بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە ماڵی مام لە بەغداد پێشوازی لە رەیان کلدانی، ئەمینداری گشتیی بزووتنەوەی بابلیون کرد.

لە دیدارێکدا رەفعەت عەبدوڵا، جێگری سەرۆکی یەکێتی، دەرباز کۆسرەت رەسوڵ، شێخ ئەحمەد حەمە کەریم، رزگار حاجی حەمە، ئەندامانی مەکتەبی سیاسی و خالید شوانی وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوون، رەوشی سیاسیی ناوچەکە خرایەبەر باس.

ئاڵۆزییەکانی سووریا و رۆژئاوای کوردستان تاوتوێکرا و بافڵ جەلال تاڵەبانی رایگەیاند، دەبێت رێز لە مافی هەموو نەتەوە و پێکهاتەکانی سوریا بگیرێت و توندوتیژیی دژی کوردانی رۆژئاوا رابگیرێت و هەمووان بگەڕێنەوە بۆ گفتوگۆکان.

سەبارەت بە پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق، جەخت لە پابەندبوون بە وادەی یاسایی و بنەما دەستوورییەکان کرایەوە.

خانمی یەكەمی عیراق دەلێت، جیهان لە پرسی ئاشتیدا گیرۆدەی دووڕووییەكی نێودەوڵەتیە چونكە دژبەیەكیەكی قووڵ هەیە لەنێوان دروشمی بریقەداری ئازادی و ئەو واقیعە خوێناویەی لە جیهان هەیە، بەتایبەتیش لە حەلەب.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەكەمی عیراق، لە وتارێكی نوێیدا كە پێگەی سی ئێن ئێن عەرەبی بڵاویكردووەتەوە و وەك داكۆكیكاری مافەكانی مرۆڤ ناویبردووە، رایگەیاندووە، جیهان گیرۆدەی راستییەكی تاڵە لە سیاسەتی نێودەوڵەتیدا ئەویش ئەوەیە "ئاشتی" بووەتە كاڵایەكی سیاسی و قوربانیی یەكەمی ئەو گەمەیەش، تەنها خەڵكی مەدەنین.

خانمی یەكەم لە وتارەكەیدا باس لەوە دەكات، لە كاتی سەردانەكەیدا بۆ قوبرس، لە چركەساتێكی پڕ هەست و سۆزدا و لەكاتی چڕینی سرودی ئازادیدا، فرمێسك لە چاوەكانی قەتیس بوون، چونكە سرودەكە باس یەكڕیزی و هیوا دەكات بۆ دوورگەی قوبرس كە نیو سەدەیە بەدەست دابەشكارییەوە دەناڵێنێت، هەروەها لە كاتێكدا لە شوێنێك پیرۆزبایی ئاشتی دەكرێت، لە شوێنێكی تری وەك حەلەب لە سوریا، خەڵكی كوردی مەدەنی و كەمینەكان لەژێر بۆردومان و گەمارۆدا بەربەرەكانێ لەگەڵ مەرگ  دەكەن.

هەر لەو وتارەدا، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد بە راشكاوی رەخنەی لە سەردانەكەی ئۆرسۆلا ڤۆن دێر لاین، سەرۆكی كۆمیسیۆنی ئەوروپا بۆ دیمەشق گرت و پرسی، چۆن دەكرێت بەڵێنی ئاوەدانكردنەوە بدرێت، بەبێ ئەوەی یەك وشە دەربارەی ئەو خەڵكە مەدەنیانە بوترێت كە رۆژانە لە حەلەب دەكوژرێن؟ ئاماژەی بەوەشكرد، ناتوانرێت باس لە بنیاتنانەوەی كۆمەڵگە بكرێت لە كاتێكدا پیشەسازیی سەربازیی جیهانی خەریكی پەرەپێدانی ئامێرەكانی لەناوبردن و وێرانكارییە.

