عیراق
کۆبونەوەکە لە چوارچێوەی ئەو کۆبونەوانەدایە کە وەزارەتی بەرگری عێراق لەگەڵ ھاوپەیمانی ناتۆ ئەنجامی دەدات بۆ بەردەوام بونی ھاوکارییەکان لە بواری مەشق و گەشەپێدانی تواناکانی ھێزە عێراقییەکاندا .
لیوا روكن "رەعد مەحمود عەبد" فەرماندەی ئۆپراسیۆنەكانی دیالە رایگەیاند، كار دەكەن بۆ پڕكردنەوەی بۆشایی ئەمنی نێوان ناوچەكانی هێزی پێشمەرگە و سوپای عێراق، "عەمید دلێر" فەرماندەی لیوای" سێ"ی هێزی پێشمەرگەش رایگەیاند، ئۆپراسیۆنەكەیان بە هەماهەنگی سوپای عێراقە و بە باشی بەڕێوەدەچێت و بەرەو پێشی دەبەن.
لە بەیاننامەیەکدا شانەی راگەیاندنی ئەمنی عێراق بڵاویکردەوە، فڕۆکەیەکی تورکیا ئۆتۆمبێلێکی حەشدی شەعبی لە قەزای شنگالی سەر بە پارێزگای نەینەوا کردووەتە ئامانج و بەھۆیەوە ھاوڵاتییەکی ئێزدی گیانی لەدەستداوە.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، ئیدانەی ئەو کارە دەکەن و بە توندی دەستدرێژی بۆ سەر خاکی عێراق لەلایەن تورکیاوە رەتدەکەنەوە. رۆژی سێ شەممە میدیاکان بەو شێوە بڵاویان کردەوە کە لە بۆردومانەکەدا ھاوسەرۆکی دەستەی بەڕێوەبەریی شەنگال لە بۆردومانەکەدا کوژراوە و دوو منداڵیش کە لە ئۆتۆمبێلکەدا لەگەڵیدا بوون بریندار بوون.
عەباس ماھیر، قائیمقامی قەزای زوبێری سەر بە پارێزگای بەسڕە ڕایگەیاند، کۆنتێنەرێک دزراوە کە ١٠٠ بۆمبی ھێشوویی تێدایە و بەو ھۆیەوە ھێزە ئەمنییەکان باری نائاساییان ڕاگەیاندووە.
وتیشی، کۆنتێنەرەکە لەناو کۆگایەکی کۆمپانیایەکی تایبەت بە ھەڵگرتنەوەی مین بووە و ئەو کەسانەی بردوویانە پێیان وابووە خاڵییە و ویستوویانە بیبەن و وەک ئاسنی وەردە بیفرۆشن.
باسی لەوەش کرد، ئەو کۆنتەینەرە لەناو کۆمەڵێک کۆنتەینەری دیکەدا بووە کە بۆ لەناوبردن دانراوە و لە ئێستادا کۆنتەینەرەکە لەلایەن ئەو کەسانەوە بۆ شوێنێکی نادیار گوازراوەتەوە.
سەرۆکی شارەوانی زوبێر داوا لە ھاولاتیان دەکات ھەر زانیارییەکیان ھەیە دەربارەی کۆنتێنەرەکە دەزگا پەیوەندیدارەکان ئاگادار بکەنەوە.
شانەی ڕاگەیاندنی ئەمنیی عێراق بڵاویکردەوە، بە پێی ئامارە سەرەتاییەکان بەھۆی تەقینەوەی ماتۆڕسکیلێکی بۆمبڕێژکراو لە نزیک نەخۆشخانەی فێرکاریی بەسڕە لە ناوەندی شاری بەسڕە، چوار ھاوڵاتی کوژراون و چواری تریش بریندار بوون.
ئەسعەد عیدانی پارێزگای بەسڕە بە ئاژانسی ھەواڵی عێراقی ڕاگەیاند، تەقینەوەکە لە ڕێگەی ماتۆڕسکیلێکی بۆمبڕێژکراوەوە ئەنجامدراوە و تیرۆرستانی داعش لە پشت تەقینەوەکەوەن، ھاوکات باری نائاسایی لە بەسڕە ڕاگەیەندرا و ھێزە ئەمنییەکان ڕێگاکانی نزیک ناوچەی تەقینەوەکەیان داخستووە و لێکۆڵینەوەش لە ڕووداوەکە بەردەوامە.
وەزارەتی دارایی عێراق ئاماژەی بەوەکردووە، پێشخستنی دابەشکردنی مووچە بەھۆی کۆتایی ھاتنی ساڵی دارایی ٢٠٢١ و پرۆسەی وردبینیکردنی حساباتی کۆتایی ئەمساڵە.
ئەوەش لە کاتێکدایە لە رٍۆژی ٢٥ی مانگی تشرینی دووەمی رابردووەوە، وەزارەتی دارایی ھەرێمی کوردستان دەستیکردووە بە دابەشکردنی موچە و تا ئێستا چەند وەزارەت و دەستەیەک موچەیان وەرگرتووە، ھەر کاتێکیش ٢٠٠ ملیارەکەی بەغدا گەیشت، لیستی موچەی سەرجەم وەزارەت و دەستەکان ڕادەگەیەندرێت.
مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق رایگەیاند، ھێزەکانی ئاسمانی ئۆپراسیۆنێکی سەربازی سەرکەوتوویان لەدژی مۆڵگەکانی داعش لە ئەنبار ئەنجامداوە.
