کوردستان
سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی پرسەنامەیەکی بەبۆنەی کۆچی دوایی خاتوو تارا، کچی شەهیدی فەرماندە (حەمەئەمین یاخیانی)ەوە ئاراستەی بنەماڵەکەیان کرد.
دەقی پرسەنامەکە:
دڵگران و غەمباربووم بە کۆچی دوای خاتوو تارا، کچی شەهیدی فەرماندە ( حەمەئەمین یاخیانی ) و برازای شەهید یوسف و هاوسەری هەڤاڵ شێرزاد شەهید سابیر لە دەستەی پاسەوانی سکرتارییەت.
بۆ ئەم خەمە پرسەو سەرەخۆشی ئاڕاستەی بنەماڵە سەربەرزو تێکۆشەرەکەیان دەکەم کە نموونەیەکی باڵان لە خەبات و تێکۆشان و هاوبەشی خەمیانم.
لەخوای گەورە داواکارم رۆحی کۆچکردوو بەبەهەشتی بەرین شادبکات، ئارامی و سەبووری بەهەموولایەک ببەخشێت.
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
دەزگای میدیایی کوردسات لەگەڵ چەند رێکخراوێکیتر هەڵمەتێکی نیشتمانی بۆ کۆکردنەوەی هاوکاری بۆ کوردانی رۆژئاوا رادەگەیەنێت.
دەزگای میدیایی کوردسات رایگەیاند، وەک ئەرکێکی نیشتمانی، نەتەوەیی و مرۆڤایەتی، هەڵمەتی کۆکردنەوەی کۆمەک و هاوکاری بۆ کوردانی رۆژئاوای کوردستان دەستپێدەکەن.
ئەم هەڵمەتە لە چوارچێوەی ئەو دۆخە سەختەدایە کە رووی لە رۆژئاوای کوردستان کردووە و ئامانج لێی گەیاندنی هاوکاریی مرۆییە بە لێقەوماوان.
بۆردی داکۆکی لە ئازادی و مافی رۆژنامەنووسان لە سەندیکای رۆژنامەنووسانی کوردستان، ستایشی هەڵوێستی یەکگرتووی میدیاکانی باشوری کوردستان دەکات بەرانبەر رووداوەکانی رۆژئاوا و داوای چاودێریکردنی دۆخی رۆژنامەنووسانیش دەکات.
لە راگەیەندراوێکدا بۆردەکە ئاماژەی بەوەکردووە، ئەو هەڵوێستە "جوان و یەکانگیرەی" میدیاکارانی باشوری کوردستان و یەک وتاریی سەرجەم میدیاکان (بینراو، بیستراو، خوێنراو و ئەلکترۆنی) بەرامبەر ئەو ستەمەی لە رۆژئاوای کوردستان دەکرێت، جێگای پێزانینە و هیوادارن لە پرسە نیشتمانییەکانی دیکەشدا بەم شێوەیە بن.
سەندیکای رۆژنامەنووسان نیگەرانیی خۆی نیشانداوە سەبارەت بە سەلامەتیی میدیاکارانی باشور و رۆژئاوا لە ناوچەکانی شەڕ و دەڵێت: "هێشتا ئامارێکی وردمان بەدەست نەگەیشتووە لەسەر زیانی نووسینگە و کەلوپەلی میدیاکاران".
لە بەشێکی دیکەی راگەیەندراوەکەدا هاتووە، دەنگی خۆیان دەخەنە پاڵ رێکخراوە میدیاییەکانی رۆژئاوا و داوا لە رێکخراوە جیهانییەکان دەکەن چاودێریی وردی دۆخەکە بکەن، چونکە "لایەنی هێرشبەر خاوەنی ئایدیایەکی میدیایی ئاشکرا نییە و نازانرێت چۆن لە ئازادیی بیروڕا دەڕوانێت"، کە ئەمەش مەترسییە بۆ سەر ژیانی رۆژنامەنووسان.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی لە 48 سەعاتی داهاتوودا بەفربارین بەردەوام دەبێت و ناوەندی ئیدارەی گەرمیان و پارێزگای کەرکوکیش دەگرێتەوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی هەرێم بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ بە گشتی ئاسمان نیمچەهەور دەبێت ولە شەو درەنگدا دەگۆڕێت بۆ هەوری تەواو، لەگەڵ دەست پێکردنی شەپۆڵێکی بەفربارین لەسەر ناوچەکە.
ئاماژەی بەوەشکرد، سبەینێ هەینی بارستە هەوایەکی ساردی جەمسەری لەگەڵ شەپۆڵێکی بەفربارین سەرجەم ناوچەکانی هەرێمی کوردستان دەگرێتەوە .