خانمی یەكەم لە بەشێكی تری وتارەكەیدا تیشكی خستە سەر جیاكاریی لە گرنگیدان بە قەیرانەكان و وتی، لە كاتێكدا هەموو چاوەكان لەسەر ئۆكراین و غەززەن، كارەساتەكانی سودان و یەمەن، كە تیایدا ملیۆنان كەس بوونەتە قوربانی، فەرامۆش كراون، ئەوەش دووڕووییە لە پێوانەكان، ئەو دەوڵەتانەش كە ئاڵای ئاشتییان هەڵگرتووە، هەر خۆیان چەك دەفرۆشن و لە شەڕە بەوەكالەتەكاندا قازانج دەكەن.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد جەختیشیكردەوە، بە گۆڕینی دەسەڵات لە سوریا كۆتایی بە شەڕ نەهاتووە و رۆژانە راپۆرتەكان باس لە پێشێلكاریی بەردەوام بەرانبەر كەمینەكان دەكەن و هێشتا خوێنی بێتاوانەكان دەڕژێت. ئەوەش دەرخەری ئەوەیە ئاشتی تەنها وەهمێكە، چونكە كردار و لێپرسینەوەی جدی لەگەڵدا نییە.

لە كۆتایی وتارەكەیدا خانمی یەكەمی عیراق بانگەوازیكرد، ئاشتی نابێت تەنها دروشمێكی جوان یان دەقێكی ناو سرودەكان بێت، تا ئەو كاتەش قسە نەبێتە كردار، هیواكان بە بەدینەهاتوویی دەمێننەوە و خەڵكی بێتاوان باجی ساردوسڕی و بێدەنگیی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەدەن.

تۆم باراک لەگەڵ ئەحمەد شەرع لە دیمەشق کۆبووەوە و دوایین پێشهاتەکانی حەلەبیان تاوتوێکرد.

لە کۆبوونەوەکەدا تۆم باراک نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ کاروباری سوریا رایگەیاند، واشنتۆن ئامادەیە ئاسانکاری بۆ گفتوگۆ و دیالۆگ لە نێوان حکومەتی سوریا و هێزەکانی سوریای دیموکرات بکات.

وتیشی، شەڕ و ئاڵۆزییەکانی ئەم دوایەی حەلەب مەترسی لەسەر رێککەوتنی 10ـی ئادار دروست دەکات، ئەمەش نیگەرانییەکی گەورەیی لێکەوتووەتەوە.

باراک ئاماژەی بەوەشکرد، ئەوان دیالۆگێکی بنیاتنەرەیان دەوێت کە هێزەکانی سوریای دیموکرات بەشێوەیەکی بەرپرسیارانە تێکەڵ بە حکومەتی سوریا بکرێت.

لە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ کاروباری سوریا ئاشکرایکرد، هەسەدە لە شەڕی دژی تیرۆردا قوربانیی زۆری داوە و دەبێت بە رێز و شکۆوە مامەڵە لەگەڵ کورد بکرێت.
 

کۆمپانیای پایۆنێر بۆ پیشەسازی دەرمان رونکردنەوەیەکی بۆ رای گشتیی بڵاوکردووەتەوە و تێیداهاتووە، "ئێمە هەمیشە پاڵپشتی دۆزی رەوای گەلی کورد بووین، کارەکانی رابردومان گەواهیدەری ئەو ڕاستیەن".

دەقی راگەیەندراوەکە

سەبارەت بە بڵاوبونەوەی هەواڵێک لە چەند میدیا و پەیجێک کەسێک بە ناوی (عبدالسلام سودە)کە بەڕەگەز خەڵکی سوریایە و پۆستيکی لە ئەکاونتی تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک بڵاوکردۆتەوە سەبارەت بە شەڕ و پێکدادانەکانی ئەم دوایەی سوریا.

وێڕای نیگەرانیمان لە ناوەڕۆکی پۆستەکەی ناوبراو لەبەرئەوەی هەمیشە ئێمە پاڵپشتی دۆزی ڕەوای گەلی کورد بووین لە هەموو بەشەکان و کارەکانی ڕابردومان گەواهیدەری ئەو ڕاستیەن.  بۆیە بۆ هەموو لایەک و ڕای  گشتی ڕووندەکەینەوە کە ناوبراو لە ڕابردوودا لە کۆمپانیاکەمان کاری کردوە و لە ئێستادا هیچ پەیوەندیەکی بە ئێمەوە نەماوە و لە ساڵی ڕابردوەوە لە کۆمپانیاکەمان نەماوە و کارناکات و گەڕاوەتەوە ووڵاتی خۆی.

وێڕای سوپاس و دەست خۆشیمان بۆ هەموو دڵسۆزانی کوردستان و کۆمپانیاکەمان کە بە پەرۆش بوون بۆ ئەو بابەتە ، هەر لێرەشەوە داواکارین لەهەموو ئەو میدیا و پەیجانەی کە هەواڵی لەو جۆرە بڵاودەکەنەوە بەگیانی لێپرسراوێتی هەواڵەکان بڵاوبکەنەوە و بەدواداچوون بۆ بابەتەکان بکەن پێش بڵاوکردنەوەی و ناوهێنانی کۆمپانیاکەمان.

