مازن محەمەد سەعید،  قائیمقامی ئاکرێ لە لێدوانێکدا بۆ کوردسات نیوز ڕایگەیاند، لەگەڵ شارەوانی و سەرجەم لایەنە پەیوەندیدارەکانی ئاکرێ کوبوونەتەوەو و چەند بڕیارێکیان داوە.

و بە پێی بڕیارەکان لەمەودوا لە ڕێی موختاری گەڕەکەکان ئاگاداری خاوەن ئاژەڵ و مەروماڵاتەکان دەکرێت  تا لە ماوەیەکی دیاریکراودا شوێنی بەخێوکردنی ئاژەڵەکان لاببرێت و ھەر کەسێک پابەند نەبێت ڕووبەڕووی دادگا دەکرێتەوە.

لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجوومەنی وەزیران قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێم پێشنیاری کرد ھەڵمەتێک بۆ بەرگرتن بە توندوتیژی دژی ئافرەتان ئەنجام بدرێت.

حکومەتی ھەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، "ئەنجومەنی وەزیران بڕیاریدا کۆبوونەوەیەکی تایبەت بەم پرسە (بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان) ئەنجام بدات بەمەبەستی ڕێکخستنی و دەستپێکردنی ئەو ھەڵمەتە."

قوباد تاڵەبانی لە کۆبوونەوەکەدا نیگەرانی خۆی دەربڕی لەبارەی زیادبوونی توندوتیژی دژی ژنان لە ھەرێمی کوردستان و وتی پێویستە کار لەسەر نەھێشتنی ئەو بیر و فیکرە تووندڕەوییە بکرێت.

جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان " ستایشی ھەوڵەکانی ھێزە ئەمنییەکانی کرد کە ئەنجامدەرانی ئەو تاوانانە دەستگیر دەکەن و ڕاپێچی یاسایان دەکەن."

مامۆستایان و فەرمانبەرانی زانکۆی چەرموو بۆ ماوەیەک ڕێگەی کەرکوک – سلێمانییان بە ڕووی شۆفێراندا داخست و ڕەخنەیان لە حکومەتی ھەرێم گرت لە بەرامبەر دواخستنی مووچەکانیان.

لەو خۆپیشاندانەدا لێپرسراوانی سەرۆکایەتی زانکۆی چەرمووش دەنگی خۆیان خستەپاڵ دەنگی مامۆستایان و فەرمانبەرانی زانکۆکە و ڕایانگەیاند دواکەوتنی موچەکانیان غەدرێکە حکومەت لە مامۆستایانی زانکۆی دەکات.

بافڵ جەلال تاڵەبانی و جۆن برێنن، فەرماندەی گشتیی ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە عێراق و سوریا کۆبوونەوە و گفتوگۆ لەبارەی ھەماھەنگیی نێوان دەزگا ئەمنییەکانی ھەرێم و عێراق کرا و ستراتیژی نوێی رووبەڕووبوونەوەی پاشماوەکانی تیرۆریستانی داعش تاوتوێکرا.

لە ڕاگەیەندراوی کۆبوونەوەکەدا ھاتووە "لە دیدارێکدا کە وەھاب ھەڵەبجەیی، بەڕێوەبەری گشتیی ھێزەکانی دژەتیرۆر ئامادەیبوو گفتوگۆ لەبارەی ھەماھەنگیی نێوان دەزگا ئەمنییەکانی ھەرێم و عێراق کرا و ستراتیژی نوێی رووبەڕووبوونەوەی پاشماوەکانی تیرۆریستانی داعش تاوتوێکرا."

لە دیدارەکدا جەخت لە فراوانکردنی پەیوەندی و ھاریکارییە سەربازی و ھەواڵگرییەکان کرایەوە لە نێوان ھەرێم، عێراق و ھێزەکانی ھاوپەیمانان لەپێناو زاڵبوون بەسەر ئاڵنگارییەکان و پاراستنی سەقامگیری و ئاسایش لە وڵاتدا.

