سەرۆك كۆماری عیراق لە كۆنفڕانسێكی نێودەوڵەتیدا لە نیویۆك رایگەیاند، هەموو هەوڵەكان بۆ داخستنی كەمپی هۆل كە یەكێكە لە ئاڵۆزترین پرسە مرۆیی و ئەمنییەكان بەردەوام دەبێت.

 د.لەتیف رەشید، سەرۆك كۆماری عیراق لە وتارێكیدا لە كۆنفرانسی نێودەوڵەتی تایبەت بە كامپی هۆل لە نیویۆرك پێشكەشی كرد، رایگەیاند كامپەكە یەكێكە لە ئاڵۆزترین پرسە مرۆیی و ئەمنییەكان و عیراق بڕیارێكی بوێرانەی داوە بۆ گەڕاندنەوەی هاووڵاتیانی لەو كەمپە.

سەرۆك كۆماری عیراق ئاشكرای كرد كە تائێستا 4915 خێزان لە كامپی هۆلەوە گەڕێندراونەتەوە بۆ عیراق بە گشتی 34 وڵات هاووڵاتییەكانیان لەو كامپەگەڕاندووەتەوە و شەش وڵات ماون كە ئەركی گەڕانەوەی هاوڵاتیانیان جێبەجێ بكەن.

د. لەتیف رەشید وتی كار دەكەن تا دوای چاكسازیی ئەو كەسانەی لە  كامپی هۆل گەڕاونەتەوە تێكەڵ بە كۆمەڵگە بكرێنەوە و جەختی لەوە كردەوە كە پێویستە بەشێوەیەك كۆتایی بە پرسی كامپی هۆل بهێنرێت كە خزمەت بە ئاسایشی ناوچەیی و نێودەوڵەتی بكات و بۆ ئەو مەبەستە ش هاوكاری نێودەوڵەتی گرنگە.

 

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، دوێنێ لە بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیویۆرک لەگەڵ شێخ سەباح خالید حەمەد ئەلسەباح شازادەی جێنشینی کوێت لە پەراوێزی کۆبوونەوەکانی 80 هەمین خولی کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان کۆبووەوە.

 لەسەرەتای کۆبوونەوەکەدا شازادەی جێنشین سڵاوی شێخ مشعەل ئەحمەد ئەلجابر ئەلسەباح میری کوێت گەیاندە سەرۆک کۆمار و پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات و چۆنیەتی پشتیوانیکردن و پتەوکردنیان لەپێناو بەرژەوەندیی هەردوو گەلی برا گفتوگۆکرا.

سەرۆک کۆمار جەختی لەسەر پێویستی بەردەوامی هەماهەنگی و راوێژ لەسەر پرسە جۆراوجۆرەکان کردەوە بەشێوەیەک کە یارمەتیدەر بێت بۆ بەدیهێنانی بەرژەوەندییەکانی گەلانی ناوچەکە و خزمەت بە ئامانجە رەواکانیان و لەو بارەیەوە ئاماژەی بە هەڵوێستی عیراق کرد کە دەستدرێژی لەسەر کەرتی غەززە ڕەتدەکاتەوە و جەختی لەسەر مافی گەلی فەلەستین کردەوە بۆ بەدەستهێنانی مافەکانیان بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆیان.

هەروەها تاوتوێی دوایین پێشهاتنەکانی گۆڕەپانی هەرێمی و نێودەوڵەتی و ڕۆڵی نەتەوەیەکگرتووەکان له دانانی بناغەکانی ئاشتی و ئاسایشی نێودەوڵەتی بۆ بەدیهێنانی سەقامگیری له رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهان به گشتی و جێبەجێکردنی ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام کرا.

کۆبوونەوەکە بە ئامادەبوونی جێگری سەرۆک وەزیر، وەزیری دەرەوە فوئاد حسێن و جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان قوباد تاڵەبانی و وەزیری تەندروستی ساڵح حەسناوی و راوێژکاری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران د. خالد یەعقوبی بەڕێوەچوو.

سەرۆک کۆماری عیراق لەگەڵ سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان کۆبووەوە و جەختیان لە هەوڵەکانی پشتگیریکردنی ئاشتی و ئاسایش کردەوە.

