کوردستان
جوتیار عادل، وتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەكۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، حكومەت چی پێویست بێت بۆ رێگریكردن لە كۆچی بەڵیشاو دەیگرێتەبەر، دەشڵێت، تەنها ساڵی رابردوو حكومەت 120 هەزار هەلی كاری رەخساندووە و كێشەی دواكەوتنی و لێبڕینی مووچەشی چارەسەركردووە، ئاشكراشیكرد، كەیسی كۆچبەرانی كورد لە لایەن هەندێ لایەنی سیاسییەوە كراوەتە موزایەدەیەكی سیاسی و دژی حكومەتی هەرێم بەكاردەهێنرێت.
لە دیدارێکدا سەرۆکی پەرلەمان پیرۆزبایی دەستبەکاربوونی وەک کونسوڵی گشتیی نوێی بەریتانیا لە ھەرێمی کوردستان لێکرد و ھیوای خواست لە ئەرکەکانیدا سەرکەوتووبێت، دواتر باسی پەیوەندیی قووڵ و مێژوویی نێوان ھەردوولا و گرنگیی پاراستن و بەردەوامیدان بەو پەیوەندییانە کرا، سەرۆکی پەرلەمان سوپاسگوزاریی خۆی دەربڕی بەرامبەر پشتیوانییەکانی بەریتانیا لە شەڕی ڕِووبەڕووبوونەوەی داعش و ڕۆڵی بەریتانیای بەرزنرخاند لە ھاوکاریکردنی ھێزەکانی پێشمەرگە و داواشی کرد کە ھاوکارییەکانیان بەردەوامییان ھەبێت و ڕۆڵی خۆیان ببینن لە ڕیفۆڕم و ڕێکخستنەوەی ھێزەکانی پێشمەرگەدا.
تەوەرێکی دیکەی قسەکانی سەرۆکی پەرلەمان تایبەت بوون بە ئەجێندای کاری ئەو وەرزەی پەرلەمان و کارکردن لەسەر ئەو یاسایانەی کە دەبنەھۆی بووژاندنەوەی سێکتەرەکانی پیشەسازی، کشتوکاڵ و گەشتوگوزار، ھاوکات باسی دواین بەرەو پێشەوەچوونەکانی پرسی نووسینەوەی دەستووری ھەرێمی کوردستان و ھەڵبژاردنەکانی داھاتووی پەرلەمانی کوردستان و ئەو ئاڵنگارییانە کرا کە ڕووبەڕووی پەرلەمان دەبێتەوە، بە تایبەت کاراکردنەوەی کۆمسیۆن و ھەمواری یاسای ھەڵبژاردنەکان.
بەشێکی تری گفتوگۆکانیش تایبەت بوون بە پرسی چاکسازی و ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی و ئاڵنگارییەکانی بەردەم پرۆسەکە.
لای خۆیەوە دەیڤد ھەنت، کونسوڵی گشتیی نوێی بەریتانیا لە ھەرێمی کوردستان، سوپاسگوزاریی خۆی ئاڕاستەی سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان کرد بۆ خستنەڕووی ھەموو ئەو تەوەرە گرنگانەی کە لە دیدارەکەدا باسکران، ھەروەھا بۆ ئەو پێشوازییە گەرمەی کە لێیان کرا.
وتیشی، پێشتر وەبەرھێنەرانی ھەرێم گەورەترین گرفتیان نەبوونی جیاکاری بوو لەئەنجامدانی پڕۆژەکانی وەبەرھێنان لەپارێزگاکانی ھەرێم، ئێستا بەپێی رێنمایی و یاساکان رێگایان پێدەدات جیاکاری بکەن.
لەو سەردانەدا کە ھەریەک لە ھەتاو ئیبراھیم ئەحمەد و دێرین لەتیف و ھاشم ساڵح بەڕێوەبەری مۆزەخانەی سلێمانی و نوێنەرێکی بەڕێوەبەرایەتی شوێنەواری سلێمانی ھاوڕێیەتیان دەکرد، شاناز ئیبراھیم ئەحمەد لە نزیکەوە خانووەکانی بەسەرکردەوە، کە بەشێکیان لە لێواری ڕووخان و لەناوچوون نزیک بوونەتەوە.