کۆمپانیای پایۆنێر بۆ پیشەسازی دەرمان

١٠/01/٢٠٢٦  سلێمانی

بە فڕۆکەی فڕۆکەوانی بۆمبڕێژکراو باڵەخانەی پارێزگای حەلەب بە ئامانج گیرا، هەسەدەش دەڵێت: هیچ پەیوەندییەکیان بەو هێرشانەوە نییە.

هێزەکانی سوریای دیمورکرات هەسەدە راگەیەنراوێکی لەبارەی هێرشە درۆنییەکان بۆ سەر دامەزراوەکانی حەلەب بڵاوکردەوە و رایگەیاند، هێرشمان بۆسەر هیچ شوێنێك لە حەلەب ئەنجامنەداوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، ئەو دەنگۆیانە دوورن لە راستییەوە كە باس لە هێرشی هەسەدە بۆسەر دامەزراوەكان لە حەلەب دەكەن.

لەلایەکی دیکەوە، ئاسایشی ناوخۆی حەلەب رایگەیاند، چەکدارانی سوریا بەردەوامن لە بۆردومانی نەخۆشخانەکانی شێخ مەقسود.

ئەوەشی خستەڕوو، بەهۆی تۆپبارانی و بۆردومانی چەکدارانی سوریا دوو هاووڵاتی شەهیدبوون.

ئاسایشی ناوخۆ راشیگەیاند، هێزەكانیان سێ تانكی هێزەكانی سوریایان تێكشكاند و تانكەكانی سوریا لە كاتی تۆپبارانی نەخۆشخانەی خالد كراونەتە ئامانج .

هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ لە شێخ مەقسود بە توندی ئەو دەنگۆیانە رەتدەکەنەوە کە باس لە بوونی تونێل دەکەن لەژێر نەخۆشخانەی "خالید فەجر" و داوای لیژنەی نێودەوڵەتی دەکەن بۆ ئاشکرکردنی راستییەکان.

ناوەندی راگەیاندنی ئاسایشی شێخ مەقسود لە راگەیەندراوێکدا وەڵامی میلیشیاکانی حکومەتی دیمەشق دەداتەوە کە بانگەشەی ئەوە دەکەن "تونێل لەژێر نەخۆشخانەکەدا هەیە و شەڕی تێدا دەکرێت". ئاسایش جەخت دەکاتەوە کە ئەو قسانە دوورن لە راستییەوە و تەنها هەوڵێکە بۆ شێواندنی دۆخەکە.

راگەیەندراوەکە ئاماژەی بەوە کردووە، میلیشیاکان دەیانەوێت بەم پاساوانە شەرعیەت بدەن بەو تاوانانەی بەرانبەر برینداران، ژنان و منداڵانی ناو نەخۆشخانەکە ئەنجامی دەدەن و دەیانەوێت لە لێپرسینەوەی ئەو هێرشە دڕندانەیە هەڵبێن کە ماوەی پێنج رۆژە بەردەوامە.

لەو چوارچێوەیەدا، ئاسایشی شێخ مەقسود داوا لە لیژنە سەربەخۆکانی مافی مرۆڤ و لایەنە نێودەوڵەتییەکان دەکات، سەردانی نەخۆشخانەکە بکەن و لە نزیکەوە دۆخەکە ببینن بۆ ئەوەی ڕاستییەکان بۆ جیهان ئاشکرا بێت.

لە رووداوێکی دڵتەزێندا لە سنوری قەزای ئامێدی، دوکەڵی سۆپا بووە هۆی گیانلەدەستدانی سێ ئەندامی خێزانێک و دایکەکەش رەوانەی نەخۆشخانە کرا.

پەیامنێری کوردسات نیوز لە ناوچەکەوە رایگەیاند، رووداوەکە لە گوندی "باوەرکێ"ی سەر بە ناحیەی سەرسەنگ روویداوە، تێیدا شوانێک و دوو منداڵی بەهۆی دوکەڵی سۆپاوە خنکاون.

بەپێی زانیارییەکان، باوکەکە تەمەنی 40 ساڵە و بە رەگەز عەرەبە و خەڵکی ناوچەی رەبیعەیە، دوو منداڵەکەشی کچن.

