جیهانجیهان


لە میانی دیدارێکدا، کە ئەمڕۆ چوارشەممە ٢٢-١١-٢٠٢٣ بەڕێوەچو، ھەردوو سەرۆک باسیان لە سروشتی پەیوەندییەکانی نێوان عیراق و ئەرمینیا و رێگاکانی باشترکردنیان کرد، جگە لەوەی باسیان لە پێشھاتەکان و روداوە نێودەوڵەتییەکان کرد، سەرۆککۆماری عیراق ئاماژەی کرد بۆ بایەخی پەرەپێدانی پەیوەندیی دۆستانە لە نێوان ھەردوو وڵات و رێگاکانی فراوانکردنی ئاسۆی ھاریکاری ھاوبەش لە سەرجەم بوارەکاندا.

ھەروەھا سەرۆککۆمار جەختی لەوە کردەوە، کە پێکھاتەی ئەرمەنی لە عیراقدا بەشێکی گرنگە و رەنگێکی عیراقییە، شانازی پێوە دەکەین و ئەڵقەیەکی پەیوەندییە بۆ قوڵکردنەوەی رایەڵەکانی نێوان ھەردوو وڵات، راشیگەیاند؛ مێژووی بوونی ئەرمەنییەکان دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی بابلییەکان و بەشداریی کاریگەریان لە بونیادنانی عیراق و قوربانیدان لەپێناویدا ھەبوە. ھەروەک ئاماژەی بۆ رادەی ھاوسۆزی عیراقییەکان و ھەستکردنیان بە ئازاری کۆمەڵکوژییەکان کرد، کە دژی ئەرمەنییەکان ئەنجامدراوە، بەوپێیەی عیراقیش بە ھەمان ئازاردا تێپەڕیوە و لە قۆناغەکانی دەسەڵاتی دیکتاتۆری کۆمەڵکوژییەکانی ھەڵەبجە و ئەنفال ئەنجامدراون، دوا تاوانیش دەرھەق بە عیراق لەلایەن داعشەوە ئەنجامدرا.

سەرۆککۆمار بەرژەوەندی عیراقی بۆ چەسپاندنی بناغەکانی پەیوەندی لەگەڵ ئەرمینیا لەڕێگای چالاککردنی میکانیزمی کاری دوو قۆڵی و بەدواداچوون بۆ دەرەنجامی کۆبوونەوەکانی لیژنەی ھاوبەش، کە لەم دواییانەدا لە بەغداد بەڕێوەچوو، رونکردەوە و ئاماژەی بە پێویستی بەھێزکردنی ھاریکاری کرد لە بواری تەکنۆلۆژیا و بە دیجیتاڵکردنی کەرتی ئابوری و  خزمەتگوزارییەکانی دیکەی دیجیتاڵی و حکومەتداری.
 
ھاوکات دوپاتیکردەوە، کە ئێستا عیراق خاوەنی سەقامگیرییەکی بەرچاوی ئەمنی و سیاسی و ئابورییە و ژینگەیەکی گونجاوە بۆ وەبەرھێنان لە زۆر بواردا، بەتایبەتی سەبارەت بە پەرەپێدان و نۆژەنکردنەوەی ژێرخانەکەی، سەرەڕای ئاڵوگۆڕی بازرگانی و ھاریکاری لە کەرتی گەشتیاری و ژینگەیی، ئاماژەی بەوەشکرد کە عیراق پێشوازی لە بەشداری کۆمپانیا ئەرمەنییەکان دەکات لە جێبەجێکردنی پڕۆژەکانی گەشەپێدان لە بوارە جیاوازەکاندا.

سەرۆککۆماری عێراق پێشوازی گەرمی سەرۆک خاچاتوریان-ی بەرزنرخاند و بانگھێشتێکی رەسمی ئاراستەی سەرۆککۆماری ئەرمینیا کرد بۆ سەردانی بەغداد لە ساڵی ٢٠٢٤دا، کە لەلایەن سەرۆک خاچاتوریان-ەوە قبوڵکرا.

