رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
ئەمڕۆ بەهۆی بۆردومانی ئیسرائیلەوە لە غەززە 20 كەس كوژراون و نەتەوە یەكگرتووەكانیش دەڵێت، لە یەك مانگدا زیاتر لە هەزار كەس لە كاتی وەرگرتنی هاوكاری لە غەززە كوژراون.
ئاژانسی هەواڵی فەلەستینی رایگەیاند، بەرەبەیانی ئەمڕۆ لە ئەنجامی بەردەوامی هێرش و بۆردومانەكانی ئیسرائیل، لە چەند ناوچەیەكی كەرتی غەززە 20 كەس كوژران كە ژمارەیەكیان ژن و منداڵن.
رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكانیش رایگەیاند، لەماوەی تەنها یەك مانگدا زیاتر لە هەزار كەس لە كاتی وەرگرتنی هاوكارییە مرۆییەكان لە كەرتی غەزە كوژراون، دەشڵێت، ئیسرائیل بەچڕی ناوچە مەدەنییەكان و باڵەخانەكانی نیشتەجێبوون بۆردومان دەكات و بە هۆیەوە كوژرانی منداڵ زیاتربووە.
وەزارەتی تەندروستیش لە كەرتی غەززە رایگەیاند، تائێستا 122 كەس بەهۆی برسیەتییەوە لە كەرتی غەززە گیانیان لەدەستداوە كە 83یان منداڵن.
بەپێی ئامارەكانیش لە سەرەتای شەڕی غەززەوە تائێستا 59 هەزار و 676 كەس بەهۆی بۆردومانی ئیسرائیلەوە كوژراون و 143 هەزار و 965 كەسیش برینداربوون.
میدیاکانی ئێران ئاشکرایانکرد، بەیانی ئەمڕۆ لە هێرشێکی چەکداریدا بۆ سەر دادگای زاهیدان هەشت کوژراوی لێکەوتەوە.
میدیاکانی ئێران رایانگەیاندووە، لەهێرشێکی چەکداریدا بۆ سەر دادگای زاهیدان کوژرا و برینداری لێکەوتوەتەوە، ئاماژەیان بەوەشکردووە، پێنج کەس کوژراون و سێ لە کوژراوەکانیش لە ئەنجامدەری هێرشەکە بوون، هاوکات 13 کەسی دیکەش برینداربوون.
ئەوەشیان خستەڕوو، چەکدارەکان چونەتە باڵەخانەی دادگای زاهیدانە و پێکدادان لە نێوان چەکدارەکان و هێزە ئەمنییەکان دروستبووە.
هاوکات گروپی چەکداری جەیش ئەلعەدل بەرپسیارێتی لە هێرشەکە راگەیاند، جەیش ئەلعەدل گروپێکی چەکداری بەلووچەکانە لە ئێران.
لێپرسراوێكی رۆژئاوای كوردستان دەڵێت: سوریا لە قۆناغێكی هەستیاردایە و نابێت هەموو دەسەڵاتەكان لە دیمەشق بێت، دەشڵێت ئامانجی سوپای سوریا ناڕونە و روداوەكانی سوەیداش سەلمێنەری پەرتەوازەیی دەسەڵاتی سوریایە.
ئیلهام ئەحمەد لێپرسراوی پەیوەندییەكانی دەرەوەی خۆسەری باكور و رۆژهەڵاتی سوریا رایگەیاند، لە ئێستادا سوریا لە هەستیارترین قۆناغدایە و پێویستە بۆ دەربازبوون لە قەیرانەكان مافی سەرجەم پێكهاتەكان رەچاو بكرێت، خۆسەریش پشتیوانی لە حكومەتێكی نا ناوەندیی دەكات كە هەموو دەسەڵاتەكان تەنها لە دیمەشق نەبێت.
وتیشی، گفتوگۆكان بۆ بەشداری هەسەدە لە سوپای سوریا بەردەوامە، بەڵام ئامانج و پێكهاتەی ئەو سوپایە ناڕونە و پێویستە ناسنامە و ئەركەكانی رون بێت.
