کوردستان
نەوزاد کامیل بەڕێوەبەری گشتی بازرگانی لە وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی ھەرێم بە کوردسات نیوزی راگەیاند، دابەشکردنی پارەی گەنمی جوتیاران بەردەوام دەبێت و پێش وەرزی دروێنەی ساڵی داھاتوو تەواوی پارەکە دەگاتە ھەرێم، وتیشی، جوتیاران ئاگادار دەکەنەوە ئەوانەی گەنمیان لە ژمارە کارتی (١ تا ٦٤٣)یان رادەستی سایلۆی ھەولێر کردووە، دەتوانن سەردانی سایلۆی ھەولێر بکەن بۆ وەرگرتنی چەکی شایستە داراییەکانیان بۆ ساڵی ٢٠٢١.
سامان حەمە ئەمین بەڕێوەبەری خانەنشینی ھەڵەبجە لە لێدوانێکدا رایگەیاند، لەسەر راسپاردەی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێم بنکەکە کراوەتەوە و ھەر کەسێک لە سنووری ھەڵەبجە و قەزا و ناحییەکانی بارکۆدی نییە یان ونی کردووە یان ھەر کێشەیەک لە بارکۆدەکەیدا ھەیە، پێویست ناکات سەردانی سلێمانی بکات و لە بنکەی پشکنینی بایۆمەتری مووچەخۆرانی ھەڵەبجە کاری پێویستی بۆ دەکرێت.
لە كۆبوونەوەكەدا كە قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان و ماتیۆ تۆلەر باڵیۆزی ئەمریكا لە بەغداد و رۆبەرت پاڵەدینۆ كۆنسوڵی ئەمریكا لە هەرێمی كوردستان ئامادەی بوون، گفتوگۆ لەبارەی پرسە چارەنووسازەكان و پێشهاتە سیاسی و ئەمنی و ئابوورییەكان و عێراقی دوای هەڵبژاردن كرا و جەخت لە پێویستی چارەسەركردنی سیاسییانەی كێشەكان و پەنابردن بۆ دیالۆگ و زمانی گفتوگۆ كرایەوە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، پێویستی پەرەپێدانی پەیوەندییەكانی لەگەڵ ئەمریكا دووپاتكردەوە، بە تایبەت لە پرسی راوێژ و هاوكاریكردنی هێزی پێشمەرگە، لە رووی مەشق و پێشخستنی توانا لۆجستی و سەربازییەكان، لە پێناو ریشەكێشكردنی تیرۆر و ئارامی و ئاسایشی زیاتر لە ناوچەكە .
سەبارەت بە قۆناغی دوای هەڵبژاردن و حكومەتی داهاتووی عێراق بیروبۆچوون ئاڵوگۆڕكرا و جەخت لە دەستپێكردنی هەنگاوەكانی پێكهێنانی حكومەتێكی خزمەتگوزار و كارا و چالاك كرایەوە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی بەگرنگییەوە ئاماژەی بە هەوڵەكانی یەكێتیی كرد، بۆ ئەوەی نوێنەرانی كوردستان بەیەك تیم بچنە بەغداد و دیدگای روونی یەكێتی كرد، و رایگەیاند، دەیانەوێت وەك نوێنەرانی كوردستان بە یەك تیم بچینە بەغداد و لەگەڵ دۆستەكانیان لەسەر بنەمای دەستوور گفتوگۆ بكەن و پارێزگاری لە مافە نەتەوەیی و یاساییەكانیان بكەن.
بافڵ جەلال تاڵەبانی لە پرسەنامەیەکدا بۆ کۆچی دوایی مامۆستا ئیکرام عەلی ھیدایەت، ئەندامی سەرکردایەتی و پێشمەرگە دێرین رایگەیاند، مامۆستا ئیکرام، پێشمەرگەی دێرین و سوارچاکێکی گەرمیانی و یەکێتییەکەی مام بوو، کە بەشێکی زۆری تەمەنی بەخشییە خەبات و شۆڕشی نوێ و بۆ ساتێکیش دانەبڕا لە کۆڕی خەبات و ھەمیشە لە بەرەی گەلەکەی بوو.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، سەرباری ئەوەی بنەماڵەی مامۆستا ئیکرام تێکۆشەر و قوربانی بەخشبوون، ھەمیشە لە ھەر ئەرک و بەرپرسیارێتییەکدا بووبێت بەوپەڕی دڵسۆزی و ئەمانەتەوە بەجێی دەگەیاندوە و لەجێی متمانەی ھەمووشمان بوو. بۆیە لەدەستدانی ھەڤاڵێکی وامان لە ناخەوە نیگەرانیکردین و خۆمان بە بەشداری ئەم خەم و ماتەمە دەزانین.