بەڕێوەبەری تەندروستیی ئامێدی بۆ کوردسات نیوز پشتڕاستیکردەوە، جگە لەو سێ قوربانییە، دایکی منداڵەکانیش بەهۆی کاریگەری دوکەڵەکەوە دۆخی تەندروستی تێکچووە و گەیەندراوەتە نەخۆشخانە و لە ئێستادا لەژێر چاودێری پزیشکدایە.

سەعدی ئەحمەد پیرە، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ کوردسات نیوز، نیگەرانیی قوڵی لەبارەی دۆخی گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە لە حەلەب دەردەبڕێت و رایدەگەیەنێت، هیچ هێزێکی سەربازیی هەسەدە لەو ناوچەیە بوونی نییە.

سەعدی پیرە ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتی؛ ئاماژەی بەوە کرد، بەڕاستی نیگەرانن لەو دۆخەی لەو دوو گەڕەکە دێتە پێشەوە و ئەو تاوانانەی بەرامبەر خەڵک دەکرێن، لەلایەن هێزگەلێکەوە کە "کەس نازانێت چۆن ناویان بهێنێت و پەیوەندییان بە چەندین وڵاتەوە هەیە."

سەبارەت بە پاساوی هێرشەکان، ئەو ئەندامەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی رونکردنەوەی دا و وتی: "لە ئەشرەفییە و شێخ مەقسود هیچ هێزێکی هەسەدەی لێ نییە، ئەوەی هەیە تەنها هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆن کە بۆ راپەڕاندنی کاروباری هاووڵاتیان و پاراستنی ئاسایشی ناوخۆیی لەوێ جێگیر کراون."

لە کۆتایی لێدوانەکەیدا، سەعدی ئەحمەد پیرە جەختی کردەوە کە یەکێتی بە توندی ئیدانەی ئەو تاوانانە دەکات کە دەرهەق بە خەڵکی مەدەنی دەکرێن، ئاماژەی بەوەش دا کە بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، پێشتر ئیدانەی ئەو هێرشانەی کردووە و هەڵوێستی روونی هەبووە.

شێخ مەقسود و ئەشرەفییە، دوو گەڕەکی گەورەی شاری حەلەبن، کە لە ساڵی 2001ـەوە تا ئێستا بە خۆڕاگری و بەرگرییان دژی هێرش و ستەمەکان ناسراون، وەک ئەوەی لە ساڵانی 2004، 2025 و ئێستاش لە 2026 دەیبینین. ئەمڕۆ جارێکی دیکە لەژێر هەڕەشەی هێرشی حکومەتی کاتیی سوریا و گروپە چەکدارەکانی سەر بە تورکیادان و بوونەتەوە بە سەردێڕی یەکەمی تەواوی هەواڵەکان. لێرەدا چیرۆکی ئەو مێژووە بەرگریکارانە و ئەو دوو گەڕەکە دەگێڕینەوە. 

حەلەب؛ تابلۆیەک لە رەنگ و پێکهاتەی جیاواز:

حەلەب یەکێکە لە شارە دێرینەکان کە ژیان تێیدا بەردەوامە، وەک تابلۆیەکی نەتەوەیی، ئایینی و کولتوری دەبینرێت و سەدان ساڵە ناوەندێکی گرنگی ئابوریی سوریایە.
لەناو ئەم شارەدا، شێخ مەقسود و ئەشرەفییە پێگەیەکی تایبەتیان هەیە. بەپێی ئاماری ساڵی 2010 نزیکەی 800 هەزار کەسی تێدا ژیاوە، زۆرینەیان کوردن بەڵام عەرەب، تورکمان و ئەرمەنیشی تێدایە. شێخ مەقسود لەسەر گردێکی ستراتیژییە کە بەسەر زۆربەی شاری حەلەبدا دەڕوانێت، بۆیە لە ساڵانی سەرەتای قەیرانی سوریاوە هەموو هێزەکان هەوڵی کۆنترۆڵکردنیان داوە، بەڵام وەک هەمیشە و تا ئێستا. 10/1/2026تەنها شکستیان بۆ ماوەتەوە، شکستێک بە تامی کۆبانێ و داستانەکانی تری رۆژئاوا.

