هەواڵەکان
وتیشی، تیرۆریستان بە ناوی خۆپیشاندانەوە بەردەوامن لە لەناوبردنی موڵکی گشتی و چەک بەرامبەر ھاوڵاتیان بەکاردەھێنن، ئەنجامدانی ھەر دانوستانێکیشی لەگەڵ خۆپیشاندەران رەتکردەوە.
بەھۆی خۆپیشاندانەکانی کازاخستانەوە، حکومەتی ئەو وڵاتە دەستیلەکارکێشایەوە و تا ئێستاش ٢٦ خۆپیشاندەر کوژراون و زیاتر لە سێ ھەزاریش دەستگیرکراون.
یادگار ئیسماعیل لێپرسراوی راگەیاندنی چاکسازی گەورانی سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، دوێنێ بەندکراوێک لە چاکسازی گەورانی سلێمانی دوای ئەوەی لەگەڵ دوو بەندکراوی تر شەڕی کردووە، لە لایەن ئیدارەی چاکسازییەکەوە رەوانەی بەشی تەنیایی کراوە بە مەبەستی لێکۆڵینەوە، بەڵام بەرەبەیانی ئەمڕۆ تەرمەکەی لە نێو زیندانەکەدا دۆزراوەتەوە.
وتیشی، دوای لێکۆڵینەوە دەرکەوتووە بەندکراوەکە لە رێگەی جلوبەرگ و بەتانییەکەی خۆی خنکاندوە، ئاماژەی بەوەشکرد، ئەو بەندکراوەی خۆی خنکاندووە لە دایکبووی ساڵی ١٩٩٥ و بەپێی ماددەی ٤٠٦ی سزادان، بە ٢٠ ساڵ زیندانیکردن حوکمدراوە.
تەندروستی دھۆکیش رایگەیاندوە، بەھۆی خواردنی ناتەندروستەوە ئەو خوێندکارانە تەندروستییان تێکچوە، لە ئێستادا لە ژێر چاودێریدان و بەشێکیان تەندروستیان جێگیرە.
سەرۆکی زانکۆی دھۆکیش رایگەیاند، لەسەر بابەتە لیژنەیەکی لێکۆڵینەوەیان پێکھێناوە و رۆژی یەک شەممە ئەنجامەکەی ئاشکرا دەکەن
ئاری جەلال سەرۆکی دەزگای لوتکە بۆ کاروباری ئاوارەو پەنابەران بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، ساڵانە وڵاتانی ئەوروپا دژی کۆچی نایاسایی گۆڕانکاری لە یاساکانی کۆچدا دەکەن و گۆڕانکارییەکانیش لە دژی کۆچبەرانەو پێویستە ھاوڵاتیان ئاگادار بن و چیتر ژیانی خۆیان نەخەنە مەترسییەوە و لە رێگەی نایاساییەوە کۆچ نەکەن.
لەبارەی دۆخی ئەو کۆچبەرانەی لە مانگەکانی رابردوو لە سنورەکانی بیلاروس و پۆڵەندا مانەوە و رێگری لە دەربازبوونیان کرا بۆ وڵاتانی ئەوروپا، ئاری جەلال وتی، "ئەو کۆچبەرانە زۆریان گەڕانەوەو ژمارەیەکی دیکەش ئێستا لەوێ ماونەتەوەو لە ناو کەمپەکانن و ئەگەر بیانەوێت دەتوانن بە پێدانی بڕێک غەرامەی بەسەر چوونی ڤیزاکانیان بگەڕێنەوە لە رێگەی فڕۆکەخانەکان و ژمارەیەکی دیکەشیان ناوی خۆیان تۆمارکردووە بگەڕێنەوە".
باسی لەوەشکرد، ئەوەی پێشتر دەوترا لەبارەی ھەندێک وڵاتی ئەوروپی کە ئەو کۆچبەرانە دەگوازنەوە بۆ وڵاتەکانی خۆیان دوورە لە راستییەوەو دەنگۆی ژمارەیەک قاچاخچی و بەناو چالاکوان بووە و لە پێناو ناوبانگی خۆیان ئەو دەنگۆیانەیان بڵاودەکرەوە، بەڵام دەبینین ھیچی راست نەبووە.