دەقی پرسەنامەکە :
بەڕێزان کەس و کارو خانەوادەو ھەڤاڵانی مامۆستا ئیکرام ، لە ناخی دڵمانەوە ھاوبەشی خەم و پەژارەی بەڕێزتانین بۆ کۆچی دوایی ئەم ھەڤاڵە دێرینەمان کە لە ھەڕەتی لاوێتیەوە و لە سەردەمی شۆرشی ئەیلولەوە لە نێو ریزەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستان دا چۆتە نێو ڕیزی تێکۆشانەوە .
ھەڤاڵ مامۆستا ئیکرام بۆ تێھەڵچونەوەی خەبات و تێکۆشان لە ساڵی ١٩٧٩ دا پەیوەندی بە ڕێکخستنەکانی یەکێتیی نیشتمانی کوردستانەوە کردوە و لە ساڵی ١٩٨٢ دا ئەو کاتەی کە مامۆستا بوە لە گوندی مەسۆیی سەنگاو پەیوەندی بە ھێزی پێشمەرگەی کوردستانەوە کردوە و وەک ئەندامێکی کەرتی ڕێکخستن ڕۆڵی بەرچاوی لە گرێدان و جۆشدانەوەی ڕێکخستنە نھێنیەکانی ناو خورماتو و شارۆچکە و گوندەکان ئاوەسپی و بناری گل ڕۆڵی گێڕاوە .
لە دوای راپەڕین ھەڤاڵ مامۆستا ئیکرام وەک لێپرسراوی رێکخستنی بەتالیۆنی قەرەداغ و دواتر لەساڵی ١٩٩٣ لەمەڵبەندی رێکخستنی ١١ی گەرمیان ئەرکی ئەندامی مەڵبەند و جێگری مەڵبەندی لەئەستۆ گرتووەو ڕۆڵی چالاکی لە نێو ڕێکخستنەکاندا ھەبووەو ئەندامی کۆنگرەکانی ١ و ٢ و ٣ و ٤ ی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان بوە. بەم ڕۆڵە چالاک و بەرچاوانەی لەکۆنگرەی سێ بۆتە ئەندامی ئەنجومەنی ناوەندی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان .
لە پاش کۆنگرەی دوو ھەڤاڵ مامۆستا ئیکرام بووە ئەندامی مەکتەبی پەیوەندییە نیشتمانییەکان. لەساڵی ٢٠٠٥ یشدا ئەرکی لێپرسراوی مەڵبەندی ١٦ی حەمرینی پێ سپێردراوە، ھەروەھا لەکۆنگرەی چواری یەکێتیدا بۆتە ئەندامی ئەنجومەنی سەرکردایەتی و لێپرسراوی بۆردی تێکۆشەران لەمەکتەبی شەھیدان و تێکۆشەران .
بەڕێزان کەسوکاری شەھید پەروەرەی ھەڤاڵی کۆچکردو مامۆستا ئیکرام، ئەو ڕۆڵە پڕ لە جوامێریەی ئێوەمان لەبەرچاوە کە لە پێناوی شۆڕشی کوردایەتی و ڕێبازی یەکێتی نیشتمانیی کوردستاندا سێ کوڕی ترتان لە سەنگەری بەرگری لە خاکی پیرۆزی کوردستان گیانیان بەخت کردوە و کاک عەلی باوکیشیان ھەر لەو پێناوەدا لە ئاوارەییدا کۆچی دوایی کردوە.
ئیمڕۆش بۆ ئەم کۆچە خەمناکە دووبارە پرسەو سەرەخۆشی لەخۆمان و خانەوادە و کەس و کارو ھاورێ و ھاوسەنگەرانی مامۆستا ئیکرام دەکەین و داواکارین خوای گەورە ئارامی و سەبوری بەھەموو لایەک بدات و ڕۆحی پاکی کۆچکردومان بە بەھەشتی بەرین شاد بکات .
