کوردستان
لە هەڵەبجە دوو کەس بە تۆمەتی دزینی ماتۆڕسکیل دەستگیرکران، پۆلیسی پارێزگاکەش دەڵێت: 12 ماتۆڕسکیلیان دزیووە.
بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی هەڵەبجە بڵاویکردەوە، دوای ئەوەی لەلایەن چەند هاووڵاتیەکەوە سکاڵا تۆمارکرا لەبەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوان سەبارەت بەوەی ماتۆڕسکیلەکانیان لە ناوشاری هەڵەبجە و دەورووبەری دزراوە، دەست بەجێ لەلایەن هێزەکانیانەوە دەستکرا بەلێکۆڵینەوە و بەدواداچوون.
ئاماژەی بەوەشکرد، لەرێگەی مەفرەزەکانیانەوە توانرا دوو تۆمەتبار بەناوەکانی (م. س. ح) تەمەن 16ساڵ و (ی . ل . ن ) تەمەن 21 ساڵ، کە دانیشتووی پارێزگای هەڵەبجەن بەبڕیاری دادوەر دەستگیربکرێن.
پۆلیسی هەڵەبجە ئەوەشی خستەڕوو، تۆمەتبارەکان لەبەردەم دادوەری لێکۆڵینەوەدا دانیان بەتاوانەکەیاندا ناوە و بەپێی مادەی446ـی یاسایی سزادانی عیراقی راگیراون.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی لە 48 سەعاتی داهاتوودا، ئاسمان پەڵەهەور دەبێت و پلەکانی گەرما کەمێک بەرز دەبنەوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی هەرێم، پێشبینی بۆ ئەمڕۆ و سبەینێ بڵاوکردەووە و بەپێی پێشبینییەکان، ئەمڕۆ کەش پەڵەهەور و لە ناوچە شاخاوییەکان نیمچە هەور دەبێت، لەگەڵ زیادبوونى خێراى با بۆ سەروى (20)کم لە سەعاتێکدا.
ئاماژەی بەوەشکردوو،هەندێک کات لە ئەنجامى زیادبوونى خێراى با ئەگەرى بەرزبوونەوەى تۆزوخۆڵ هەیە لە هەندێ ناوچەى سنورى پارێزگاى هەولێر و پارێزگاى کەرکوک و بەشێک لە ئیدارەى گەرمیان .
کەشناسی هەرێم راشیگەیاند، سبەینێ سێشەممە بە گشتی ئاسمان ساماڵ دەبێت و پلەکانی گەرما یەک بۆ دوو پلە بەرز دەبنەوە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی
هەولێر : 31 پلەی سیلیزی
سلێمانی : 30پلەی سیلیزی
دهۆک : 30پلەی سیلیزی
زاخۆ : 32پلەی سیلیزی
ئامێدی : 28پلەی سیلیزی
ئاکرێ : 30پلەی سیلیزی
کەرکوک : 32پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 29پلەی سیلیزی
سۆران : 31پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران : 22پلەی سیلیزی
گەرمیان : 36پلەی سیلیزی
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد لەگەڵ هادی عامری، سەرۆکی هاوپەیمانیی فەتح لە بەغداد کۆبوونەوە و باس لە چارەسەرکردنی کێشەکانی هەرێم و بەغداد و بەڕێوەچونی هەڵبژاردنێکی بێگردیان کرد.
ئەمڕۆ یەکشەممە، لە میانی کۆبوونەوە و سەردانە فراوانەکانیدا، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان هادی عامری، سەرۆکی هاوپەیمانیی فەتح لە بەغداد کۆبوونەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا نزار ئامێدی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی و د. خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوون، بە گرنگییەوە ئاماژە بە پەیوەندی دۆستانە و لەمێژینەی نێوان هەردوولا کرا.
جگە لە باسکردنی هەلومەرجی سیاسیی عیراق و پرسی هەڵبژاردن، جەخت لە بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنێکی پاک و بێگەردیش کرایەوە.
دامەزراوەی سەرۆک جەلال تاڵەبانی بڵاویکردوەتەوە، رۆژی یەکشەممە رێکەوتی 12ی 10ی 2025 ، کە هاوکاتە لەگەڵ دەیەمین رۆژی پیشانگەی نێودەوڵەتیی سلێمانی بۆ کتێب خولی سەرۆک تاڵەبانی سوپاس و پێزانین بەخشرایە دامەزراوەکەیان.