لای خۆیەوە سەرۆک خاچاتوریان شانازیی خۆی بە سەردانەکەی سەرۆککۆمار بۆ ئەرمینیا دەربڕی، کە کاردانەوەی ئەرێنی لەسەر سروشتی پەیوەندییەکانی نێوان ھەردوو وڵات دەبێت و ئاماژەی بەوەدا، کە سەردانێکی مێژووییە بەوپێیەی یەکەم سەردانە لەلایەن سەرۆکێکی عیراقەوە ئەنجامدەدرێت.

سەرۆککۆماری ئەرمینیا ھەروەھا ستایشی رۆڵی سەرەکی عیراقی کرد لە بەرقەرارکردنی سەقامگیری لە خۆرھەڵاتی ناوەڕاست و پشتیوانیکردنی لە چارەسەری ئاشتیانەی قەیران و کێشەکانی جیھان.

دواتر ھەردوو سەرۆک سەرۆکایەتیی کۆبونەوەیەکی فراوانی نێوان ھەردوو وەفدیان کردو تیایدا تاووتوێی ئیمزاکردنی رێککەوتننامە و یاداشتەکانی لێکتێگەیشتنیان لە چەند بوارێکدا کرد، کە بەرژەوەندی باڵای ھەردوو وڵات و گەلی دۆست بەدەستبھێنێت.

لە کۆبوونەوە فراوانەکەدا باس لە زۆر کەرتی ھاوبەشی نێوان ھەردوولا کرا، وەک پێویستیی گەشەپێدانی  گەشتە ئاسمانیەکانی نێوان بەغدا و یەریڤان، ھەروەھا لە نێوان ھەولێر و یەریڤانیشدا، کە یارمەتیدەر دەبێت بۆ زیادکردنی ھاتوچۆی گەشتیاران بۆ ھەردوو وڵات و بەھێزکردنی پەیوەندی و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانی نێوان ھەردوو گەلی دۆست.

ھەر لە کۆبونەوەکەدا پەیوەندییە شارستانی و مێژوویی و کولتوورییە زۆرەکانی نێوان گەلانی عیراق و ئەرمینیا تاووتوێ کرا، کە بە دامەزراندنی پەیوەندی دیپلۆماسی لە ڕێگەی نوێنەرایەتی دیپلۆماسییەوە لەسەرئاستی باڵیۆز لە ھەردوولا پتەوتر کراون.

ھەروەھا جەخت لەسەر گرنگی سەردانە رەسمییەکەی ئێستای سەرۆککۆمار بۆ کۆماری ئەرمینیا کرا لەڕووی چەسپاندنی پەیوەندییە سیاسییەکان و فراوانکردنی ئاڵوگۆڕی نێوان عیراق و ئەرمینیا و چالاککردنی کاری لیژنەی دۆستایەتی لە پەرلەمانی عیراق و ئەرمینیا بۆ گفتوگۆ و ھەماھەنگی لە ھەردوو وڵات و چەسپاندنی پەیوەندییە پەرلەمانییەکان، ھەروەھا ھاوکاری بازرگانی و ئابووری و جێگیرکردنی ئاشتی و سەقامگیری لە گۆڕەپانی ناوچەیی و نێودەوڵەتیدا.

ھەر لە دیدارەکەدا باس لەڕێگاکانی فراوانکردنی دەرفەتی ھاریکاری نێوان ھەردوو وڵات لە بوارەکانی وەبەرھێنان و وزە و تەکنەلۆجیا و ئاسانکاری بۆ ھاتنە ناوەوەی کۆمپانیا و بازرگانان و ھەروەھا پاڵپشتیکردنی کەرتی گەشتیاری کرا.

لەلایەکی دیکەوە جەخت لەسەر گرنگی ھەوڵە ھاوبەشەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆریزمی نێودەوڵەتی بە ھەموو شێوە و دەرکەوتەکانیەوە کرایەوە، ھەروەھا پێویستی پابەندبوون بە دامەزراندنی سیستەمێکی نێودەوڵەتی گشتگیر و یەکسان و نوێنەرایەتی بە پێی بنەما و ئامانجەکانی میساقی نەتەوە یەکگرتووەکان، بە ئامانجی گەیشتن بە ئاشتی و دیموکراسی و خۆشگوزەرانی بۆ گەلان و گروپە نەتەوەیی و ئایینییەکان، دوپاتکرایەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا تیشکخرایەسەر ئیمزاکردنی پرۆتۆکۆلی نێوان ھەردوو وڵات لە میانی دانیشتنی سێیەمی لیژنەی ھاوبەشی حکومەتی عیراق و ئەرمینیا بۆ ھاریکاری ئابووری، کە لە ١٢ تا ١٣ی ئەیلولی ٢٠٢٣ لە بەغدا بەڕێوەچوو، کە ئامانج لێی بەرزکردنەوەی ئاستی بازرگانی نێوان ھەردوو وڵاتە.

