەمریکا هەڕەشەی وەشاندنی زەبرێکی کوشندەی لە ئابوری ئێران کردبوو، لە بەرانبەردا تاران وەڵامی توندی بەپێدانەوەی ئەو سزایانە دایەوە و هۆشداریی دایە ئەو وڵاتانەی هاوکاری واشنتۆن دەکەن.
کونسوڵخانەی گشتیی چین لە هەولێر، بە شێوەیەکی رەسمی سیستمی ڤیزەی ئۆنلاینی (COVA)ی راگەیاند، کە ئامانج لێی ئاسانکاریکردنە بۆ ئەو هاووڵاتییە بیانییانەی دەیانەوێت گەشت بۆ ئەو وڵاتە بکەن.
بەپێی زانیارییەکانی کونسوڵخانەکە، لەمەودوا داواکاران دەتوانن لە رێگەی سیستمە نوێیەکەوە راستەوخۆ فۆڕمی ڤیزە بە شێوەی ئۆنلاین پڕبکەنەوە و بەڵگەنامە پێویستەکان هاوپێچ بکەن، بەبێ ئەوەی پێویست بە رۆتیناتی پێشوو بکات.
هاوکات، تایبەتمەندییەکی دیکەی ئەم سیستمە ئەوەیە کە رێگە بە گەشتیاران دەدات سات بە سات بەدواداچوون بۆ دۆخی داواکارییەکانیان بکەن تا کاتی وەرگرتنی ئەنجامەکەی.
کونسوڵخانەی چین لینکی رەسمیی سیستمەکەی خستووەتە روو بۆ ئەوەی هاووڵاتییان زانیاریی زیاتر وەربگرن و دەست بە پرۆسەی پێشکەشکردن بکەن:
بەرەبەیانی ئەمرۆ بومەلەرزەیەكی بەهێز رۆژهەڵاتی ژاپۆن هەژاند و بووە هۆی برینداربوونی 23 كەس، هاوكات بومەلەرزەیەكی تریش كۆریای باشووری گرتەوە كە دەكرا مەترسی بۆ دامەزراوە ئەتۆمییەكان دروست بكات.
بەپێی راگەیاندراوە رەسمییەكان، بەرەبەیانی ئەمرۆ بومەلەرزەیەكی بە گوڕی 5.9 پلە رۆژهەڵاتی ژاپۆنی هەژاندوە و بەهۆیەوە 23 كەس بریندار بوون بومەلەرزەكە لە قوڵایی 70 كیلۆمەتر روویداوە و بووەتە هۆی بڕانی كارەبا و پەككەوتنی گەشتەكانی فڕۆكەخانەی ناریتا.
سانای تاكایچی، سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن، لیژنەیەكی بۆ هەڵسەنگاندنی زیانەكان پێكهێناوە و دڵنیایی دا كە مەترسیی تسۆنامی نییە. هاوكات بومەلەرزەیەكی تریش بە گوڕی 3.1 پلە كۆریای باشووری هەژاند كە دەكرا مەترسی بۆ سەر دامەزراوە ئەتۆمییەكان دروست بكات، بەڵام لێپرسراوانی سیئۆل رایانگەیاند كە هیچ زیانێكی نەبووە و وێستگە ئەتۆمییەكان بە ئاسایی كار دەكەن.
ئەمریکا بڕیاریداوە هەفتەی داهاتوو کۆمەڵێک سزای نوێ کە بەسەر ئێراندا سەپاندوویانە، بۆ رای گشتیی ئاشکرابکەن و داوا لە چینیش دەکات هەمان رێچکە بگرێتەبەر.
ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویكردەوە، بڕیارە رۆژی دووشەممەی داهاتوو سكۆت پێنسێت وەزیری گەنجیەنی ئەمریكا لە رێوڕەسمێكدا زنجیرە سزا نوێیەكەی سەر ئێران رابگەیەنێت كە وەك ئەو وڵاتە بانگەشەی بۆ دەكات قورسترین سزایە لە مێژوودا بۆ سەر ئەو وڵاتە.
رۆیتەرز ئەوەشی خستووەتەڕوو، لە رێوڕەسمەكەدا وەزیری گەنجینەی ئەمریكا داوا لە چین دەكات، سزا بەسەر ئێراندا بسەپێنێت كە یەكێكە لە هاوپەیمانە بازرگانییە بەهێزەكانی ئێران و كڕیاری زیاتر 80%ـی نەوتی ئێرانە.