لەگەڵ بڵاوکردنەوەی چەند وێنەیەک نوسیویانە؛ لە مەراسیمێکدا بەبۆنەی هاوکاری و بەشداریی سەرەکی لە پیشانگەی نێودەوڵەتیی سلێمانی بۆ کتێب خولی سەرۆک تاڵەبانی سوپاس و پێزانین بەخشرایه دامەزراوەی سەرۆک جەلال تاڵەبانی.
ئاماژەیان بەوەشکردوە؛ لەهەمان مەراسیمدا رێز و سوپاسی وەزارەتی رۆشنبیری و لاوانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بەخشراوەتە دامەزراوەکە.
رۆژی هەینی رێکەوتی 3ی 10ی 2025 بە بەشداری بەڕێز قوباد تاڵەبانی، لێپرسراوی مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال و بەڕێز باڵیۆز د. محەمەد سابیر، سەرۆکی دامەزراوەی سەرۆک جەلال تاڵەبانی و بەڕێز شانازخان، خانمی یەکەمی عیراق و بەڕێز حەمەی حەمە سەعید، وەزیری ڕۆشنبیری و لاوانی حکومەتی هەرێمی کوردستان و بەڕێز هەڤاڵ ئەبوبەکر، پارێزگاری سلێمانی پێشانگای نێودەوڵەتیی سلێمانی بۆ کتێب خولی سەرۆک تاڵەبانی کرایەوە.
پیشانگەکەی ئەم ساڵ جیاواز و بەبەشدارییەکی سەرەکی دامەزراوەی سەرۆک جەلال تاڵەبانی و ناوەندە ناوخۆیی و جیهانییەکان بە شێوەیەکی فراوانتر و جیاوازتر بوو، ملیۆنان کتێب و سەدان هەزار ناونیشان بە زمانە جیاوازەکان نمایش کراون.
سبەینێ کۆتا ڕۆژی پێشانگاکەیە، وەک دانراوە و بۆ ماوەی 11 رۆژ و لە رێکەوتی 3 تا 13ی 10ی 2025 پێشوازی لە کتێب دۆستان دەکات
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد لەگەڵ موسەنا سامەڕائی، سەرۆکی ھاوپەیمانیی عەزم کۆبووەوە و باس لە چارەسەرکردنی کێشەکانی هەرێم و بەغداد و بەڕێوەچونی هەڵبژاردنێکی بێگردیان کرد.
ئەمڕۆ یەکشەممە، لە میانی کۆبوونەوە و سەردانەکانیدا، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ موسەنا سامەڕائی، سەرۆکی ھاوپەیمانیی عەزم لە بەغداد کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا چارەسەرکردنی تەواوەتی کێشەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و عیراق لەسەر بنەمای دەستوور و رێککەوتنە سیاسییەکان بە گرنگ زانرا.
پرسی هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عیراق خرایە بەر باس و جەخت لە بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنێکی پاک و بێگەردیش کرایەوە.
ئەندامێكی مەكتەبی سیاسی یەكێتی دەڵێت، بەرنامەی حزبەكەی کە ئاوەدانکردنەوە خزمەتگوزاری زیاترە، بە یەكێتییەكی بەهێز دەكرێت.
سەعدی ئەحمەد پیرە ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، بەرنامەی ئاوەدانكردنەوە و خزمەتگوزاری و پێشخستنی هەرێمی كوردستان بە كێتییەكی بەهێز دەكرێت، لە ناو ئەنجومەنی نوێنەران.
ئاماژەی بەوەشکرد؛ سەردانی سەرۆك بافڵ بۆ بەغداد، بۆ بەهێزكردنی پەیوەندییەكان و باشترکردنی رەوشی دارایی هەرێمە.
لەبارەی دڕاندنی فلێكس و پۆستەری كاندیدەكانی یەكێتیش، وتی، ئەگەر بەهێزی چەكدار ئەو كارە بكرێت، كارێكی خراپە و پێویستە لایەنەكەن لە ئاستی بەرپرسیارێتیدا بن و رێگە نەدەن رەوشی سیاسی و هەڵمەتی هەڵبژاردن بشێوێنرێت.