ھەروەھا بانگەشەی پێویستی ھەمەچەشنکردنی پەیوەندی بازرگانی و درێژەدان بە گەشەکردنی وردە وردەی ئاڵوگۆڕی بازرگانی و چڕکردنەوەی گفتوگۆی وەبەرھێنان و پەرەپێدانی ھاوکاری لە بوارە جیاوازەکانی بەرھەمھێنان، بە جێبەجێکردن و چالاککردنی میکانیزمەکانی ھاندانەکانی حکومەت، دوپاتکرایەوە.

ھەر لە کۆبوونەوەکەدا تیشک خرایەسەر ڕێگاکانی پەرەپێدانی تۆڕە ھاوبەشەکانی وزە، گواستنەوە، خزمەتگوزاری لۆجستی و پەیوەندییەکان، لەوانە پەرەپێدانی بەرنامە لە بوارەکانی وزەی نوێبووەوە و دوبارە، لەسەر بنەمای بنەماکانی ئاسایشی وزە و سەربەخۆیی، گرنگیدان بە سروشت و گەشەپێدانی بەردەوام لە ھەردوو وڵات، پێویستی ئاڵوگۆڕی ئەزموون و زانیاری لە بواری پلاندانانی تەلارسازی و ناساندنی نوێترین تەکنەلۆژیا لە بواری بیناسازی و پاشەکەوتکردنی وزەی مۆدێرن و روبەری سەوزایی، گەشەپێدانی ژێرخانی پێشکەوتوو لە بواری بیناسازی شارستانیدا.

پەرەپێدانی ھاوکاری لە بواری تەکنەلۆجیا لەنێوان ھەردوو وڵاتدا جەختی لێکرایەوە، بەتایبەتی لە بوارەکانی دیجیتاڵکردن، جێبەجێکردنی خزمەتگوزارییە ئەلیکترۆنییەکان، پەرەپێدانی زیرەکی دەستکرد، بەرنامەی ھاوبەشی پەروەردەیی تەکنەلۆژی، جگە لە قووڵکردنەوەی ھاریکارییەکان لە بوارەکاندا لە پەروەردە، ڕۆشنبیری، وەرزش، کاروباری گەنجان، گەشتیاری، تەندروستی، کار، پرسە کۆمەڵایەتییەکان، و پاراستنی ژینگە، و ھاندانی پەیوەندییەکانی نێوان زانکۆکان، ناوەندە زانستی و توێژینەوەکان و دامەزراوە ڕۆشنبیرییەکان لە ھەردوو وڵات، ھەروەھا ئاسانکاری بۆ بەڕێوەبردن لە کۆنفڕانس و وۆرک شۆپ و پێشانگا و بۆنە و چالاکییەکانی دیکە کە ئامانجیان پەرەپێدانی ھاوکارییە لە بوارەکانی زانست و پەروەردە و سیاسەتی گەنجان.

 بە ئاماژەدان بە پێویستی قوڵکردنەوەی ھاوکاری لە بوارەکانی پاراستنی کەلتوری دەوڵەمەندی مێژوویی و کولتووری ھەردوو وڵات و جێبەجێکردنی توێژینەوە شوێنەوارییەکان و بەرەنگاربوونەوەی ھەناردەکردن و ھاوردەکردن و فرۆشتنی نایاسایی کەلوپەلی کۆن و شوێنەواری و ھاوکاری لە چوارچێوەی یونسکۆ، کۆڕبەندی کەلتوری شارستانیەت و پلاتفۆرمە فرەلایەنەکانی تر.