لە چوارچێوەی بەشداریکردنی لە کۆبوونەوەکانی هەشتاهەمین خولی کۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیویۆرک، د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، دوێنێ چاویکەوت بە ئەنتۆنیۆ گوتیرێس، سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان .

لە میانی دیدارێکدا، گفتوگۆ دەربارەی پەرەسەندنە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان و رۆڵی نەتەوە یەکگرتووەکان لە پشتگیریکردنی هەوڵەکانی ئاشتی و ئاسایش کرا، هاوکات گرنگترین ئەو پرسانەی کە لە کارنامەی کۆمەڵەی گشتییدا بوون، تاوتوێ کران.

سەرۆک کۆمار جەختی لەسەر پشتیوانیی عیراق بۆ هەوڵەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە چارەسەرکردنی ئاستەنگە جیهانییەکان کردەوە و ئاماژەی بە گرنگیی بەردەوامبوونی کاری هاوبەش بۆ رووبەڕووبوونەوەی دەرهاویشتەکانی گۆڕانی کەشوهەوا و تێکچوونی ژینگە و کاریگەرییە نەرێنییەکانیان کرد، ئەوەش لە رێگەی دانانی بەرنامەی چڕوپڕ لە چوارچێوەی هاوکارییەکی نێودەوڵەتیی بەرهەمداردا.

لەلای خۆیەوە، سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان ستایشی رۆڵی عیراقی لە پشتگیریکردنی سەقامگیریی ناوچەکەدا کرد، هەروەها دەستخۆشی لە بەشداریکردنەکانی لە بەهێزکردنی گفتوگۆ و لێکتێگەیشتنی نێودەوڵەتیدادوپات کردەوە، جەختیشی لەسەر پەرۆشیی ڕێکخراوەکە بۆ بەردەوامیدان بە هاوکاری لەگەڵ عیراق لە بوارە جیاوازەکاندا کردەوە.

دیدارەکە بەئامادەبوونی جێگری سەرۆک وەزیر، وەزیری دەرەوە فوئاد حسێن، و جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان قوباد تاڵەبانی،و وەزیری تەندروستی د. ساڵح حەسناوی، و وەزیری کۆچ و کۆچبەران ئیڤان فایەق جابرۆ، و نوێنەری هەمیشەیی عیراق لە نەتەوەیەکگرتووەکان باڵیۆز لوقمان فەیلی بەڕێوەچوو.

د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، دوێنێ پێنجشەممە لە شوێنی حەوانەوەی خۆی لە نیویۆرک، لە پەراوێزی بەشدارییکردنی لە 80هەمین دانیشتنی کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان، پێشوازیکرد لە ئەحمەد ئەبول غیت سکرتێری گشتیی کۆمەڵەی دەوڵەتانی عەرەبی.

لە کۆبوونەوەکەدا باس لە پێشهاتی گۆڕەپانی عەرەبی و نێودەوڵەتی کرا، دیارترینیان ئەو هەوڵانە بوو بۆ پەرەپێدانی سەقامگیری لە ناوچەکە لەبەر ڕۆشنایی ئاستەنگە سیاسی و ئەمنییەکانی ئێستا.

سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە، لە سەر پێویستی چڕترکردنی هەماهەنگی لە نێوان وڵاتانی عەرەبی و یەکخستنی هەڵوێستەکان بۆ رووبەڕووبوونەوەی قەیرانی ناوچەیی و دیارترینی دەسدرێژیی ئیسرایل بۆ سەر گەلی فەلەستینی.

سەرۆک کۆمار ئاماژەیکرد بە گرنگی بەهێزکردنی کاری هاوبەشی عەرەبی و چالاککردنی رۆڵی کۆمکاری عەرەبی لە چارەسەرکردنی مەسەلەکان و پاڵپشتیکردنی دیالۆگ و چارەسەری ئاشتیانە، بەشێوەیەک کە ویستی گەلانی ناوچەکە بۆ سەقامگیری ئەمنی و ئابوری بەدیبهێنێت.