لە بەرامبەردا بافڵ جەلال تاڵەبانی باسی لە جموجۆڵی پاشماوەکانی داعش کرد لە عێراق بەتایبەت لە ناوچە دابڕێندراوەکانی کوردستان و ئاماژەی بەوەکرد، ھەماھەنگی نێوان ھێزەکانی ھەرێم و عێراق، کردەی سەربازیی ھاوبەش و چالاککردنی ژووری ئۆپەراسیۆن، فاکتەری گرنگی پاراستنی ئارامی و ئاسایشی ناوچەکەن و بۆ ئەمەش پێویستمان بە لێکتێگەیشتن و ستراتیژی ھاوبەش ھەیە. دەبێت ھەماھەنگییەکان بەردەوامبن و ھەموو ھەوڵەکانمان لەپێناو پاراستنی ژیان و ئارامیی خەڵکدا بێت.

بژار حەکیم، جێگری نەقیبی رۆژنامەنووسانی کوردستان رایگەیاند، بەپێی یاسای کاری رۆژنامەگەری لە ھەرێمی کوردستان، دەزگاکانی راگەیاندن مافی خۆیانە زانیاری وەربگرن و رووماڵی کۆنفرانسە رۆژنامەوانییەکان بکەن.

سەندیکای رۆژنامەنووسانی کوردستان دەڵێت مەسرور بارزانی جیاکاری کردووە لەنێوان دەزگاکانی راگەیاندندا و "بایکۆتکردن یان بانگھێشت نەکردنی ژمارەیەک کەناڵی راگەیاندن، شکاندنی پرەنسیپی کارکردنی رۆژنامەوانی و  پێشێلکردنی یاسای کاری رۆژنامەوانییە لە ھەرێمی کوردستان."

سەندیکای رۆژنامەنووسانی کوردستان راشیگەیاند، " داوا لە فەرمانگەی میدیاو زانیاری حکومەتی ھەرێم دەکەم بەیەکسانی مامەڵە لەگەڵ دەزگاکانی راگەیاندندا بکات "

وەفدەکە لەسەر بانگھێشتی کونسوڵی یۆنان لە ھەرێمی کوردستان، ڕۆژی سێشەممە گەیشتە ئەو وڵاتە و سەرۆک و جێگر و ژمارەیەک لە ئەندامانی کارگێڕیی ژووری بازرگانی و پیشەسازیی سلێمانی و بەڕێوەبەری گشتیی وەبەرھێنانی سلێمانی و زیاتر لە ٥٠ کۆمپانیا و خاوەنکار لە وەفدەکەدا بەشدارن.

وەفدە بازرگانییەکەی سلێمانی، لە یۆنان بەشداریی لە پیشانگەی کشتوکاڵی و خۆراکی و پیشەسازی و بیناسازی دەکات و چەند لێکتێگەشتنێکی کاری ھاوبەشیش ئیمزا دەکەن.

لە چەند ڕۆژی داهاتوودا، ھاووڵاتییانی کوردزمان دەتوانن سوود لە زاراوەی سۆرانی ببینن، لە وەرگێڕی گووگڵدا. پێشتریش زاراوەی کرمانجی بۆ ھەمان بەشی گووگڵ زیادکرا.

لە میانی بەڕێوەچوونی "کۆنفرانسی گەشەپێدانی I/O" کۆمپانیای گووگڵ زیادکردنی ٢٤ زمانی نوێی بۆ نێو وەرگێڕی گووگڵ رایگەیاند و دەڵێت ئێستا لە ڕێگەی ئەو خزمەتگوزاییەوە وەرگێڕان بۆ ١٣٣ زمان دەکرێت بەشێوەی ئۆنلاین.

بە وتەی کۆمپانیای گووگڵ، ئەو زمانە نوێیانەی کە لەنێو خزمەتگوزاری وەرگێڕی گووگڵ تۆماردەکرێن لەلایەن ٣٠٠ ملیۆن کەسەوە لە سەرتاسەری جیھان قسەیان پێدەکرێت.