قوباد تاڵەبانی لە کۆبونەوەی لەگەڵ هەڤاڵانی بازنەی ١٣ی بەحرەکە و بازنەی حەوتی کوڕان رایگەیاند؛ یەکێتی پێیوایە پرۆسەی گەشەپێدانی هەرێمی کوردستان هاوکات لەگەڵ سەقامگیریی سیاسی و ئەمنی، پێویستیی بە سەقامگیریی داراییشە.
ئاماژەی بەوەشکرد؛ لەپێناو سەقامگیریی دارایی و بووژانەوەی بازاڕدا هەموو توانای خۆیان چڕکردووەتەوە بۆ رێککەوتنێکی گشتگیر و بنەڕەتی لەگەڵ بەغداد.
لە کۆبونەوەکەدا قوباد تاڵەبانی باسی لە هەوڵەکانی سەرۆک بافڵ تاڵەبانی کرد لە بەغداد و جەختیکردەوە جێی خۆیەتی وەک ئەندازیاری رێککەوتن ناوی بهێنرێت و داواشی لە هەڤاڵان کرد بچنە ناو جەماوەری خۆشەویستی هەولێر و روونی بکەنەوە دەنگدان بە یەکێتی، دەنگدانە بە رێککەوتن و سەقامگیریی دارایی لە هەرێمی کوردستان.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد لەگەڵ موحسین مەندەلاوی، جێگری یەکەمی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا نزار ئامێدی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی و د. خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوون، پێشهات و گۆڕانکارییەکان لەسەر ئاستی وڵات و ناوچەکە بیروبۆچوونیان لەبارەوە ئاڵوگۆڕکرا.
هەر لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لە یەکخستنی هەوڵەکان و هاریکاریی هەمەلایەنە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی خاوێن کرایەوە کە ببێتە مایەی پێشخستنی پرۆسەی دیموکراسی و زیاتر خزمەتکردنی خەڵک.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد لەگەڵ محەمەد حەلبوسی، سەرۆکی حیزبی تەقەدوم کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا کە نزار ئامێدی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی و د. خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوون، هاریکاری و هەماهەنگی نێوان هەردوولا خرایە بەر باس و دووپات لە پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی نێوانیان کرایەوە بۆ کارکردنی پێکەوەیی و زیاتر خزمەتکردنی کۆمەڵانی خەڵک.
کۆبوونەوەکە جەختی لە ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی پاک و بێگەرد کردەوە کە گوزارشت لە ئیرادەی سەرجەم هاووڵاتییان و نەتەوە و پێکهاتەکانی وڵات بکات.
سەبارەت بە کێشەکانی نێوان هەولێر و بەغداد لە کۆبوونەوەکەدا بیروبۆچوون ئاڵوگۆڕکرا و بافڵ جەلال تاڵەبانی رایگەیاند، یەکێتی پابەندە بە بنەما نیشتمانییەکانەوە و بەرژەوەندیی خەڵکەکەمان لە بەغداد دەبینێت، بۆ ئەوەش بەردەوام دەبین لە هەوڵەکانمان بۆ دابینکردنی موچەی خەڵکەکەمان و زامنکردنی ژیانیان.
ئەم هەفتەیە ئەنجامی زانکۆلاین رادەگەیەنرێت، وەزیری خوێندنی باڵاش دەڵێت؛ کارەکانی تەواوکردنی زانکۆلاین زۆر بەباشی بەڕێوەدەچێت.
د. ئارام محەمەد وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی هەرێم لەلێدوانێکدا بە کوردسات نویزی راگەیاند، بەردەوامین لە تەواوکردنی کارەکانی سیستمی زانکۆلاین و چاوەڕوان دەکەین لەم هەفتەیەدا ئەنجامەکان رابگەیەنین.
وتیشی، زانکۆڵاین سیستمێکی دادپەروەرانەیە و هیچ جۆرە دەستوەردانێک و لاینگیرییەکی تێدا نییە، هەروەها یەکێکە لە باشترین سیستمەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان.
د. ئارام محەمەد ئاماژەی بەوەشکرد، کارمەندانی وەزارەتی خوێندنی باڵا، شەو و رۆژیان خستوەتە سەریەک و بە جدی کارەکان ئەنجام دەدەن، بۆ ئەوەی لە نزیکترین کاتدا ئەنجامەکان رابگەیەنرێت.