ئەو ئاژانسە ئاشكراشیكردووە، ئەمریكا چەندین كارتی فشاری بەهێزی بەدەستەوەیە لە چەند هەفتەی داهاتوودا بەرامبەر ئێران بەكاریبهێنێت، تاكو ئەو وڵاتە ناچاربكات بە كردنەوەی گەروی هورمز و رێككەوتن لەسەر مەرجەكانی ئەمریكا، دیارترینیان هەڵوەشاندنەوەی بەرنامەی ئەتۆمییەكەی.
دادوەرێكی ئەمریكی بڕیارێكی ئیدارەی ترەمپی هەڵوەشاندەوە كە تایبەت بوو بە راگرتنی پێدانی ڤیزای كۆچبەری بۆ هاووڵاتییانی 75 وڵات.
جانیت فارغاس دادوەری دادگای ناوچەیی مانهاتن رایگەیاند، یاسای كۆچبەری فیدراڵی بە ئاشكرا دەسەڵاتی لە ماركۆ روبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا سەندوەتەوە لە دەستوەردان لەو رێكارانەی پەیوەندییان بە ڤیزای كۆچبەرییەوە هەیە.
وتیشی، بڕیارەكەی مانگی كانوونی یەكەمی ئەمساڵ بۆ راگرتنی پێدانی ڤیزا بە هاووڵاتیانی بەڕازیل و بۆسنە و ئەلبانیا و پاكستان و بەنگلادش و چەندین وڵاتی تری ئەفریقا و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و كەناراوەكانی كاریبی هەڵوەشێندرایەوە.
ئەوەش لەكاتێكدایە، ئیدارەی ئەمریكا پاساوی ئەوەی هێنابووەوە كە داواكارانی ئەم وڵاتانە ئەگەری زۆرە ببنە بارگرانی لەسەر بودجەی گشتی و سوود وەرگرتن لە سەرچاوەكانی حكومەت.
سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند کە خۆشحال دەبێت بۆ خولی سێیەمی سەرۆکایەتی خۆی بپاڵێوێت، هاوکات مەخابنی خۆی دەربڕی بەرانبەر ئەو رێگرییە یاساییانەی لەئارادان.
ترەمپ لە وتارێکدا بەرانبەر لایەنگرانی لە ویلایەتی کارۆلاینای باشور وتی: بەداخەوە هەندێک یاسا و رێنماییمان هەیە کە رێگری دەکەن لە خۆپالاوتن بۆ جار سێیەم، ئەگەر بیانهەوێت ئەوە بگۆڕن، ئەوا من زۆر خۆشحال دەبم.
بڕیارە هەڵبژاردنی داهاتووی سەرۆکایەتی ئەمریکا بەڕێوەبچێت، بەڵام سەرۆکی ئێستای ئەمریکا چەندین بارە ئاماژەی بە ئەگەری خۆپالاوتنی بۆ خولی سێیەم کردووە و رایگەیاندووە: رێگەی جیاواز هەن بۆ ئەوە.
ئەمەش لە کاتێکدایە کە هەموارکردنەوەی 22یەمی دەستووری ئەمریکا دەڵێت هیچ کەسێک بۆی نییە زیاتر لە دوو خولی چوار ساڵی پۆستی سەرۆکایەتی وەربگرێت، و خولی ئێستای ترەمپ خولی دووەمیەتی
یەکێک لە تاقە رێگەکان بۆ گۆڕینی ئەم دۆخە، هەموارکردنەوەی خودی دەستوورە، کە ئەوەش پرۆسەیەکە پێویستی بە رەزامەندی دوو لەسەر سێی ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران و پیران هەیە، و دواتریش پەسەندکردنی لەلایەن سێ لەسەر چواری ویلایەتەکانەوە (38 ویلایەت).
سەرۆک وەزیرانی کەنەدا مارک کارنی رایگەیاند دانوستانە بازرگانییەکانی لەگەڵ واشنتۆن هەڵپەساردووە، لە وەڵامیشدا بەرپرسێکی ئەمریکی پشتڕاستی کردەوە کە پێناسی گومرکی بە رێژەی 50٪ لەسەر هاوردەی کەنەدا لە نیوەشەوەوە دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە.
سەرۆک وەزیرانی کەنەدا مارک کارنی ئاماژەی بەوە کرد کە دانوستانە بازرگانییەکانی راگرتووە و وڵاتەکەی بە هەمان ئاست وەڵامی پێناسە گومرکییە نوێیەکان دەداتەوە.
لە راگەیەندراوێکدا، کارنی جەختی کردەوە کە وڵاتەکەی بڕیاری داوە دانوستانە بازرگانییەکان لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان هەڵبپەسێرێت، و رێنمایی داوە بە دانوستانکارە کەنەدییەکان بگەڕێنەوە بۆ ئۆتاوا.