کەشناسی راشیگەیاند، بەفربارین لە ئەمشەوەوە دەستپێدەکات و تەنانەت ناوەندی ئیدارەی گەرمیان و پارێزگای کەرکوکیش دەگرێتەوە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی
هەولێر : 3 پلەی سیلیزی
پیرمام : -1 پلەی سیلیزی
سۆران : -1 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران : -4 پلەی سیلیزی
سلێمانی : 1 پلەی سیلیزی
چەمچەماڵ: 2 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 3 پلەی سیلیزی
دهۆک : 1 پلەی سیلیزی
زاخۆ : 3 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 4 پلەی سیلیزی
ئاکرێ : 2 پلەی سیلیزی
مەکتەبی سیاسی یەکێتی پرسەنامەیەک ئاڕاستەی کەسوکار و خانەوادەی سەرکردەی دێرین و ئەندامی مەکتەبی سیاسی پێشووتری یەکێتی، شێخ محەمەد شاکەلی دەکات.
دەقی پرسەنامەکەی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
بەڕێزان کەسوکارو خانەوادەی سەرکردەی دێرین و ئەندامی مەکتەبی سیاسی پێشووتری یەکێتی، کاک شێخ محەمەد شاکەلی
بە داخ و پەژارەی زۆرەوە
هەواڵی کۆچی دوایی سەرکردەی دێرین کاک شێخ محەمەد شاکەلی ئەندامی پێشوتری مەکتەبی سیاسی وەزیری پێشوی ئەوقافی حکومەتی هەرێمی کوردستانمان پێگەیشت ، بۆ ئەم خەمە لەناخی دڵەوە پرسە و ماتەمینی خۆمان ئاڕاستەی ئێوەی بەڕێز و گشت هەڤاڵی دەکەین.
لەیەزدانی مەزن داواکارین رۆحی کۆچکردوو بە بەهەشتی بەرین شاد بکات و ئارامی بە گشت لایەک ببەخشێت.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق پەیامێکی هاوخەمی بۆ کۆچی دوایی شێخ محەمەد شاكەلی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، بەم کۆچە گەلەکەمان نیشتمانپەروەرێکی دڵسۆز، گەنجینەیەکی کوردایەتی و جوامێر و سیاسەتمەدارێکی رۆشنفکری لەدەستدا.
دەقی پەیامی هاوخەمی شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، خانمی یەکەمی عیراق، بۆ کۆچی دوایی شێخ محەمەد شاكەلی
بەبیستنی هەواڵی ماڵئاوایی یەکجارەکی تێکۆشەری دێرین (شێخ محەمەد شاكەلی)، زۆر غەمباربووم.
بەم کۆچە، گەلەکەمان نیشتمانپەروەرێکی دڵسۆز، گەنجینەیەکی کوردایەتی و جوامێر و سیاسەتمەدارێکی ڕۆشنفکری لەدەستدا، سەرەخۆشی لەخێزان و کەسوکارەکەی ئەکەم، هاوبەشی خەم و پەژارەیانم.
خواى گەورە لەکۆچکردوو خۆش بێت، وجێگەی بەهەشت بێت، سەبرو ئارامی بەهەمووان ببەخشێت و ئەمە دوایین ناخۆشیمان بێت.
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پرسە و سەرەخۆشی ئاڕاستەی کەسوکاری سیاسەتمەدار و کەسایەتی کۆمەڵایەتی شێخ محەمەد شاکەلی دەکات و دەڵێت: کاک شێخ محەمەد شاکەلی سەرکردە و تێکۆشەرێکی بەوەفاو نیشتمانپەروەری یەکێتی و گەلەکەمان بوو.
دەقی پرسەنامەکەی سەرۆکی یەکێتی
لەدڵەوە نیگەران بووم بە کۆچی دوایی سیاسەتمەدار و کەسایەتی کۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری کوردستان و گەرمیان کاک (شێخ محەمەد شاکەلی) ئەندامی پێشووتری مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.
بۆ ئەم خەمە گەورەیە پرسەو سەرەخۆشی خۆمان ئاڕاستەی کەسوکارو بنەماڵە سەربەرزو تێکۆشەرەکەیان و خزمانی شاکەلی دەکەین کە رۆڵیان لە خەبات و تێکۆشانی کوردایەتی و چاکەی گشتیدا دیارو بەرچاو بووە.