لە میانی بەسەرکردنەوەی گەڕەک و کۆڵانە دێرینەکانی سلێمانیدا، شاناز ئیبراھیم ئەحمەد غەمباری خۆی نیشاندا کە بە بەرچاوی ھەمووانەوە ئەم خانووە دێرین و مێژووییانەی شار کە کۆمەڵێک یادگاری باو و باپیرانمانی لەخۆگرتووە خەریکە لەناودەچن.
شاناز ئیبراھیم ئەحمەد، بانگھێشتی ھەموو ئەو کەسانەشی کرد کە سودمەندبوون لە خێر و بێری ئەم شارە دەستپێشخەری بکەن بە ھاوکاری لایەنە پەیوەندیدارەکان دەستەیەک پێکبھێنن بۆ پاراستن و نۆژەنکردنەوەی ئەم خانوو و گەڕەکە دێرینانەی شار، لەسەر شێوازە کۆنەکەی خۆی، وتیشی: ھەنگاو و پلانەکانمان بۆ پاراستنی مێژوو و گەڕەکە دێرینەکانی شار جددییە و بەرنامەمان ھەیە لە ڕێگەی دەستەیەکی تایبەتمەند و فراوانەوە کاری لەسەر بکەین.
ئەمشەو وەفدی یەکێتی لەگەڵ فالح فەیاز سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی کۆبووەوە و باسیان لە ڕەوشی سیاسیی و نەخشە ڕێگەکانی پێکھێنانی کابینەی نوێی حکومەتی عێراق کرد.
وەفدەکە پێشتر لەگەڵ عەمار حەکیم، سەرۆکی ڕەوتی حیکمە و ھادی عامری، سەرۆکی ھاوپەیمانی فەتح کۆبووەوە.
ڕاشیگەیاندووە، مۆڵەتەکە لە سەعات ١٠ی ئەمشەو دەستپێدەکات تا سەعات ھەشتی بەیانی ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١، تێیدا ھەرچی دیاردەی چەکداری، لە چەکی بێ مۆڵەت و جوڵەی چەک و تەقەمەنی لە دەرەوەی یاسا ھەیە، کۆنترۆڵ دەکرێن و دەستیان بەسەردا دەگیرێت، ھەر جۆرە جوڵەپێکردنێکی ھێزیش بە ئاگاداری و موافەقەتی لیژنە ئەمنییەکە دەبێت، ھەروەھا ڕاکردووان و تۆمەتباران بە کەیسی جۆراوجۆری یاسایی دەستگیردەکرێن و ڕادەستی دادگاکان دەکرێن.
ڕاشیگەیاند، بێجگە لە ئیجراتاتی بنەبڕکردنی دیاردەی چەکداری و چەکی بێ مۆڵەت، ئیجرائاتی یاسایی تایبەت بە ئۆتۆمبیلی بێ سەرەتا و بێ مانفێست و سەیارەی جام ڕەش و پلیتگۆڕین جێبەجێدەکرێن، بۆ ئەوەی ھیچ درزێکی ئەمنی ڕوونەدات کە ئۆقرەیی و ئارامی شار تێک بدات.
ھاوکات "بافڵ جەلال تاڵەبانی" پشتیوانی تەواوی کارەکانی لیژنەکە بۆ چەسپاندنی یاسا و دابینکردنی ئارامی دەکات.
"د. فەرھاد محەمەد" بەڕێوەبەری تەندروستی چەمچەماڵ لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، ڕێژەی وەرگرتنی ڤاکسین لە چەمچەماڵ زۆر کەمە، تا ئێستا ڕێژەکە نەگەیشتووەتە ٧٪.
ڕاشیگەیاند، بە پێویستی دەزانن ھاوڵاتیانی چەمچەماڵ خۆیان بە ڤاکسین بکوتن لە پێناو سەلامەتی خۆیان و کەسانی دەوروبەرییان.
بە سەرۆکایەتی ڕەفعەت عەبدوڵا کارگێڕی مەکتەبی سیاسی، وەفدێکی یەکێتی سەردانی ئەنجومەنی جێبەجێکردنی یەکگرتووی ئیسلامی کوردستانی لە سلێمانی کرد و لەلایەن ژمارەیەک لە ئەندامانی ئەنجومەنی جێبەجێکردنی یەکگرتوو پێشوازی کران.
