هەواڵەکان
عەتا محەمەد، لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، ئەمڕۆ لە قۆناغی سێیەمی دابەشکردنی هاوکارییەکان، 536 کەیس هاوکاری وەردەگرن، کە دوکان و شوێنی بازرگانی، هەروەها ئۆتۆمبێل و ژمارەیەک خێزانی زیانلێكەوتووانی لافاوەكەی چەمچەماڵ لە خۆدەگرێت.
عەتا محەمەد، سەرۆكی كۆمیسیۆنی فریاگوزاری و بوژاندنەوەی چەمچەماڵ: رایگەیاند، ئەمڕۆ دەستدەکەن بە دابەشکردنی قۆناگێ سێیەمی هاوکارییەکان بۆ زیانلێکەوتوانی لافاوەکەی چەمچەماڵ، کە نزیکەی دوو ملیارو 500 ملیۆن دینار لە خۆدەگرێت.
ناوبرا ئاماژەی بەوەکرد، ئەمڕۆ 285 دوکان و شوێنی بازرگانی هاوکاری دەکرێن و 112 ئۆتۆمبێل و 139 ئۆتۆمبێلی دیکەيش، کە سکاڵایان هەبووە هاوکاری دەکرێن، کە بە شێوەیەکی گشتی کەیس هاوکری دەکرێن.
عەتا محەمەد، جەختیشیکردەە، سبەینێشش هاوکاری بەسەر ئەو یەکە نیشتەجێبونانە دابەشدەکرێت، کە پێشتر تۆمار نەکرابوون، کە ژمارەیان 386 شوێنی نیشتەجێبوونە، لەگەڵ ئەو کەسانەی کە پێشتر هاوکاری کرابوون، بەڵام هاوکاریەکان کەم بوون، ئەوانیش 430 کەیسن و هاوکارییەکانیان بۆزیاد کراوە.
ئیلهام ئەحمەد، بەرپرسی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئیدارەی خۆسەر رایگەیاند، داوا لە هاووڵاتیان دەکات، وریابن و نەکەونە داوی دەنگۆ ناڕاستەکان، جەختیشیکردوەتەوە سەرجەم ئەو هەواڵ و دەنگۆیانەی باس لەوە دەکەن لە حەسەکە کۆمەڵکوژی ئەنجامدراوە دورن لە راستییەوە.
ئیلهام ئەحمەد لە تۆری کۆمەڵایەتی ئێکس، پەیامێکی بڵاوکردوەتەوە و داوا لە هاووڵاتییان دەکات بە هۆشیارییەوە مامەڵە بکەن و نەکەونە داوی دەنگۆ ناراستەکان، کە با سلەوە دەکەن لە حەسەکە کۆمەڵکوژی ئەنجامدراوە.
باسی لەوەشکردوە، تەواوی ئەو چەواشەکاریانە لەلایەن گروپە توندرەوەکانی سەر بە دیمەشقەوە بڵاودەکرێنەوە، بە مەبەستی تێکدانی ئاگربەست و نانەوەی گرژیی و زەمینەسازی بۆ هێرشکردنە سەر حەسەکە و کۆبانی.
ناوبرا جەختیشیکردوەتەوە لەوەی ئەوان بەتەواوەتی پابەندی ئاگربەستن و کاردەکەن بۆ یەکخستنەوەی هەموو هێزەکان لە حەسەکە.
سەرەڕای گەشەکردنی ئابوری وڵاتەکەیان، بەڵام دەسەڵاتدارانی وڵاتی چین رایدەگەیەنن، ساڵی 2025 ساڵێکی پڕ گەشەی ئابوری نەبوە و لە 10 ساڵی رابردوی وڵاتەکەدا کەمترین گەشەی بەخۆیەوە بینیوە،.
بەپێی ئامارە رەسمییەکانی چین، کە ئەمڕۆ دووشەممە بڵاوکراونەتەوە، ئەو وڵاتە گەشەی ئابوری لە ساڵی 2025دا بە رێژەی 5.2 ٪ بووە، بە یەکێک خاوترین هەنگاوەکان دادەنرێت بۆ گەشەی ئابوری و بۆ وڵاتەکە دڵخۆشکەرنییە و ساڵی 2024 گەشەی ئابوری وڵاتەکە 5.4٪ بووە.