ئیلهام ئەحمەد ئاماژەی بەوەشكرد، دەبێت هەمو چین و توێژ و كەمینەكانی سوریا هەست بە ئاسایش و سەقامگیریی لە سایەی سوپادا بكەن، چونكە روداوەكانی سوەیدا و چەند ناوچەیەكی تر ئاماژەن بە ناوڕونیی ئامانجی سوپا و هێزە ئەمنییەكانی سوریا.
راشیگەیاند، ئەمریكا رۆڵی گرنگی لە سوریا هەیە و هەوڵیش دەدەن پەیوەندییەكی باشیان لەسەر بنەمای لێكتێگەیشتن لەگەڵ توركیا هەبێت.
زیندانییەكی ئیمراڵی بەناوی وەیسی ئاكتاش كە 31 ساڵ و سێ مانگە زیندانییە ئازادكرا.
بەپێی میدیای باكوری كوردستان، وەیسی ئاكتاش یەكێك لە زیندانییەكانی ئیمراڵی كە ماوەی 31 ساڵ و سێ مانگە زیندانیكراوە، ماوەی 10 ساڵی زیندانییەكەی لە زیندانی ئاسایشی جۆری ئێف لە ئیمراڵی زیندانی بووە، ئازادكرا.
وەیسی ئاكتاش لە 28ی نیسانی 2024 بە پێی یاسای جێبەجێكردن ماوەی زیندانیكردنی تەواوكردبوو، بەڵام بە بەبڕیاری دەستەی بەڕێوەبەری و چاودێری زیندانی ئیمراڵی ئازادكردنەكەی بۆ ساڵێك دواخرا.
وەیسی ئاكتاش خەڵکی شاری ماردینە و گەریلای پەكەكە بووە، یەكێكە لەو زیندانیانەی لە 9/7/2025 لەكاتی وتەكانی عەبدوڵا ئۆجەلان لە تەنیشت ئۆجەلانەوە دەركەوتبوو.
ئۆجەلان لەناوبردنی چەك لەلایەن پەكەكەوە بە ئیرادەیەكی بەهێز بۆ ئاشتی وەسف دەكات و دەشڵێت، پێكهێنانی كۆمیسیۆنی ئاشتی، پرۆسەی ئاشتی بەهێزتر دەكات.
وەفدی ئیمراڵی دەم پارتی راگەیەنراوێكی لەبارەی سەردانی بۆ لای ئۆجەلان بڵاوكردەوە و ئاماژەی بەوە كردووە، كۆبوونەوەكەیان لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجەلان رێبەری زیندانیكراوی "پەكەكە" لە ئیمراڵی سێ سەعات و نیوی خایاندوە و بیروڕایان لەسەر هەموو ئەو كۆبوونەوانە ئاڵوگۆڕكردوە كە وەفدی ئیمراڵی لە ماوەكانی رابردوودا لەگەڵ لایەنەكانی توركیا ئەنجامی داوە، بەتایبەتی كۆبوونەوە لەگەڵ رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆك كۆماری توركیا و وەزیری داد و سەركردەی لایەنە سیاسییەكانی ئەو وڵاتە.
راشیگەیاندووە، لەگەڵ ئۆجەلان باسیان لە بەڕێوەچوونی رێورەسمی لەنابردنی چەك كردووە و ئۆجەلانیش بەڕێوەبردنی ڕێورەسمەكەی بە ئیرادەیەكی بەهێز بۆ ئاشتی نابردووە.
ئاماژە بەوەشكراوە، لە بەشێكی تری كۆبوونەوەكەدا باس لە پێكهێنانی كۆمیسیۆنی ئاشتی كراوە و ئۆجەلان جەختیكردووەتەوە، پێكهێنانی ئەو كۆمیسیۆنە بەشدارییەكی بەرچاوی دەبێت لەسەر خستنی پرۆسەی ئاشتی و دیموكراسی.
