ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق لە راگەیەنراوێکدا باسی لەوەشکردوە، بەمەبەستی دەستگەیشتنی بازرگانان بە دۆلار بە نرخی رەسمی کە پێشووتر دراوی بیانیان لە بازارەکاندا پەیدا دەکرد، ئەنجومەنی وەزیران بڕیاریدا بازرگانانی زێڕ، ئۆتۆمبێل، مۆبایل و جگەرە دراوی بیانییان لەرێگەی پەنجەرەی ئەلیکترۆنییەوە بە نرخی رەسمی پێبدرێت.

ئاماژەی بەوەشکردوە، ئەو بڕیارە کاریگەری دەبێت لەسەر نرخی دۆلار لە بازاری ناڕەسمیدا، چونکە ئەوانەی بڕیارەکە دەیناگرێتەوە بەشێکی سەرەکین لەوانەی لە بازاری ناڕەسمیدا کڕیاری دۆلار بوون.

ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بڕیاریشیدا باجی گومرگی سەر ھێنانی جگەرە و مۆڵەپێدانی کەمبکاتەوە، رێکارەکانی ھاوردەکردنی زێڕیش بە خزمەتگوزاری ٢٤ سەعاتی لە ڕێگەی ھێڵی ئاسمانییەوە ئاسانتر بکات.

ئاژانسی رۆیتەرز، لە زاری سەرچاوەیەکی وەزارەتی بەرگری ئەمریکاوە بڵاویکردەوە، درەنگانی شەوی دووشەممە گروپە چەکدارەکانی نزیک لە ئێران بە مووشەکی نزیک مەودا سەربازگەی عەین ئەسەدیان لە پارێزگای ئەنبار کردووەتە ئامانج، کە ھێزەکانی ئەمریکای تیادا جێگیرن.

ئەوەشی خستووەتەڕوو، لە ئاکامی ھێرشەکە ھەشت ئەمریکی لەناو سەربازگەکەدا برینداربوون.

ئاژانسی رۆیتەرز راشیگەیاندووە، ئەمریکا لە وەڵامی بۆ ئەو ھێرشە بە فڕۆکەی " ئەی سی ١٣٠" سەربازی ئۆتۆمبێلێک و چەند چەکدارێکی ئەو گروپە چەکدارانەی لە نزیک سەربازگەی عەین ئەسەد کردووەتە ئامانج و ھێرشەکەش کوژراوی لێکەوتووەتەوە، ئەمەش یەکەمجارە ھێزەکانی ئەمریکا لە خاکی عێراقدا وەڵامی ھێرشی گروپە چەکدارەکان بدەنەوە.

بەپێی کارنامەی کۆبونەوەکە، بڕگەی یەکەمی کۆبونەوەکە تایبەتە بە کردنەوەی دەرگای خۆپاڵاوتن بۆ دەستنیشانکردنی سەرۆکی ئەنجومەن، ھەروەھا بڕگەیەکی تریش تایبەتە بە دەنگدان لەسەر ھەمواری یاسای کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکانی عێراق.

بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، دوو پەرلەمانتاری سوننە کە پێکھاتوون لە مەحمود مەشھەدانی و سالن عیساوی رۆژی چوارشەممە خۆیان دەپاڵێون بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە و ئەگەر ماڵی سوننە بگەنە رێککەوتن، چاوەڕوان دەکرێت رۆژی چوارشەەمە ئەو پرسە یەکلابکرێتەوە.

نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆکوەزیرانی عێراق بڵاویکردەوە، محەمەد شیاع سودانی لەگەڵ ئەلینا رۆمانۆوسکی باڵیۆزی ئەمریکا لە بەغداد کۆبووەتەوە و باسیان لە پەیوەندییەکانی بەغداد و واشنتۆن و ھاریکارییەکانی نێوان بانکی ناوەندیی عێراق و وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا کردووە و بڕیاریشە بانکی ناوەندیی عێراق و گەنجینەی ئەمریکا ھەفتەی داھاتوو کۆببنەوە.

لە بەشێکی تری کۆبوونەوەکەدا سەرۆکوەزیرانی عێراق رایگەیاند، پابەندن بە پاراستنی نێردە دیپلۆماسییەکان و راوێژکارە ئەمنییەکان و نوێنەرانی ھاوپەیمانیی نێودەوڵەتیی دژی داعش.

 وتیشی، ھێزە ئەمنییەکان، ئەرکە یاساییەکانیان بۆ پاراستنی ئاسایش و سەقامگیریی خاکی عێراق جێبەجێدەکەن.