کاک شێخ محەمەد شاکەلی سەرکردەو تێکۆشەرێکی بەوەفاو نیشتمانپەروەری یەکێتی و گەلەکەمان بوو، کە لەهەموو ئەرکە حزبی و حکومی و بەرپرسیارێتییەکانیدا دڵسۆزو بەوەفا و بە ئەمەک بوو هەر ئەمە وایکرد ببێتە یەکێک لە دۆست و خۆشەویستەکانی مام، بۆ ئەم ماتەمەش هاوخەمی خانەوادە سەربەرزەکەیانم و لە خوای گەورە داواکارم گیانی هەڤاڵی کۆچکردوومان بەبەهەشتی بەرین شادبکات، سەبووری و ئارامی بە هەموو لایەک ببەخشێت.
لە ساڵی 2016وە تا کۆتایی 2025 لە سەنتەری چاندنی مۆخی ئێسکی نەخۆشخانەی هیوا 484 نەخۆش چاندنەوەیان بۆ ئەنجامدراوە.
نەخۆشخانەی هیوا لە سلێمانی ئامارێکی سەبارەت بە چاندنی مۆخ لە نەخۆشخانەکە بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکرد، لە سەرەتای ساڵی 2016 تا کۆتای سالی 2025 کۆی گشتی ئەو نەخۆشانەی کە چاندنی مۆخیان بۆ ئەنجامدراوە بریتیە لە (484) نەخۆش لە هەردوو جۆری چاندن، کە بریتین لە (293) جۆری یەکەم(Autologous) واتە خۆوەخواز، هەروەها (191) جۆری دووەم (Allogenic) واتە لە نزیکترین کەسی خێزانەکەی مۆخەکەی وەردەگیرێت وکاری چاندنەکەی بۆ ئەنجام دەدرێت.
نەخۆشخانەی هیوا راشیگەیاند، سەرەرای بوونی قەیرانی دارایی لە هەرێمی کوردستان کاری چاندنی مۆخ لە سلێمانی ببێ بەرانبەر بۆ نەخۆش ئەنجام دەدرێت، لە کاتێکدا کاری چاندنی مۆخ لە دەرەوی ووڵات بۆ یەک نەخۆش بڕی 77 ملیۆن دینار تێچووەکەی دەبێت.
ئەوەشی خستەڕوو، ئەم سەنتەرە لەلایەن تیمێکی وڵاتی ئیتاڵیا سەرپەرشتی دامەزراندن و وەرگرتنی نەخۆشیان دەکرد، پاشان لەلایەن پزیشکانی پسپۆرانی نەخۆشیەکانی خوێن و پسپۆریە جیاوازەکان کاری چاندنی مۆخ ئەنجامدرا.
نەخۆشخانەی هیوا ئاشکرایکرد، وەک تاکە سەنتەری هەرێمی کوردستان و عیراق چاندنی مۆخی ئێسک لەم سەنتەرە بێ بەرانبەر ئەنجامدەدرێت لە زاخۆ و تا بەسرە.
بەپێی ئامارەکەی نەخۆشخانەی هیوا ژمارەی نەخۆشەکان دابەشبوون بەسەر شارەکانی هەرێمی کوردستان و شارەکانی تری عیراق...
سلێمانی: 222 نەخۆش
هەولێر: 129 نەخۆش
دهۆک: 22 نەخۆش
هەڵەبجە: 9 نەخۆش
زاخۆ: 7 نەخۆش
شارەکانی دیکەی عیراق: 95 نەخۆش
ئەمڕۆ 80 ساڵ بەسەر دامەزراندنی کۆماری کوردستان لە شاری مەهابادی رۆژهەڵاتی کوردستان تێپەڕ دەبێت، کە قازی محەمەد وەک سەرۆک کۆمار سوێندی یاسایی خوارد.
کۆماری کوردستان یان کۆماری مەھاباد، لە ٢٢ـی کانوونی دووەمی 1946 لە رۆژھەڵاتی کوردستان لەسەر دەستی حیزبی دیموکراتی کوردستان دامەزرێنرا، و قازی محەممەد وەک سەرۆک کۆمار سوێندی یاسایی خوارد، کە لە سەدەی بیستەمدا و لە دوای کۆماری ئارارات دامەزرا، پایتەختەکەی شاری مەھاباد بوو.