وەزارەتی دەرەوەی سوریا رایگەیاند، تا ئێستا هەنگاوێك نەنراوە بۆ جێبەجێكردنی رێككەوتنی نێوانیان لەگەڵ هێزەكانی سوریای دیموكرات.
قوتەیبە ئیدلیبی بەڕێوەبەری كاروباری ئەمریكا لە وەزارەتی دەرەوەی سوریا رایگەیاند، ئەو رێككەوتنەی لە مانگی ئادار لەگەڵ هێزەكانی سوریای دیمورات (هەسەدە) كراوە، تائێستا هەنگاوی پێویست نەنراوە بۆ جێبەجێكردنی.
دەشڵێت، ئەمریكا بە بەردەوامی لەسەر هێڵە لەگەڵ حكومەتی سوریا لە بوارە جیاوازەكاندا و دانوستان بەردەوامە بۆ ئەوەی ئەو رێككەوتنە جێبەجێبكرێت و ببنە بەشێك لە سوپای سوریا و فەڕەنساش ئامادەیی هەماهەنگی لەسەر ئەو بابەتە دەربڕیوە.
ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەمریكا و فەڕەنسا جەخت لە یەكپارچەیی خاكی سوریا دەكەنەوە و دەیانەوێت بەربەستەكانی بەردەم حكومەتی سوریا لاببەرن.
وەزیری دەرەوەی توركیا دەڵێت، نابێت لە سوریا چەك لە دەستی هیچ هێزێكی دەرەوەی دەوڵەت بێت و داوادەكات هەسەدە هەنگاو بنێت بۆ جێبەجێكردنی رێككەوتنی 10ی ئازار، دەشڵێت، دەبێت ماف ناسنامە و كولتووری كورد لە سووریا بپارێزرێت.
هاكان فیدان وەزیری دەرەوەی توركیا لە چاوپێكەوتنێكی تەلەفیزۆنیدا لەگەڵ كەناڵی " ئێن تی ڤی" توركیا رایگەیاند، سەقامگیری ویەكپارچەیی سوریا بۆ ئاسایشی نەتەوەیی توركیا گرنگە، بەڵام هەندێك وڵات و گروپی چەكداری بەرژەوەندییان لە دابەشی خاكی سوریادا هەیە.
ئەوەشی خستەڕو، پێویستە هەسەدە هەنگاوبنێت بۆ جێبەجێكردنی بڕگەكانی رێككەوتنی10ی ئازار و چیتر چەك لە دەستی هێزی دەرەوەی دەوڵەتی سوریا نەمێنێت.
وەزیری دەرەوەی توركیا جەختیلەوەشكردەوە، دەبێت ماف و ناسنامە و كولتووری كورد لە سووریا بپارێزرێت.
میسر و قەتەر رایدەگەیەنن لەهەوڵەكانیان بۆ سەركەوتنی ئاگربەستی غەززە بەردەوامە و داوایەكیش ئاراستەی دەزگاكانی راگەیاندن دەكەن.
میسر و قەتەر راگەیەنراوێكی هاوبەشیان سەبارەت بە پێشهاتەكانی دانوستانی ئاگربەست لە غەززە بڵاوكردەوەو دووپاتیانكردەوە، هەوڵەكانیان بۆ گەیشتن بە رێككەوتنێك چڕكردووەتەوە بۆ كۆتایی هێنان بە شەڕی غەززه و دڵنیابوون لە پاراستنی هاووڵاتیانی مەدەنی.
لە راگەیەندراوەكەدا ئاماژەیان بە پێشكەوتنەكان كردووە لە دوایین خولی دانوستانەكاندا كە سێ هەفتەی خایاندووەو ئاماژەیان بەوە كردووە، راگرتنی دانوستانەكان بە مەبەستی راوێژكاری ئاساییە.
هەردوو وڵات داوایان كردووە میدیاكان زانیاریی نێو دانوستانەكان دزە پێنەكەن و رایگشتی بە زانیاری هەڵە بەلاڕێدانەبەن.