سەرەتای جوڵەکان (2001-2010)

چیرۆکی بەرگریی ئەم دوو گەڕەکە لە ساڵی 2001ـەوە دەستپێدەکات. لە 15ی شوباتی 2001، بۆ یەکەمجار لە ژێر دەسەڵاتی بەعسدا، دانیشتوانی شێخ مەقسود دژی پیلانگێڕی نێودەوڵەتی سەربە عەبدوڵا ئۆجەلان رژانە سەر شەقام و بەرەو شەقامی 20 رۆیشتن. ئەمە بوێرییەکی کەم وێنە بوو، کە بەهۆیەوە هەواڵگریی سوریا و هێزە ئەمنییەکان بە توندی وەڵامی خەڵکیان دایەوە و دەیان گەنجیان دەستگیرکرد و ئەشکەنجەیان دان، ئەمەش بووە سەرەتای بەرخودانێکی مێژووی کوردان، دژ بە نادادی و یەکسانی.

راپەڕینی 2004:

دوای ئەوەی رژێمی بەعس لە 12ـی ئازاری 2004 کۆمەڵکوژییەکەی قامیشلۆی ئەنجامدا، دانیشتوانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییەش وەڵامی بانگەوازی ڕاپەڕینیان دایەوە. هێزەکانی حکومەت هەردوو گەڕەکەکەیان گەمارۆ دا و قەدەغەی هاتووچۆیان سەپاند.
لە 16ی ئازاردا، لە ناوچەی "سێگۆشە"ی ئەشرەفییە هێزەکانی حکومەت بە گولـلەی راستەقینە تەقەیان لە مانگرتووان کرد، لە ئەنجامدا دوو گەنج بەناوەکانی (ئاری فەوز و جەلال ئیبراهیم) و ژنێک بەناوی (فەریدە ئەحمەد) شەهید بوون. خەڵک بە بەرد وەڵامیان دایەوە و ئەفسەرێکی پۆلیس کوژرا. لە 20ی ئازاری 2004دا بە هەزاران کەس رژانە سەر شەقامەکان و نەورۆزیان پیرۆز کرد، بەمەش هێزەکانی حکومەت ناچار بە پاشەکشە کران.

سەرەتای شۆڕش و هاتنە ئارای دۆخێکی نوێ:

ساڵی 2011، سوریا پێینایە قۆناغێکی نوێوە. هەرچەندە حەلەب درەنگ بەشداری لە خۆپیشاندانەکان کرد، بەڵام شێخ مەقسود و ئەشرەفییە لە پێشەنگەکان بوون، ژن و پیاو، گەنج و منداڵ، لە پێش هەمووانەوە دروشمیان دەوتەوە. لە ئەیلولی 2011 "ناوەندی رۆشنبیری و هونەری دیموکرات" کرایەوە، کە یەکەم دامەزراوەی کوردی بوو یاسای باری نائاسایی پوچەڵکردەوە. دواتر لە تشرینی یەکەمدا هەڵبژاردن کرا و ئەنجومەنی گەل بە سەرۆکایەتی "سینەم محەمەد" دامەزرا.

قۆناغی بەرگریی رەوا:

لە 14ـی کانونی دووەمی 2012، خەبات دێرک، یەکێک لە دامەزرێنەرانی یەپەگە لە نەخۆشخانەی ئەشرەفییە شەهید بوو. رێوڕەسمی بەخاکسپاردنی بوو بە خۆپیشاندانێکی گەورە. رژێم میلیشیاکانی "شەبیحە"ی بەردایە گیانی خەڵک. لە 10ی ئازاری 2012، گوڵێ سەلمۆ لەلایەن ئەو میلیشیایانەوە شەهید کرا. دوای ئەم رووداوە گەڕەکەکان لە شەبیحە پاککرانەوە و لە تەمموزی 2012دا لیوای شەهیدانی ئەشرەفییە و لیوای بەرگریی شێخ مەقسود دامەزران.

ساڵانی ئاگر و گەمارۆ (2013-2016):

ساڵی 2013 ساڵێکی سەخت بوو. گەڕەکەکان رووبەڕووی هێرشی دوولایەنە بوونەوە. لە نیسانی 2013 رژێم بە چەکی کیمیایی هێرشی کرد و ژمارەیەک هاووڵاتی شەهید و بریندار بوون. هاوکات گروپە چەکدارەکانی وەک "لیوای خالید حەیانی" دەستیان بە رفاندن و ئەشکەنجەی خەڵک کرد.
لە ساڵی 2016دا گەمارۆکان توندتر بوون. گروپەکانی وەک "جەیش ئیسلام" بە چەکی کیمیایی هێرشیان کردەوە و رێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی پشتڕاستی کردەوە کە دەیان مەدەنی و منداڵ شەهید بوون. دواجار لە تشرینی دووەمی 2016 بە رزگارکردنی 6 گەڕەکی دیکە، گەمارۆکە شکێنرا.