هەروەها لە کۆبوونەوەکەدا باس لە بابەتەکانی کارنامەی کۆبوونەوەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان و ئەو دەرەنجامانەکرا کە یارمەتیدەر دەبن لە چەسپاندنی بناغەکانی ئاشتی جیهانی.

لای خۆیەوە ئەبول غەیت سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ پابەندبوونی سەرۆک کۆمار بۆ بەهێزکردنی هاوکارییەکانی نێوان وڵاتانی عەرەبی دەربڕی، جەختیکردەوە لەسەر پابەندبوونی کۆمکار بۆ هەوڵدان بۆ تێپەڕاندنی ئەو قەیرانانەی کە رووبەڕووی ناوچەکە بووەتەوە.

کونسوڵخانەی گشتیی ئەمریکا لە هەولێر، لە راگەیەنراوێکدا پێشوازیی گەرمی لەو رێککەوتنە کرد کە لە نێوان حکومەتی عیراق، حکومەتی هەرێمی کوردستان، و کۆمپانیا نێودەوڵەتییەکاندا بۆ کردنەوەی بۆریی نەوتی عیراق-تورکیا بەدەستهاتووە.

لە راگەیەندراوەکەدا، کونسوڵخانەی گشتیی ئەمریکا رایگەیاند: "پێشوازی دەکەین لە راگەیاندنەکەی حکومەتی عیراق بۆ گەیشتن بە رێککەوتن لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان و کۆمپانیا نێودەوڵەتییەکان بۆ دووبارە کردنەوەی بۆریی نەوتی عیراق-تورکیا."

کونسوڵخانە ئاشکرای کرد کە "ئەم رێککەوتنە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە ئاسانکاریی بۆ کراوە و سوودی بەرجەستە بۆ هەردوو لایەنی ئەمریکی و عیراقی دەستەبەردەکات."

لە کۆتاییدا، راگەیەندراوەکە جەختی لەوە کردووەتەوە کە "ئەم رێککەوتنە دەبێتە هۆی بەهێزکردنی هاوبەشیی ئابووریی سوودمەند لەنێوان ویلایەتە یەکگرتووەکان و عیراق، هاندەر دەبێت بۆ دەستەبەرکردنی ژینگەیەکی وەبەرهێنانی سەقامگیرتر بۆ کۆمپانیا ئەمریکییەکان لە سەرتاسەری عیراق، و برەوپێدانی ئاسایشی وزە لە ناوچەکە و پتەوکردنی سەروەریی عیراق."

 

ئەمڕۆ پێنجشەممە، لە پەراوێزی بەشدارییکردنی لە 80هەمین دانیشتنی کۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان، سەرۆک کۆمار د. لەتیف رەشید لە شوێنی مانەوەی خۆی لە نیویۆرک، پێشوازی لە دکتۆر کامل تەیب ئیدریس، سەرۆک وەزیرانی سودان کرد.

لە دیدارەکەدا، کە تێیدا پەیوەندییە دووقۆڵییەکان و هاریکاریی هاوبەشی نێوان عیراق و سودان تاوتوێ کران، سەرۆک کۆمار جەختی لە گرنگیی سەقامگیری لە سودان و پێویستیی کۆتاییهێنان بە جەنگ کردەوە و رایگەیاند کە ئەم هەنگاوە دەبێتە هۆی چەسپاندنی ئاشتی و ئاسایش بۆ گەلی سودان و بەدیهێنانی خواستیان بۆ پێشکەوتن و خۆشگوزەرانی.

هەروەها، لە بەشێکی تری کۆبوونەوەکەدا، بارودۆخی ناوچەکە و پێشهاتە نێودەوڵەتییەکان تاوتوێ کران و گرنگیی کاری هاوبەش و هەماهەنگی لەسەر پرسە جێبایەخەکان بۆ هێنانەدی سەقامگیری لە ناوچەکەدا دووپاتکرایەوە.

لەلایەن خۆیەوە، سەرۆک وەزیرانی سودان، دکتۆر کامل تەیب ئیدریس، خواستی وڵاتەکەی بۆ پتەوکردنی پەیوەندییەکان لەگەڵ عیراق و کردنەوەی ئاسۆی نوێی هاریکاری لە بوارە جیاجیاکاندا نیشاندا. هاوکات، هەڵوێستی پشتیوانیکارانەی عیراقی لەپێناو سەقامگیریی سوداندا بەرز نرخاند.