وەزیری دەرەوەی فەرەنسا و فەرماندەی هەسەدە کۆبوونەوە و جەخت لەسەر چارەسەری ئاشتیانە بۆ یەکخستنی سوریا کرایەوە.
ئەمڕۆ وەزیری دەرەوەی فەرەنسا لە پاریس پێشوازی لە فەرماندەی هێزەکانی سوریای دیموکرات کرد، لە دیدارەکەدا تەئکید لە دانوستانی نێوان هەسەدە و حکومەتی دیمەشق کرایەوە بە هاوکاری فەرەنسا و ئەمریکا، ئەمەش لە چوارچێوەی رێککەوتنەکەی 10ـی ئازاردا.
هەر لە کۆبوونەوەکەدا گرنگی ئەنجامدانی كۆبوونەوەی نێوان حكومەتی سوریا و هەسەدە لە پاریس گفتوگۆی لەبارەوە كرا.
لەمیانی کۆبوونەوەکەدا مەزڵوم کۆبانێ فەرماندەی هەسەدە رایگەیاند: پابەندی هاوبەشیكردنین لەگەڵ هاوپەیمانان بۆ روبەڕوبوونەوەی تیرۆر.
وتیشی، پابەندی هاوبەشیكردنین لەگەڵ هاوپەیمانان بۆ چەسپاندنی سەقامگیری لە سوریا.
لەلای خۆشیەوە وەزیری دەرەوەی فەرەنسا رایگەیاند، دەبێت چارەسەری ئاشتیانە بۆ یەكخستنی سوریا و پاراستنی مافی كورد بدۆزرێتەوە.
ئەمەش لە کاتێکدایە، ئەمڕۆ وەزارەتی دەرەوەی فەرەنسا ئاشکرایکرد، کۆبوونەوەیەکی سێقۆڵی لەنێوان ژان-نۆیل بارۆ، وەزیری دەرەوەی فەرەنسا، تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ سوریا و ئەسعەد شەیبانی، وەزیری دەرەوەی سوریا، لە پاریس بەڕێوەچوو.
بۆ جاری شەشەم وەفدی ئیمراڵی دەمپارتی لەگەڵ ئۆجەلان تایبەت بە دوایین بەرەوپێشچوونەكانی پرۆسەی ئاشتی كۆبوونەوە.
پەیامنێری كوردسات نیوز لە توركیا رایگەیاند، وەفدی ئیمراڵی دەمپارتی بە ئەندامێتی پەروین بوڵدان و میدحەت سانجار پەرلەمانتارانی دەمپارتی و فایەق ئۆزگور پارێزەر لە نووسینگەی یاسایی سەدە لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجەلان رێبەری زیندانیكراوی پەكەكە لە دوورگەی ئیمرالی كۆبووەتەوە.
ئەوەشی خستەڕو، كۆبوونەوەكە نزیكەی 6 سەعاتی خایاندووە و تێیدا دوایین بەرەوپێشچوونەكانی پرۆسەی ئاشتی لەسەر ئاستی ناوخۆی توركیا و وڵاتانی هەرێمی تاوتوێ كراوە.
پەیامنێری كوردسات نیوز راشیگەیاند، بڕیارە بەمنزیكانە وەفدی ئیمراڵی دەمپارتی راگەیەندراوێك لەبارەی ناوەڕۆكی كۆبوونەوەكەی لەگەڵ ئۆجەلان بڵاوبكاتەوە.
راپۆرتە میدیاییەکان ئاشکرایانکردووە، کۆبوونەوەیەکی ئاستبەرزی "دەگمەن" لەنێوان ئەسعەد شەیبانی، وەزیری دەرەوەی سوریا و رۆن دێرمەر، وەزیری کاروباری ستراتیژی ئیسرائیل لە پاریسی پایتەختی فەرەنسا و بە سەرپەرشتی تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ سوریا، بەڕێوەچووە.