دامەزراندنی کۆماری کوردستان
لە ئەیلوولی 1945، قازی محەمەد و سەرکردە کوردەکانی تر سەردانی تەورێزیان کرد بۆ ئەوەی چاویان بە کونسوڵی سۆڤیەت بکەوێت بۆ دەرباری پشتگیریکردنی کۆمارێکی نوێ، لەوێشەوە رەوانەی باکۆ، ئازربایجانی سۆڤیەت کران. لەوێوە ئاگاداربوونەوە لەوەی پارتی دیموکراتی ئازربایجان لە ھەوڵی ئەوەدایە کە دەست بەسەر ئازربایجانی ئێراندا بگرێت، لە 10ـی کانوونی یەکەمدا، پارتی دیموکراتی ئازربایجان دەستی بەسەر پارێزگای ئازربایجانی رۆژھەڵات دا گرت کە پێشتر بەدەست سوپای ئێرانەوە بوو. قازی محەممەد بڕیاری دا ھاوچەشنی ئەو کارە دووبارە بکاتەوە، لە 15ـی کانوونی یەکەمدا، کۆماری مەھابادی کوردیی دامەزرێنرا، یەکەم کابینەی دەوڵەت لە 14 وەزیر پێک هات و سوپای کۆماری کوردستان دامەزرا.
لە 22ـی کانوونی دووەمی 1946، قازی محەمەد دامەزراندنی کۆماری کوردستانی راگەیاند، ھەندێک لە ئامانجەکانیان لە مانیفێستۆکەدا بڵاوکرایەوە، ئەمانەن:
-زمانی کوردیی بکرێتە زمانی راگەیاندن و خوێندن و ئیدارە.
-ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگا بۆ کوردستان بەمەبەستی چاودێری دەوڵەت و بابەتە کۆمەڵایەتییەکان.
-ھەموو لیپرسراوەکان لە خەڵکی ناوچەکە ھەڵبژێردرێن.
-یەکێتی و برایەتی لەگەڵ خەڵکی ئازربایجان.
-یاسایەک ھەبێت کە بەیەک چەشن مامەڵە کرێکار و کەسایەتییە باڵاکان دا بکات.
جوگرافیای کۆماری کوردستان
کۆماری کوردستان زۆرتر ناوچەی موکریانی دەگرتەوە و پایتەختەکەی شاری مەهاباد بوو.
شارەکانی بۆکان، شنۆ،پیرانشار، سەردەشت و نەغەدە بەشێک لە کۆماری کوردستان بوون، کۆمار لە باشوورەوە ھەتا نزیک شارەکانی بانە و سەقز درێژەی ھەبوو و لە باکووریشەوە داخوازی بەڕێوەبردنی شارەکانی ورمێ و سەڵماسی دەکرد کە لەژێر دەسەڵاتی کۆماری نەتەوەیی ئازەربایجاندا بوون.
کۆماری کوردستان بە پێچەوانەی کۆماری ئازەربایجان کە بە پاڵپشتی سەربازی سۆڤیەت راگەیەنرا، پشتی بە هێزی سەربازی خۆیی بەست و سوپای کۆمار کە بەشێکی پێکهاتبوون لە هێزی بارزانییەکان بە سەرکردایەتی مەلا مستەفا بارزانی، دامەزرا و محەمەد حوسێن سەیفی قازی وەک وەزیری جەنگ دەستنیشان کرا و پلەی جەنەڕاڵ بەخشرایە مەلا مستەفا بارزانی.
ئەو سوپایە سەرجەم تایبەتمەندییەکانی سوپاییەکی نیشتمانی تێدا بوو و بە شێوەیەکی سەردەمیانە رێکخراو، بۆ پارێزگاری لە سنوورەکانی کۆماری کوردستان.
سۆڤیەت کە هاوکات لە شاری تەورێز پشتیوانی لە دامەزراندنی دەوڵەتێکی بۆ نەتەوەی ئازەری دەکرد، دەیویست کوردستانیش بکاتە بەشێک لە دەوڵەتی ئازەربایجان، بەڵام بە هەوڵ و پێداگرییەکانی قازی محەمەد کە ناسناوی پێشەوای کوردی پێ بەخشرابوو، سۆڤیەت لەو بڕیارەی پاشگەز بووەوە و ناچار بوو ددان بە دەسەڵاتی کورددا بنێت.
پەیوەندی لەگەڵ سۆڤیەت
ھێزەکانی سۆڤیەت و بەریتانیا لە کۆتایییەکانی ئابی 1941 ئێرانیان داگیر کرد، یەکێتیی سۆڤیەت لە باکورەوە بەشداری لە داگیرکردنەکە کرد، سۆڤیەت بە گشتی دوودڵ بوون لە ئیدارەی کوردی. ھێزیان لە نزیک مەھاباد جێگیر نەکرد تەنانەت نێردراوێکی مەدەنی ئەوتۆیان نەنارد بۆ ئەوەی کاریگەریی گەورە دروست بکات. لە رێگەی چالاکیی (دۆستانە) و، وەک دابینکردنی کەرەسەی گواستنەوە، دەرکردنی سوپای ئێرانی، و کڕینەوەی تەواوی بەرھەمی تووتنەکەیان، پاڵپشتیی ئیدارەکەی قازییان دەکرد. لە لایەکی ترەوە، کوردەکان زۆر ئیدارەی کوردیان ئەبەزاند لەبەر ئەوەی رەتیان کردەوە ببنە بەشێک لە کۆماری دیموکراتی (فارس) ئازربایجان. ھەروەھا دژی راگەیاندنی کۆماری سەربەخۆی کوردی بوون.