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، ئۆپراسیۆنی ھێزەکانی پێشمەرگە و ئاسایشی گشتی گەرمیان بە پشتیوانی ھێزی ئاسمانی عێراق لە ناوچەکانی غەڕە و پەڵکانە و دوڕاجی لە ناحیەی سەرگەڕان بەردەوامە و ئۆپراسیۆنەکە بە فراوانی و بە وردی بۆ دۆزینەوەی پاشماوە و حەشارگەکانی تیرۆرستانی داعش دەکرێت و دواتر ھێزی پێشمەرگە لەو ناوچانەدا جێگیر دەبێت.
ھاوکات لە سێگۆشەی نێوان قەزای خورماتوو و ناحیەی سڵێمان بەگ و ناحیەی داودە چەند ھێزێکی تری پێشمەرگە و ئاسایشی گشتی گەرمیان ئۆپراسیۆن بۆ پاککردنەوەی سنوورەکە لە تیرۆرستان و گەڕانەوەی ئارامی بۆ دانیشتوانەکەی دەکەن.
بە پێی ئاماری بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی، ٢٨٢ ھەزار و ٦٠٧ کەس ژەمی یەکەمی ڤاکسینی کۆرۆنایان لە جۆرەکانی ڤایزەر و ئەسترازینیکا و سینۆفارم وەرگرتووە، ھەروەھا ٢٠٦ ھەزار و ٦٨٢ کەسیش ھەردوو ژەمەکەیان وەرگرتووە و ١٠٥ کەسیش ژەمی سێیەمیان وەرگرتووە.
ئەوەش خراوەتەروو، لەو ٤٨٩ ھەزار کەسە ١٢٦ ھەزار و ٥٧٠ کەسیان تەمەنیان لە سەروو ٥٠ ساڵەوەیە. بەپێی ئامارەکە زیاتر لە ٣٠٠ ھەزاریان لە رەگەزی نێر و ١٨٨ ھەزاریشیان لە رەگەزی مێ"ن.
وتیشی، رۆژی ھەینی لە لە شاری کاڵاسی فەڕەنسا ماسیگرێکی فەڕەنسی لە کاتی راوی ماسیدا تەرمێکی بە تۆڕی ماسیەکەیەوە بینی و دواتر پۆلیسی لێ ئاگادار کردەوە و لە ئێستادا لێکۆلینەوە لەسەر تەرمەکە دەکرێت ، بەڵام روون نییە ئەو تەرمە یەکێکە لە قوربانیەکانی رووداوەکەی ئاوی کەناڵی ئینگلیز یاخود لە کاتی تردا خنکاوە.
خاوەن زەوییەكانی گوندی كۆری چوونە بەردەم قائیمقامییەتی قەزای ناوەندی هەولێر بەڵام پێیان راگەیەنراوە چارەسەری كێشەكە لای ئەوان نییە، خاوەن زەوییەكانیش ئێستا بەرەو بینای پارێزگاری هەولێر بەڕێكەوتوون.
لە ڕاگەیەندراوەکەدا ئاماژە بۆ ئەوە کراوە، ئەمڕۆ وەفدێکی ئەمنی، بە سەرۆکایەتی فەرماندەی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە ھاوبەشەکانی عێراق، گەیشتنە مەخموور و لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ سەرۆکی ئەرکانی وەزارەتی پێشمەرگە و فەرماندەی میحوەرەکانی ٥ و ٦ و ٧ و ٨ و ژمارەیەک ئەفسەری باڵای وەزارەت، تاوتوێی ھەماھەنگی ئەمنی لە نێوان ھێزەکانی پێشمەرگە و سوپای عێراقی کراوە لەو ناوچانەی جێگەی گرنگی ئەمنی ھاوبەشن، ھەروەھا گفتوگۆ کراوە لە بارەی ھەماھەنگی و ئۆپەراسیۆنی ھاوبەش لە نێوان پێشمەرگە و سوپای عێراقدا.
