باڵیۆزی بەریتانیا لە واشنتون رایگەیاند، هەموو رێکارە ئەمنییە پێویستەکان بۆ سەردانەکەی شا چارڵزی سێیەم بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا گیراونەتە بەر، ئەمەش دوای ئەو رووداوەی کە کۆشکی سپی بە "هەوڵی تیرۆرکردنی دۆناڵد ترەمپ" وەسفی کرد.

ئاژانسی هەواڵی بەریتانی (پی ئەی میدیا) لە زاری کریستۆفەر تیرنەر، باڵیۆزی بەریتانیا بڵاویکردەوە: تیمە ئەمنییە بەریتانی و ئەمریکییەکان چەندین هەفتەیە و پێش رووداوەکەی ئاهەنگی پەیامنێرانی کۆشکی سپی پلانیان بۆ ئەم سەردانە داناوە، لەگەڵ ئەوەشدا ئەگەری گۆڕانکاری لە پلانەکاندا هەیە هاوکات لەگەڵ گۆڕانی رووداوەکان.

هاوکات کۆشکی باکنگھام جەختی کردەوە: سەردانەکە وەک ئەوەی پلانی بۆ دانراوە ئەنجام دەدرێت، ئەمەش دوای ئەنجامدانی راوێژکاری لە نێوان هەردوو لایەنی زەریای ئەتڵەسی و حکومەتی بەریتانیا.

بڕیارە سەردانە فەرمییەکەی شا چارلز و شاژنە کامیلا بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، وەک پێشتر دۆناڵد ترەمپ رایگەیاندبوو، لە ماوەی نێوان 27 بۆ 30ی نیسان ئەنجام بدرێت.

سەرچاوە: پی ئەی میدیا PA Media

رۆژنامەی "دەیلی مەیل"ی ئەمریکی بڵاویکردەوە، فیلێکی مێ لە کاتی گەشتێکی راوکردندا لە ئەفریقا، ملیۆنێرێکی ئەمریکی شێلاوە و بووەتە هۆی گیانلەدەستدانی.

بەپێی زانیارییەکانی رۆژنامەکە، بازرگانی ئەمریکی "ئێرنی دۆزیۆ" تەمەن 75 ساڵ، لەگەڵ راوچییەکی پیشەگەردا لە ناو دارستانێکی کەمەرەییدا بوون، کاتێک رووبەڕووی رەوە فیلێک بوونەتەوە کە لە پێنج فیلی مێ و بێچووەکانیان پێکهاتبوون، ئاماژە بەوەش کراوە کە فیلەکان هەستیان بە مەترسی کردووە و هێرشیان کردووەتە سەر هەردوو پیاوەکە.

لە ئەنجامی هێرشەکەدا، راوچییە پیشەگەرەکە بە سەختی بریندار بووە، بەڵام دۆزیۆ کە تفەنگی راوکردنی پێبووە، نەیتوانیوە بەرگری لە خۆی بکات و لەلایەن فیلەکانەوە شێلدراوە تا گیانی لەدەستداوە.

رۆژنامەکە روونی کردووەتەوە کە باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە گابۆن خەریکی هەماهەنگییە بۆ گەڕاندنەوەی تەرمی دۆزیۆ بۆ ویلایەتی کالیفۆرنیا.

بە وتەی شارەزایان کە رۆژنامەکە گواستوویەتییەوە، هێرشی فیل لەو ناوچەیەدا دەگمەنە و زۆربەی جار لە کاتی رووبەڕووبوونەوەی لەناکاو لە ناو دارستانە چڕەکاندا روودەدات، بەتایبەت ئەگەر بێچوو لەناو رەوەکەدا هەبێت. دەیلی مەیل ئەوەشی وەبیرهێناوەتەوە کە فیلی ئەفریقی بە گەورەترین ئاژەڵی وشکانی دادەنرێت و لە کاتی هێرشکردندا زۆر مەترسیدارە، چونکە باڵای مێینەکانیان دەگاتە نزیکەی چوار مەتر و خێراییەکەشیان دەگاتە 40 کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا.

بەهۆی گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا، پێشبینی دەکرێت لە زۆربەی ناوچەکانی هەرێم تاوەباران و هەورە بروسکە لە کاتە جیاوازەکاندا دەستپێبکات.

بەڕێوەبەرایەتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ ئاسمان نیمچە هەور دەبێت و لە کاتەکانی نیوەڕۆوە ئەگەری تاوەباران و هەورە بروسکە لە زۆربەی ناوچەکان هەیە، بەتایبەت لە ناوچە شاخاوییەکان کە رێژەکە زیاتر دەبێت.

ئاماژەی بەوەشکرد، سبەینێ سێشەممە، ئاسمان لە نێوان پەڵە هەور و نیمچە هەوردا دەبێت و لە هەندێک کاتدا دەگۆڕێت بۆ هەوری تەواو، پێشبینی تاوەبارانیش دەکرێت لە ناوچە شاخاوییەکانی پارێزگای دهۆک دەستپێدەکات، لە کاتەکانی شەوداویشدا  کاریگەرییەکەی بۆ ناوچەکانی تری هەرێم زیاد دەکات.

کەشناسی هەرێم ئەوەشی خستەڕوو، پلەکانی گەرما بەراورد بە ئەمڕۆ یەک بۆ سێ پلە نزمتر دەبنەوە.

لیژنەی ئەمنیی لە پارێزگای هەڵەبجە بڕیارێکی نوێی بۆ رێکخستنی ناوبازاڕ و پاراستنی ئارامیی شارەکە دەرکرد و هۆشداریی توند دەداتە سەرپێچیکاران.

بەپێی راگەیەنراوێکی لیژنەیی ئەمنی پارێزگای هەڵەبجە، لە ئەمڕۆوە بە هەموو شێوەیەک هاتوچۆکردنی ماتۆڕسکیل و ئەو ئۆتۆمبێلانەی ناسنامەیان دیار نییە 'بێسەرەتا'، لە ناو بازاڕ و شوێنە گشتییەکاندا قەدەغە کرا.

بڕیارەکە بە تایبەتی جەخت لەسەر قەرەباڵغی ناوەندی بازاڕ دەکاتەوە و رێگەش نادرێت ئەو جۆرە ئۆتۆمبێلانە لەو شوێنانەدا رابگیرێن.

لیژنەی ئەمنیی پارێزگای هەڵەبجە، داوا لە هاووڵاتیان و خاوەنی ئەو ئۆتۆمبێل و ماتۆڕسکیلانە دەکات پابەندی بڕیارەکە بن، بە پێچەوانەوە هەر کەسێک سەرپێچی بکات، دەستبەجێ دەست بەسەر ئۆتۆمبێل یان ماتۆڕسکیلەکەیدا دەگیرێت.

هاوکات ئاماژە بەوەش کراوە، خاوەنەکانیان رووبەڕووی لێپرسینەوەی یاسایی توند دەکرێنەوە.

ئەم هەنگاوەی لیژنەی ئەمنی هەڵەبجە لە چوارچێوەی هەوڵەکان دێت بۆ کەمکردنەوەی قەرەباڵغی و رێگریکردن لەو سەرپێچییانەی کە سیمای شار و ئارامیی هاووڵاتیان دەشێوێنن.

ماڵپەڕی "ئەکسیۆس"ی ئەمریکی لە زاری لێپرسراوێکی ئەمریکی و چەند سەرچاوەیەکی ئاگادارەوە ئاشکرای کرد، ئێران لە رێگەی نێوەندگیری پاکستانییەوە پێشنیازێکی نوێی پێشکەشی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کردووە، کە ئامانج لێی گەیشتنە بە ریککەوتنێکی گشتگیر بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕ و دووبارە کردنەوەی گەرووی هورمز.

بەپێی ڕاپۆرتەکە، پێشنیازە ئێرانییەکە داوا دەکات دانوستانە ئەتۆمییەکان بۆ قۆناغێکی دیکە دوابخرێن، ئەمەش وەک هەوڵێک بۆ تێپەڕاندنی ناکۆکییە ناوخۆییەکانی ئێران سەبارەت بەو سازشانەی کە پەیوەستن بە دۆسیەی ئەتۆمییەوە.

سەرچاوەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، لە سەردانەکەیدا بۆ پاکستان تاوتوێی ئەم پێشنیازەی کردووە، کە لە قۆناغی یەکەمدا جەخت لەسەر چارەسەرکردنی تەنگژەی گەرووی هورمز و گەمارۆکانی ئەمریکا دەکاتەوە، دواتر و لە قۆناغەکانی داهاتوودا دەست بە دانوستانە ئەتۆمییەکان بکرێت.