قوباد تاڵەبانی باس لە گرنگی پڕۆژەی هێڵی ٣ـی ئاوی دوکان - سلێمانی دەکات، "بۆ ماوەی ٣٠ ساڵ کێشەی کەم ئاوی شاری سلێمانی چارەسەردەکات".
قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی هەرێم رایگەیاندووە، "پڕۆژەی هێڵی ٣ی ئاوی دوکان – سلێمانی، پڕۆژەیەکی گرنگ و ستراتیژیی حکومەتی هەرێمی کوردستانە و بە گوژمەی ٤٢٣ ملیۆن دۆلار جێبەجێ دەکرێت و بۆ ماوەی ٣٠ ساڵ کێشەی کەمئاویی شاری سلێمانی چارەسەر دەکات".
ئاماژەی بەوەشداوە، "بە خۆشحاڵییەوە ئەمڕۆ سەرپەرشتیی واژۆکردنی گرێبەستی جێبەجێکردنی پڕۆژەکەم کرد لەنێوان وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار و کۆمپانیای جێبەجێکار (هابیکا). هەموو هەوڵێک دەدەین پڕۆژەکە لە وادەی دیاریکراوی خۆیدا تەواو بکرێت و بکەوێتە خزمەتی هاووڵاتییانی خۆشەویستی شاری سلێمانییەوە".
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، لە بەغدا لەگەڵ د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، کۆبوەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا کە نزار ئامێدی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی و د. خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەی بوون، جەخت لەسەر چەند خاڵێکی گرنگ کرایەوە، لەوانە: پێویستی بەردەوامبوونی دیالۆگی نیشتمانی لەنێوان سەرجەم لایەنە سیاسییەکان و کارکردنی پێکەوەیی بۆ خزمەتکردنی وڵات. هەروەها، گرنگی پاراستنی ئارامی و ئاسایش و ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی پاک و بێگەرد دووپات کرایەوە.
لەتەوەرێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا، بەردەوامبوونی گفتوگۆی نێوان هەولێر و بەغدا بە پێویست زانرا. ئامانج لەم گفتوگۆیانە نەهێشتنی تەواوی بەربەستەکان و پابەندبوون بە دەستوور و یاسا بەرکارەکانە، بە شێوەیەک کە مافی هەموو لایەک پارێزراو بێت و موچە و شایستە داراییەکانی خەڵکی هەرێمی کوردستان دابین بکرێت.
سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی سوپاسی رۆڵی سەرۆک کۆماری عیراقی کرد لە نزیککردنەوەی بۆچوونی لایەنەکان. ناوبراو راشیگەیاند: "یەکێتی هەمیشە لەگەڵ دیالۆگدایە، چونکە بەرژەوەندی گەلەکەمان و خەڵکەکەمان لە بەردەوامی سازان و شەراکەتی راستەقینەدا دەبینینەوە و بەغداد قوڵایی ستراتیجی سیاسیمانە."
وەزارەتی کارەبای حکومەتی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، تیمەکانی چاککردنەوەی بەڕێوەبەرایەتی گشتی کارەبای سلێمانی، بە هەماهەنگی لەگەڵ تیمەکانی پڕۆژەی روناکی، دەست بە چاکسازی لە تۆڕی کارەبای وێستگەی کارەبای ئەزمەڕ دەکەن.
بەپێی راگەیەندراوەکە، ئەم پڕۆسەیە لە رۆژی یەکشەممە، 12ی تشرینی یەکەمی داهاتوو دەستپێدەکات و بۆ ماوەی پێنج رۆژ بەردەوام دەبێت. کاتەکانی کارکردن لە نێوان کاتژمێر 8ی بەیانی تاوەکو 5ی ئێوارە دەبێت.
ئەو گەڕەکانەی دەکەونە ژێر کاریگەری ئەم چاکسازییە:
کاریگەری ئەم چاکسازییە راستەوخۆ دەبێت لەسەر دابەشکردنی کارەبا لەم گەڕەکانەی سلێمانی: (کازیوە، ئیبراهیم ئەحمەد، ئازادی، شەهیدان، گۆیژەی نوێ، دارۆغە، هەواری شار، کەڵەکن و سارداو).