دەقی پەیامەکە :
بەمەبەستی گەیاندنی پەیامی پیرۆزبایی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بەبۆنەی ٣٦ سالەی دامەزراندنی حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان پێش نیوەڕۆی ئەمڕۆ یەک شەممە ١٢/١٢/٢٠٢١ وەفدێکی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بەسەرۆکایەتی ھەڤاڵ سەعدی ئەحمەد پیرە ھەڤاڵان حاجی مەسیفی ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان و مامۆستا کاوە کادیری پێشکەوتووی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لە شاری ھەولێر سەردانی بارەگای مەکتەبی سیاسی ئەو حزبەیانکرد و لەلایەن بەڕێز سەعد خالید جێگری سکرتێری گشتی حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان و ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکتەبی سیاسی و سەرکردایەتی وکادیرانی پێشکەوتووی حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان پێشوازیکران
لەو سەردانەدا سەعدی ئەحمەد پیرە تەێکیدی لە پەیوەندی دێرین و دۆستانەی نێوان ھەردوولا کردەوە کە لە قۆناغە جیاوازەکانی خەباتی شار و شاخ ھەمیشە ھەماھەنگ بوونە و بەیەکەوە ھاوکار بوونە لە بەرەو پێشبردنی پڕۆسەی سیاسی و چۆنیەتی گەیشتن بە ئامانج و خواستەکانی گەلەکەمان ، تەئکیدیشی کردەوە کە پەیوەندییەکانیان لەگەڵ حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان بەردەوام دەبێت بەتایبەتی لەو سەردەمەی ئەمڕۆدا کە عێراق بەگشتی بەقۆناغێکی ھەستیاری سیاسی دا دەڕوات لە پێکھێنانی حکومەتی نوێ و چۆنیەتی بەشداری لایەنە سیاسییەکانی کوردستان لە ڕەسمی سیاسەتی ئایندەی عیڕاق ، ئەمەش پێویستی بە کۆدەنگی و یەکڕیزی و تەبایی و ڕاوێژی سەرجەم لایەنە سیاسییەکانی کوردستانە کە بێگومان حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان یەکێکە لەو ھێزە تێکۆشەر و دێرین و خاوەن مێژوو و خەباتی شاخ و شارن .
لە کۆبونەوەی ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێم لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٩ و ٢٠٢٠ و ٢٠٢١ سەرۆکی حکومەتی ھەرێم رایگەیاند، پێش ھاتنی وەرزی زستان نەوتی سپی بەسەر ھاوڵاتیانی ھەرێمی کوردستان دابەش دەکرێت، بەڵام تا ئێستا لە کۆی ٢٦٠ ملیۆن لیتر نەوت بۆ ماڵان حکومەت تەنھا ٤٥ ملیۆن لیتر دابەشکراوە، بەو پێیەش تاکو ئێستا ٨٣٪ی ھاوڵاتیان نەوتیان وەرنەگرتووە و پرۆسەی دابەشکردنی نەوت بە سستی بەڕێوەدەچێت.
"موحسین تەھا" بەڕێوەبەری دابەشکردنی نەوت و کانزاکانی دھۆکیش بە کوردسات نیوزی راگەیاند، ھاوڵاتیانی پارێزگای دھۆک پێویستیان بە ٥٥ ملیۆن لیتر نەوتە، بەڵام تا ئێستا ١٥ ملیۆن دابەشکراوە. ساڵانە تا ئەم وادەیە حکومەتی عێراق دەستی بە ناردنی ١٠٠ ملیۆن لیتر نەوت دەکرد بەڵام بۆ ئەمساڵ ھیچ بەشە نەوتێکی نەناردووە و بەڕێوەبەری دابەشکردنی نەوت و کانزاکانی دھۆکیش دەڵێت ھۆکاری نەناردنەکەی نازانێت.
سەرچاوەیەکی تایبەت لە وەزارەتی دارایی و ئابووری ھەرێم بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، ئەو ٢٠٠ ملیارەی مانگانە حکومەتی عێراق وەک پێشینە بۆ مووچەی فەرمانبەران و مامۆستایانی ھەرێمی دەنێرێت، ئەمڕۆ خرایە سەر ھەژماری بانکی ھەرێم و دابەشکردنی مووچە خێرا دەکرێت.
ماوەی ١٨ ڕۆژە دابەشکردنی مووچەی مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ دەستی پێکردووە و تا ئێستا ژمارەیەک وەزارەت و دەستە مووچەیان وەرنەگرتووە.