سەرەرای گەشەکردنی دووم گەورەترین ئابوریی جیهان، بەڵام ئەمە بە یەکێک لە خاوترین گەشەکانی ئابوری دادەنرێت لە 10 ساڵی رابردووی ئەو وڵاتەدا، هەروەها بە گوێرەی ئامارە رەسمییەکانی نوسینگەی نیشتمانی ئامار دەریانخستووە، کە فرۆشی تاکەکەسی لە مانگی کانوونی دووەمدا بە رێژەی 0.9% زیادی کردووە.
ئەمەش لە دوای سەرهەڵدانی پەتای کۆڤید-19وە خاوترین خێرایی گەشەی فرۆشی تاکەکەسییە و نیشانەی لاوازی گەشەی ئابوریە لەو وڵاتەدا لە چاو ساڵانی رابردوتردا.2024، وڵاتی چێن رایگەیاند
مەزڵوم کۆبانێ دەڵێت: شەڕێكی نابەرامبەرمان بەسەردا سەپێنرا و شكستمان نەهێناوە و نەڕووخاوین.
مەزڵوم کۆبانێ فەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات 'هەسەدە' پەیامێکی لەبارەی رێککەوتنی هەسەدە و حکومەتی سوریا بڵاوکردەوە و رایگەیاند، لە 6ی ئەم مانگەوە شەڕێكی سەخت و دژوار دەستیپێكردووە و لەو شەڕەدا ژمارەیەكی زۆر شەهید و بریندارمان داوە.
وتیشی، سبەینێ سەردانی دیمەشق دەكەین بۆ گفتوگۆكۆدن لەسەر رێككەوتن و دەمانەوێت رێگە لە شەڕ بگرین و ئەوەی هەیە نەبێتە شەڕێكی ناوخۆیی.
مەزڵوم کۆبانێ ئەوەشی خستەروو، لەناوچەكانی دێرەزوور و رەققە كشاینەوە بۆ حەسەكە بۆ رێگرتن لە شەڕ، دەشڵێت؛ شكستمان نەهێناوە و نەڕووخاوین.
ئاماژەی بەوەشکرد، شەڕێكی نابەرامبەرمان بەسەردا سەپێنرا و جەخت لە پاراستنی دەستكەوتەكان و هەرێمەكەمان دەكەینەوە.
تۆم باراک دەڵێت: پێشوازی لە ئاگربەست و رێککەوتنی نێوان هەسەدە و حکومەتی سوریا دەکەین و ئەم هەنگاوە زەمینە خۆشدەکات بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکان.
تۆم باراک نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ کاروباری سوریا رایگەیاند، ئەمریکا دەستخۆشی لە هەسەدە و حکومەتی سوریا دەکات بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی ئاگربەست.
وتیشی، ئەم هەنگاوە رێگە خۆشکەرە بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکان و هاوکاری هەموو لایەک لەپێناو سوریایەکی یەکگرتوودا.
تۆم باراک ئەوەشی خستەڕوو، دوو سەرکردە سەرەکییەکەی سوریا، بە دیدگایەکی هاوبەش بۆ رزگارکردنی وڵات و گەلەکەیان لە توندوتیژی، پێکەوە گفتوگۆیان کرد بۆ نەخشاندنی داهاتوویەکی گەشتر.
سبەینێ مەزڵوم کۆبانێ و ئەحمەد شەرع کۆدەبنەوە و پرسی تێکەڵکردنی هەسەدە لە دامەزروەکانی سوریادا تاوتوێ دەکەن.
گرنگترین خاڵەکانی رێکەوتنی نێوان هێزەکانی هەسەدە لەگەڵ حکومەتی حکومەتی سوریا.....