لە روخانی بەعسەوە بۆ گەمارۆی 2026:

دوای گۆڕانکارییە گەورەکانی کۆتایی 2024 و ڕووخانی رژێمی بەعس لە کانونی یەکەمدا، قۆناغێکی نوێ دەستیپێکرد. شێخ مەقسود و ئەشرەفییە ئاسایشی خۆیان پاراست، رێگەیان نەدا داگیربکرێن و ناوچەکانی خۆیان پاراست.

لە 10ی ئازاری 2025، مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتی هەسەدە و ئەحمەد شەرع، سەرۆکی حکومەتی کاتی رێککەوتنێکیان ئیمزا کرد. بەپێی رێککەوتنەکە، کە لە 1ی نیسانی 2025 بۆ ئەم دوو گەڕەکە چووە بواری جێبەجێکردنەوە، ئاسایشی ناوخۆ لە گەڕەکەکان مانەوە و هەسەدە چەکە قورسەکانی کشاندەوە.

هێرشەکەی کانون (2026):

سەرەڕای رێککەوتنەکان، هێرش و هەڕەشەکان کۆتاییان نەهات. لە 6ی کانونی دووەمی 2026، گروپە چەکدارەکانی سەر بە حکومەتی کاتی بە پاڵپشتی راستەوخۆی تورکیا، بە تانک و درۆن و چەکی قورس هێرشیان کردە سەر گەڕەکەکان.
لە ئەنجامی بۆردومانەکاندا، هەردوو نەخۆشخانەی عوسمان و شەهید خالید فەجر لەکارکەوتن. تا ئێستا 25 هاووڵاتی شەهید بوون و زیاتر لە 100ی دیکەش بریندارن.
لە بەرامبەر ئەم دۆخەدا، ئەنجومەنی گەلی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە لە 9ی کانونی دووەمی 2026 سەفەربەری گشتی راگەیاند و جەختیان کردەوە کە بەرگری لە گەڕەکەکانیان دەکەن. ئێستاش شەپۆلێکی ناڕەزایەتی لە کوردستان و جیهان دژی ئەو هێرشانە دروست بووە.

لە دواهەمین پێشهاتەکانیشدا، لە پاش گەمارۆدانی بەردەوامی هەردوو گەڕەکەکە و هێرشکردنی فراوانی سوپاکەی ئەحمەد شەرع، لە ئێستادا لە گەڕەکی شێخ مەقسود شەڕی کۆڵان بە کۆڵان بەڕێوە دەچێت و چەند شەڕڤانێک چالاکی فیداییان دژ بە ئەو هێزە ئەنجامدا.

عەلی لاریجانی، ئەمینداری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران هۆشداریدەدات لەوەی وڵاتەکەی لە دڵی جەنگدایە و جوڵەی خۆپیشاندەران بۆ دەستبەسەرداگرتنی چەک، هەوڵێکە بۆ هەڵگیرسانی شەڕی ناوخۆ.

لاریجانی لە لێدوانێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، لە دۆخێکی وەک ئێستادا کە وڵات لە جەنگدایە، دروستکردنی قەیرانی نوێ لۆژیکی نییە. روونیشیکردەوە، هێرشکردنە سەر بنکە سەربازی و ئەمنییەکان بە مەبەستی دەستکەوتنی چەک، نیشانەی مەترسیدارن و ئاماژەن بۆ هەوڵدان بۆ دروستکردنی شەڕی ناوخۆ.

ئەو بەرپرسە باڵایەی ئێران جەختی کردەوە کە دەزگا ئەمنییەکان و دادوەری "بەبێ چاوپۆشی" و بە توندی مامەڵە لەگەڵ هەر گروپێکی چەکدار دەکەن کە هەڕەشە لە ژیانی هاووڵاتیان و دامەزراوە حکومییەکان بکەن. هەرچەندە لاریجانی دانیناوە بە بوونی کێشەی ئابوری لە وڵاتەکەدا، بەڵام دەڵێت چارەسەر لە ئاژاوە و تێکدانی ئاسایشدا نییە.