شایەنی باسە، لە کۆبوونەوەکەدا وەفدێکی باڵای عیراقی ئامادەبوون، لەنێویاندا قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان، دکتۆر عەلی شکری، سەرۆکی دەستەی راوێژکارانی سەرۆکایەتی کۆمار، و دکتۆر خالید یەعقوبی، راوێژکاری سەرۆک وەزیران.

وێنەکان:

وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە راگەیەندراوێکی کورتدا رایگەیاند کە پڕۆسەی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێمی کوردستان لە ماوەی 48 سەعاتی داهاتوودا دەستپێدەکاتەوە.

ئەم هەنگاوە دوای ئەوە دێت کە وەزارەتی سامانە سروشتییەکان، وەزارەتی نەوتی فیدراڵی، و کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکانی نەوت لە هەرێمی کوردستان گەیشتنە رێککەوتنێکی سێقۆڵی لەسەر میکانیزمی دەستپێکردنەوەی پڕۆسەکە.

لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە: "وەزارەتی سامانە سروشتییەكان و وەزارەتی نەوتی فیدراڵ، پاش رێککەوتنی سێقۆڵی نێوان هەردوو وەزارەت و کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکانی نەوتی هەرێم، لەسەر هەناردەکردنی نەوتی هەرێم رێککەوتن."

وەزارەتەکە دڵنیایی داوە کە "لە ماوەی ئەم 48 سەعاتەدا، دەست بە هەناردەکردنەوەی نەوت دەکرێت."

ئەم پێشهاتە کۆتایی بە راگرتنی هەناردەی نەوتی هەرێم دەهێنێت کە لە مانگی ئاداری ساڵی 2023ـەوە بەهۆی بڕیارێکی دادگای ناوبژیوانیی پاریسەوە وەستابوو. 

وەزارەتی نەوتی عیراق لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە؛ کە لە چوارچێوەی هەوڵەکانی حکومەتی فیدراڵی بۆ بەرێوەبردنی سامانی نیشتمانی، گەیشتووەتە رێککەوتنێک بۆ دەستپێکردنی وەرگرتن و هەناردەکردنەوەی نەوتی بەرهەمهاتوو لە کێڵگەکانی هەرێمی کوردستان.

وردەکارییەکانی رێککەوتنەکە:

بەپێی راگەیەندراوەکە، رێککەوتن کراوە لەسەر دەستپێکردنی پڕۆسەی هەناردە و رادەستکردنی تەواوی ئەو نەوتە خاوەی کە لە کێڵگەکانی هەرێمی کوردستان بەرهەم دەهێنرێت — جگە لەو بڕەی کە بۆ بەکاربردنی ناوخۆیی تەرخانکراوە — بە کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عیراق (سۆمۆ).

پاشان، کۆمپانیای سۆمۆ لەناو خاکی عیراقدا نەوتەکە وەردەگرێت و ئەرکی هەناردەکردنی لە ئەستۆ دەگرێت لە رێگەی بۆریی نەوتی عیراق-تورکیاوە بۆ بەندەری جەیهانی تورکیا، ئەمەش بەپێی رێکارە بنەڕەتییە پەسەندکراوەکان، دەستوور، دەقەکانی یاسای بودجەی گشتیی فیدراڵی، و بڕیارەکانی دادگای فیدراڵی.

ئامانج و دەرەنجامەکانی رێککەوتنەکە:

لە راگەیەندراوەکەی وەزارەتی نەوت دا هاتووە کە رێککەوتنەکە دانانی میکانیزمی تەکنیکی و رێکخستنی رون لەخۆدەگرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی پڕۆسەی هەناردەکردن بە شێوەیەکی ئاسان بەڕێوەدەچێت و شەفافیەت لە داهاتی نەوتدا دەپارێزرێت. ئەمەش بەشدار دەبێت لە:

• پشتگیریکردنی دارایی گشتیی دەوڵەت.

• زیادکردنی داهاتەکانی بودجەی فیدراڵی.