بەپێی "تەلەفزیۆنی سوریا"، کۆبوونەوەکە کە بۆ ماوەی 4 کاتژمێر بەردەوام بووە، دۆسیەی هەستیاری ئەمنی تایبەت بە باشووری سوریای تێدا تاوتوێ کراوە، وەک هەوڵێک بۆ کۆنترۆڵکردنی گرژییەکانی ئەم دواییە، بەتایبەت دوای پەرەسەندنی گرژییەکان لە پارێزگای سوەیدا.
لەلایەن خۆیەوە، نێردەی تایبەتی ئەمریکا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس، کۆبوونەوەکەی پشتڕاستکردەوە و رایگەیاند، بە ئامانجی "گفتوگۆ و راگرتنی پەرەسەندنەکان" لەگەڵ "بەرپرسانی سوری و ئیسرائیلی" کۆبووەتەوە و ئاماژەی بەوەدا کە پێشکەوتنی بەرچاو بەدەستهاتووە و "هەموو لایەنەکان پابەندبوونی خۆیان بە بەردەوامیدان بەم هەوڵانە دووپاتکردەوە".
ماڵپەڕی "ئەکسیۆس"ی ئەمریکیش لە زاری سەرچاوەی ئاگاداری ئیسرائیلییەوە بڵاویکردەوە، ئامانجی کۆبوونەوەکە "گەیشتن بووە بە لێکتێگەیشتنی ئەمنی کە بەردەوامی ئاگربەست لە باشووری سوریا مسۆگەر بکات و رێگری لە دووبارەبوونەوەیروداوەکانی هەفتەی رڕابردوو بگرێت"، کە ئاماژەیە بۆ پێکدادانە تووندەکانی سوەیدا.
سەرچاوە ئیسرائیلییەکان هیوایان خواستووە کە ئەم کۆبوونەوەیە ببێتە دەرفەتێک بۆ "هەنگاوی دیپلۆماسی داهاتوو" لەنێوان دیمەشق و تەلئەبیبدا.
ئەم جووڵە دیپلۆماسییانە دوای چەند رۆژێک دێت لە پێکدادانی تووند لە پارێزگای سوەیدا لەنێوان گروپە چەکدارە ناوخۆییەکان و چەکدارانی درووزیدا، کە بە رێککەوتنێک کۆتایی هات کە تێیدا هاتنەناوەوەی دامەزراوە ئەمنی و سەربازییەکانی حکومەت و رادەستکردنی چەکی قورسی لەخۆگرتبوو، ئەمەش لەکاتێکدایە کە دەنگۆی دەستوەردانی ئیسرائیل بۆ پاراستنی پێکهاتەی درووزی لە پارێزگاکەدا بڵاوبووەوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند: وەفدێکی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی) بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ عـەبدوڵا ئۆجــەلان، رێبەری زیندانیکراوی پارتی کرێکارانی کوردستان (پــەکەکــە)، سەردانی ئیمڕاڵییان کردووە.
وەفدەکە پێکهاتووە لە پەروین بوڵدان، ، میتحەت سانجار و ئۆزگور ئەرۆل.
ئەم سەردانە دوای لەناوبردنی چەک دێت لەلایەن ژمارەیەک گەریلاوە.
ئیمانوێل ماکرۆن سەرۆک کۆماری فەرەنسا،، ئەمڕۆ پێنجشەممە رایگەیاند کە وڵاتەکەی لە میانی کۆبوونەوەکانی کۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە مانگی ئەیلولی داهاتوودا بە رەسمی دان بە دەوڵەتی فەڵەستیندا دەنێت، هیوایشی خواست ئەم هەنگاوە ببێتە هۆی بەهێزکردنی دەرفەتەکانی ئاشتی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.
ماکرۆن لە پەیامێکی رەسمیدا کە ئاڕاستەی سەرۆکی دەسەڵاتی فەڵەستینی، مەحمود عەباسی کردووە و لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ئێکس" بڵاویکردووەتەوە، جەختی لەوە کردەوە بەم هەنگاوە، فەرەنسا دەبێتە یەکەم هێزی گەورەی رۆژئاوایی کە بە رەسمی دان بە دەوڵەتی فەڵەستیندا دەنێت.