هەروەها پێشنیازەکە درێژکردنەوەی ئاگربەست بۆ ماوەیەکی درێژ یان گەیشتن بە رێککەوتنێکی هەمیشەیی بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕ لەخۆدەگرێت، پێش ئەوەی باس لە هەر رێککەوتنێکی ئەتۆمی بکرێت.

لە بەرانبەردا، وتەبێژی کۆشکی سپی رایگەیاندووە، ئەم گفتوگۆیانە "هەستیارن" و جەختی کردووەتەوە کە واشنتۆن لە رێگەی میدیاکانەوە دانوستان ناکات، هەروەها ئاماژەی بەوە کردووە کە دۆناڵد ترەمپ تەنها رێککەوتنێک ئیمزا دەکات کە لە بەرژەوەندی گەلی ئەمریکادا بێت و هەرگیز رێگە نادات ئێران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.

 بڕیاریشە ترەمپ ئەمڕۆ دووشەممە کۆبوونەوەیەک لەگەڵ لێپرسراوە باڵاکانی ئەنجام بدات بۆ تاوتوێکردنی بژاردەکانی بەردەم واشنتۆن و هەنگاوەکانی داهاتوو لە شەڕەکەدا، لە کاتێکدا عراقچی بە نێوەندگیرەکانی راگەیاندووە کە کۆدەنگییەکی ناوخۆیی لەناو سەرکردایەتی ئێراندا نییە سەبارەت بە داواکارییەکانی ترەمپ دەربارەی پیتاندنی یۆرانیۆم.

لە چوارچێوەی هەوڵە دیپلۆماسییەکاندا، تاران و مۆسکۆ رەوشی نوێی ناوچەکە و ئاستەنگەکانی بەردەم دانوستانەکان لەگەڵ واشنتۆن تاوتوێ دەکەن، بۆ ئەو مەبەستەش وەزیری دەرەوەی ئێران گەیشتە روسیا.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، سەردانەکەی بۆ روسیا دەرفەتێکی گرنگە بۆ هەماهەنگی کردن لەگەڵ مۆسکۆ سەبارەت بە رەوشی ناوچەکە لە قۆناغی پاش جەنگی دژ بە ئیسرائیل و ئەمریکا.

بەرەبەیانی ئەمڕۆ، عەباس عراقچی گەیشتە شاری سانت پترسبۆرگی روسیا و بڕیارە لەگەڵ ڤلادیمێر پوتن، سەرۆکی ئەو وڵاتە کۆببێتەوە. وەزیری دەرەوەی ئێران لە چاوپێکەوتنێکی میدیاییدا ئاماژەی بەوەکرد، ئێستا کاتێکی گونجاوە بۆ راوێژکردن لەگەڵ دۆستە روسەکانمان دەربارەی ئەو گۆڕانکارییانەی لە ئەنجامی جەنگدا هاتوونەتە ئاراوە و تاوتوێی پێشهاتەکان بکەین.

عراقچی لە بەشێکی تری قسەکانیدا تیشکی خستەسەر پرسی دانوستانەکان و رایگەیاند، سیاسەتەکانی ئەمریکا بووەتە هۆی دواکەوتنی ئەو دانوستانانەی بڕیار بوو لە ئیسلام ئاباد بەڕێوەبچن، ئاماژەی بەوەشکرد، سەرەڕای هەبوونی پێشکەوتن لە دانوستانەکانی پێشووتردا، بەڵام بەهۆی ئەوەی واشنتۆن "داواکاری زێدەڕۆیانەی" هەبووە، نەتوانراوە ئامانجەکان بەدی بهێنرێن.

لە بەرانبەردا، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا گومانی خۆی نیشانداوە لەو لایەنەی لە ئێستادا بڕیار بەدەستە لە تاران و رایگەیاندووە، بوونی ئاڵۆزی و سەرلێشێواوی لەناو سیستمەکەدا وایکردووە گەیشتن بە رێککەوتن کارێکی قورس بێت.

