هەواڵەکان
جووتیار عادل، وتەبێژی حکومەتی ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، حکومەتی ھەرێم درێخی ناکات لە گەڕاندنەوەی ئارەزوومەندانەی ئەو ھاووڵاتییانەی کە لە سنووری بێلاڕووس گیریان خواردووە و کارئاسانییان بۆ دەکات.
وتەبێژی حکومەتی ھەرێم باسی لەوەشکردووە، لە چەند ھەفتەی ڕابردوودا، ژمارەیەک لە ھاووڵاتییانی ھەرێمی کوردستان بوونە قوربانی دەستی قاچاخچێتی بۆ بەرژەوەندی وسوودی ماددی، دەشڵێت، ھەندێک لایەن ئەم رەوشەیان قۆستووەتەوە بۆ لەکەدارکردنی ناوبانگی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بۆ ئامانجێکی کورتخایەن، بەڵام سەرەنجام ھەموو ڕاستییەکان دەرکەوتن کە ئەو پڕوپاگەندانە دوورن لە ڕاستییەوە.
حکومەتی بێلاروس پەناگەیەکی کاتی بۆ ئەو کۆچبەرانە دروستکردووە کە لەسەر سنوورەکانی ئەو وڵاتە لەگەڵ پۆڵەندا لە ڕەوشێکی خراپدا دەژین و سەدان کۆچبەری بۆ ئەو پەناگەیە گواستەوە و جلوبەرگ و خواردن و خواردنەوە و جێگەی نوستنی بۆ دابین کردون، یەکێک لەو کۆچبەرانەشی لەو پەناگەیەی بێلاروس نیشتەجێ بووە دەڵێت، ھەموو کۆچبەرەکان دەیانەوێت بگەڕێنەوە بۆ عێراق.
بڕیاریشە ڕۆژی پێنج شەممە یەکەم کاروانی کۆچبەرانی عێراقی لە بێلاروسەوە بگەڕێنەوە بۆ عێراق، بە پێی ئامارەکانی وەزارەتی دەرەوەش، تا ئێستا زیاتر لە ٣٠٠ کۆچبەری عێراقی ناوی خۆیان بۆ گەڕانەوە بۆ عێراق تۆمارکردووە.
محەمەد ئیسماعیل بەڕێوەبەری ھاتووچۆی کەرکوک ڕایدەگەیەنێت، تۆمارکردنی ئۆتۆمبێلی مۆدێل نزم و پێدانی ژمارەش بەو ئۆتۆمبێلانە دەستیپێکردووەتەوە و ھاوڵاتیان دەتوانن بۆ ئەو مەبەستە سەردانیان بکەن.
دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ لەگەڵ ڕێکخراوی ھارتلاندی نێودەوڵەتی یاداشتێکی لەیەکتێگەشتنیان ئیمزا کرد، کە ئامانج لێی بەھێزکردنی چاودێری و پاراستنی مافەکانی مرۆڤ و بە ئەلکترۆنیکردنی سکاڵایە، کە پێشووتر بە شێوەیەکی تەقلیدی بەڕێوەدەچوو.
ئەو کۆمەڵەیە لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ئامارێکی مەترسیداری کۆچکردنی ھاووڵاتیانی ھەرێمی ڕاگەیاند و باسی لەوەکرد، تەنھا لە ئیدارەی ڕاپەڕین زیاتر لە ٧ ھەزار ھاووڵاتی لە ڕێی "تورکیا و بێلاروس"ەوە کۆچیان کردووە و لەمساڵدا ٣٤ ھاووڵاتی کورد لە سنورەکانی "تورکیا و بێلاروس و پۆڵندا" گیانیان لە دەستداوە و بەشێکی زۆریشیان لە زیندانەکانی ئەو وڵاتانەدان و ھەندێکیشیان نادیارن.
ھەر لە ڕێوڕەسمەکەدا ڕەوشی ھاتوچۆ لە ھەرێمی کوردستان و جێبەجێکردنی ڕێنمایییەکانی ھاتوچۆ و چەندین بابەتی تری پەیوەندیدار بە ھاتوچۆ گفتوگۆیان لە بارەوە کرا.