سادق جومعە جێگری ئەمینداری گشتیی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، نوسراوێکی ئاڕاستەی کۆمیسیۆنی باڵای ھەڵبژاردنەکان کرد و داوای کرد، کۆمیسیۆن بە خێرایی ئاگاداریان بکەنەوە لە ناوی ئەو کاندیدەی کە لە بازنەی یەکی پارێزگای ئەنبار، لە نێوان کاندیدە شکستخواردووەکاندا زۆرترین دەنگی بەدەستھێناوە، ئەوەش لەپێناو دانانی وەک جێگرەوەی محەمەد حەلبوسی کە لە ئەندامێتیی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دوورخراوەتەوە.

رۆژی ١٤ی ئەم مانگە دادگای فیدڕاڵیی عێراق، کۆتایی بە ئەندامێتیی محەمەد حەلبوسی لە ئەنجومەنی نوێنەران ھێنا، بەپێی نوسراوەکەی ئەمیندارێتیی ئەنجومەنی نوێنەرانیش ئەو کاندیدەی لە بازنەی یەکی پارێزگای ئەنبار لە نێوان کاندیدە دەرنەچووەکانی ئەو بازنەیەدا زۆرترین دەنگی لە ھەڵبژاردنەکەی ١٠ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٢١ی ئەنجومەنی نوێنەران بەدەستھێناوە، لە بری محەمەد حەلبوسی دەبێتە ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران.

باسم عەوادی وتەبێژی حکومەتی عێراق رایگەیاند، محەمەد شیاع سودانی دەست لەکارکێشانەوەی وەزیرانی پلاندانان و پیشەسازی و رۆشنبیریی عێراقی رەتکردووەتەوە و ئەو وەزیرانە راستەوخۆ دەستبە کارەکانیان بۆ خزمەتکردنی ھاووڵاتیان دەکەنەوە.

وتیشی، رەتکردنەوەی دەست لەکارکێشانەوەی ئەو سێ وەزیرە، بۆ جەختکردنەوەیە لە کارنامەی حکومەت بۆ گەرەنتیکردنی نوێنەرایەتیی سیاسی بۆ ھەموو خەڵک و پێکھاتە و ھێزە سیاسییەکان، ھەروەھا بۆ ھەماھەنگیکردنە لە پابەندییەکانی حکومەت بۆ پاڵپشتی و بەردەوامیدان بە سەقامگیری سیاسی بە شێوەیەک کاریگەری لەسەر کۆمەڵگە نەبێت.

رۆژی سێشەممەی رابردوو، دادگای فیدڕاڵیی عێراق، سکاڵایەکی لە دژی محەمەد حەلبوسی یەکلاییکردەوە و کۆتایی بە ئەندامێتییەکەی لە ئەنجومەنی نوێنەران ھێنا، لە کاردانەوەی ئەو بڕیارەدا وەزیرانی پلاندانان و پیشەسازی و رۆشنبیری کە لە پشکی حزبەکەی حەلبوسین دەستیان لەکارکێشایەوە.

خەشان لە چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنیدا رایگەیاند، ئەنجومەنی نوێنەران لە ساتی بڕیارەکەی دادگای فیدراڵییەوە لە دورخستنەوەی محەمەد حەلبوسی ئاگادارکراوەتەوە، ئەو بڕیارەشی بە بڕیارێکی تایبەت وەسفکرد کە پێچەوانەی ویستی سیاسی بووە کە ھەوڵی ھێشتنەوەی حەلبوسی دەدرا. 

خەشان باسی لەوەشکرد، ئەو بڕیارە کۆتایی بە ژیانی سیاسی حەلبوسی ھێناوە و پێشبینی دەکات لە دانیشتنی داھاتووی ئەنجومەنی نوێنەراندا دەرگای خۆ کاندیدکردن بۆ شوێنگرتنەوەی حەلبوسی بکرێتەوە، وتیشی، ئەو دوو کۆبوونەوەیەی لەم ماوەیەدا کراون نایاسای بوون.

سەدر لە نوێترین پەیامیدا رایگەیاند، ھەروەک چۆن عێراق لە شۆڕشی بیستەمدا لەسەر دەستی عەشیرەتەکان ئازادکرا و جێ پەنجەیان لە مێژوودا لەبیر ناکرێت، ئێستاش متمانەی ھەیە کە خاوەن ھۆز و عەشیرەتەکان و شێخ و خێڵەکان و ھەموو تائیفەکان دەنگیان بەرز دەکەنەوە و بەرپرسیارێتی ھەڵدەگرن لەپێناو پشتیوانیکردنی غەززە.