لە 26ـی ئازاری 1946، بەھۆی فشاری ھێزە رۆژاوایییەکان، بۆ نموونە ئەمریکا، سۆڤیەت پەیمانی بە حکومەتی ئێرانی دا کە لە باکوری ئێران دەکشێتەوە. لە مانگی حوزەیران دا، ئێران دەستی گرتەوە لەسەر ئازربایجاندا، ئەمە بووە ھۆی دابڕانی کۆماری مەھاباد لە سۆڤیەت و دواجار بووە ھۆی داڕمانی. لەم خاڵەدا، پشتگیرییەکان بۆ قازی محەممەد لە کەمبوونەوەدا بوون، بەتایبەتی لە نێوان خێڵە کوردەکاندا کە لە سەرەتادا پشتگیرییان لێدەکرد، بەرھەمو سەرچاوەی داراییان نەماو شێوازی ژیانیان بەھۆی دابڕانەکەوە بەرەو سەختی چوو، یارمەتی دارایی و سەربازی لە سۆڤیەتەوە نەما، و خێڵەکان ھیچ ھۆکارێکیان بۆ پشتگیریکردنی قازی محەممەد نەئەبینییەوە، زۆرێک لە خێڵەکان قازییان بەجێ دەھێشت، لە 5ـی کانوونی یەکەم، ئەنجومەنی شەڕ بە قازی محەمەدیان راگەیاند، کە ڕێگە لە ھەر پەلامارێکی سوپای ئێران دەگرن کە بکرێتە سەر ناوچەکە، لە 15ـی کانوونی یەکەم، سوپای ئێران ھاتە ناوچەکە و دەستی بەسەر مەھاباد دا گرت. لەگەڵ ھاتنیان، چاپخانەی کوردییان داخست، فێرکردنیان بە زمانی کوردی قەدەغە کرد، ھەر کتێبێکی کوردییان بدۆزیایەتەوە ئەیانسوتاند، دواجار لە 31ـی ئازاری 1947، قازی محەمەد بە تۆمەتی خیانەت لە دەوڵەتی ئێران، لە مەھاباد و لە ھەمان ئەو مەیدانەی کە کۆماری کوردستان ی لێ راگەیاندبوو لە سێدارە درا.
لایەنە سیاسییەكانی هەرێم جگە لە پارتی بۆ پشتیوانی رۆژئاوا لە هەولێر كۆبونەوە ولە راگەیەنراوێكی هاوبەشدا ئیدانەی بێدەنگی وڵاتان بەرانبەر هەڕەشەكانی سەر گەلی كوردیان كرد و داوایان لە هاوپەیمانان كرد بەرپرسیارێتی خۆیان بە كردار بسەلمێنن.
لە راگەیەنراوەكەدا ئەوە هاتووە، پرسی كورد پرسێكی رەوایە لە رۆژئاوا و پێویستە بەپێی قۆناغەكە و هەلومەرجی نوێ و ناوچەكە، پێگەی كورد لە سوریادا پارێزراو بێت و چارەسەری ئاشتیانە بكرێت بە بنەمای گفتوگۆی هەردوولا.
داواش دەكەن، مافە سیاسی و مەدەنی و كلتورییەكانی كورد لە دەستوری سوریادا رەنگبداتەوە و هاوبەشی كورد لە دامەزراوەكانی سوریا هاوتا بێت لەگەڵ پێگە و خەباتی كورددا لە رۆژئاوا، هەروەها هەردوولا بە كردار پابەندی رێككەوتنی نێوانیان بن بۆ پاراستنی سەقامگیری سیاسی و كۆمەڵایەتی ناوچەكە.
هاوكات، لایەنە سیاسییەكانی هەرێم ئیدانەی راگەیەنراوی وەزارەتی ئەوقافی سوریا و ئەو هەوڵانە دەكەن كە دەیانەوێت بەرگی ئایینی بە بەری گرفتەكانی رۆژئاوادا بكەن.
لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیشدا عەبدولستار مەجید ئەندامی مەكتەبی سیاسی كۆمەڵی دادگەریی كوردستان بەناوی سەرجەم لایەنەكانەوە رایگەیاند راگەیەنراوەكەیان دەكەنە یاداشتێك و دەینێرن بۆ نەتەوە یەكگرتووەكان و هاوپەیمانان و لایەنە پەیوەندیدارەكان.
کریس ڤان هۆل، سیناتۆری ئەمریکی لەگەڵ مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتی هەسەدە، پەیوەندییەکی تەلەفونی ئەنجامدا و کریس ڤان هۆل جەختی کردەوە ئەمریکا دەبێت دڵنیا بێت لەوەی هەسەدە بە دادپەروەرانە مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت.
کریس ڤان هۆل، سیناتۆری ئەمریکی لەسەر حزبی دیموکراتەکان رایگەیاند، لەگەڵ مەزلوم عەبدی، فەرماندەی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) قسەی کردوە سەبارەت بە پێشهاتەکانی سوریا بەتایبەتی لە شاری کۆبانێ.
کریس ڤان هۆل، ئاماژەی بەوەکردوە؛ دوای دەیان ساڵ لە ململانێ و چەوساندنەوە، بەرەوپێشبردنی سەقامگیری لە سوریا هەم بۆ گەلی سوریا و هەم بۆ ئاسایشی ناوچەکە گرنگە و بەو پێیەی هەسەدە شەریکێکی نزیک و سەری ڕمن لە شەڕی دژ بە داعشدا، ئەمریکا ئەو ئەرکەی لەسەرشانە دڵنیابێتەوە لەوەی، کە بە دادپەروەرانە مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت.
سیناتۆرەکەی ئەمریکا ئەوەشیخستوەتەڕوو، پێویستە ئەمریکا دەستبەجێ داوای ئەوە بکات، کە حکومەتی سوریا پابەندی ئاگربەستەکە بێت و خۆی لە هێرشکردنە سەر ئەو ناوچانە بپارێزێت کە زۆرینەیان کوردن.
جەختکردوەتەوە، زۆر گرنگە ئەمەریکا کار بکات بۆ ئەوەی هەردوولا بگەڕێنێتەوە سەر مێزی دانوستان پێش ئەوەی ئاگربەستی ئێستا کۆتایی پێبێت، بۆ ئەوەی بگەنە رێککەوتنێکی دادپەروەرانە کە بەتەواوی هێزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان تێکەڵ بە حکومەتی سوریا بکات.
لەسەر پێشهاتەکانی رۆژئاوای کوردستان، قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم پەیامێکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتووە؛ ئێمەی کورد لە جیهان و دەستڕۆیشتووەکان ناپاڕێینەوە بمانپارێزن، بەڵکو بیریان دەخەینەوە ئەمە یەکەمجار نییە لە دژی کورد پشتی نەیارانی کورد دەگرن و هەموو جارێکیش دوای ساڵانێک بۆیان دەرکەوتووە کە زیانیان کردووە.
ئاماژەی بەوەشکردوە، تەنها ئەوەندە بەسە بیریان بێت سەردەمێک پشتی رژێمی بەعسیان گرت لە دژی کورد،بەڵام کوردمایەوە و بەعس بە دنیایەک کارەسات و تاوانەوە رۆیشت.
قوباد تاڵەبانی نوسیویشیەتی؛ بیری هەموو مرۆڤێکی خاوەن ویژدانی جیهانی دەخەینەوە، کە ئەمە تەنها هێرش نییە بۆ سەر ئیدارەی خۆسەر و رۆژئاوای کوردستان، بەڵکو هێرشە بۆسەر شکۆ و کەرامەتی کورد لە هەموو جیهان، هێرشە بۆ سەر هێز و گەلێک، کە زیاتر لە دوازدە ساڵە لەبری هەموو دونیا، شەڕی تیرۆری کرد و گەلانی سوریای بەبێ جیاوازی و بەهەموو پێکهاتەکانییەوە پاراست.
لە کۆتای پەیامەکەشیدا قوباد تاڵەبانی دەڵێت؛ شانازی بەو هەستی هاوپەیوەندی و هاوسۆزییەی هەموو کوردەوە دەکەین و ئەمەش تەنها گەرەنتیی بوون و مانمانە و بە ئەرکی خۆمان دەزانین هەموو هەوڵێک بدەین بۆ یارمەتیدانی کوڕ و کچە ئازاکانمان لە رۆژئاوا و راگرتنی ئەو دۆخە دژوار و ئاڵۆزە و ئاساییبوونەوەی دۆخەکە و گەرەنتیکردنی مافەکانیان لەناو دەستووری هەمیشەیی.