ئاسایشی گەرووی هورمز و هەماهەنگی لەگەڵ عومان، وەزیری دەرەوەی ئێران جەختیشی کردەوە، تاران و مەسقەت، وەک دوو وڵاتی کەناراو لەسەر گەروی هورمز، رێککەوتوون لەسەر بەردەوامبوونی راوێژەکان لەسەر ئاستی پسپۆڕان، ئەوەش بە مەبەستی زامنکردنی هاتوچۆی سەلامەت و پاراستنی بەرژەوەندییە هاوبەشەکان لەو رێڕەوە ئاوییە ستراتیژییەدا.

بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەبارەی روداوە سەختەکەی کەرکوکەوە پەیامێکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە: هەڤاڵانمان لە کەرکوک راسپاردووە لە خزمەتی کەسوکاری قوربانییاندا بن و ئەوەی پێویستیان بێت بۆیان بکەن و هاوکاریان بن.


...دەقی پەیامەکە

رووداوەکەی ئەم ئێوارەیەی کەرکوک هەموومانی بە قووڵی نیگەران کرد، دڵمان لای کەسوکاری قوربانییان و ئازیزانمانە لە کەرکوکی خۆشەویست.

 

هەڤاڵانمان لە کەرکوک راسپاردووە لە خزمەتی کەسوکاری قوربانییاندا بن و ئەوەی پێویستیان بێت بۆیان بکەن و هاوکاریان بن.

 

پرسە و هاوخەمی خۆمانیان پێ رادەگەیەنم و هاوبەشی خەمیانین، هیوای زوو چاکبوونەوەش بۆ بریندارەکان دەخوازین.

 

لە خوای گەورە داواکارین گیانی کۆچکردووەکان بە بەهەشتی بەرین شادبکات و سەبووری و ئارامی بە هەموو لایەکمان ببەخشێت.

 

بافڵ جەلال تاڵەبانی

سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان

 

بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ لە گەڕەکی دەروازەی شار لە کەرکوک، بارهەڵگرێکی گواستنەوەی چیمەنتۆ کۆنترۆڵی لەدەستداوە و خۆی کردووە بەنێو هاووڵاتیانی مەدەنیدا و زیاتر لە 35 ئۆتۆمبێلی کردووە بەژێرەوە.

هاوکات بەڕێوەبەرایەتیی تەندروستیی کەرکوکیش لەوبارەیەوە رایگەیاند، تائێستا حەوت کەس گیانیان لەدەستداوە و 27 کەسی دیکەش بریندارن.

لەلایەکی دیکەشەوە، نەخۆشخانەی ئازادی لە کەرکوک داوای لە هاووڵاتیانی شارەکە کرد کە سەردانی نەخۆشخانەکەیان بکەن و خوێنیان پێببەخشن، بەمەبەستی دابینکردنی بڕی خوێنی پێویست بۆ بریندارەکان.

 

رێكخراوی تەندروستی جیهانی رایگەیاند، ساڵی 2024، 282 ملیۆن كەس لە جیهاندا توشی مەلاریا بوون و 610 هەزار كەسیش بەهۆی نەخۆشییەكەوە گیانیان لەدەستداوە.

رێكخراوی تەندروستی جیهانی لە رۆژی جیهانی مەلاریادا رایگەیاند، ساڵی 2024، 282 ملیۆن كەس لە سەرانسەری جیهان توشی مەلاریا بوون، كە كیشوەری ئەفریقا بە پلەی یەكەم دێت لە رووی توشبوانی ئەو نەخۆشیەوە. 

بەپێی ئامارەكەی تەندروستی جیهانی، لە ساڵی 2024دا لە كۆی ئەو 282 ملیۆن توشبووەی مەلاریا 265 ملیۆن توشبوویان تەنها لە ئەفریقا بوون كە دەكاتە كۆی 95٪ی توشبووانی جیهان. هاوكات، لەكۆی 610 هەزار گیانلەدەستدان 579 هەزاریان لە ئەفریقا بوون و 75٪ی گیانلەدەستدانەكانیش منداڵانی خوار تەمەن پێنج ساڵ بوون.

مەلاریا نەخۆشییەكی گوازراوەیە و لەرێگەی پێوەدانی مێشولە دەگوازرێتەوە، نەخۆشییەكە نیشانەكانی هاوشێوەی پەتای توند یان كۆرۆنان و توانای چارەسەركردنی هەیە.