وەرگێڕی گووگڵ، وەڕگێڕێکی خۆکردی بەخۆڕایی فرە زمانە و بەشێوەی ڕێنووس و گوفتار و وێنە لەگەڵ وەڕگێڕانی ڕاستەوخۆی ھەریەکە لە  پێگە ئەلیکترۆنییەکان و ڤیدیۆ ڕاستەوخۆکان.

مەکتەبی ڕاگەیاندنی یەکێتی دەڵێت "ھیوادارین چالاکییە میدیاییەکان و بەڕێوەبردنی کۆنگرە رۆژنامەنووسیەکانیش بە دەردی حکومرانی  نەچێ و فەرھەنگی ناپەسەندی سزادانی سلێمانی نەگوازنەوە بۆ ناو میدیاش."

دەقی روونکردنەوەکەی مەکتەبی ڕاگەیاندنی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان:

رونکردنەوەیەک لە مەکتەبی راگەیاندنی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانەوە

ئەمڕۆ ١١-٥-٢٠٢٢ سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان کۆنگرەیەکی رۆژنامەنووسی بەست، بەڵام نوسینگەی راگەیاندن و تیمەکەی سەرۆکی حکومەت ململانێ سیاسیەکان و سزادانی سلێمانیان گواستەوە بۆ شەڕی مایکەکان و کەناڵەکانی  کوردسات،  گەلی کوردستان و راگەیاندنەکانی تری یەکێتی، ھەروەک ئەو کەناڵانەشیان بایکۆتکرد کە پەخشی سەرەکیان لە سنووری سلێمانییە، ئەو رەفتارە جگە لەوەی پێچەوانەی نەریتی دروستی نیشتمانیی حکومڕانی و بەرێوەبردنە، ھاوکات پێچەوانەی یاسای کاری رۆژنامەنووسیشە کە ئاستەنگی لەبەردەم کاری رووماڵ و مافی بەدەستھێنانی زانیاری ڕەتدەکاتەوە دروست پێشینەیەکی خراپیشە بە ئاراستەی بەرتەسککردنەوەی زیاتری ئازادی کاری راگەیاندن .
ھیوادارین چالاکییە میدیاییەکان و بەڕێوەبردنی کۆنگرە رۆژنامەنووسیەکانیش بە دەردی حکومرانی  نەچێ و فەرھەنگی ناپەسەندی سزادانی سلێمانی نەگوازنەوە بۆ ناو میدیاش.

وتیشی، داھاتی سلێمانی ڕوون و ئاشکرایە و حکومەت ئەو بڕە پارەیە نانێرێت کە سلێمانی پێویستی پێیەتی و ئەمەش سزادان و گەمارۆدانی سلێمانییە.

دڵشاد عومەر بەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی سلێمانی ڕایگەیاند، لە سنوری پەروەردەی سلێمانی ٣١ ھەزار خوێندکار بەشداری تاقیکردنەوەکان دەکەن و ٧٧٢ ھۆڵ دابینکراوە و فۆڕمی سۆما بۆ خوێندکار ڕاکێشراوە و ڕێنماییەکانی تەندروستیش جێبەجێدەکرێن.

وتیشی، جیاواز لە ساڵانی ڕابردوو، ئەمساڵ دوای ١١ ڕۆژ لە تەواوبوونی خولی یەکەم، تاقیکردنەوەی خولی دووەم بەڕێوەدەچێت.

سەبارەت بە تاقیکردنەوەی پۆلی ١٢ی ئامادەیش بەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی سلێمانی ئاشکرایکرد، لە ٢٧ی ٦ تاقیکردنەوەکانیان دەستپێدەکات و ھەفتانە دوو تاقیکردنەوە دەکرێت.

جەختیشیکردەوە، ھەموو ڕێگەیەک بۆ نەھێشتنی شک و گومان لەسەر تاقیکردنەوەکان گیراوەتە بەر و ئەمساڵ فۆڕمی سۆما وێنەی خوێنکارەکەی لەسەر دەبێت.

بەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی سلێمانی ڕاشیگەیاند، بەھۆی نەبوونی پارەی نەختینە لە بانکەکاندا، تەنھا پارەی مانگی دووی وانەبێژان خەرجکراوە  و بۆ مانگی ئاداریش لیستییان ئامادەکردووە و ھەر کاتێک پارە لە بانکەکاندا ھەبێت بۆیان خەرج دەکرێت.

وتیشی، بەشێک لەو کێشانەی لە سلێمانی ھەیە، دەگەڕێتەوە بۆ ئەو فشارە سیاسی و ئابوری و میدیاییەی کە لە سنوری پارێزگای سلێمانی ھەیە، پێویستە خەڵکی کوردستان ئەو ڕاستیە بزانن کە داھاتی سلێمانی چیە و بۆچی سەرف دەکرێت؟ داھاتی سلێمانی لە خاڵە سنوریەکان و داھاتی ناوخۆ کۆدەکرێتەوە، بەڵام مانگانە کورتھێنان لەو بڕە ھەیە کە بۆ سلێمانی دیاری کراوە بۆ ئەوەی پارەی موچەی پێ دابین بکات.

زیاد جەبار ئاماژەی بەوەشکرد، ماوەی چەند ساڵێکە یاسای بودجەیان نیە و ئەوەش بووەتە ھۆی ئەو تاکڕەویەی کە ئێستا دروستبووە لە بواری ئابوریدا، ئەوان وەک پەرلەمانی کوردستان نازانن داھاتی نەوت چەندە و چۆن دابەشدەکرێت وە بێجگە لەو ڕاپۆرتانەی کۆمپانیای دیلۆیت بڵاوی دەکاتەوە ھیچی تر ئاگادار نین و ئەو ڕاپۆرتانەی دیلۆیتیش لەلایەن حکومەتەوە دەدرێت پێیان واتە ئەو کۆمپانیایە خۆی ناچێت بەدواداچوون بکات بۆ عەدادی ئەو نەوتەی ھەناردە دەکرێت.

سەرۆکی فراکسیۆنی یەکێتی لەبارەی کۆنەبوونەوەی پەرلەمان ڕایگەیاند، ھۆکاری کۆنەبوونەوەی پەرلەمان دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە پارتی ڕێگرە لە ھەمواری یاسایی ھەڵبژاردنەکەن و کۆمسیۆن کە پێشتر ڕێککەوتن کراوە پێویستە ئەم بابەتانە بە سازانی نیشتیمانی تێپەڕێت بەڵام ڕوونە کە پارتی نایەوێت ھەڵبژاردن لە کوردستان بکرێت.

کاروانی ئامادەکارییەکان بۆ دیداری یەکێتی لە دوا وێستگە نزیک دەبێتەوە و ئەمڕۆ قەزای خانەقین دەبێتە دوا وێستگەی ئامادەکارییەکان و دوای تەواوبوونی کاری لیژنەکانیش کە بریتییە لە ئامادەکردنی ڕاپۆرت لەسەر سەرنج و تێبینی کادر و ئەندامان لەسەر ڕێکخستنەوە و نوێکردنەوەی یەکێتی، دیداری فراوانی یەکێتی تا کۆتایی ئەم مانگە بەڕێوەدەچێت.

وەزارەتی بازرگانی عێراق لە ڕاگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، ئەو بودجەیە، کاریگەریی بەرچاوی دەبێت لەسەر وەرزی کڕینەوەی بەرھەمی دانەوێڵە لە ناوخۆ، و پاڵپشتێکی بەھێز دەبێت بۆ زیاتر فرۆشتنەوەی بەرھەمی دانەویڵە بە حکومەت لە ھەموو پارێزگاکانی عێراق.

وەزارەتی بازرگانی باسی لەوەشکردووە، پڕۆسەی کڕینەوەی بەرھەمی دانەوێڵە لە جوتیاران، وایکردووە ڕۆژانە بڕێکی زیاتر لە گەنم بگاتە دەستی حکومەت، کە ڕۆژانە بە ٥٠ ھەزار تۆن مەزەندە کراوە.