 جگە لە گرنگی ھاوکاری لە پاراستنی مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەکان و بەرەوپێشبردنی بەھا دیموکراسیەکان و لێبوردەیی بە گرتنەبەری ھەنگاوەکان بۆ قوڵکردنەوەی پەیوەندییە مێژوویی و کولتوورییەکانی ھەنووکەیی نێوان مەزھەبە ئایینییە جیاوازەکانی ئەو دوو وڵاتە، ھەروەھا بەرەوپێشبردنی دیالۆگ لەنێوان ئایین و مەزھەبەکاندا.
 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

ئیلی کوھین وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل راگەیاند، ئەو رێککەوتنەی لەگەڵ حەماس کردوویانە لە رۆژی پێنج شەممەوە ھەردوولا دەستبە جێبەجێکردنی دەکەن. 

رێککەوتنەکەی ئیسرائیل و حەماس بە نێوەندگیری قەتەر و میسر بووەو ئاگربەستێکی مرۆییە بۆ چوار رۆژ و رێککەوتنەکەش لە قۆناغی یەکەمدا ئازادکردنی ٥٠ بارمتەی ئیسرائیلی دەگرێتەوە کە زیاتر ژن و منداڵن، ئیسرائیلیش ٣٠٠ فەڵەستینی ئازاد دەکات کە زۆرینەیان ژن و منداڵن، ھەر بەپێی رێکەوتنەکە، رێگە بە ناردنی ھاوکاری زیاتری مرۆیی بۆ کەرتی غەززە دەدرێت.

بنیامین ناتانیاھۆ سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیلیش پابەندبونی وڵاتەکەی بە ئاگربەستەکە راگەیاند، وتیشی، دوای کۆتایی ھاتنی ئاگربەستەکە شەڕ ناوەستێت، جۆ بایدن سەرۆکی ئەمریکاش پێشوازی لەو ئاگربەستە کرد.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

رامی عەبدولڕەحمان بەڕێوەبەری روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ بە ئاژانسی فرانس پرێسی راگەیاندووە، لە دوای دەستپێکردنی شەڕەکانییەوە لەگەڵ حەماس لە کەرتی غەززە، سوپای ئیسرائیل ھێرش و بۆردومانەکانی بۆسەر چەند ناوچەیەکی سوریا چڕتر کردووەتەوە بەتایبەتیش بارەگا سەربازییەکان و فڕۆکەخانەکان.

وتیشی، لە ٢٢ی مانگی رابردووەوە تائێستا کە مانگێک تێپەڕیووە سەرجەم گەشتەکانی ھەردوو فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی دیمەشق و حەلب راگیراون، چونکە بەھۆی ھێرشەکانی ئیسرائیلەوە زیانی زۆریان پێگەیشتووە، ئەوەش درێژترین ماوەی راگرتنی کەشتەکانی ئەو دوو فڕۆکەخانەیەیە لە دوای سەرھەڵدانی ئاڵۆزییەکانی سوریا لە ساڵی ٢٠١١.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

ئێف بی ئای رایگەیاند، لەسەر پردی رەینبۆو کە ئەمریکا و کەنەدا بەیەکەوە دەبەستێتەوە ئۆتۆمبێلێێک تەقیوەتەوە و بەو ھۆیەوە دوو کەس گیانیانلەدەستداوە و ئەو ناوچەیەش داخراوە. 

ھاوکاتدەسەڵاتدارانی ئەمریکا رایانگەیاندووە، ئەو ئۆتۆمبێلە لە کاتی ھەوڵدانی بۆ چونە ناو وڵاتەکەیان تەقیوەتەوە.

ئێف بی ئای دەشڵێت، لێکۆڵینەوە لە رووداوەکە دەکەین و پرکەش بە رووی ھاوڵاتیان و شۆفێراندا داخراوە.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

ئێلینا ڤالتۆنین، وەزیری دەرەوەی فنلەندا رایگەیاند، فنلەندا سەرجەم خاڵە پشکنینەکانی جگە لە یەک خاڵی پشکنین دادەخات بۆ رێگریکردن لە لێشاوی بەردەوامی کۆچبەران لە روسیا و وڵاتانی دراوسێیەوە. 

وەزیری دەرەوەی فنلەندا دەشڵێت، ئێمە دەستمان کردووە بە جێبەجێکردنی چەند رێکارێک و داخستنی چەند خاڵێکی پشکنین، ئەگەر پێویستیش بکات خاڵەکانی دیکەش دادەخەین. 