 

ئەوقافی هەرێم رایگەیاند، بە مەبەستی خزمەتکردنی حاجیانی هەرێم، توانیویانە بە هەماهەنگی لەگەڵ عیراقدا گەشتی ئاسمانی بۆ حاجیان دابین بکەن

وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی هەرێم راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە  و تێیدا هاتووە؛ دوای هەوڵەکانی حکومەتی هەرێم بۆ زیاتر خزمەتکردنی حاجیان، لەڕێگەی بەڕێوەبەرایەتی گشتی حەج و عومرە، بەهەماهەنگی حەج و عومرەی عیراق، بڕیاردار بە دابینکردنی فڕۆکە  و لە سێ رۆژدا  تەواوی حاجیان گەشتدەکەن بۆ سعودییە.

وەزارەتی ئەوقاف ئاماژەی بەوەکردوە، حاجیانی کوردستان تا سنوری عەرعەر بەپاس دەچن و لەوێشەوە بۆ فرۆکەخانەی جەدە لە وڵاتی عەرەبستانی سعودیە بە فڕۆکە گەشت دەکەن.

ئەوەشخراوەتەڕوو، ئەم بڕیارە لەپێناو خزمەتکردنی زیاتری حاجیانی کوردستان و گەیاندنیانە بەسەلامەتترین رێگا بۆ مەککەی پیرۆز.

ئەوقافی هەرێم دەشڵێت؛ لە کوردستانەوە حاجیان جانتاکانیان بەڕێگەی بارهەڵگر دەبرێتە شاری مەککەی پیرۆز و رەنگە پێش گەیشتنی خۆشیان جانتاکانیان بگات بە هۆتێل، ئەمەش بۆئەوەیە حاجیان بەوپەڕی ئاسوودەیی گەشتەکەیان ئەنجام بدەن.

وەک لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە؛ بڕیارە رۆژی 12ی ئایار یەکەم گەشت بەفرۆکە دەستپێبکات، بەپێی خشتەیەکی رۆژانە لەماوەی سێ رۆژ تەواوی حاجیان گەشت دەکەن بۆ وڵاتی سعودیە.

ئەمڕۆ شەممە، لە پارێزگای کەرکوکەوە، یەکەم کاروانی هاووڵاتیان بە مەبەستی بەجێهێنانی فەریزەی حەج، کە لە 143 کەس پێکهاتبوون لە رێگای کەلارەوە بەرەوە سعودییە بەرێکەوتن.

عەلی مەردان، بەڕێوەبەری دەستەی حەج و عومرەی کەرکوک بە کوردسات نیوزی راگەیاند، کاروانەکە تایبەت بە دەزگای شەهیدانی عیراق، کە پێک هاتوە لە 143کەس دابەشی سەر شەش پاس کراون.

عەلی مەردان، ئاماژەی بەوەشکرد رۆشت بۆ بە جێهێنانی حەجی ئەمساڵ بە پاس و بەرێگای وشکانی  ئەنجام دەدرێت، چونکە ئاسمانی عیراق بەهۆی جەنگەوە نەکراوەتەوە.

ناوبراو ئەوەشیخستەڕوو، ژمارەی ئەو کەسانەی لە کەرکوک بۆ ئەمساڵ حەج بەجێدەهێنن، هەزار و 404 هاووڵاتین و لەچاو ساڵانی رابردوو  ژمارەکە کەم نەبوەتەوە و سەرجەمیان پشکنین و رێکارە تەندروستێکان و کۆتانیان بۆ ئەنجام دراوە.

کەشناسی هەرێم، بڵاویکردوەتەوە بە گشتی کەشی ئاسمان لە نێوان هەور و نیمچە هەور دەبێت و لە دوای نیوەڕۆوە ئەگەری باران بارین و هەورە بروسکە لەسەر بەشێک لە ناوچە شاخاویەکان و ناوچە بەرزەکان هەیە.

ئەمڕۆ شەممە، بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم، پێشبینی 48 سەعاتی داهاتوی بڵاوکردەوە بە گوێرەی پێشبینییەکان، باران بارین دەستپێدەکات و ئەمڕۆش پلەکانی گەرما بەراورد بە دوێنێ کەمێک بەرز دەبنەوە.

