ھەیسەم عوبێدی، ئەندامی ڕاگەیاندنی تەندروستیی لە وەزارەتی تەندروستیی عێراق، ڕایگەیاند، شەپۆلی چوارەمی ڤایرۆسی کۆرۆنا ھێشتا نەگەیشتووەتە عێراق و تاکە ڕێگای بەرەنگاربوونەوەی ئەو شەپۆلە نوێیە، کە ئێستا بەشێک لە وڵاتانی دەوروبەری عێراقی گرتووەتەوە، وەرگرتنی ڤاکسینە.

وتیشی، ئومێدیان ھەیە تا کۆتایی ئەمساڵ ٥٠٪ی ھاوڵاتیانی عێراقی ڤاکسینی کۆرۆنا وەربگرن، کە دەبێتە ھۆی خاوبوونەوەی شەپۆلی چوارەمی کۆرۆنا، ئەگەر لە عێراق بڵاوببێتەوە، بە پێچەوانەوە ئەگەر ئەو ئاستە تێنەپەڕێنن شەپۆلی داھاتووی کۆرۆنا سەخت دەبێت.

بە پێی ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستی، تا ئێستا زیاتر لە ٢ ملیۆن و ٣٧ ھەزار کەس لە عێراق و ھەرێمی کوردستان تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون، نزیکەی پێنج ملیۆن و ٣٢١ ھەزار کەسیش ڤاکسینی کۆرۆنایان وەرگرتووە.

ئەبو عەلی عەسکەری وتەبێژی کەتائیبی حزبوڵای عێراق رایگەیاند، ئەو ھەڵبژاردنەی ئەنجامدرا گەورەترین فێل و چەواشەکردن بووە بۆ گەلی عێراق و داوا دەکات مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق دادگایی بکرێت، چونکە لەگەڵ نەیاراندا کاری کردووە بۆ ساختەکردنی ئەنجامەکان. 

وتەبێژەکەی کەتائیبی حزبوڵا راشیگەیاند، پێویستە مافی دەنگدەر و کاندیدەکان بگەڕێندرێنەوە، ئەگەرنا رەوشەکە ئاڵۆزتر دەبێت و لە کۆنترۆڵ دەردەچێت.

کەتائیبی حزبوڵای عێراق لەو ھێزە شیعانە بوو کە ئەنجامەکانی ھەڵبژاردنی رەتکردەوە و ئەستۆی شکستی ھەڵبژاردنیشیان خستە پاڵ کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکان. 

ریاز مەسعودی ئەندامی پێشووی ئەنجومەنی نوێنەران کە سەر بە رەوتی سەدرە رایگەیاندوە، رەوتەکەیان بەردەوامە لە ھەوڵەکانی بۆ دروستکردنی ھاوپەیمانی و پێکھێنانی گەورەترین کوتلە لە ئەنجومەنی نوێنەران تا بتوانن بە زوترین کات حکومەتی داھاتوو پێکبھێنن. 

ھەر بۆ ئەو مەبەستەش موقتەدا سەدر گەیشتوەتە بەغداد تا لەگەڵ لایەنە سیاسییەکاندا کۆببێتەوە و خۆی سەرپەرشتی دانوستانەکانی پێکھێنانی حکومەت بکات. 

راشیگەیاندوە، رەوتی سەدر پلانی روونی بۆ قۆناغی داھاتوو ھەیە.

ریاز عەبدولئەمیر بەڕێوەبەری تەندروستی گشتی لە وەزارەتی تەندروستی عێراق رایگەیاندوە، مەترسییەکانی کۆرۆنا لە عێراق بەردەوامە و ناکرێت رێکارەکانی خۆپارێزی لەم کاتەدا کەمبکرێنەوە، چونکە رێژەی بەکارھێنانی ڤاکسین بەپێی پێویست نییە و نەگەیشتوەتە ئەو ئاستەی کە بەرگری گشتی دروست بکرێت. 

راشیگەیاندوە، ئەو وڵاتانەی رێکارەکانیان کەمکردۆتەوە، ئەو وڵاتانەن کە رێژەیەکی زۆر لە دانیشتوانەکانیان ڤاکسینیان بەکارھێناوە.

عەلی فەتلاوی كاندیدی هاوپەیمانی فەتح بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق رایگەیاند، ئەو ئەنجامانەی كۆمسیۆن رایگەیاندووە، بە بەڵگە دەیسەلمێنن تەزویر كراوە، وتیشی، ئەنجامی ئەلكترۆنی لەگەڵ ژماردنی دەستی جیاوازییان هەبوە. فەتلاوی ئەوەشی راگەیاندووە، هاوپەیمانی فەتح بە هیچ شێوەیەك متمانە بە كۆمسیۆن ناكات و بە بەڵگە دەیسەلمێنن كە سندوقەكانی دەنگدان دەستكاری كراون. وتیشی پێویستە هاوڵاتیان بەرامبەر بە دەنگی دزراویان بێدەنگ نەبن.
 نارەزاییەكانی هاوپەیمانی فەتح لە كاتێكدایە كە بە پێی ئەنجامە سەرەتاییەكان 17 كورسی مسۆگەر كردوە.

سەرچاوەیەک لە دەوڵەتی یاسا کە لەلایەن نوری مالیکی سەرۆکایەتی دەکرێت رایگەیاندووە ،  ئەگەر رەوتی سەدر بیەوێت لەگەڵ لایەنەکانی تر ھاوپەیمانی پێکبھێنێت بۆ دروستکردنی گەورەترین کوتلەی پەرلەمانی ، ئەوا دەوڵەتی یاسا ئامادەیە تا بتوانن گەورەترین کوتلە دروست بکەن و حکومەت پێکبھێنن.