بە گوێرەی لێدوانی وەزارەتی کشتوکاڵی عێراق، لە ساڵی ڕابردوودا بڕی بەرھەمی گەنمی بەرھەمھاتوو لە عێراق گەیشتە ٤ ملیۆن تۆن، بەڵام ئەمساڵ چاوەڕوان دەکرێت بڕی بەرھەم بگاتە ٣ ملیۆن تۆن.

عێراق بۆ دابینکردنی بەشە ئاردی ھاوڵاتیان لە فۆڕمی خۆراکدا، ساڵانە پێویستی بە ٥ ملیۆن تۆن گەنم ھەیە.

لە مەراسیمەکەدا کە ئەمڕۆ سێ شەممە ١٠ی ئایاری ٢٠٢٢، بەڕێوەچوو، قوباد تاڵەبانی سوپاسی دکتۆر عبدالحەکیم خەسرەوی کرد کە لەماوەی ڕابردوو سەرباری کارەکانی خۆی، ئەرکی ڕاپەڕاندنی کاروبارەکانی ئەم دەستەیەشی گرتبووە ئەستۆ.

ھەروەھا ئاماژەی بەوەدا کە سەرۆکی دەستەی نوێ کەسێکی بەتوانایە و چاوەڕێی ئەوەی لێدەکرێت کە رۆڵی کاریگەر ببینێت لە جێبەجێ کردنی ئەو ئەرکەی سەرشانیدا.

دواتر فەھمی بورھان ئاماژەی بەوەدا کە جێی متمانەی ھەموولایەک دەبێت و بەھەموو توانایەکییەوە کار دەکات بۆ سەرخستن و بەجێ گەیاندنی ئەرکەکانی ئەم دەستەیە.

لەمەراسیمەکەدا، وەزیری پلاندانان و سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران و بەرپرس بەش و ھۆبەکانی دەستەی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم ئامادەبوون.

دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی ھەرێم بۆ جێبەجێ کردن و ئاسانکاری کردنە بۆ ماددەی ١٤٠ی دەستوری عێراق سەبارەت بە ناوچە دابڕێنراوەکانی کوردستان. ئەرکی ئەم دەستەیە کۆکردنەوە و بە دۆکومێنتکردنی بەڵگە و ڕووداوە مێژوویەکانی پەیوەست بە ناوچە دابڕێنراوەکانەوەیە.

"مھاباد کامل" سەرۆکی زانکۆی ھەڵەبجە ڕایگەیاند، زۆربەی فەرمانبەران و مامۆستایانی زانکۆی ھەڵەبجە ھاتووچۆ دەکەن و پێویستیان بە کرێی ھاتووچۆ ھەیە.

ئاماژەی بەوەشدا، داواکارییەکانیان گەیاندووەتە لایەنی پەیوەندیدار، وتیشی جیاکاری لە نێوان شار و شارۆچکەکان مامەڵەیەکی خراپە.

عامر شوانی وتەبێژی پۆلیسی کەرکوک بە کوردسات نیوزی  ڕاگەیاند، پێشتر زانیاری لەسەر باندەکە کۆکراوەتەوە و ئەمڕۆ سێ شەمە ھێزێکی پۆلیسی فریاکەوتنی کەرکوک چونەتە شوێنەکە و لەکاتی چونە ژورەوە بۆ نێو خانوەکە کچێک دۆزرایەوە کە ماوەی سێ مانگە ڕفێندراوە و لەو خانوەدا بەندکراوە.

وتیشی، ئەندامێکی باندەکە دەستگیرکرا و لە خانوەکەشدا دەست بەسەر بڕێک ماددەی ھۆشبەردا گیراوە  و دەستگیرکراوەکەش دانی بەوەداناوە، کچ دەڕفێنن و بۆ کاری لەشفرۆشی و بازرگانی بەکاری دەھێنن، ھاوکات بازرگانیان بە ماددەی ھۆشبەرەوە کردووە.