• بەهێزکردنی توانای حکومەت بۆ جێبەجێکردنی پڕۆژە خزمەتگوزاری و گەشەپێدانەکان.

• دابینکردنی بنەماکانی سەقامگیریی ئابووری بۆ عیراق و گەلەکەی لە باکوورەوە بۆ باشوور و لە رۆژهەڵاتەوە بۆ رۆژئاوای.

سودانی رایگەیاند: گەیشتینە رێککەوتنێکی مێژوویی بۆ هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم

"دوای ١٨ ساڵ چاوەڕوانی، ئەم دەستکەوتەمان بەدیهێنا"

محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، ئەمڕۆ رایگەیاند کە حکومەتی فیدراڵی و هەرێمی کوردستان گەیشتوونەتە "رێککەوتنێکی مێژوویی" سەبارەت بە پرسی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم، کە چاوەڕوان دەکرێت کۆتایی بە کێشەیەکی 18 ساڵە بهێنێت.

بەپێی رێککەوتنەکە، وەزارەتی نەوتی فیدراڵی بەرپرس دەبێت لە وەرگرتنی ئەو نەوتە خاوەی کە لە کێڵگەکانی هەرێمی کوردستان بەرهەم دەهێنرێت. پاشان، ئەم نەوتە لە رێگەی بۆریی نەوتی عیراق-تورکیاوە هەناردەی بازاڕەکانی جیهان دەکرێت.

سەرۆک وەزیران جەختی کردەوە کە ئەم هەنگاوە چەندین ئامانجی ستراتیژی دەپێکێت، لەوانە:

• دابەشکردنی دادپەروەرانەی سامان: دڵنیابوون لەوەی داهاتی نەوت بە شێوەیەکی دادپەروەرانە بەسەر هەموو عیراقدا دابەش دەکرێت.

• هەمەچەشنکردنی سەرچاوەکانی هەناردە: کەمکردنەوەی پشت بەستن بە یەک دەرچەی هەناردەکردن و بەهێزکردنی پێگەی عیراق لە بازاڕی وزەی جیهاندا.

• هاندرانی وەبەرهێنان: دروستکردنی کەشێکی لەبار و متمانە بۆ هاندانی کۆمپانیاکان بۆ وەبەرهێنان لە کەرتی نەوتی عیراق و هەرێمی کوردستاندا.

لە کۆتایی پەیامەکەیدا، سودانی ئاماژەی بە گرنگیی مێژوویی ئەم دەستکەوتە کرد و وتی: "18 ساڵە چاوەڕێی ئەم دەستکەوتەین،" کە ئاماژەیە بۆ ئەو ناکۆکییە درێژخایەنەی کە لە نێوان حکومەتی فیدراڵی و هەرێمی کوردستاندا لەسەر ئەم پرسە هەبووە.

 

لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کەناڵی ئاسمانی "ئەلغد"، د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، تیشکی خستە سەر هەڵوێستی نەگۆڕی عیراق سەبارەت بە پرسە هەنووکەییەکانی ناوچەکە و دۆخی ناوخۆی وڵات، و جەختی کردەوە کە تاکە چارەسەری ریشەیی بۆ بارودۆخی ناوچەکە، داننانە بە مافە رەواکانی گەلی فەڵەستین.

هەڵوێستی عیراق لەسەر پرسی فەڵەستین:

سەرۆک کۆمار رایگەیاند: "عیراق هەمیشە جەختی کردووەتەوە کە هیچ چارەسەرێک بۆ بارودۆخی ناوچەکە نییە، جگە لە چارەسەرێکی ریشەیی بۆ کێشەی فەڵەستین کە بریتییە لە پێدانی هەموو مافە رەواکانیان، لەوانە دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ و بەدەستهێنانی تەواوی مافە سیاسی و ئابوورییەکانیان وەک هەر گەلێکی تر."

ناوبراو بە توندی دژایەتی خۆی بۆ هەر هەوڵێک دەربڕی کە داوا لە فەڵەستینییەکان بکات خاکی خۆیان جێبهێڵن و وتی: "هیچ کەسێک مافی ئەوەی نییە داوا لە فەڵەستینییەکان بکات خاکەکەیان بەجێبهێڵن، ئەمە وڵات و نیشتمانی ئەوانە و نابێت قبوڵ بکرێت کە گەلی فەڵەستین ببێتە گەلێکی ئاوارە."