ئاماژەی بەوەشکردوە، فەرمانگەی پێشوازی کۆچبەرانی فنلەندا دەگوزارێتەوە شوێنێکی دوو لە سنور، بەڵام وڵاتەکەی پابەند دەبێت بە یاسا نێودەوڵەتییەکان.

لە بەرامبەریشدا، ماریا زاخارۆڤا وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی روسیا رایگەیاند، بە دڵنیاییەوە روسیا وەڵامی دەبێت ئەگەر فنلەندا خاڵی پشکنینەکانی دابخات.

ئەو ھەنگاوەی حکومەتی فنلەندا دوای ئەوە دێت، لەممانگەدا نزیکەی ٦٠٠ کەس بەبێ ھەبونی بەڵگەنامەی گەشتکردن لە رێگەی روسیاوە چوونەتە ئەو وڵاتەوە.


بەردەوامبە لە خوێندنەوە

ئەفیخای ئەردعی، وتەبێژی سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، فرۆکە جەنگییەکانی ئیسرائیل چەند خاڵێکی حیزبوڵاییان لەناو لوبنان بۆردومان کردووە.

حزبوڵاش لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، لە بۆردومانێکی ئیسرائیلدا لە باشوری لوبنان چەکدارێکیان کوژراوە.

ھاوکات، ئاژانسی ھەواڵی سانای سوریا رایگەیاند، دوو موشەک لەلایەن ئیسرائیلەوە لە بەرزاییەکانی جۆلان ئاڕاستەی شاری دیمەشق کراون، بەڵام بۆردومانەکە زیانی گیانی نەبووە. 

ئاماژەی بەوەشکردووە، سیستمی بەرگری ئاسمانی توانیویەتی یەکێک لەو موشەکانە بخاتە خوارەوە. 

روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤیش بڵاویکردەوە، دەنگی تەقینەوە لە دەوروبەری دیمەشق بیستراوە بەھۆی بۆردومانی ئیسرائیل بۆ سەر ئەو شارە.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

محەمەد زیادی، ئەندامی فراکسیۆنی دەوڵەتی یاسا لە ئەنجومەنی نوێنەران ئاماژەی بەوەکرد، بەگوێرەی یاسای رێکخستنی کاروباری راوێژکاران، پێویستە ھەر کام لە سێ سەرۆکایەتییەکەی عێراق شەش راوێژکارییان ھەبێت.

ئەوەشی خستوەتەڕوو، سەرۆکایەتی کۆمار و ئەنجومەنی نوێنەران یاساکەیان وەک خۆی جێبەجێکردووە، بەڵام سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران یاساکەی پێشێل کردووە و سودانی لەئێستادا  ١٦٠ راوێژکاری دامەزراندووە.

پەرلەمانتارەکەی دەوڵەتی یاسا باسی لەوەشکردووە، بودجەی ئەمساڵی عێراق ١٩٨ تریلۆن دینارە کە ٦٥٪ بەشێوەی قەرزی بانکی دابیندەکرێت، باوەڕیشی وایە بۆ ساڵی داھاتوو حکومەت ناتوانێت گەرەنتی دابینکردنی ئەو بودجەیە بکات.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

بەیانیی ئەمڕۆ، بۆریس بیستۆریۆس وەزیری بەرگریی ئەڵمانیا، بە سەردانێکی پێشتر رانەگەیەندراو، گەیشتە کیێڤی پایتەخی ئۆکراین و بڕیاروایە چاوی بە ھاووتا ئۆکراینییەکەی و ڤۆلۆدیمیر زیلینسکی سەرۆکی ئۆکراین بکەوێت.

سەردانەکەی وەزیری بەرگریی ئەڵمانیا، چەند سەعاتێک دوای سەردانەکەی وەزیری بەرگریی ئەمریکا بۆ کیێڤ دێت، کە ئەمریکا و ئەڵمانیا و وڵاتانی رۆژئاواش جەخت لە بەردەوامیی پشتیووانییەکانیان بۆ ئۆکراین دەکەنەوە.