دەوڵەتی یاسا ھاوپەیمانی لەگەڵ چەند لایەنێک دروستکردووە بۆ پێکھێنانی گەورەترین کوتلەی پەرلەمانی، کە  ٩٣ کورسی پەرلەمان پێکدەھێنن، بەڵام توانای دروستکردنی گەورەترین کوتلەی پەرلەمانییان نیە ، کاندیدی ئەو ھێزانەش بۆ سەرۆک وەزیرانی داھاتوو، نوری مالیکیە .

موقتەدا سەدر سەرۆکی ڕەوتی سەدر نامەیەکی ئاڕاستەی (نوری مالیکی) کردووە و بە ھاوکاری ئەمریکا تۆمەتباری دەکات و داواشی لێدەکات بگەڕێتەوە سەر ڕێبازی (محەمەد باقر سەدر) دامەزرێنەری حیزبی دەعوە.

دەشڵێت، لێدوانەکەی نوری مالیکی لەسەر پڕۆسەی سیاسی و پاراستنی سەقامگیری، تووشی شۆکی کردوون، چونکە لەگەڵ کردارەکانی یەکناگرێتەوە.

موقتەدا سەدر بە نوری ملیکی دەڵێت ئەوەی کە لە دەسەڵات لە دەستتچوو جارێکی تر قەرەبوو ناکرێتەوە، ئەوەی تاقیکراوەتەوە، جارێکی تر تاقی ناکرێتەوە، بۆیە ھەوڵی بەدەستھێنانی پۆست مەدە.

ساجد سالم یەکێک یەکێک لە کاندیدە سەربەخۆ دەرچووەکان بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە میدیاکانی ڕاگەیاندووە، تا ئێستا ئەوەی یەکلابووەتەوە (٣٠) کاندیدی سەربەخۆ لە ھەڵبژاردنەکان سەرکەوتوون و پلانیان ھەیە بۆ پێکھێنانی فراکسیۆنێک لەناو ئەنجومەنی نوێنەران.

دەشڵێت، لە گفتوگۆکانی پێکھێنانی حکومەت، کاندیدە سەربەخۆکان ھەماھەنگییان دەبێت و بژاردەی ئۆپۆزسیۆن بوون تاوتوێ دەکەن.

ئەو کاندیدە سەربەخۆ دەرچووە ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، کاندیدە دەرچووە سەربەخۆکان، بە بەرپرسیاریەتییەوە مامەڵە لەگەڵ پڕۆسەی دیاریکردنی سەرۆک وەزیرانی داھاتووی عێراق دەکەن.

کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکانی عێراق ڕایگەیاند، ٩٥٪ی جیاکردنەوەی دەستی دەنگەکان لە ٣ ھەزار و ٦٨١ وێستگەی دەنگدان تەواوکراوە، کە لایەنەکان سکاڵایان لەسەر تۆمار کردبوو، لە ماوەیەکی نزیکیشدا پڕۆسەکە بە تەواوی کۆتایی دێت.

ئەوەش لە کاتێکدایە، پێشتر کۆمسیۆنی ھەڵبژاردنەکان ڕایگەیاندبوو، ئەنجامی دەنگەکانی ٣ ھەزار و ٦٨١ وێستگەیان ڕاستەوخۆ بە دەست نەگەیشتووە و ئەوانەی بە میمۆری کارتیش ھاتوون لە کاتی خۆیان نەگەیشتوون.

لە بارەی گرنگی پاسپۆرتی ئەلیکترۆنیش ئاماژەی بۆ ئەوەکردووە، ناوەڕۆکێکی ئەلیکترۆنی دەبێت بۆ کۆکردنەوەی ھەموو زانیارییەکانی خاوەنی پاسپۆرت، لە فڕۆکەخانەکانیش دەرگای ئەمنی دەکرێتەوە لەو کاتەی زانیارییەکانی ناو پاسپۆرتەکە ھاوتا دەبێت و پەیوەستیش دەبێت بە کۆمپیوتەری ناوەندی و ناکرێت ھیچ دەستکارییەکی تێدا بکرێت و ھاک بکرێت.

جەختیشکراوەتەوە، پاسپۆرتی ئەلیکترۆنی دەبێتە ھۆی دەوڵەمەندکردنی کارتی یەکگرتووی نیشتمانی، کە ھەموو زانیارییەکانی تێدایە، لە کاتی نوێکردنەوەی پاسپۆرتیشدا پێویست ناکات ھاووڵاتی ھەموو بەڵگەنامەکان پێشکەش بکات، چونکە پێشتر ھەمووی تێدا تۆمار کراوە.

بەرەی نیشتمانی عێراق لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، رێژەی بەشداریکردن لە ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران لەنێوان ١٢٪ بۆ ١٩٪دا بووە، بۆیە داوا لە دادگای باڵا فیدراڵی دەکەن ئەنجامەکانی ئەو ھەڵبژاردنە قبوڵ نەکات و ھەڵیبوەشێنێتەوە.

ئەو بەرەیە ئاماژەی بەوەش کردووە، بۆ ئەوەی نەبن بە بەشێک لەم ھەڵبژاردنە و ھاوڵاتیان بێھیوا نەکەن، بایکۆتی ھەڵبژاردنیان کردووە.

ھەر لەو کۆنفرانسە رۆژنامەوانییەدا ئەیاد عەلاوی سەرۆکی بەرەی نیشتمانی رایگەیاند، ھۆکاری بەشدارینەکردنیان لە ھەڵبژاردن بەھۆی گەندەڵی ئیداری و دارایی و دەستوەردانی دەرەکییەوە بووە.