پێشتریش سەدر چەند پەیامێکی ھەبووە بۆ پشتیوانیکردنی فەڵەستینییەکان و داوای لە لایەنگرانی کردبوو لە پارێزگاکانی عێراق خۆپیشاندانی ملیۆنی بکەن، داوای لە وڵاتانی دراوسێی فەڵەستینیش کردبوو، رێگە بە لایەنگرانی بدەن بچنە سنوری فەڵەستین و ھاوکاری لەگەڵ خۆیان ببەن. 
 

عەتوان عەتوانی، سەرۆکی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، حکومەتی فیدراڵ سورە لەسەر پێشکەشکردنی ھەموو ئاسانکارییەکی دارایی و پشتگیرییەک بۆ بازرگانان لەپێناو کۆنترۆڵکردنی بەھای دۆلار بەرامبەر دینار.

ئاماژەی بەوەشدا، سەرەڕای رێنماییەکانی بانکی ناوەندی تایبەت بە مامەڵەکردن بە دۆلار، ھێشتا چەندین بانک و کۆمپانیای ئاڵوگۆڕی دراو ماون پابەندی رێنماییەکان نین، بۆیە پێویستە حکومەتی فیدراڵ و لایەنە پەیوەندیدارەکان رێوشوێنەکانیان بۆ کۆنترۆڵکردنی بەھای دۆلار توندتربکەنەوە و توندترین سزا بەسەر سەرپێچیکارانی دۆسیەی دۆلار بسەپێنن.

ھاوکات، بانکی ناوەندیی رایگەیاند، لە ١٠ مانگی سەرەتای ئەمساڵدا بە بڕی نزیکەی ١٢٨ ملیار دینار سزای پێبژاردنیان بەسەر بانک و کۆمپانیاکانی ئاڵوگۆڕی دراو سەپاندووە و جگەلەوەش ٣٧٨ سزای کارگێڕییان بۆ بانکەکان و کۆمپانیاکانی ئاڵوگۆڕی دراو دەرکردووە.  

گروپی چەکداری مقاوەمەی ئیسلامی لە عێراق بڵاویکردەوە، ھێرشەکە بۆ سەر فڕۆکەخانەی ھەریر بە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان بووە ، کە پێشتر فڕۆکەخانەکە وەک بنکەیەکی سەربازی ھاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش بەکاردەھات، بەڵام لە دوای ھێرشەکانەوە و لە ٢٠ی مانگی رابردووەوە چۆڵکراوە. 

راشیانگەیاند، بە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان، بنکەی ئەمریکای تەنفیان، لە سوریا کردۆتە ئامانج، کە ڕاستەوخۆ لە ئامانجەکەی داوە.

پێشتریش پنتاگۆن رایگەیاندووە، لە دوای ١٧ تشرینی یەکەمەی رابردووە زیاتر لە ٦٠ ھێرش کراوەتە سەر ھێزەکانیان لە عێراق و سوریا.

سەڵاحەدین دلێمی سەرکردە لە ھاوپەیمانی حەسم رایگەیاند، بڕیارەکانی دادگای فیدراڵی عێراق یەکلاکەرەوەن و چەندین حزب و لایەن ھەن بانگەشەی نوێنەرایەتیکردنی پێکھاتەی سونی دەکەن، لەکاتێکدا نوێنەرایەتییان ناکەن.

سەبارەت بە جێگرەوەی حەلبوسیش وتی، لەگەڵ ھاوپەیمانی عەزم و سیادە ئەو بابەتەیان تاوتوێکردووە، بەڵام ئەو ناوانەی لە میدیاکان دەھێنرێن یەکلاکەرەوە نین و راست نین.

سەڵاحەدین دلێمی وتیشی، دەبێت کۆمسیۆن و دەستەی دەستپاکی لێپێچینەوە لە بەشێک لە حزبەکان بکەن، سەبارەت بە سەرچاوەی پارەدارکردنی بانگەشەکانیان بۆ ھەڵبژاردن. 
 

سەلام عەجەمی، سەرکردە لە حزبی تەقەدوم بە رۆژنامەی مەدای راگەیاندووە، تیمێکی یاسایی پێداچوونەوە بە ھەموو لایەنەکانی بڕیارەکەی دادگای فیدراڵی دەکات، سەبارەت بە دوورخستنەوەی محەمەد حەلبوسی لە ئەندامێتی ئەنجومەنی نوێنەران. 

وتیشی، پاڵنەری سیاسی لە پشت ئەو بڕیارەوە ھەیە و ئەگەر لە رێکارە یاساییەکان لە ناوخۆ شکست بھێنن، ئەوا پەنا دەبەنە بەر دادگا نێودەوڵەتییەکان و خۆپیشاندان دەکەن. 