هاوکات داوای کرد کە وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی هەڵوێستێکی یەکگرتوویان هەبێت بۆ پشتیوانیکردن لە چارەسەرێکی کۆتایی و هەمیشەیی بۆ ئەم پرسە، هەروەها داوای راگرتنی بەپەلەی جەنگ و گەیاندنی یارمەتی مرۆیی و پزیشکی بۆ خەڵکی غەززەی کرد.

دۆخی ناوخۆی عیراق و هەڵبژاردنەکان:

سەبارەت بە دۆخی ناوخۆی عیراق، سەرۆک کۆمار، د. لەتیف رەشید؛ ئاماژەی بەوەدا کە دوای تێپەڕاندنی قۆناغی شەڕ دژی داعش، ئێستا عیراق لە دۆخێکی ئارام و سەقامگیردایە. وتیشی: "گەلی عیراق ماوەیەکی زۆر بەدەست تاوانەکانی داعش و تیرۆرەوە ناڵاندی، بەڵام سوپاس بۆ خوا ئێمە ئەم کێشەیەمان چارەسەر کردووە و ئێستا جەخت لەسەر دابینکردنی خزمەتگوزاری، وەبەرهێنان، و باشترکردنی ژێرخانی ئابووری دەکەینەوە."

سەرۆک کۆمار ئاشکراشی کرد کە دوای چەند هەفتەیەکی تر هەڵبژاردن لە عیراق بەڕێوەدەچێت بۆ پێکهێنانی حکومەت و پەرلەمانێکی نوێ، و دڵنیایی دا کە بارودۆخ بۆ ئەم پرۆسەیە لەبارە.

رۆڵی عیراق لە ناوچەکە و دۆخی سوریا:

د. لەتیف رەشید ئامادەیی عیراقی نیشاندا بۆ هاوکاریکردن لە چارەسەرکردنی کێشەکانی ناوچەکە لەڕێگەی پەیوەندییە باشەکانی لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ. لەم چوارچێوەیەدا باسی لە پرسی کامپی هۆل لەسەر سنووری سوریا کرد و رایگەیاند کە حکومەتی عیراق خێزانە عیراقییەکانی داعشی وەرگرتووەتەوە و لە سەنتەرەکانی چاکسازی کار بۆ باشترکردنی بارودۆخیان دەکات.

لە کۆتاییدا، سەبارەت بە دۆخی سوریا، سەرۆک کۆمار ئاماژەی بە کۆبوونەوەی لەگەڵ "ئەحمەد شەرع" کرد و هیوای خواست سیستمێکی نوێی دیموکراتی لە سوریا دابمەزرێت کە رێز لە هەموو پێکهاتەکان بگرێت و رێگە لە دەستێوەردانی دەرەکی بگیرێت.

 

کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراق رایگەیاند، لیژنەکان چاودێری هەرجۆرە سەرپێچییەک دەکەن ئەگەر لەلایەن کاندیدەکانەوە ئەنجامبدرێت و سزای سەرپێچییەکان هەر لە دوورخستنەوە تا بەندکردن دەگرێتەوە.

عیماد جەمیل سەرۆکی تیمی راگەیاندنی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراق رایگەیاندووە، لیژنە تایبەتمەندەکان، بۆئەوەی رێگر بن لە ئەنجامدانی سەرپێچی؛ چاودێری سەرجەم کاندیدەکان دەکەن.

ئاماژەی بەوەشکردووە، لیژنەکان چاودێری بانگەشەی پێشوەختەی کاندیدەکان و پێشێلکارییەکانی پەیوەست بە شێواندنی بانگەشە دەکەن و هێزە ئەمنییەکان لەو هەڵمەتەدا هاوکاریان دەبن.