سەبارەت بە کەشی سبەینێ، کەشناسی ئاماژەی بەوەکردوە، بە شێوازی پچڕ، پچر باران بارین بەردەوام دەبێت و زۆربەی کات هەورەبروسکەی لەگەڵدا دەبێت.

کەشناسی دەڵێت؛ پلەکانی گەرما لە رۆژی یەکشەممە، بەراورد بە ئەمڕۆ کەمێک بەرزدەبنەوە

 بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراویش بەم شێوەیەیە؛

هەولێر: 28 پلەی سیلیزی

پیرمام: 23 پلەی سیلیزی

سۆران: 23 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران: 17 پلەی سیلیزی

سلێمانی: 26 پلەی سیلیزی

چەمچەماڵ: 24 پلەی سیلیزی

دهۆک: 27 پلەی سیلیزی

زاخۆ: 27 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە: 28 پلەی سیلیزی

گەرمیان: 29 پلەی سیلیزی

هۆتێلی واشنتن هێڵتن جارێکی دیکە بوەوە بە مانشێتی هەواڵە جیهانییەکان، دوای ئەوەی لە کاتی بەڕێوەچوونی ئێوارەخوانی ساڵانەی پەیامنێرانی کۆشکی سپی، هەوڵێکی هێرشکردنە سەر بەرپرسانی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپی تێدا پوچەڵکرایەوە.

 ئەم روداوە بیرەوەرییەکی تاڵی بۆ ئەمریکییەکان زیندوو کردەوە، کە ئەویش هەوڵی تیرۆرکردنی سەرۆک رۆناڵد ریگن بوو لە ساڵی 1981 لەبەردەم هەمان هۆتێل، کە تێیدا ریگن بە سەختی بریندار بوو.

 دووبارەبوونەوەی ئەم دیمەنە وای کردووە ئەم شوێنە وەک "مۆتەکەیەک" بۆ سەرۆکەکانی ئەمریکا بناسرێت.

بەپێی زانیارییە ئەمنییەکان، لە کاتی دروستبوونی دەنگی تەقە و ئاڵۆزی لە دەرەوەی هۆڵەکە، هێزە ئەمنییەکان بە پەلە دۆناڵد ترەمپ و جەی دی ڤانسیان لە هۆتێلەکە دوورخستووەتەوە.

 هێرشبەرەکە کە مامۆستا و گەشەپێدەری یارییە ڤیدیۆییەکانە، لە خاڵێکی پشکنینی ناورڕاڕەوی هۆتێلەکە دەستگیرکراوە و لە کاتی دەستگیرکردنیدا، چەکی راو، دەمانچە و چەند چەقۆیەکی پێ بووە، بەڵام پێش ئەوەی بگاتە ناو هۆڵەکە، لەلایەن کارمەندانی دەزگای خزمەتگوزاریی نهێنییەوە کۆنترۆڵ کراوە.

لێکۆڵینەوە سەرەتاییەکانی پۆلیسی واشنتن ئاماژە بەوە دەدەن کە هێرشبەرەکە هیچ پێشینەیەکی تاوانکاریی نەبووە و بە تەنیا پلانەکەی داڕشتووە بەبێ هاوکاری هیچ لایەنێک.

تۆمەتبارەکە دانی بەوەدا ناوە کە ئامانجی سەرەکیی تەنیا پێکانی بەرپرسانی ئیدارەی ترەمپ بووە و  لە ئێستادا دوو تۆمەتی رەسمی ئاڕاستە کراوە و بڕیارە سبەینێ دووشەممە، بۆ یەکلاییکردنەوەی دۆسیەکەی، ببرێتە بەردەم دادگا.

بەبۆنەی یۆبیلی زێڕینی 50 ساڵەی كۆمەڵەی خوێندكارانی كوردستان، بافڵ جەلال تاڵەبانی پەیامێکی پیرۆزبایی بڵاوکردەوە و تێدا هاتووە؛ ئەمڕۆ یادی رۆژێکی مێژوویی و وەرچەرخانێکی گرنگ دەکەینەوە لە مێژووی بزووتنەوەی رزگاریخوازی گەلی کوردستان و جوڵانەوەی خوێندکاران و لاواندا.