لە لایەکی دیکەوە، ئەمیر سەعید ئیرەوانی، باڵیۆزی ئێران لە نەتەوە یەکگرتووەکان، لە نامەیەکدا بۆ ئەنجومەنی ئاسایش، ئەمریکا و ئیسرائیلی تۆمەتبار کرد بەوەی خۆپیشاندانە ئاشتیانەکانی ئێرانیان بەرەو "توندوتیژی و کاری تێکدەرانە" ئاڕاستە کردووە و دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆی وڵاتەکە دەکەن.

بڕیارە ئەمڕۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق کۆببێتەوە و تەواوی دانیشتنەکە بۆ تاوتوێکردنی دۆسیەیەک تەرخان دەکات، کە ئامانج لێی کەمکردنەوەی پشتبەستنی ئابوری وڵاتە بە داهاتی نەوت.

بەپێی کارنامەی دانیشتنەکە، کۆبوونەوەکەی ئەمڕۆ تەنها لە یەک بڕگە پێکهاتووە، ئەویش گفتوگۆکردنە لەبارەی داهاتە نانەوتییەکانی عیراق و چۆنێتی زیادکردن و رێکخستنەوەیان.

عەلی کینانی، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەوبارەیەوە رایگەیاندووە، کردنەوەی دۆسیەی داهاتە نانەوتییەکان لەم کاتەدا "پێویستییەکی نیشتمانییە" و گرنگیدان بەم سێکتەرە رۆڵی سەرەکی دەبێت لەوەی عیراق رزگاری ببێت لە ئابورییەک کە تەنها پشت بە نەوت دەبەستێت.

هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی حەلەب رەتیدەکەنەوە سوپای سوریا دەستی بەسەر بەشێکی زۆری گەڕەکی شێخ مەقسوددا گرتبێت و رایدەگەیەنن، ئەوەی باسی لێوە دەکرێت "چەواشەکارییە" و تەنها بۆ داپۆشینی شکست و تاوانەکانە.

ناوەندی راگەیاندنی ئاسایشی حەلەب لە راگەیەندراوێکدا وەڵامی وەزارەتی بەرگری سوریای دایەوە کە بانگەشەی کۆنتڕۆڵکردنی 90%ـی گەڕەکی شێخ مەقسودی کردبوو، ئاسایش دەڵێت: "ئەو هەواڵانە دوورن لە راستییەوە، لەسەر زەوی شەڕێکی سەختی کۆڵان بە کۆڵان لەگەڵ میلیشیاکانی حکومەتی دیمەشق بەردەوامە و زیانێکی گەورەیان پێگەیشتووە."

راگەیەندراوەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، هاوتەریب لەگەڵ رووبەڕووبوونەوەکاندا، بۆردومانێکی چڕ بە تۆپ و تانک بۆ سەر گەڕەکەکە دەستیپێکردووە و بەشێوەیەکی سیستماتیک ژێرخانی ناوچەکە و نەخۆشخانەکان دەکرێنە ئامانج، کە مەبەست لێی بڵاوکردنەوەی ترسە لەنێو دانیشتواندا.

وەزارەتی کارەبای هەرێمی کوردستان رایدەگەیەنێت، ئەو گرفتەی بەهۆی کەشوهەواوە لە تۆڕەکانی گواستنەوەی کارەبا دروست ببوو، چارەسەرکراوە و لە ئێستادا دۆخەکە بەتەواوی ئاسایی بووەتەوە.

لە راگەیەندراوێکدا وەزارەتی کارەبا ئاماژەی بەوەکردووە، شەپۆلێکی بەهێزی رەشەبا، باران و بەفر شەوی رابردوو رووی لە ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کرد و زیانی بە تۆڕەکانی پاڵەپەستۆی بەرز لە نێوان وێستگەکانی بەرهەمهێنان و گواستنەوە گەیاند، بەڵام تیمەکانی کۆنترۆڵی کارەبای هەرێم و پارێزگاکان توانیان بەخێرایی دۆخەکە کۆنترۆڵ بکەن.

وەزارەتەکە روونیکردۆتەوە، دوای چەند سەعاتێک لە پچڕانەکە، تیمەکانیان توانیویانە بەشێکی زۆری کارەبای پارێزگاکان بگەڕێننەوە و ئێستاش دۆخەکە وەک پێشووی لێهاتووەتەوە.

وەزارەتی کارەبا لە راگەیەندراوەکەدا سوپاسی هاووڵاتیان دەکات بۆ ئارامگرتنیان و دڵنیاییش دەدات کە تیمەکانیان هەمیشە لە ئامادەباشیدان بۆ چارەسەرکردنی هەر گرفتێک کە رووبەڕووی تۆڕەکانی کارەبا ببێتەوە.