لێپرسراوانی تەندروستی لە فەڕەنسا رایانگەیاندووە، ئەو جۆرە نوێیە بۆ یەکەمینجار لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠٢١ لە شاری "مارسیلیا" لە باشوری فەرەنسا دۆزراوەتەوە، توشبووەکەش کەسێک بووە کە لە "کامیرۆن"ەوە گەڕاوەتەوە.
ئەو جۆرە کۆرۆنایە ھێشتا لەلایەن رێکخراوی تەندروستی جیھانییەوە نەبوەتە جێی ترس و نیگەرانی.
ھاوکات ئۆلیڤیە ڤیران وەزیری تەندروستی فەڕەنسا رایگەیاندووە، سەرباری دۆزینەوەی ئەو کۆرۆنا گۆڕاوە، بەڵام بڵاوترین جۆری کۆرۆنا لە ئێستادا لە وڵاتەکە "ئۆمیکرۆن"ە و بە خێرایی تەشەنە دەکات.
لەو دیدارەدا کە لە دەباشان بەڕێوەچوو، دوایین پەرەسەندنە سیاسی و ئابوری و ئەمنییەکان و رەوشی وڵات بە گشتی تاوتوێکرا و راشکاوانە ھەڵوێستەکان خرانەڕوو، ھەروەھا جەختکرایەوە لە یەکخستنی ھەوڵە ھەمەلایەنەکان بۆ ئەنجامدانی یەکەم کۆبوونەوەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و پێکھێنانی حکومەتی نوێی عێراق، کە وەڵامدەرەوەی خواستی ھەموو لایەک بێت و ببێتە مایەی سەقامگیری سیاسی و ئارامی زیاتر.
ئەردۆغان لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ ئەندامانی پارتی داد و گەشەپێدان ھەڕەشە لە پارتە ئۆپۆزسیۆنەکان کرد و وتی، تورکیا بەجێناھێڵێت و ئۆپۆزسیۆن دەردەکات، ھۆشداریشدا لە رێکخستنی ھەر خۆپیشاندان و چالاکییەکی ناڕەزایی.
ئەردۆغان وتیشی، تورکیا روبەڕووی ئاستەنگ نەبوەتەوە، بەڵکو چەند رووداوێکی وەک ناجێگیری بەھای لیرە و بەرزبوونەوەی نرخ ھەیە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا تورکیا دەکەنە یەکێک لە گەورەترین ١٠ ئابوری جیھان.
بێھروز ئیخوان جێگری سەرۆکی زانکۆی زانستە پزیشکییەکانی سنە رایگەیاند، بۆ یەکەمجار حاڵەتێکی توشبون بە ڤایرۆسی کۆرۆنای گۆڕاو لە جۆری ئۆمیکرۆن لە پارێزگای سنە تۆمارکراوە.
وتیشی، توشبووەکە خەڵکی شاری سنەیە کە باری تەندروستی جێگیرە و لەگەڵ سەرجەم ئەندامانی خێزانەکەی بۆ ماوەی پێنج رۆژ کەرەنتینە کراون.
ئیخوان داواشی لە دانیشتووانی سنە کرد، پەلەبکەن لە وەرگرتنی ڤاکسینی کۆرۆنا و بەکارھێنانی ماسک و رێنماییە تەندروستییەکانیش بەجددی وەربگرن.
پێشتریش لە پارێزگای ورمێ حاڵەتێکی توشبوون بە ئۆمیکرۆن تۆمارکراوە.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی، ناوەڕاستی ھەفتەی داھاتوو شەپۆلێکی بەفر و بارانبارین ھەرێمی کوردستان دەگرێتەوە، چەند رۆژێک بەردەوام دەبێت.
ھەر بەپێی پێشبینییەکان لە ١٦ و ١٧ی ئەم مانگەش شەپۆلێکی بەفربارین ناوچەکانی ھەرێم دەگرێتەوە و بەفر لە سەنتەری شارەکانیش دەبارێت.
ھاوکات ئەو شەپۆلی بەفر و بارانبارینە، سەرمایەکی تووندی جەمسەریی لەگەڵدا دەبێت و پلەکانی گەرماش زۆر نزم دەبنەوە.