ئاماژەی بەوەشکردوە، کۆمەڵەی خوێندکاران لە قۆناغێكی سەخت و خەباتی چەکداری لە شاخ دامەزرا، بە ئامانجی یەکخستنی دەنگی خوێندکاران و گۆڕینی وزەی گەنجان بۆ هێزێکی کاریگەر لەپێناو ئازادی و دیموکراسیدا.

سەرۆکی یەکێتی جەختیکردوەتەوە، کە باوەڕی بە وزە و توانای خوێندکاران هەیە و دەڵێت؛" دڵنیام داهاتوو بۆ ئێوەیە، هێنانەپێشەوەتان و پەروەردەکردنتان لەپێشینەی کارەکانماندا دەبێت"

دەقی پەیامەکەی سەرۆکی یەکێتی

خوێندکارانی ئازیز ...

مەشخەڵ هەڵگرانی رێگای پەروەردە و زانست و نیشتمانپەروەریی

ئەمڕۆ یادی رۆژێکی مێژوویی و وەرچەرخانێکی گرنگ دەکەینەوە لە مێژووی بزووتنەوەی رزگاریخوازی گەلی کوردستان و جوڵانەوەی خوێندکاران و لاواندا، ساڵیادی دامەزراندنی کۆمەڵەی خوێندکارانی کوردستان تەنها یادکردنەوەی رێکخراوێکی پیشەیی نییە، بەڵکو رێزگرتنە لەو ناوەندە گەورەیەی کە دەیان سەرکردە، رۆشنبیر و تێکۆشەری پێگەیاندووە و هەمیشە سەنگەری پێشەوەی بەرگری بووە لە مافە رەواکانی گەلەکەمان و خوێندکاران و گەنجانی خۆشەویست.

کۆمەڵەی خوێندکاران لە قۆناغێكی سەخت و خەباتی چەکداری لە شاخ دامەزرا، بە ئامانجی یەکخستنی دەنگی خوێندکاران و گۆڕینی وزەی گەنجان بۆ هێزێکی کاریگەر لەپێناو ئازادی و دیموکراسیدا. ئەوەبوو خوێندکاران تەنها لە هۆڵەکانی خوێندندا نەمانەوە، بەڵکو لە شاخ و شار، لە خەباتی نهێنی و رێکخستن و رێپێوان و ناڕەزایەتی و زیندان و لە راپەڕینەکاندا، سەلماندیان کە زانست و خەبات دوو چەمکی دانەبڕاون.

لەم رۆژەدا بە شانازییەوە سەری رێز و نەوازش بۆ هەموو ئەو سەرکردە و خوێندکارە شەهیدانە دادەنەوێنین کە قەڵەمیان گۆڕی بە چەک و خوێنی خۆیان بەخشی بۆ ئەوەی ئەمڕۆ ئێمە لە سایەی ئازادیدا درێژە بە خەباتی مەدەنی و دیموكراسی بدەین.

سوپاس بۆ ماندووبوونی هەموو ئەو دڵسۆز و تێكۆشەرانەی لە رابردوو و ئێستادا، کات و وزەی خۆیان بەخشی بۆ ئەوەی ئەم رێکخراوە پیشەییە وەک قەڵایەکی بەهێزی زانست و پەروەردە و پرۆسەی فێربوون و کوردایەتی بمێنێتەوە.

لەم قۆناغی نوێبوونەوە و کارکردنتاندا، داواتان لێدەکەم وەک هەمیشە دەنگی راستەقینەی خوێندکار بن بەبێ جیاوازی و رێگا بۆ نەوەکانی دوای خۆتان رووناكبکەنەوە و بە ئومێدەوە بەرەو داهاتوو هەنگاو بنێن.

لەم رۆژەدا، دڵنیاتان دەکەمەوە هەمیشە بە شانازییەوە لەگەڵ ئێوەی خوێندکار و گەنجان دەمێنمەوە و پشتیوانتان دەبم لەپێناو داهێنان و پێگەیاندنی لاوەکانمان و گەشەپێدانی پرۆسەی پەروەردە و خوێند لە وڵاتەکەماندا.

باوەڕم بە وزە و تواناتان هەیە، دڵنیام داهاتوو هەر بۆ ئێوەیە، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیش لەبەرامبەرتاندا دەرگای کراوەیە، هێنانەپێشەوەتان و گۆشکردن و پەروەردەکردنتان لەپێشینەی کارەکانماندا دەبێت.