کازمی لە تویتەر نوسیویەتی، ھێزەکانی ئاسمانیان ئەمرۆ ئۆپراسیۆنێکی سەرکەوتوویان لەدژی مۆڵگەکانی گروپی تیرۆریستی داعش لە ئەنبار ئەنجامداوەو ئۆپراسیۆنەکانیش بەردەوام دەبن بۆ ریشەکێشکردنی ئەو گروپە لە عێراق.
کازمی راشیگەیاندوە، ھەندێک بەردەوام ھەوڵ دەدەن لە رێگەی چەکەوە تیرۆری دەوڵەت بکەن، بەڵام دەوڵەت و دامەزراوەکان و گەلەکەی لەروویان دەوەستنەوەو ھیچ کەسێک لەسەرووی بڕیارەکانی دەوڵەت نابێت و چەکیش لەدەرەوەی دەسەڵات نابێت .
راشیگەیاندوە، تائێستا ١٦ کامپ لە سنوری پارێزگای دھۆک ماونەتەوە، کە ٢٦ ھەزار و ٨٠٠ خێزانی تێدا نیشتەجێیە و بەشێکی زۆریان خەڵکی شنگال و پارێزگای نەینەوان، لە ھەوڵی ئەوەدان بە رەزامەندی خۆیان بیان گەڕێننەوە بۆ شوێنی نیشتەجێبونی پێشویان.
وەزارەتی کۆچ و کۆچبەران: لەئێستادا ١٦ کامپی ئاوارەکان لە پارێزگای دھۆک ماوە
ئەو ئەندامەی ھاوپەیمانی فەتح وتیشی، ئەو بنکانەی لەژێر دەسەڵاتی ھێزەکانی ئەمریکادان ھیچ ئامادەکارییەکیان بۆ کشانەوە و جێبەجێ کردنی رێککەوتنەکە نەکردووە. وتیشی چەند کەلوپەلێکی سەربازی رادەستی ھێزە عێراقییەکان کراوەتەوە کە بۆ سوپایەکی رێکخراو ھیچ سودێکی نییە، ھۆشداریشیدایە لایەنە سیاسییەکان لە دواخستنی کشانەوەی ھێزە بیانییەکان لە وڵاتەکە.
بە پێی بڕیارەکە، بۆ ماوەی ١٢٠ ڕۆژی تر ڕێگە بە عێراق دەدرێت کارەبا لە ئێرانەوە ھاوردە بکات بە بێ ئەوەی ڕووبەڕووی ھیچ سزایەک ببێتەوە، ھۆکاری بڕیارەکەش بۆ ئەوە گەڕێندراوەتەوە کە عێراق شکستی ھێناوە لەوەی لە بەرھەمھێنانی کارەبادا پشت بە خۆی ببەستێت.
لە دابینکردنی کارەبادا، عێراق تا ڕادەیەکی زۆر پشت بە ئێران دەبەستێت، بۆیە تا ئێستا چەند جارێک ئەمریکا ماوەی لێبوردنی عێراقی لە ھاوردەکردنی کارەبا لە ئێرانەوە درێژ کردووەتەوە، لە ئێستاشدا عێراق دانوستانی لەگەڵ وڵاتانی کەنداو بە تایبەتی سعودیە دەستپێکردووە بۆ ئەوەی تۆڕی کارەبا بە سیستمی کارەبای کەنداوەوە ببەستێتەوە.
"ڕیاز حەلفی" بەڕێوەبەری تەندروستی گشتی لە وەزارەتی تەندروستی عێراق ڕایگەیاندووە، تا ئێستا ھیچ بەڵگەیەک نییە بۆ ئەوەی ڤاکسینەکانی کۆرۆنا توانای بەرەنگاربونەوەی جۆرە نوێیەکەی ڤایرۆسەکەیان نەبێت کە بە ئۆمیکرۆن ناسراوە، بۆیە پێویستە ژمارەیەکی زیاتر لە ھاووڵاتیان ڤاکسینی کۆرۆنا وەربگرن.
عەلی بەلداوی بەڕێوەبەری کۆمپانیای گشتی دەرمان و پێداویستییە پزیشکییەکانیش لە وەزارەتی تەندروستی عێراق ڕایگەیاندووە، خشتەیەکی ھەفتانە ھەیە بۆ گەیشتنی ڤاکسینەکانی کۆرۆنا بە عێراق و تا کۆتایی ئەمساڵ ٣٦ ملیۆن دۆزی تری ڤاکسین دەگاتە عێراق.
کەریم نوری بریکاری وەزارەتی کۆچ و کۆچبەرانی عێراق ڕایگەیاند، گەڕاندنەوەی کۆچبەرانی عێراق لە سنورەکانی نێوان بێلاروس و پۆڵەندا کۆتایی نەھاتووە و بەردەوام دەبن لە گەڕاندنەوەیان، تا ئێستاش سەرکەوتووبوون لە گەڕاندنەوەی زیاتر لە ھەزار و ٥٠٠ کەس کە زۆرینەیان کوردن.
وتیشی، زانیارییان نییە لە بارەی ئەو کۆچبەرانەی تا ئێستا لە سنورەکانی بێلاروس ماونەتەوە، چونکە زۆرینەیان بە نایاسایی لە تورکیاوە کۆچیان کردووە، بەڵام وەزارەتی کۆچ و کۆچبەرانی عێراق کار دەکات بۆ کۆکردنەوەی زانیاری لەسەریان و گەڕاندنەوەیان بۆ عێراق.