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ فایەق زێدان، سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق لە بەغداد کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا کە نزار ئامێدی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی و د. خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوون، پرسەکانی پەیوەست بە کاروباری داد و سەربەخۆیی دادگاکان و سەروەربوونی یاسا، هەروەها رێکارە یاساییەکانی پەیوەست بە هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عیراق گفتوگۆیان لەبارەوەکرا.
بەهۆی پێکدادانی دوو ئۆتۆمبێل لەسەر رێگای کەلار- خانەقین کەسێک گیانی لەدەستدا و کەسێکیتریش بەسەختی برینداربوو.
بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی گەرمیان بڵاویکردەوە، کەمێک پێش ئێستا روداوێکی هاتووچۆ لە نێوان ئۆتۆمبێلێکی تایبەت و بارهەڵگرێک لەسەر رێگای کەلار خانەقین نزیک گوندی شێرەوەن روویدا، بەهۆیەوە شۆفێری ئۆتۆمبێلە تایبەتەکە گیانی لەدەستداو سەرنشینەکەی بەسەختی برینداربوو.
ئاماژەی بەوەشکردووە، بریندارەکە لە نەخۆشخانەی فریاکەوتنی شەهید هەژارە و لەدایک بووی ساڵی 2000ـە، ئەوکەسەی گیانی لەدەستداوە تەرمەکەی لە پزیشکی دادی کەلارە و لەدایک بووی ساڵی 2002ـە.
هاتوچۆی گەرمیان ئاشکراشیکرد، تیمی هاتوچۆ بەمەبەستی زانینی هۆکار و چۆنیەتی روداوەکە لێکۆڵینەوەیان دەستپێکردووە.
پارێزگاری کەرکوک و سەرۆکی لیستی ٢٢٢ی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان داوا دەکات، لە چوارچێوەی کێبڕکێیەکی هێمنانە و دوور لە بێزارکردن و پەستکردنی هاووڵاتیان، هەڵمەتەکانی بانگەشەی هەڵبژاردن بەڕێوەبچێت.
رێبوار تەها پارێزگاری کەرکوک و سەرۆکی لیستی ٢٢٢ی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، لەم قۆناغە هەستیارەی بانگەشەی هەڵبژاردندا، کە پرۆسەیەکی دیموکراسییانەیە بۆ نوێکردنەوەی متمانە و هەڵبژاردنی نوێنەرانی راستەقینەی خەڵک، بۆ ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، پاراستنی ئاشتی و سەقامگیریی شارەکەمان، ئەرکێکی نیشتمانی و ئەخلاقیی سەرشانی هەموو لایەک و دەنگدەرێکی ئازیزی پارێزگاکەمانە.
پارێزگاری کەرکوک، داوا لە هەموو گەنجان و لاوان و تەواوی جەماوەری دڵسۆزی کەرکوک دەکات، کە بە گیانێکی شارستانیانە و لە چوارچێوەی کێبڕکێیەکی هێمنانە و دوور لە بێزارکردن و پەستکردنی هاووڵاتیان، هەڵمەتەکانی بانگەشە بەڕێوەببەین و رێز لە تەواوی رەنگ و دەنگ و پێکهاتە جیاوازەکان بگرن.
رێبوار تەها راشیگەیاندووە، داوا لە تەواوی جەماوەری دڵسۆزی یەکێتی و لایەنگرانمان دەکەم، بە شێوازێکی مەدەنیانە و دوور لە هەر جۆرە گرژییەک، نموونەی باڵای هەڵمەتێکی مەدەنیانەبن و کار بۆ سەرخستنی لیستەکەمان بکەن و کار بۆ سەرخستنی لیستی ٢٢٢ی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بکەن، کە لیستی خزمەت و پاراستنی مافی هەموو کەرکوکییەکانە، و پێویستە هەڵبژاردن ببێتە مایەی بەهێزکردنی پایەکانی دیموکراسی، نەک تێکدانی شیرازەی کۆمەڵایەتیمان.
راشیگەیاند، با هەموومان پێکەوە بیسەلمێنین کە ئارامیی کەرکوک و پێکەوەژیانی نێوان پێکهاتەکانی، لە سەرووی هەموو بەرژەوەندییەکی سیاسییەوەیە.