خاوەن شەتڵگەکانی سلێمانی ئاماژە بۆ ئەوە دەکەن، بە مەبەستی دابینکردنی ھەلی کار بۆ دەرچوانی کشتوکاڵ و زیادکردنی بەرھەم داوا لە شارەوانی سلێمانی دەکەن، زەوی بۆ کۆکردنەوەی شەتڵگەکان دابین بکات.
سیروان محەمەد سەرۆکی ژوری بازرگانی سلێمانی ڕایگەیاند، بڕیارە لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی شارەوانی سلێمانی لە چوارچێوەی پڕۆژەیەک ئەو بابەتە باس بکرێت و بخرێتە بواری جێبەجێکردنەوە.
تیمە دەریاوانییەکانی لیبیا ڕایانگەیاند، ٩٩ کۆچبەریان لەسەر بەلەمێک ڕزگار کردووە و دوای ڕزگارکردنیشیان سەرجەمیان گواستراونەتەوە بۆ شوێنێکی پارێزراو و خراونەتە ژێر چاودێری تەندروستی.
تیمەکە ڕاشیگەیاندووە، ١٠ لە کۆچبەرەکانی ناو بەلەمەکە بەھۆی پاڵەپەستۆ و قەرەباڵخییەوە خنکاون، پزیشکانی بێسنوریش دەڵێت، تیمەکان دەیانتوانی زووتر فریای کۆچبەرەکان بکەون و ڕێگەیان نەدایە ئەو کارەساتە ڕووبدات.
بە پێی زانیارییەکانی حکومەتی لیبیا تەنھا لە ١١ مانگی ئەمساڵدا ٥٩ ھەزار کۆچبەر لە سنورە ئاوییەکانی لیبیاوە خۆیان گەیاندووەتە ئیتاڵیا.
ئەنجومەنی ئاسایش لە ڕاگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، ئەندامانی ئەنجومەن پێشوازی لە ڕاپۆرتی ئەمینداری گشتی و ھەڵسەنگاندنی ئەرێنی چاودێرانی نێودەوڵەتی بۆ پڕۆسەی ھەڵبژاردن لە عێراق و ھاوکارییەکانی یۆنامی بۆ پرۆسەکە دەکات.
ھەروەھا ستایشی گەلی عێراق دەکات بۆ پابەندبوونیان بە پڕۆسەی ھەڵبژاردن و بەرەنگاربوونەوەی ھەڕەشە و مەترسییەکان، پیرۆزبایش لە حکومەت و کۆمیسیۆنی ھەڵبژاردنەکان دەکات بۆ ئەنجامدانی ھەڵبژاردن و ئیدارەدانی بە شێوەیەکی باش.
مەھدی دوستی پارێزگاری ھۆرموزگان ڕایگەیاند، بەھۆی بومەلەرزەکەی ڕۆژی یەکشەممە، نزیکەی سێ ھەزار خانوو لە پارێزگاکە بە ڕێژی ٢٠٪ بۆ ٨٠٪ زیانیان بەرکەوتووە و بە پێی لێکۆڵینەوە سەرەتاییەکان، ڕێژەی زیانەکان بە زیاتر لە ٧٠٠ ملیار تمەن دەخەملێنرێت.
ئیسماعیل نەجاڕ سەرۆکی ڕێکخراوی کۆنتڕۆڵی قەیران لە ئێران ڕایگەیاند، بڕە پارەیەکیان وەک سلفە بۆ زیانلێکەوتووان تەرخان کردووە و بە ڕەزامەندی جێگری یەکەمی سەرۆک کۆمار بەمنزیکانە قۆناغی نۆژەنکردنەوەی ئەو شوێنانە دەستپێدەکات کە زیانیان بەرکەوتووە.
ئێوارەی ڕۆژی یەکشەممە بومەلەرزەیەک بە گوڕی ٦.٤ پلە بە پێوەری ڕێختەر پارێزگای ھۆرموزگانی لە باشوری ئێران ھەژاند و بەھۆیەوە دوو کەس گیانیان لە دەستدا و ١٠٤ی دیکەش برینداربوون.