سەرۆکی فەرەنسا لە پۆستەکەیدا لەسەر پلاتفۆرمەکانی "ئێکس" و "ئینستاگرام" نووسیویەتی: "وەک وەفایەک بۆ پابەندبوونی مێژوویی فەرەنسا بە ئاشتییەکی دادپەروەرانە و بەردەوام لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بڕیارمدا کە فەرەنسا دان بە دەوڵەتی فەڵەستیندا بنێت. ئەم بڕیارە بە رەسمی لە کۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە مانگی نۆدا رادەگەیەنم".
ماکرۆن ئاماژەی بەوەداوە: "ئەرکی بەپەلەی ئێستا راگرتنی شەڕە لە غەززە و گەیاندنی هاوکاری مرۆیی بە دانیشتووانە مەدەنییەکەی کەرتی غەززە. بۆ بەدیهێنانی پێویستە دەستبەجێ ئاگربەست ڕابگەیەنرێت، سەرجەم بارمتەکان ئازاد بکرێن، و هاوکاری مرۆیی بەرفراوان پێشکەش بە خەڵکی غەززە بکرێت. هەروەها، پێویستە کار بۆ چەککردنی حەماس و دابینکردنی ئاسایش و ئاوەدانکردنەوەی کەرتەکە بکرێت".
سەرۆکی فەرەنسا دووپاتیکردەوە کە پێویستە هاوکات کار بۆ بنیاتنانی دەوڵەتی فەڵەستین و زامنکردنی مانەوەی بکرێت، و توانای ئەوەی پێبدرێت کە بەشداری بکات لە ئاسایشی هەموو لایەنەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەمەش لە رێگەی قبوڵکردنی چەک داماڵین و دانپێدانانی تەواو بە دەوڵەتی ئیسرائیلدا.
ماکرۆن جەختی لەوە کردەوە کە "هیچ بەدیلێک بۆ ئەم هەنگاوە نییە" و بەدیهێنانی ئەم ئامانجە بەرپرسیارێتییەکی هاوبەشی نێوان فەرەنسا و ئیسرائیل و فەڵەستینییەکانە، بە هاوکاری لەگەڵ هاوبەشە ئەوروپی و نێودەوڵەتییەکان.
لە کۆتایی پەیامەکەیدا، ماکرۆن وتی: "بە پشتبەستن بەو بەڵێنانەی کە لە سەرۆکی دەسەڵاتی فەڵەستینەوە وەرمگرتووە، لە پەیامێکدا پێداگری خۆمم لەسەر چوونەپێشەوە لەم هەنگاوەدا بۆ دووپاتکردەوە. بە متمانە و ڕوونی و پابەندبوون، ئاشتی بەدیدەهێنین".
لە کاتێکدا قەیرانێکی مرۆیی کەرتی غەززەی گەیاندووەتە لێواری کارەسات، کیر ستارمەر، سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا، بێدەنگییەکەی شکاند و رایگەیاند کە رۆژی دواتر لەگەڵ سەرکردەکانی جیهان لەسەر ئەم پرسە قسە دەکات.
ئەمڕۆ، هاوکات لەگەڵ هۆشداریی رێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO) سەبارەت بە "برسێتی بەکۆمەڵی دەستکرد" لە غەززە، کیر ستارمەر لەبارەی ئەو دۆخەوە وتی. بڵاوبوونەوەی وێنەی منداڵانی لاواز و بەدخۆراکی کەرتی غەززە لەم هەفتەیەدا، ویژدانی بەریتانی و جیهانی هەژاند، و دیمەنەکان وەک "گەردەلوولی بەدبەختی مرۆیی" وەسف کران، کە تێیدا ئازار و برسێتی گەیشتووەتە ئاستێکی پێشتر نەبینراو.
بەپێی ئامارەکان، ئەمساڵ لانیکەم21 منداڵ لە غەززە بەهۆی بەدخۆراکییەوە گیانیان لەدەستداوە، کە لەو ژمارەیە 12 منداڵیان تەنها لە هەفتەی رابردوودا بووە.