فەوزا یوسف، ئەندامی دەستەی سەرۆکایەتیی پەیەدە هۆشداریدەدات لە دۆخی مەترسیداری گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە و رایدەگەیەنێت، ئەوەی لەوێ روودەدات "تاوانی جەنگە" درهەق بە کورد.

ئەو بەرپرسەی پەیەدە لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس بڵاویکردۆتەوە، ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان هێشتا بەردەوامن و بە هەموو جۆرە چەکێک نەخۆشخانەی "شەهید خالید فەجر" دەکرێتە ئامانج، لە کاتێکدا دەیان برینداری تێدایە و ژیانیان لە مەترسیدایە.

فەوزا یوسف ئاماژەی بەوەشکردووە، لە هەردوو گەڕەکی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە تاوانی جەنگ ئەنجام دەدرێت و خەڵکی سڤیل و بێتاوان تەنها لەبەرئەوەی کوردن دەکوژرێن.

لە کۆتایی پەیامەکەیدا، ئەندامەکەی دەستەی سەرۆکایەتیی پەیەدە رەخنەی توند لە هەڵوێستی وڵاتان دەگرێت و دەڵێت: "هێشتا بێدەنگییەکی نێودەوڵەتی هەیە بەرامبەر ئەوەی روودەدات، بێدەنگییەکەتان ئێمە دەکوژێت".

 بڕیارە ئەمڕۆ لە شارەكانی هەرێمی كوردستان خۆپیشاندان بۆ پشتیوانی لە رۆژئاوای كوردستان و گەڕەكە كوردییەكانی شاری حەلەب بەڕێوەبچێت.

بڕیارە ئەمڕۆ شەممە بۆ پشتیوانیكردن لە رۆژئاوای كوردستان و گەڕەكەكانی شێخ مەقسوود و ئەشرەفیەی حەلەب، لە شاری سلێمانی و دهۆك و گەرمیان و قەڵادزێ‌ لەلایەن رێكخراوەكانی كۆمەڵی مەدەنی خۆپیشاندان و گردبونەوە ئەنجام بدرێت، داوا لە هاووڵاتییانیش دەكەن بەشداری لە خۆپیشاندانەكاندا بكەن.

ئەوەش لە كاتێكدایە پێنج رۆژە چەكدارەكانی سوریا هێرشیان بۆ سەر گەڕەكە كوردییەكانی شاری حەلەب دەستپێكردوە، لە ئەنجامدا سەدان هەزار كەس ئاوارەبوون، ژمارەیەك قوربانی لێكەتوەتەوە و رەوشی دانیشتووانی ئەو دوو گەڕەكە كەوتوەتە مەترسییەوە.

تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ سوریا وردەکاریی کۆبوونەوەکەی لەگەڵ ئەیمەن سەفەدی، وەزیری دەرەوەی ئوردن لە عەممان ئاشکرا دەکات و رایدەگەیەنێت، واشنتۆن و عەممان جەخت لە کشانەوەی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) لە حەلەب دەکەنەوە.

باراک لە هەژماری خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس بڵاویکردەوە، لەو دیدارەدا گفتوگۆیان لەبارەی دۆخی حەلەب کردووە و پابەندبوونی خۆیان بۆ جێگیرکردنی ئاگربەست و زەمانەتکردنی کشانەوەی ئاشتیانەی هەسەدە لەو شارە دوپاتکردۆتەوە، ئەوەش وەک بەشێک لە جێبەجێکردنی رێککەوتنی 10ی ئازاری 2025.

نێردە ئەمریکییەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، هەردوولا لەسەر بەردەوامی هەماهەنگییەکان رێککەوتوون بۆ پاڵپشتیکردنی هەوڵەکانی حکومەتی سوریا لەپێناو پاراستنی سەروەری و یەکپارچەیی خاکی ئەو وڵاتە و پاراستنی مافی سەرجەم هاووڵاتیانی سوریا.

سەبارەت بە دۆخی باشوری سوریاش، تۆم باراک دەڵێت، لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئوردن جەختیان لە جێبەجێکردنی نەخشەڕێگای کۆتاییهێنان بە قەیرانی سوەیدا کردۆتەوە، کە ئامانج لێی گەڕاندنەوەی سەقامگیرییە بۆ باشوری سوریا.