بە پێی زانیارییەکان، ئامانج لە سەردانەکەی وەفدی یەکێتی بۆ لای یەکگرتوو، بۆ گفتوگۆکردنە لە بارەی ڕەوشی ھەرێم و پێشھاتەکان دوای ڕاگەیاندنی ئەنجامی بەرایی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و پرسی یەکریزی کوردە لە بەغداد.
دوێنێش وەفدی یەکێتی سەردانی بزوتنەوەی گۆڕانی کرد و بڕیاریشە لە ڕۆژانی داھاتوودا سەردانی لایەنە کوردستانییەکانی تر بکات.
"ئازاد حەمە ئەمین" سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ڕاگەیەنراوێکی سەبارەت بە کۆچی ھاووڵاتیانی ھەرێم بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند، قەیرانی دارایی و خاوبوونەوەی بازاڕ و ناجێگیری دۆخی ھەرێم و نەبوونی ھەلی کار و دامەزراندن بە ھۆکاری کۆچی گەنجان و ھاووڵاتیان دەزانن، داواشی لە حکومەت کرد ھەوڵبدات بۆ ڕاگرتنی کۆچی گەنجان و بەرپرسیاریەتی ئەو دۆخە لە ئەستۆ بگرێت.
پەرلەمانی کوردستان لە بارەی کۆچی ھاوڵاتیانی ھەرێمی کوردستان بۆ دەرەوەی وڵات و ئەو ڕەوشەی ڕووبەڕووی کۆچبەرانی کورد لە سنوورەکانی نێوان بێلاروس و پۆڵەندا بووەتەوە لە کۆبوونەوەدایە و بە بڕیاری ڕێواز فایەق سەرۆکی پەرلەمان، سبەێنێ چوارشەممە وەفدێکی لیژنەی پەیوەندییەکان و ڕەوەندی کوردستان، سەردانی سنورەکانی بێلاروسیا و پۆڵەندا دەکەن و ماوەی سێ ڕۆژ لەو وڵاتە دەمێننەوە.
ئامانجی سەردانەکەش بەدواداچوونە بۆ ڕەوشی کۆچبەرانی کورد لە سنوورەکانی ئەو وڵاتە، دوای کۆتاییھاتنی سەردانەکەش ڕاپۆرتێک پێشکەشی سەرۆکایەتی پەرلەمان دەکەن و بە ئامادەبوونی وەزیرە پەیوەندیدارەکان کۆبوونەوەیەک لە بارەی کۆچی گەنجان ئەنجام دەرێت.
"ئازاد حەمە ئەمین" سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ڕایگەیاند، مشتومڕێک لەسەر ڕۆژی سلێمانی ھەبوو، بەڵام دوای کۆبوونەوە و گفتوگۆ، ئەمڕۆ بە کۆی دەنگ بڕیاردرا ١٤ی ١١ وەک ڕۆژی سلێمانی دیاری بکرێت و ھەفتەیەکیش بۆ ھونەری و چالاکییەکانی تایبەت بە شارەکە دیاری بکرێت.
تیمی گەڕۆكی بەردەركی سەرا رۆژانە نزیكەی 40 هاوڵاتی دەكوتێت و خوازیارن هاوڵاتیەكی زیاتر بێن بۆ وەرگرتنی ڤاكسین، هاوڵاتیانش ئەم هەڵمەتە بە گرنگ دەزانن و دەڵێن كارئاسانی باش كراوە بۆ وەرگرتنی ڤاكسین.
بە پێی وتەی سەرچاوەکان، فڕۆکەیەکی بێفرۆکەوانی سوپای تورکیا ئۆتۆمبێلێکی لە گەرەکی "ھلێلی" لە شاری قامیشلو کردوەتە ئامانج و ئۆتۆمبێلەکە تەقییەوە، سەرچاوەکان ئاماژە بەوەش دەکەن بەھۆی تەقینەوەکەوە سێ کەس بونەتە قوربانی.
وەفدێکی سەرکردایەتی یەکێتی کە پێکدێن لە خالد شوانی و د. مەجید حەمە ئەمین و رێبوار تەھا لە بەغدان و لەگەڵ ھێز و لایەنە سیاسییەکان کۆدەبنەوە، وەفدەیەکی یەکێتی رەوشی سیاسی عێراق و ژینگەی تەوافوق بۆ پێکھێنانی حکومەتی داھاتوو لەگەڵ لایەنەکان تاوتوێ دەکەن.