ستیڤ ویتکۆف، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، رایگەیاند واشنتۆن وەفدی دانوستانکاری خۆی لە گفتوگۆکانی ئاگربەست لە دۆحە دەکشێنێتەوە و حەماسی بەوە تۆمەتبار کرد کە "بە نیازپاکی" مامەڵە ناکات. ئەم هەنگاوە دوای ئەوە دێت کە ئیسرائیلیش وەفدی خۆی بانگهێشتکردەوە، دوای وەرگرتنی وەڵامی حەماس لەسەر پێشنیازی ئاگربەستر.
ویتکۆف لە راگەیەندراوێکدا کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاویکردووەتەوە، نووسیویەتی: "بڕیارماندا وەفدەکەمان لە دۆحەوە بۆ ئەنجامدانی راوێژ بگەڕێنینەوە، ئەمەش دوای وەڵامەکەی حەماس کە بەڕوونی نیشانیدا ئارەزووی ئەوە ناکات بگات بە ئاگربەست لە غەززە."
نێردەی ئەمریکا وتیشی: "لەکاتێکدا نێوەندگیرەکان هەوڵێکی زۆریان داوە، حەماس نەرمی نانوێنێت و بە نیازپاکی کارناکات." هەروەها ئاماژەی بەوەشکردووە کە واشنتۆن ئێستا تاوتوێی "بژاردەی دیکە" دەکات بۆ گەڕاندنەوەی بارمتەکان و دۆزینەوەی چارەسەر بۆ دانیشتووانی غەززە.
وردەکاری وەڵامەکەی حەماس و کشانەوەی ئیسرائیل:
پێشتر، نووسینگەی بنیامین نەتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، رایگەیاندبوو کە "بڕیاردرا وەفدی دانوستانکار بگەڕێندرێتەوە بۆ ئیسرائیل بەمەبەستی درێژەدان بە راوێژکارییەکان،" هاوکات سوپاسی هەوڵی نێوەندگیرانی قەتەر و میسر و نێردەی ئەمریکای کرد.
بزوتنەوەی حەماس بەرەبەیانی ئەمڕۆ پشتڕاستی کردەوە کە وەڵامی خۆی و گروپە فەڵەستینییەکانی دیکەی لەسەر پێشنیازی ئاگربەست پێشکەش بە نێوەندگیرەکان کردووە.
بەپێی سەرچاوە فەڵەستینییەکان، وەڵامەکەی حەماس چەند گۆڕانکارییەکی لەخۆگرتووە، دیارترینیان داواکردنی گەرەنتییە بۆ ئاگربەستی هەمیشەیی، کشانەوەی تەواوی سوپای ئیسرائیل لە ناوچە نیشتەجێبوونەکان و رێگای سەڵاحەدین، هەروەها زیادکردنی ژمارەی ئەو دیلە فەڵەستینیانەی کە سزای قورس و هەتاهەتاییان هەیە و لە بەرامبەر ئازادکردنی سەربازە دیلەکانی ئیسرائیلدا ئازاد دەکرێن.
ئەم دانوستانانە لەسەر بنەمای پێشنیازێک بوو بۆ ئاگربەستێکی کاتی بۆ ماوەی 60 رۆژ، کە لەو ماوەیەدا بە قۆناغ دیلەکانی لای حەماس ئازاد بکرێن لە بەرامبەر ئازادکردنی سەدان گیراوی فەڵەستینی.
زانیاری دەربارەی بارودۆخی غەززە:
بەرگری شارستانی لە کەرتی غەززە رایگەیاند کە لە بەرەبەیانی ئەمڕۆوە 40 فەڵەستینی بە تەقەی ئیسرائیل کوژراون، کە حەوت کەسیان لەکاتی چاوەڕوانکردنی هاوکارییەکاندا بوون. بەپێی ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستی غەززە، ژمارەی ئەو فەڵەستینیانەی لەکاتی چاوەڕوانی هاوکارییەکاندا کوژراون لە کۆتایی مانگی ئایارەوە گەیشتووەتە دە هەزار و 83 کەس.