تا دێت بازنەی پشتگیری و پشتیوانییەکان بۆ رۆژئاڤا بەرفراوانتر دەبێت بۆ ئەو مەبەستە و لەهەڵوێستێکی نەتەوەییدا خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد بەشداری لە خۆپیشاندانی فراوانی ئێوارەی ئەمڕۆی کرد کەلەشاری سلێمانی بەڕێوەچوو.
لەمیانی ئەو خۆپیشاندانەدا کە لەشەقامی سالمەوە دەستی پێکرد و لەکەشێکی سارد و لەبەردەم پڕوشەی بارینی بەفردا، خاتوو شاناز لەنێو ئاپۆڕای هاووڵاتیان و رێپێوانی چین و توێژەکاندا بەڕێکەوت و لەبەردەم باخی گشتی کۆبوونەوە و دروشمی حەماسی و یەکگرتوویی کوردیان وتەوە و پشتگیری خۆیان بۆ رۆژئاوا دەربڕی.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، بەشداریکردنی لەم رێپێوانە جەماوەرییە بەرفراوانەدا بەئەرکێکی نەتەوەیی و مرۆیی لەقەڵەم دا و رایگەیاند، ئامادەبووم لەبەر ئەو زوڵمەی بەرامبەر گەلەکەم ئەکرێت، هیوادارم ئەم یەکبونەمان هەر بمێنێتەوە، وتیشی لەوەتەی بیرمە بەشداری خۆپیشاندانم کردوە، ناتوانین لەماڵەکانی خۆمان دانیشین و پشت بکەینە ئەو هەموو ئازارە و ناڕەواییەی بەرامبەر بە خوشک و براکانمان ئەکرێت.
دووپاتیشی کردەوە، کە نابێ بهێڵین مێژوو دوبارە بێتەوە، چونکە کورد میللەتێکە هەر لەزووەوە زوڵمی لێ کراوە، وەک باوکم لە شیعرەکەیدا ئەڵێ (نە وڵاتی کەسمان داگیرکردوە و نەمافی کەسمان خواردوە)، وتیشی دۆخی رۆژئاوا شتێک نیە کە بێدەنگ بین لەسەری.
لەنێو ئەو کۆبونەوە جەماوەرییەی کورداندا لەسلێمانی و هاواری پشتیوانی بەرخودانی رۆژئاڤا، خاتوو شاناز نەیشاردەوە کە بێ ئەندازە نیگەرانە لەدوای شکاندنی زیندانەکان و دەرچونی داعش لەو زیندانانە، و رایگەیاند بیرمان نەچێتەوە ئەمانە هەر ئەو کەسانەبوون کە کیژۆڵەکانی شنگالیان لە رەققە فرۆشت.
هەروەک کوردێک سوپاسی ئەو کەسانە و ئەو پارێزەرو سیناتۆرانەی کرد کە بەدڵ لەسەر بابەتی کورد قسەیان کردوە بۆ پشتگیری رۆژئاوا.
خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد وتیشی، ئەم دۆخە بێگومان بەچەک چارەسەر ناکرێ هەموومان ئەزانین هەرتەنیا چارەسەرمان گفتوگۆیەکی عادیلانەیە، کوردیش هەقی خۆیەتی دوای ئەم هەموو ساڵە کەمافی ژیانی هەبێ.
ئیلهام ئەحمەد، بەرپرسی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئیدارەی خۆسەر رایگەیاند، لە ئێستادا سەرەڕای راگرتنی شەڕ، زیندانى ئەلقەتان لە رەقە کە دوو هەزار ئەندامی داعشی تێدایە، لەژێر بۆردومانی چڕدایە.
ئاماژەی بەوەشکردوە، هێزە سەربازییەکانی ئەمریکا بەرپرسیارن لە ئاسایش و سەلامەتی ئەو گروپەی پاسەوانی زیندانەکە دەکەن.
داواش لە هێزەکانی ئەمریکا دەکات بەرپرسیارێتی بگرنە ئەستۆ و ئەو کەسانە بپارێزن، کە لە رابردودا تەنیشتیان وەستاون و شەڕی تیرۆریان کردووە.
ناوەندی راگەیاندنی سوریای دیموکراتیش لای خۆیەوە رایگەیاند ناوچەی زەلکان و زیندانى ئەلقەتان لەلایەن چەکدارەکانی سوریاوە بۆردومان دەکرێت و بەهۆیەوە بریندار هەیە.