-تێکەڵکردنی تەواوی دەزگا مەدەنییەکانی حەسەکە بە حکومەتی سوریاوە
-رادەستکردنی تەواوی بیر نەوتییەکان بە حکومەتی سوریا
-تێکەڵکردنی هێزەکانی هەسەدە لە چوارچێوەی وەزارەتی بەرگری سوریا، دوای -وردبینی ئەمنی لە ناوەکانیان و گرەنتی تایبەت مەندی گەڕەکە کوردییەکان
-دەرکردنی مەرسومی سەرۆکایەتی بۆ دامەزراندنی پارێزگاری حەسەکە
-پاکردنەوەی ناوچەی کۆبانێ لە چەکی قورس و رادەست کردنی بە حکومەتی سوریا و پێکهێنانی هێزێکی ئەمنی لە دانیشتوانی ناوچەکە کە لە ژێر سەرپەرشتی وەزارەتی ناوخۆی سوریا دەبێت
-حکومەتی سوریا ئیدارەی زیندانی و کەمپی خێزانەکانی داعش دەکات
-پشت بەستن بە لیستی ناوەکانی هێزەکانی هەسەدە بەمەبەستی دامەزاندنیان لە چوارچێوەی دەوڵەتی سوریا
-پابەندبوونی هەسەدە بە دەرکردنی چەکدارانی پارتی کرێکارانی کوردستان بۆ دەرەوەی خاکی سوریا
-حکومەتی سوریا پابەندە بە رووبەڕووبونەوەی چەکدارانی داعش
سەرۆکی سوریا دەڵێت: سبەینێ لەگەڵ مەزڵوم کۆبانێ کۆدەبمەوە و سەرجەم کێشە هەڵپەسێردراوەکان چارەسەر دەکرێن.
ئەحمەد شەرع سەرۆکی سوریا رایگەیاند، ئەمڕۆ مەزڵوم کۆبانێ بەهۆی رەوشی کەشوهەواوە نەیتوانی بێتە دیمەشق و بە پەیوەندی تەلەفۆنی قسەمان کرد، هەروەها سبەینێ کۆدەبینەوە.
وتیشی، ئاگربەست بە شێوەیەکی تەواو لە جەزیرە رادەگەینین و داوا لە هۆزەکان دەکەم هێرشەکانیان بۆ سەر هەسەدە راگرن.
ئاماژەی بەوەشکرد، دەزگاکانی دەوڵەت کارەباری حەسەکە و دێرەزور و رەققە وەردەگرن.
ئەحمەد شەرع راشیگەیاند، دۆسییە هەڵپەسێردراوەکان لەگەڵ هەسەدە چارەسەر دەکرێن.
هاوکات سەرۆکی سوریا، ئیمزای لەسەر رێککەوتنی ئاگربەست کرد و بەمەش سەرجەم ناوچەکان شەڕ رادەگیرێت.
قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیران پێشوازیکرد لە ئەندرۆ بیزڵی، کونسوڵی گشتیی بەریتانیا لە هەرێم و پێکەوە تاوتوێی چەند پرسێکی جێی بایەخی هەردوولایان کرد.
لە کۆبوونەوەکەدا کە ئەمڕۆ بەڕێوەچوو، ئاڵوگۆڕی بیروڕا کرا لە بارەی پێکهێنانی هەردوو حکومەتی نوێی هەرێم و حکومەتی نوێی فیدراڵ، لەم چوارچێوەیەدا قوباد تاڵەبانی جەختی کردەوە، دەبێت ئەولەوییەتی هەر دوو حکومەتی داهاتووی هەرێم و فیدراڵ چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوانیان بێت و پێکەوە کار بکەن بۆ گەشەپێدانی ئابوری عێراق و کوردستان.
لە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا باس لە رەوشی سوریا کرا، لەمبارەیەشەوە قوباد تاڵەبانی نیگەرانی خۆی لە پەرەسەندنی شەڕ و ئاڵۆزییەکانی نێوان هێزەکانی سوریای دیموکرات و حکومەتی سوریا دەربڕی و رایگەیاند، پێویستە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هەوڵی جدی بدات بۆ هێورکردنەوەی رەوشەکە و هەنگاوی جدیش بنێن بۆ دابینکردن و گەرەنتیکردنی مافەکانی کورد لە چوارچێوەی سوریایەکی سەربەخۆ و دیموکراتیدا.
هەسەدە و یەپەژە لە دەوروبەری بەنداوی تشرین دوو هێرشی سەرکەوتوویان بۆ سەر چەکدارانی سوریا ئەنجامدا و هەسەدەش دەڵێت؛ لە هێرشانەدا ژمارەیەک چەکدارانی دیمەشق کوژراون.