دەشڵێت، هەر کاندیدێک سەرپێچی بکات، رووبەڕووی سزا دەکرێتەوە، سزاکانیش خۆیان لە دوورخستنەوە و پێبژاردن، یان دەستبەسەرکردن و بەندکردندا دەبیننەوە. جەختیشیکردەوە لەوەی، سەرجەم ئەو هەڵمەتی چاودێرکردن و سزادانانە لەپێناو بەڕێوەبردنی هەڵبژاردنێکی پاک و بێگەرددایە.

د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، رۆژی چوارشەممە 24 ی ئەیلوولی 2025 لە شوێنی حەوانەوەی خۆی لە نیویۆرک پێشوازی کرد لە لونگ کوونگ سەرۆک کۆماری سۆسیالیستی ڤێتنام.

سەرۆک کۆمار، جەختی لەسەر گرنگی پتەوکردنی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات و فراوانکردنی قەبارەی هاوکاری لە بوارە جیاجیاکان بەتایبەتی کشتوکاڵ کردەوە، لەپێناو بەدیهێنانی بەرژەوەندییە هاوبەشەکانی هەردوو گەلی دۆست.

 ئاماژەیکرد، بەپەیوەندییە مێژووییەکانی نێوان عیراق و ڤێتنام و گرنگی وەبەرهێنان تێیدا کرد لەپێناو بەدیهێنانی ئاواتەکانی هەردوو وڵات لەگەشەپێدان و پێشکەوتن .

سەرۆک کۆمار جەختی کردەوە، کە جیهان بارودۆخێکی ئاڵۆز بەخۆوە دەبینێت کە پێویستی بە هەماهەنگی و کاری هاوبەش هەیە بۆ بەدیهێنانی ئاشتی و ئاسایشی نێودەوڵەتی.

سەرۆکی ڤێتنام، بانگهێشتنامەیەکی ئاراستەی سەرۆک کۆمار کرد بۆ سەردانی ڤێتنام و لای خۆیەوە سەرۆک کۆمار سوپاسگوزاری خۆی بۆ ئەم بانگهێشتە دۆستانەیە دەربڕی.

لوونگ كوونگ ئاماژەی بەوەدا، وڵاتەکەی چاوی لە پەرەپێدانی پەیوەندی هاوكارییە لەگەڵ عیراقە لە هەموو بوارەکاندا، و پێویستی بە كاری نێودەوڵەتی هەیە بۆ کۆتایی هێنان بە جەنگ و ململانێەکان و دروستکردنی پەیوەندی هاوكاریی کە خزمەت بە گەلانی  جیهان بکات.

 لە کۆبوونەوەکەدا. هەریەک لە قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان  و قاسم ئەعرەجی راوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی و دکتۆر کامل دولەیمی سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی کۆمار و وەفدی ڤێتنامەوە نگوین هونگ دین وەزیری پیشەسازی و بازرگانی و ژمارەیەک بەرپرسی عیراقی و ڤێتنامیی ئامادەبوون.

سەرۆک کۆماری عیراق لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کەناڵی بی بی سی باس لە رەوشی فەلەستین و هەوڵوێستی عیراق و چەند پرسێکی گرنگی دیکە دەکات.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ کەناڵی بی بی سی ئەنجامدا و رایگەیاند: هەڵوێستی عیراق لەسەر مەسەلەی فەلەستین نەگۆڕە و لێکدانەوە هەڵناگرێت، لەبەرانبەر پشتیوانی تەواو بۆ مافە رەواکانی گەلی فەلەستین کە لە سەرووی هەموویانەوە مافی چارەی خۆنووسین و دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆیان هەیە، هەروەها ناتانیاهۆ رۆژانە کردەوەیەک ئەنجام دەدات کە دەگاتە تاوان و هەموو جیهان بەباشی لەوە ئاگادارە.

سەرۆک کۆمار دەشڵێت: بەردەوامی نکۆڵیکردن لە مافی گەلی فەلەستین بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆیان گڕی ململانێکە بە بێ ئاسۆیەک دەهێڵێتەوە، داننان بە دەوڵەتی فەلەستین بە هیچ شێوەیەک پاداشتێک نییە بۆ حەماس و ئەمەش پۆچوونێکی نادادپەروەرانەیە و خزمەت بە رێگەی ئاشتی ناکات، فەلەستینییەکان هەموویان حەماس نین و سەرهەڵدانی بزووتنەوەکە ئەنجامی راستەوخۆی نەبوونی چارەسەرێکی دادپەروەرانە بوو بۆ کێشەکەیان.