وتیشی: دانوستانکاران هەوڵێکی زۆریان دا بە نیەتێکی باشەوە بۆ بەرگریکردن لە بەرژەوەندییەکانی کەنەدییەکان لە تەواوی ئەم دانوستانانەدا تا کۆتا سات، بەڵام ئەو گۆڕانکارییانەی لە ساتەکانی کۆتاییدا لەسەر مەرجە پێشنیازکراوەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان ئەنجامدران، نادادپەروەرانە و نائابووری بوون، و گومانیان لەسەر بڕواپێکراوی هەر رێککەوتنێک دروست کرد.
لەلایەکی ترەوە، بەرپرسێکی باڵا لە ئیدارەی سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند، پێناسی گومرکی بەپێی ماددەی 338 لەسەر کەلوپەلی کەنەدی کە بەهای نزیکەی 20 ملیار دۆلارە، لە نیوەشەوی شەممەوە دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە.
ئەم بڕیارەی ئیدارەی ئەمریکا دوای سێ رۆژی لەسەریەکی کۆبوونەوەکان هات لە واشنتۆن لە نێوان وەزیری کەنەدا بۆ کاروباری بازرگانی لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان، دۆمینیک لۆبلان، و نوێنەری بازرگانی ئەمریکا جێمیسۆن گڕیر.
سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترەمپ، ئەمڕۆ شەممە، رایگەیاند، جەنگی ئابووری لەگەڵ ئێران بە واتای دوورکەوتنەوە لە بژاردە سەربازییەکان نایەت.
ترەمپ لە لێدوانێکدا بەرانبەر رۆژنامەنووسان وتی: ئێران چیتر پارە و هێزی دەریایی نەماوە، موچەی سوپا و پۆلیسیش نادەن، هەروەها ئاماژەی بەوەش کرد: ئێرانییەکان دەیانەوێت رێککەوتن بکەن، بەڵام ئامادە نین بۆ بەستنی رێککەوتنی دروست.
وتیشی: کۆنترۆڵی تەواوەتی سنورەکان و گەروی هورمز دەکەین، بەڵآم تێپەڕین بۆ جەنگی ئابووری لەگەڵ ئێران بەو مانایە نایەت کە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە بژاردە سەربازییەکان دووربکەوێتەوە.
رۆژنامەی "فاینانشاڵ تایمز" لەسەر زاری سەرچاوەی ئاگادارەوە بڵاوی کردەوە، کە ڤلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین داوای لەئەمریکا و ئیلۆن مەسکی بازرگانی ئەمریکی کردووە رێگەی پێ بدەن سیستمی ئینتەرنێتی مانگی دەستکردی "ستارلینک" لەسەر (درۆن) جێگیر بکات، بە مەبەستی ئەنجامدانی هێرش لە ناوخۆی خاکی روسیادا.
بەپێی راپۆرتەکە، کیێڤ پێشنیازی کردووە ،کە مەودای بەکارهێنانی ئەو سیستەمە بۆ هێرشەکان تەنها تا قووڵایی 200 کیلۆمەتر بێت، بەو هیوایەی ئەم رێکارە هەلەکانی بەدەستهێنانی رەزامەندیی مەسک زیاتر بکات.
سەرچاوەکان ئاماژەیان بەوەش کردووە، ئەم بابەتە لە میانی کۆبونەوەی زیلینسکی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە کۆشکی سپی لە مانگی تەمموزدا و بە ئامادەبونی چەند کەسایەتییەکی دیکە لە نوسینگەکەی تاوتوێ کراوە.
بەپێی زانیاریی سەرچاوەکان، ترەمپ پشتیوانی لەو بیرۆکەیە نەکردووە و ئەگەری ئەوەش بەهێزە، کە ئیلۆن مەسک رەزامەندی لەسەر ئەو داواکارییە نەدات.
لە بەرانبەردا، روسیا جەخت دەکاتەوە، کە ناردنی چەک و کەلوپەلی سەربازی لەلایەن رۆژئاواوە بۆ ئۆکراین رێگرە لەبەردەم چارەسەری ئاشتییانە و وڵاتانی هاوپەیمانی ناتۆ بەشێوەی راستەوخۆ تێوەدەگلێنێت، لە هەمان کاتدا کرێملین هۆشداری داوە کە ئەو هەنگاوانە کاریگەریی نەرێنییان لەسەر پرۆسەی دانوستانەکان دەبێت.