ئەمە لە کاتێکدایە وەزارەتی بەگری سوریا رایگەیاند، لە سەعاتی هەشتی ئەمشەوەوە ئاگربەستیان راگەیاندوە بۆ ماوەی چوار رۆژ و هەسەدەش لە راگەیەندراوێکدا پابەندبونی خۆی بە ئاگربەست راگەیاند.
دژەتیرۆری رۆژئاوای كوردستان ستایشی هەڵوێستی نیشتمانیی دژەتیرۆری سلێمانی دەكات.
بەڕێوبەرایەتی گشتیی دژەتیرۆر بڵاویكردەوە، یەكینەكانی دژەتیرۆری رۆژئاوا رایگەیاندووە، سوپاس و پێزانینی قووڵی خۆیان ئاڕاستەی هێزەكانی دژەتیرۆری سلێمانی دەكەن و ستایشی هەڵوێستە نیشتمانییەكانی ئەو هێزە دەكەن لە پشتگیریكردنی رۆژئاوای كوردستان.
دژەتیرۆری رۆژئاوا ئاماژەی بەوەش كردووە، هێزەكانی دژەتیرۆری سلێمانی هەمیشە لە سەختترین و دژوارترین رەوشەكاندا وەك هێزێكی پشتیوان لە تەنیشت یەكینەكانی دژەتیرۆری رۆژئاوا وەستاون، پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو هێزەكەش زۆر پتەوە.
وتیشی، هاتنی ئێستای هێزەكانی دژەتیرۆری سلێمانی بۆ ناوچەكە، بە مەبەستی بەهێزكردنی بەرگرییەكان و پاراستنی گەلی رۆژئاوای كوردستانە لەو هەڕەشانەی رووبەڕوویان دەبێتەوە.
ئەم هەڵوێستەی دژەتیرۆری سلێمانی لە كاتێكدایە، ناوچەكە بە رەوشێكی ئەمنی هەستیاردا تێپەڕ دەبێت و هێزەكانی سوریای دیموكرات و یەكینەكانی دژەتیرۆر لە ئامادەباشی تەواودان بۆ بەرپەرچدانەوەی هەر مەترسییەك.
مەزڵوم کۆبانی رایگەیاند، دیمەشق وەڵامی هیچ کام لە دەستپێشخەرییەکانی راگرتنی ئاگربەستی نەداوەتەوە، کە لە ماوەی دوو هەفتەی رابردوودا خرایەڕوو، ئاماژەی بەوەشکردوە ستایشی خۆڕاگریی خەڵک و شەڕڤانان دەکەن لە هەموو ئەو ناوچانەی کە رووبەڕووی هێرشی دڕندانە و کوشتاری بە ئەنقەست دەبنەوە بەرانبەر کورد، جەختیش دەکاتەوە ناوچە کوردییەکان هێڵی سورن.
مەزڵوم کۆبانێ فەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات، بە ئاژانی هەواڵی هاواری راگەیاندوە، هێرشەکان بەشێوەیەکی مەترسیدار زیادیان کردووە بۆ سەر دامەزراوەکانی دەستبەسەرکردنی چەکدارەکانی داعش و خێزانەکانی داعش لە شەدادی و کەمپی هۆل.
ئاماژەی بەوەشکردوە، بەهۆی ئەوەی پاسەوانانی کەمپی هۆل رووبەڕووی هێرشی قورس بونەتەوە بە ناچاری هیزەکانیان کشاندوەتەوە.
ناوبرا جەختیشیکردوەتەوە حکومەتی سوریا بەردەوامە لە هێرشە چڕەکانی بۆ سەر شارەکانی حەسەکە و کۆبانێ و داواش لە حکومەتی سوریا دەکەن هێرشەکان بوەستێنێت و بگەڕێتەوە سەر مێزی گفتوگۆ .
فەرماندەکەی هەسەدە رویکردوەتە هاوپەیامانی نیودەوڵتی و داوایان لێ دەکات بەرپرسیارێتی هەڵبگرن لە پاراستنی دامەزراوەکانی دەستبەسەرکردنی ئەندامانی داعش.
هەروەها جەختیکردوەتەوە لەوەی ستایشی خۆڕاگریی خەڵک و شەڕڤانان دەکەن لە هەموو ئەو ناوچانەی، کە رووبەڕووی هێرشی دڕندانە و کوشتاری بە ئەنقەست دەبنەوە بەرانبەر کورد و لە ئێسادا هیزەکانیان کساندوەتەوە بۆ ئەو ناوجانەی زۆرینەیان کوردن و پاراستنیان هێڵی سوورە و بۆ ئەو مەبەستەش درێغی ناکەن لە بەرگریکردن .