هێزەکانی سوریای دیموکرات 'هەسەدە' لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، هێزەکانیان لەگەڵ یەکینەکانی پاراستنی ژنان 'یەپەژە' دوو هێرشی سەرکەتوویان دژی چەکدارانی دیمەشق ئەنجامداوە لە دەوروبەری بەندای تشرین.
ئاماژەی بەوەشکرد، لەهێرشی یەکەمدا هێزەکانیان ژمارەیەک چەکدارانی سوریایان کردە ئامانج، کە خۆیان بۆ ئەنجامدانی هێرش ئامادە دەکرد، لە ئەنجامدا تانکێکی ئەو چەکدارانەیان تێکشکاندووە.
هەسەدە ئاشکراشیکرد، لە هێرشی دووەمدا لە رێگەی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان هێرشێکی وردی ئەنجامداوە، ژمارەیەک چەکداری بە ئامانج گرتووە و تەقینەوەیەکی گەورە بەهۆیەوە رویداوە.
ئەوەشی خستەروو، هێزەکانیان ئۆپەراسیۆنێکی تریان لە گوندێکی سەر بە ناوچەی بەنداوی تشرین ئەنجامدا، کە تێیدا شوێنێکی سەربازی و خاڵێکی کۆبوونەوەی گروپە چەکدارەکان تێکشکێندران.
ئیمانیۆل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا پەیوەندییەکی تەلەفۆنیی لەگەڵ ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا ئەنجامدا و نیگەرانیی خۆی لەبارەی پەرەسەندنە سەربازییەکان دەربڕی و جەختی لە پێویستیی ئاگربەستی هەمیشەیی کردەوە.
ماکرۆن لە پەیامێکدا رایگەیاند: "بەیانیی ئەمڕۆ گفتوگۆم لەگەڵ ئەحمەد ئەشەرع کرد و نیگەرانیی خۆم پێڕاگەیاند سەبارەت بە پەرەسەندنەکان لە سوریا و بەردەوامیی ئەو هێرشانەی لەلایەن دەسەڵاتدارانی سوریاوە ئەنجام دەدرێن".
سەرۆکی فەرەنسا جەختیکردووەتەوە کە "پێویستە ئاگربەستی هەمیشەیی رابگەیەنرێت و رێککەوتن بکرێت لەسەر یەکخستنی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) لەگەڵ دەوڵەتی سوریا، ئەوەش لەسەر بنەمای ئەو گفتوگۆیانەی لە مانگی ئازاری رابردوودا کراون".
ماکرۆن ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەم هەنگاوە بۆ یەکپارچەیی و سەقامگیریی سوریا پێویستە.
مەسعود بارزانی، سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان داوا دەکات بە زووترین کات شەڕ و ئاڵۆزییەکانی نێوان هێزەکانی حکومەتی سوریا و هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) رابگیرێت و هەموو لایەک بگەڕێنەوە بۆ رێککەوتنەکانی پێشوو.
دەقی پەیامەکەی سەرۆکی پارتی:
هەروەها دەرچوونی مەرسوومی سەرۆكی سووریا لەبارەی مافەكانی كورد بە هەنگاوێكی ئیجابی و ئاراستەی دروست دەزانین و هیوادارین ببێتە زەمینەیەك بۆ ئەوەی بە ڕەزامەندیی لایەنە پەیوەندیدارەکان دەوڵەمەند بکرێت و بە شێوەیەکی یاسایی و دەستوری، گەرەنتیی مافەكانی گەلی كوردی لەسەر بنیات بنرێت.
بەرپرسێکی باڵای سوریا ئاشکرای دەکات، ئەحمەد شەرح، سەرۆکی سوریا بانگهێشتی مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە)ی کردووە بۆ بەشداریکردن لە کۆبوونەوەیەکی چاوەڕوانکراو لەگەڵ تۆم باراک، نێردەی ئەمریکا بۆ سوریا.
تەلەڤزیۆنی سوریا لە زاری سەرچاوەیەکی باڵاوە بڵاویکردووەتەوە، بانگهێشتنامەکە دوای رۆژێک دێت لە شەڕی سەخت لە نێوان سوپای سوریا و هەسەدە لە رۆژهەڵاتی حەلەب و باشوری رەققە، کە بووە هۆی کۆنترۆڵکردنی چەند ناوچەیەک لەلایەن سوپای سوریاوە، لەوانە کێڵگە نەوتی و غازییەکانی دێرەزور.