سەلام عەجەمی باسی لەوەشکرد، حەلبوسی رێز لە یاسا و بڕیارەکانی دادگا دەگرێت و دەبێت گەلیش وتەی خۆی لەسەر ئەو پرسە ھەبێت.

جەختیشیکردەوە لەوەی، پۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران ھەر بۆ حزبی تەقەدوم دەبێت چونکە گەورەترین کوتلەن، ئەگەر شکستیش بھێنن لە گەڕانەوەی حەلبوسی، ئەو کاتە ناوی جێگرەوەکانی ئاشکرا دەکەن. 

بەپێی راگەیەندراوێکی نووسینگەکەی، محەمەد شیاع سودانی سەرۆکوەزیرانی عێراق سەرپەرشتی کۆبوونەوەیەکی تایبەت بە گەشەپێدانی کەرتی نەوت کردووە بە ئامادەبوونی حەیان عەبدولغەنی وەزیری نەوت و جەختیکردووەتەوە لەپێویستی زیاتر گەشەپێدانی کەرتی نەوت و ئاسانکاریکردن بۆ وەبەرھێنان لەو بوارەدا بەشێوەیەک کەرتی نەوتی عێراق ببەسترێتەوە بە ھێڵە نێودەوڵەتییەکان، چونکە نەوت سەرچاوەی سەرەکی داھاتە بۆ حکومەتی عێراق.

ئاماژە بەوەشکراوە، لەو کۆبوونەوەیەدا سەرۆک وەزیرانی عێراق بەدواداچوونی کردووە بۆ دواین ھەوڵ و دانوستان و گفتوگۆکانی نێوان ھەردوو وەزارەتی نەوتی عێراق و سامانە سروشتییەکانی ھەرێم بە مەبەستی دەستپێکردنەوەی ھەناردەی نەوتی ھەرێمی کوردستان لە رێگەی بەندەری جەیھانی تورکییەوە.

سەرچاوەیەکی سیاسی بە میدیاکانی عێراقی راگەیاند، دوای بڕیارەکەی دادگای باڵای فیدراڵی عێراق بۆ دوورخستنەوەی محەمەد حەلبوسی لە پۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران، دەسەڵاتدارانی ئێران لەگەڵ سەرکردەکانی شیعە بەتایبەتیش سەرکردەکانی چوارچێوەی ھەماھەنگی گفتوۆگیان کردووە، پەیامی خۆیان لەسەر ئەو پرسە و جێگرەوەی حەلبوسی پێداون جەختیشیانکردووەتەوە لەسەر پێویستی یەکلاکردنەوەی کاندیدی پۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق پێش بەڕێوەچوونی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان.

ئاماژەی بەوەشکردووە، جگە لە ئێران، قەتەر و تورکیاش پەیامی خۆیان لەبارەی جێگرەوەی حەلبوسی گەیاندووەتە سەرکردە سوننەکانی عێراق، بەتایبەتیش سەرکردەکانی ھاوپەیمانی سیادە بە سەرۆکایەتی خەمیس خەنجەر و ھاوپەیمانی عەزم بەسەرۆکایەتی موسەننا سامەڕائی.

دادگای فیدراڵی عێراق لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، ھەر سەرۆکی حزبێک بە زۆرەملێ نامەی دەستلەکارکێشانەوە بە کاندیدەکانی پڕبکاتەوە و دواتر لە دژیان بەکاریبھێنێتەوە، نایاساییە و پێشێلکردنی دەستوورە، بەوپێیەی ئەنجومەنی نوێنەران نوێنەرایەتی ئیرادەی گەل دەکەن و ئەو نوێنەرایەتییەش نابێت بچووک بکرێتەوە بۆ کەسایەتی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران.

ئەوەشی خستەڕوو، دادگای باڵای فیدراڵی مافی ئەوەی ھەیە بڕیار بدات بۆ کۆتاییھێنان بە ئەندامێتی نوێنەرێک لە ئەنجومەنی نوێنەران، کاتێک بەپێی یاسای ئەنجومەنی نوێنەران و دەستوور ئەندامێتییەکەی کۆتایی پێدێت.

دادگای فیدراڵی عێراق راشیگەیاند، دۆسییەی کۆتاییھێنان بە ئەندامێتی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران، پەیوەندی بە نامەیەکی دەستلەکارکێشانەوەی کاندیدەکانەوە ھەیە، کە ناوبراو بە زۆرەملێ بە کاندیدێکی پڕکردووەتەوە و پاشان دوای شێواندن و گۆڕینی ناوەڕۆکی نامەکە، بۆ کۆتایی ھێنان بە ئەندامێتی ئەو کاندیدە بەکاریھێناوە.