بەردەوامبە لە خوێندنەوە

سەرۆکی ئەمریکا لە کۆشکی سپی قسەی بۆ رۆژنامەنووسان کرد و یەکێک لە رۆژنامەنووسەکان پرسیاری لێکرد، ئایا دڵنیایان لە رێککەوتنێک بۆ ئازادکردنی دیلەکان لە دەستی بزووتنەوەی حەماس؟، لە وەڵامدا جۆ بایدن وتی، "پێی وایە ئەو رێککەوتنە زۆر نزیکە".

رۆژی حەوتی مانگی رابردوو چەکدارانی حەماس ھێرشیان کردە سەر چەند ناوچەیەکی ئیسرائیل و زیاتر لە ٢٣٠ کەسیان بەدیلگرت بەڵام دواتر چوار کەسیانی ئازادکرد، قسەکەی بایدنیش لەکاتێکدایە ئیسرائیل بە مەرجی وەستاندنی ھێرشەکانی لە بەرامبەر ئازادکردنی بارمتەکان لەلایەن حەماسەوە رازی نییە.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

بەفربارینەکە پارێزگاکانی بۆلو، کارابوک، ساکاریا و زۆنگوڵداکی لە باشوری رۆژئاوای تورکیا گرتەوە.

لە شارۆچکەی بۆلۆ بەفربارین شکانی بەشێک لە دارەکانی سەر شەقامی لێکەوتەوە، تیمەکانی سەر بە بەڕێوەبەرایەتی دارستانیش ھەوڵی کۆکردنەوەیاندا.
لە بەرزاییەکانی پارێزگای کارابوکیش ماوەی دوو رۆژە بەفربارین بەردەوامە. 

ھەندێک شوێنی ڕێگەی نێوان کارابوک-بارتنیش بە ھۆی بەفرەوە گیرا و بەشێک لە ئۆتۆمبێلەکان گیریان خوارد و بووە ھۆی رووداوی ھاتووچۆ.


بەردەوامبە لە خوێندنەوە

لە چوارچێوەی هەڵمەتەكەیدا بۆ بانگەشەی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ساڵی داهاتووی ئەمریكا، ترەمپ چووە سنورەكانی مەكسیك و رایگەیاند، پێشتر سنورەكان پارێزراوتر بوون و لە ئێستادا لەژێر دەسەڵاتی جۆ بایدن ملیۆنان كەس دێنە ئەمریكاوە، جەختیشیكردەوە، سنورەكان كۆنترۆڵ دەكەن و بەشێك لە كۆچبەرانیشی بە دوژمن وەسفكرد. 

ترەمپ وتی، پێدەچێت تا كۆتایی ویلایەتی بایدن ژمارەی كۆچبەرانی نایاسایی لە ئەمریكا بگاتە 15 ملیۆن كەس، كە ئەو ژمارەیە زۆر بەرزترە لە پێشبینی رێكخراوە ناحكومییەكان. 

ترەمپ وتیشی، ئەگەر بگەڕێتەوە كۆشكی سپی، هەڵمەتێكی توند دژ بە كۆچبەرانی نایاسایی رادەگەیەنێت.
 

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

عەلی یەرلیکایا وەزیری ناوخۆی تورکیا رایگەیاند، کەشتییەکی بارھەڵگری وڵاتەکەی کە ١٢ کارمەندی تێدابووە، لەکاتی زریانێکدا لە کەناراوەکانی تورکیا لە دەریای رەش ژێرئاو کەوتووە و پەیوەندیاین بە تیمەکەی ناو کەشتییەکەوە پچڕاوە.

وتیشی نۆ سەرنشینی کەشتییەکە گیانیانلەدەستداوە کە پێنجیان خەڵکی تورکیا و باکوری کوردستانن.

 وەزیری ناوخۆی تورکیا وتیشی، کەشتییەکە بەرەو باکوری خۆرئاوای تورکیا رۆیشتووە، بەڵام بەھۆی بەرکەوتنی کەشتییەکە لەگەڵ شەپۆلی دەریادا ژێرئاو کەوتووە، دوای ئەوەی زریانێکی بەھێز روی لە ناوچەکە کرد.