بەرێوەبەرایەتی پۆلیسی سلێمانی بڵایکردوەتەوەئێوارەی دوێنێ تۆمەتبارێک تەقەی لەھۆتێلێک کرد، دەستبەجێ پۆلیسی فریاکەوتن گەیشتە شوێنی ڕووداوەکەو تەقەکەرەکە دەستگیرکرا.
ئاماژەی بەوەشداوە، لەکاتی دەستگیکردنی تۆمەتبارەکەدا دەستیشگیرا بەسەر ئەو چەکەدا کە تۆمەتبارەکە تەقەی پێکردبوو.
ئاشکرایکردووە، تۆمەتبار (م، ف، ع) لەدایکبووی ١٩٩٣ بەبڕیاری دادوەر ڕاگیراوە و لەلایەن بنکەی پۆلیسی بەکرەجۆوە پەڕاوی لێکۆڵینەوەی بۆ کراوەتەوەو لێکۆڵینەوەکان بەردەوامە.
لە مەراسیمەکەدا وتاری یەکێتی لەلایەن عەدنانی حەمەی مینە ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتی خوێندرایەوە، باسی لە ھەماھەنگییەکانی یەکێتی و کۆماری ئیسلامی ئێران و قاسم سولەیمانی کرد لە جەنگی رووبەرووبوونەوەی داعش و پاراستنی ئاسایش وئارامی ھەرێمی کوردستان وعێراق و ناوچەکە.
د. سامان بەرزنجی وەزیری تەندروستی ھەرێم رایگەیاندوە، تا مانگێک پێش ئێستا و بە پێی ڕێنماییەکان دوو ژەمی ڤاکسین دەدرا بە ھاووڵاتیان، بەھەر سێ جۆری ڤاکسینەوە کە لە ھەرێمی کوردستان لە ١٨٠ سەنتەری لێدانی ڤاکسین و لە ڕێگەی ٤٥ تیمی گەڕۆکەوە بەردەستە.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، تائێستا دوو ملیۆن و ٨٢٠ ھەزار و ٥٠٩ ژەمە ڤاکسین گەیشتووەتە ھەرێم، لەو ژمارەیەش ملیۆنێک و ٨١٢ ھەزار و ٦٢٧ ژەم بەکارھاتووە، بەوەش ٧٠%ی ڤاکسین بەکارھاتووە، لەئێستاشدا ٩٢٦ ھەزار و ٧٢١ ژەم ڤاکسین بە ھەرسێ جۆرەکەیەوە لە سەنتەرەکان بەردەستە و پڕۆسەی دابینکردنی ڤاکسینیش بەردەوامە.
جەختی لەوەشکردۆتەوە،بۆ ژەمی یەکەم ملیۆنێک و ٧٩ ھەزار و ٧٣٧ ژەمە ڤاکسین و بۆ ژەمی دووەم ٨١١ ھەزار و ٩٦ ژەمە ڤاکسین بەکار ھاتووە، ماوەی مانگێکیش دەبێت بە پێی ڕێنماییەکان ژەمی سێیەم دەدەن بە ھاووڵاتیان.
د.سامان بەرزنجی وەزیری تەندروستی ھەرێم لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، لە ئێستادا پێنج حاڵەتی کۆرۆنای ئۆمیکرۆن لە خێزانێکی شاری دھۆک تۆمارکراون و باری تەندروستییان جێگیرە و پێویستییان بە چاودێری چڕ نییە.
"کاوە عەلی" جێگری پارێزگاری ھەڵەبجە ڕایگەیاند، حکومەتی ھەرێم لەمپەر لە بەردەم ئەو سەردانەی وەفدی ھەڵەبجە دروست دەکات، ھاوکات قەیرانە سیاسیەکانی نیوان ھەرێم و بەغداد کاریگەری خراپی لەسەر ھەڵەبجە ھەبووە.
جەختی لەوەشکردەوە، ڕێکارەکانی بە پارێزگابوونی ھەڵەبجە و تەواوکردنی لە قۆناغی کۆتاییدایە چاوەڕێ دەکرێت بەم نزیکانە لە وەقایعی عێراق بڵاوبکرێتەوە.
ھەر بە پێی ڕاگەیەنراوەکە، کۆی گشتی چاپی پاسپۆرت لە پارێزگای سلێمانی گەیشتووەتە ١١٣ ھەزار و ١٦٧ پاسپۆرت.