لە چاوپێکەوتنەکەدا سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەشداوە: پەیامەکەمان روون و یەکلاکەرەوەیە، راگرتنی دەستدرێژی بۆ سەر غەززە و گەلی فەلەستین یەکەم و پێویستە بۆ هەر رێگایەکی سیاسی جددی.

سەرۆک کۆمار دەشڵێت: عیراق پابەندبوونی خۆی بە بنیاتنانی هاوبەشی بەهێز و دۆستایەتی پتەو و پەیوەندی ئاسایی لەگەڵ کۆماری ئیسلامی ئێران دووپات دەکاتەوە بە شێوەیەک کە بەرژەوەندییەکانی هەردوو گەل بپارێزێت و بەشداری لە چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری ناوچەکە بکات.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، رۆژی چوارشەممە 24 ی ئەیلولی 2025 لە شوێنی مانەوەی خۆی لە نیویۆرک، پێشوازی کرد لە دکتۆر رەشاد محەمەد عەلیمی سەرۆکی ئەنجومەنی سەرکردایەتی سەرۆکایەتی یەمەن لە چوارچێوەی بەشداریکردنی لە کۆبوونەوەکانی کۆمەڵەی گشتی نەتەوەیەکگرتووەکاندا .

لە کۆبوونەوەکەدا، پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات و چۆنیەتی پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی بۆ خزمەتکردنی بەرژەوەندییە هاوبەشەکانی هەردوو گەلی برا تاوتوێکران و هەروەها گفتوگۆ کرا لەسەر ژمارەیەک بابەتی بەرژەوەندی هاوبەش .

سەرۆک کۆمار، جەختی لەسەر گرنگی بەردەوامی هەماهەنگی و کارکردن بۆ پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری لە ناوچەکەدا کردەوە .

لای خۆیەوە، رەشاد عەلیمی ستایشی پتەوبوونی پەیوەندیی برایانەی نێوان عیراق و یەمەن کرد و خواستی وڵاتەکەی بۆ فراوانکردنی بوارەکانی هاوکاری لەگەڵ عیراق لەبوارە جیاجیاکاندا دەربڕی.

له کۆبوونەوەکەدا، قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان و قاسم ئەعرەجی راوێژکاری ئاسایشی نەتەویی و ژمارەیەک له لێپرسراوانی هەردوولا ئاماده بوون.

سەرۆك كۆماری عیراق دەڵێت، گەلی عیراق بە پەرۆشە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردن لە وادەی خۆیدا و لە ئێستاشەوە ئامادەكاریی كراوە.

لە پەراوێزی خولی 80هەمین كۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەكگرتووەكاندا، د.لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق لە چاوپێكەتنێكدا لەگەڵ كەناڵی بی بی سی كۆمەڵێك پرسی هەرێمایەتی و نێودەوڵەتی باسكرد و ستایشی بڕیاری ژمارەیەك لە وڵاتانی ئەوروپای كرد بۆ داننان بە دەوڵەتی فەلەستین و رایگەیاند، عیراق پشتیوانی لە مافەكانی گەلی فەلەستین دەكات.

لەبارەی چارەنووسی هێزەكانی ئەمریكاش لە عیراق وتی، بڕیاری مانەوە یان كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا، بڕیارێكی هاوبەشی نێوان هەردوو حكومەتی ئەمریكا و عیراقە، تا ئێستاش هەندێك لە هێزەكانی ئەمریكا بۆ مەشقپێكردنی هێزە چەكدارەكان ماونەتەوە و ئێستاش تیرۆر لە ناوبراوە و وڵات سەقامگیرە.

سەبارەت بە هەڵبژاردنەكانی داهاتووی عیراقیش سەرۆك كۆمار رایگەیاند، گەلی عیراق بە پەرۆشە بۆ ئەنجامدانی ئەو پرۆسەیە لە وادەی خۆیدا و جەختیشیكردەوە، هەموو ئامادەكارییەك بۆ ئەو مەبەستە كراوە.