ئاماژەی بەوەشکرد، رەوشی خراپی کەشوھەوا وایکردووە فڕۆکە و کەشتییەکان نەتوانن بە دوای ئەو کەشتییە نقومبووەدا  بگەڕێن، بەڵام ھەرکاتێک رەوشەکە باشتربوو دەستبەجێ گەڕانەکانیان دەستپێدەکەن.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

نوسینگەی راگەیاندنی حکومی لە کەرتی غەززە لە راگەیەنراوێکدا رایگەیاند، بەھۆی ھێرشەکانی ئیسرائیلەوە ١٣ ھەزار و ٣٠٠ کەس کوژراون کە پێنج ھەزار و ٦٠٠ کەسیان منداڵن و ٣ ھەزار و ٥٥٠ کەسیان لە ژنان پێکھاتوون.

دەشڵێت، ژمارەی برینداران گەیشتووەتە زیاتر لە ٣١ ھەزار کەس کە لەسەدا ٧٥ یان ژن و منداڵن و ملیۆنێک و ٥٠٠ ھەزار کەسیش ئاوارە بوون.

بەپێی راگەیەنراوەکەی نوسینگەی راگەیاندنی حکومی لە کەرتی غەززە، ٢٢٥ ھەزار یەکەی نیشتەجێ بوون و ٢٢٦ خوێندنگە و ٨٣ مزگەوت و سێ کەنیسە و ٩٨ بارەگای حکومی بەھۆی بۆردومان و ھێرشی ئیسرائیلەوە زیانیان بەرکەوتووە.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

بەپێی میدیاکانی رۆژئاوای کوردستان، سوپای تورکیا و گروپە چەکدارەکانی نزیک لە تورکیا بە چەکی قورس گوندی "ئەون دادات"یان لە باکووری ڕۆژھەڵاتی منبج تۆپباران کردووە.

روانگەی سوری دەڵێت، بەھۆی بۆردومانەکەوە ١٠ ھاوڵاتی برینداربوون.

ئەوەش لە کاتێکدایە ماوەیەک سوپای تورکیا بۆردومانەکانی لە باکورو رۆژھەڵاتی سوریا چڕکردوەتەوە کە بەھۆیەوە چەندین کەس.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

رێکخراوی مافی مرۆڤی ھەنگاو بڵاویکردەوە، ھاووڵاتییەک بەناوی قەسیم کەریمی کە کۆڵبەرێکی خەڵکی گوندی "فیروزیان"ی سەر بە ناوچەی سۆما و برادۆستی ورمێیە، لە کاتی کۆڵبەری و لە بەرزاییی سنوورەکانی نێوان ورمێ و تورکیا، بەھۆی سەرمابردوویی و شەختەلێدانەوە گیانیلەدەستداوە.

راشیگەیاندووە، قەسیم کەریمی، تەمەن ٢٣ ساڵە و باوکی دوو منداڵی بچووکە.

بەپێی ئامارەکانی رێکخراوەکەش، لە سەرەتای ئەمساڵەوە بەھۆی سەرما و شەختەلێدانەوە دوو کۆڵبەر لە سنوورەکانی بانە و ورمێ گیانیانلەدەستداوە.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

سەرکردەیەکی حوسییەکانی یەمەن بە ئاژانسی فرانس پرێسی راگەیاند، کەشتییەکی بازرگانی ئیسرائیلییان لە دەریای سور ڕفاندووە و بردوویانەتە بەندەری سەلیف لە کەناراوەکانی یەمەن.

لای خۆیەوە، بنیامین ناتانیاھۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل ئیدانەی ڕفاندنی ئەو کەشتییە دەکات و دەڵێت، ڕفاندنی کەشتییەکەیان قۆناغێکی نوێیە لە ھێرشەکانی ئێران بۆسەر ئیسرائیل و کاردانەوەی نێودەوڵەتی لەسەر ئاسایشی ھێڵی کەشتییە نێودەوڵەتییەکان لێدەکەوێتەوە.

ئاماژەی بەوەشداوە، ئەو کەشتییە خاوەندارێتی بۆ کۆمپانیایەکی بەڕیتانی دەگەڕێتەوە و لەلایەن کۆمپانیایەکی ژاپۆنییەوە بەڕێوەدەبرێت و ٢٥ سەرنشینی لەناودا بووە لە نەتەوەی جیاواز، بەڵام ھیچ ئیسرائیلییەک لەناو کەشتییەکەدا نەبووە.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە
1...314315316317318...642