پیرۆزبێت یۆبیلی زێڕینی 50 ساڵەی كۆمەڵەی خوێندكارانی كوردستان، بەرەو ئایندەیەکی گەشتر بۆ خوێندکاران و نیشتمانەکەمان.

هەمیشە سەربەرز و سەرکەوتوو بن

بافڵ جەلال تاڵەبانی

سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان

 

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، لە چوارچێوەی هەوڵە دیپلۆماسییەكانی بۆ كۆتاییهێنان بە شەڕ لە ناوچەكەدا، زنجیرەیەك پەیوەندی و سەردانی ئەنجامدا.

عراقچی لە پەیوەندییەكی تەلەفۆنیدا لەگەڵ هاكان فیدان، وەزیری دەرەوەی توركیا و بەدر عەبدولعاتی، وەزیری دەرەوەی میسر، دواین پەرەسەندنەكانی پەیوەست بە ئاگربەست و هەوڵە نێودەوڵەتییەكانی بۆ هێوركردنەوەی رەوشەكەی تاوتوێ كرد.

هاوكات، بڕیارە وەزیری دەرەوەی ئێران دوای كۆتاییهاتنی گەشتەكەی بۆ عومان و پێش سەردانی روسیا، جارێكی دیكە بگەڕێتەوە پاكستان.

ئاژانسی هەواڵی تەسنیم ئاماژەی بەوە كردووە، بەشێك لە وەفدی یاوەری عراقچی بۆ وەرگرتنی ڕێنمایی نوێ سەبارەت بە كۆتاییهێنان بە شەڕ گەڕاونەتەوە تاران و ئێوارەی یەكشەممە لە ئیسلام ئاباد پەیوەندی بە عراقچی دەكەنەوە.

دەشڵێت، ئەم جووڵە دیپلۆماسییانە نیشاندەری هەوڵە چڕەكانی تارانە بۆ گەیشتن بە ڕێككەوتنی كۆتایی لەبارەی ئاگربەست لە ناوچەكەدا.

دوێنێ عراقچی لە دوای گەڕانەوەی لە پاكستان وتی، هەڵوێستی ئێران و نەخشە رێگەی و كۆتاییهێنان بە جەنگ و ئاشتی هەمیشەییان خستووەتەڕوو، بەڵام دیارنییە ئایا ئەمریكا جدییە لەسەر گفتوگۆكان یاخودا نا.

راوێژكارێكی سودانی رایدەگەیەنێت، هەرچەندە وەرزی بارانبارینی ئەمساڵ ئاستی ئاوی بەنداوەكانی بەرزكردووەتەوە، بەڵام كێشەی كەمیی ئاو لە داهاتوودا چارەسەر ناكات.

تۆرهان موفتی، راوێژكاری سەرۆك وەزیرانی عیراق بۆ كاروباری ئاو جەختی كردەوە كە عیراق بەهۆی گۆڕانی كەشوهەوا و بەكارهێنانی نادروستی ئاوەوە، وڵاتەكە لە بەردەم مەترسییەكی گەورەدایە و پێویستە كولتووری دەستپێوەگرتن بە ئاو پەرەی پێبدرێت.

سەبارەت بە ڕێككەوتنی ئاویی نێوان بەغداد و ئەنقەرەش دەڵێت، بەهۆی ئەوەی حكومەت بووەتە كاربەڕێكەر، جێبەجێكردنی یاداشتی لێكتێگەیشتنەكەی تشرینی دووەمی ساڵی رابردوو دواكەوتووە بۆ دوای پێكهێنانی حكومەتی نوێ.

بەپێی ڕاپۆرتە نێودەوڵەتییەكان، عیراق یەكێكە لەو پێنج وڵاتەی جیهان كە زۆرترین زیانی بەركەوتووە و لە سێ دەیەی ڕابردوودا، بەجۆرێك 30%ی زەوییە كشتوكاڵییەكانی لەدەستداوە.

شارەزایان هۆشداری دەدەن كە عیراق تا ساڵی 2040 پێویستی بە 233 ملیار دۆلار هەیە بۆ چاككردنی ژێرخانی ئاویی و روبەڕووبوونەوەی وشكەساڵی.