ئەم هەنگاوە دوای ئەوە دێت کە مەزڵوم عەبدی سەردانی هەرێمی کوردستانی کرد و لەگەڵ تۆم باراک کۆبووەوە. پێشتریش هەوڵەکان بۆ تێکەڵکردنەوەی هەسەدە لەناو سوپای سوریا ئەنجامی ئەوتۆی نەبووە.
ئەندامێكی دەستەی بەڕێوەبەری پەیەدە دەڵێت، هێرشی چەكدارانی سوریا بۆسەر رەققە، دەبێتە هۆی دروستبوونی مەترسییەكی گەورە لەسەر ئەو زیندانانەی داعشیان تێدایە.
فەوزە یوسف ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری پارتی یەكێتیی دیموكراتیك - پەیەدە رایگەیاند، ئەو هێرش و پێشێلكارییەی چەكدارانی سوریا دەیكەنە سەر رەققە، مەترسییەكی گەورە دەخاتە سەر ئەو زیندانانەی داعشیان تێدا زیندانیكراوە.
ئاماژەی بەوەشكرد، دەبێت هاوپەیمانانی نێودەوڵەتیی دەستبەجێ هێرشی چەكدارانی سوریا رابگرن بۆ ئەوەی دووبارە رووبەرووی ئەو مەترسییانە نەبنەوە كە لەرابردوودا بەهۆی تیرۆرستانی داعشەوە دوچاری هاتبوون.
ئەوەش لەكاتێكدایە، دوای ئەوەی هەسەدە بە پشتیوانیی و دانوستان لەگەڵ هاوپەیماناندا رازی بوو بەوەی لە بەشێك لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی خۆیدا بكشێتەوە، بەڵام حكومەتی كاتیی سوریا ئەو رێككەوتنەی پێشێلكرد.
هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) رایدەگەیەنێت، بە بەشداریی یەکینەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە)، سێ هەوڵی هێرشکردنی چەکدارانی سەر بە دیمەشقیان لە میحوەری بەنداوی تیشرین پوچەڵ کردووەتەوە.
ناوەندی راگەیاندنی هەسەدە ئاشکرای کردووە، لەو رووبەڕووبوونەوانەدا دوو تانک، زرێپۆشێک، شۆفەڵێک (ترێکس) و دوو ئۆتۆمبێلی سەربازیی هەڵگری چەکی دۆشکەی چەکدارەکان تێکشکێنراون.
ئاماژەی بەوەشکردووە، شەڕ و پێکدادان لەو میحوەرە هێشتا بەردەوامە.
فەرهاد شامی، بەڕێوەبەری ناوەندی راگەیاندنی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) رایدەگەیەنێت، حکومەتی کاتیی سوریا هێزەکانی لە دەوروبەری ناوچەکانی باکور و رۆژهەڵات بڵاوکردووەتەوە و زیاتر لە 100 هەزار چەکدار بەشداری لە هێرشەکاندا دەکەن.
شامی لە لێدوانێکدا بۆ کەناڵی "روناهی" ئاماژەی بەوەکردووە، حکومەتی کاتی، گروپە چەکدارەکانی تورکیا و داعش پێکەوە هێرش دەکەنە سەر ناوچەکە و حکومەتی دیمەشق سوورە لەسەر فراوانکردنی بازنەی هێرشەکان.
بە وتەی شامی، هێزەکانی هەسەدە رووبەڕووی هێرشەکان بوونەتەوە و دەیان کاروانی سەربازیی چەکدارەکانیان کردووەتە ئامانج.
فەرهاد شامی داوای لە دانیشتووانی ناوچەکە کردووە لەوپەڕی ئامادەباشی و وریاییدا بن. سەبارەت بە زیندانەکانی داعشیش، رەخنەی لە هێزە نێودەوڵەتییەکان گرت بەوەی بەرپرسیارێتیی هێرشکردنە سەر زیندانەکانی داعش لە ئەستۆ ناگرن.