"پرایس" لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، ئیدارەی ئەمریکا پێیوانییە بوونی نێوەندگیر بۆ چارەسەرکردنی کێشەی کۆچبەران لە نێوان "بێلاروس" و یەکێتی ئەوروپا پێویست بێت، ئەوەش وەک وەڵامێک بۆ ئەگەری نێوەندگیری کردنی "ڕووسیا" لەو پرسەدا.
"نێد پرایس" وتیشی، ئەوەی ئێستا پێویستە ئەوەیە کە حکومەتی "بێلاروس" دەستھەڵبگرێت لەو مامەڵەیەی دەیکات و ڕەوشەکە ئاسایی بکاتەوە.
کۆشکی کرملین بڵاوی کردەوە، پوتن و ماکرۆن تاوتوێی ڕەوشی ئۆکراینیان کردووە و نیگەرانی خۆیان دەربڕیوە لە نەبوونی بەرەوپێشچوون بۆ یەکلاکردنەوەی کێشە ناوخۆییەکانی ئەو وڵاتە.
لای خۆشییەوە پوتن ڕایگەیاند، مانۆڕی سەربازی ئەمریکا و ھاوپەیمانەکانی لە دەریای ڕەش مۆرکێکی ئیستیفزازی ھەیە و پەیوەندییەکانی ڕووسیا و ناتۆ زیاتر ئاڵۆز دەکات.
ھاوکات ھەردوو سەرۆک ڕێککەوتن لەسەر کەمکردنەوەی ئەو گرژیانەی بەھۆی قەیرانی کۆچبەرانی سەر سنوری بێلاروس و پۆڵەندا دروست بوون.
لە کۆڕبەندەکەدا کە دوو ڕۆژ بەردەوام دەبێت و چەند پانێڵێک لە بارەی گۆڕانکارییەکانی خۆرھەڵاتی ناوەراست و پەیوەندی وڵاتان و مەترسی و پێشھاتە ئەمنی و سیاسییەکان لەسەر ئاسایشی وڵاتانی ناوچەکە پێشکەش دەکرێن.
بە پێی ڕوانگەی سوریا، دەنگی تەقینەوەکان لە ماوەی کەمتر لە سەعاتێکدا بیستراون و ھاوکات بووە لەگەڵ فڕینی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی نەناسراو بەسەر ناوچەکەدا. چەند سەرچاوەیەکیش باس لەوە دەکەن کە دەنگی ٨ تەقینەوە بیستراوە.
ڕوانگەی سوریا ڕاشیگەیاندووە، ئەو پێشھاتە ھاوکاتە لەگەڵ لابردنی ئاڵای میلیشیاکانی سەر بە ئێران لەسەر چەند ناوەند و بارەگایەکی سەربازی شاری "ئەلبوکەمال" و لە جێگەیان ئاڵای سوریا ھەڵواسراوە.
لە کۆبوونەوەکەدا سەرۆکی چین ھاوتا ئەمریکییەکەی بە ھاوڕێیەکی کۆن وەسف کرد و وتی، پێویستە ھەردوولا ھەماھەنگی و پەیوەندییەکانیان چڕ بکەنەوە بۆ چارەسەرکردنی ئەو ململانێیانەی ڕووبەڕوویان دەبێتەوە.
ھاوکات، سەرۆکی ئەمریکا ڕایگەیاند، پەیوەندی نێوان "واشنتۆن و بەیجینگ" کاریگەری قوڵی ھەیە لەسەر تەواوی جیھان.
ئەو لوتکەیەی نێوان سەرۆکانی چین و ئەمریکا لە کاتێکدایە کە ناکۆکییەکانی ئەو دوو وڵاتە لەسەر دۆسیەی کۆرۆنا و "تایوان" و ئاڵوگۆڕی و بازرگانی کێبڕکێی چەک، زیاتر بووە.
ڕاشیگەیاند، وەزارەتی کۆچ و کۆچبەران بەردەوام دەبێت لەسەر پلانەکانی بۆ داخستنی سەرجەم کەمپەکانی ئاوارەکان و ناردنەوەی ئاوارەکان بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە بۆ ناوچەکانی خۆیان.