هاوکات، ئاژانسەکانی فرانس پرێس، ئەسۆوشیەیتد پرێس، رۆیتەرز و دەزگای بی بی سی، لە بانگەوازێکی هاوبەشدا داوایان لە ئیسرائیل کرد رێگە بە رۆژنامەنووسان بدات بچنە ناو کەرتی غەززەوە.
لەلایەن خۆیەوە، ئیسرائیل، حەماس بە دروستکردنی "کەمیی خۆراکی ساختە" تۆمەتبار دەکات و دەڵێت هاوکارییەکان دەگەنە غەززە بەڵام رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان لە دابەشکردنیاندا کەمتەرخەمن، لەکاتێکدا رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان رەخنە لە رێگری و کۆتوبەندەکانی ئیسرائیل و سەختی گواستنەوەی هاوکارییەکان دەگرن بەهۆی خراپی بارودۆخی ئەمنی و وێرانبوونی رێگاوبانەکانەوە.
بنیامین نەتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، ئێوارەی ئەمڕۆ چوارشەممە رایگەیاند، بەهیچ شێوەیەک قبووڵ ناکەن بزوتنەوەی حەماس مەرجی خۆبەدەستەوەدان بەسەر ئیسرائیلدا بسەپێنێت و هاوکات ئاماژەی بە گرژییەکانی سوریا دا و وتی؛ "پشت لە درووزەکانی برامان ناکەین".
نەتانیاهۆ لە وتارێکدا لە میانی مەراسیمی یادکردنەوەی زیئێڤ جابۆتینسکی لە کێوی هێرتزل، وتی: "حکومەتەکەم کاردەکات بۆ گەیشتن بە رێککەوتنێکی نوێ بۆ ئازادکردنی ئەو دیلانەی لە غەززە دەستبەسەرن، بەڵام هۆشداری دەدەمە حەماس کە ئەم هەوڵانە وەک 'نیشانەی لاوازی' سەیر نەکات."
نەتانیاهۆ جەختیشی کردەوە: "ئەگەر حەماس ویستی ئێمە بۆ گەیشتن بە رێککەوتن بە لاوازی بزانێت و بیکاتە دەرفەتێک بۆ سەپاندنی مەرجی خۆبەدەستەوەدان؛ کە ئاسایشی ئیسرائیل بخاتە مەترسییەوە، ئەوا هەڵەیەکی کوشندە دەکات." ناوبراو وتیشی: "ئێمە سوورین لەسەر گەڕاندنەوەی هەمووان، و هەر ئەوەش دەکەین."
لەلایەکی دیکەوە، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دانی بەوەدانا کە ئەمڕۆ پێنجشەممە ژمارەیەک سەربازی ئیسرائیلی لە کەرتی غەززە بەهۆی بەئامانجگرتنیان بە چەکی دژە زرێپۆش برینداربوون، بەڵام هیچ وردەکارییەکی زیاتری لەبارەی رووداوەکەوە نەخستەڕوو کە وەک "رووداوێکی ئەمنی مەترسیدار" لە رۆژهەڵاتی شاری غەززە وەسفکرابوو.
هەروەها نەتانیاهۆ هێرشە سەربازییەکەی ئەم دواییەی ئیسرائیلی بۆ سەر ئێران، بە "سەرکەوتووترین هەڵمەتی مێژووی ئیسرائیل" وەسفکرد.
لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا، نەتانیاهۆ پەیامێکی ئاراستەی درووزەکانی سوەیدا لە باشوری سوریا کرد و وتی: "ئێمە لە بەرامبەر ئەوەی بەسەر براکانمان لە سوەیدا دێت، دەستەوەستان ناوەستین." ناوبراو داوای "چەکداماڵینی ناوچەکانی باشوری دیمەشق"ی کرد و دووپاتیکردەوە کە ئیسرائیل "پابەندە بە پاراستنی درووزەکانەوە."