رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
پاش ئیمزاكردنی دەستووری نوێی سوریا لەلایەن ئەحمەد شەرعەوە، ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری بەتوندی رەتیدەكاتەوە و دەستورەكە بە پێچەوانەی رەوشی ئێستای سوریا و پێكهاتەكانی دادەنێت.
ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری باكوور و رۆژهەڵاتی سوریا راگەیەنراوێكی سەبارەت بە دەستووری نوێی سوریا بڵاوكردەوە و تێیدا ئاماژەی بەوە كرد دەستوورەكە مافی هەموو پێكهاتەكانی تێدا لەبەرچاو نەگیراوە و ئەو پێوەرانەی دەستوورەكەی پێ داڕێژراوە بەشداریكردنی راستەقینەی پێكهاتەكانی سوریای تێدا نییە، بەڵكو ساختەكاریی ناسنامەی راستەقینەی نیشتمانی و كۆمەڵایەتی سووریایە.
لە راگەیەندراوەکەی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری دا هاتووە، "جەخت دەکەینەوە کە ئەم راگەیاندنە پێوەرەکانی فرەچەشنی نیشتمانی سوریای تێدا نییە و لە بەشداری راستەقینەی پێکهاتە نیشتمانییەکانی سوریا بەتاڵە، بۆیە جارێکی دیکە ئەم راگەیەندراوە گوزارشت لە 'عەقڵیەتی تاکڕەوی' دەکات کە درێژەی حاڵەتی پێشووی سوریایە کە گەل دژی راپەڕی".
جەخت لەوەشکراوەتەوە؛ دەستوورەكە بەم فۆڕمەی ئێستای هەوڵەكان بۆ گەیشتن بە دیموكراسیەتی راستەقینە لە سوریا لەناو دەبات.
روسیا رایدەگەیەنێت، نۆ هەزار كەسیان لە بنكەی ئاسمانی حمەیمیم لە ترسی كوشتن لە رۆژئاوای سوریا پەناداوە.
ماریا زاخارۆڤا، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی روسیا رایگەیاند، نزیكەی نۆ هەزار هاوڵاتی دانیشتوی لازقیەیان لە حمەیمیم پەناداوە كە لە ترسی كوشتن و توندوتیژی تائیفی سوپای سوریا لە سەرەتای ئەم مانگەدا هەلهاتبوون.
ئاماژەی بەوەشكرد، مۆسكۆ تووشی شۆك بووە بەو پێشێلكاریانەی لە سوریا روودەدەن و هیوای خواست ئەو كەسانەی لەو تاوانانە تێوەگلاون، لێپرسینەوەیان لەگەڵدا بكرێت و سزا بدرێن.
دوای تێكچوونی دۆخی ئەمنی ناوچە كەناراوییەكانی سوریا، سەدان خێزانی سوری پێكهاتەی عەلەوی، پەنایان بۆ بنكەی ئاسمانی حمەیمیم برد لە شاری لازقیە.
ڕوانگەی سوری بۆ مافەكانی مرۆڤ لە دوایین ئاماردا ئاشكرایكرد، هەزار و 383 هاوڵاتی مەدەنی كە زۆربەیان عەلەوین، بە دەستی سوپای سوریا لە ناوچە كەناراوەكانی ڕۆژئاوای سوریا كوژراون.
لە راگەیاندراوێکی گرنگدا ئەمڕۆ پێنجشەممە، لیژنەی دەستوریی سوریا کۆمەڵێک بڕیاری چارەنووسسازی بۆ داهاتووی وڵاتەکە ئاشکرا کرد. بەپێی راگەیاندراوەکە، دەستوری نوێی سوریا چەند خاڵێکی سەرەکی لەخۆدەگرێت:
خاڵە سەرەکییەکان:
- ناوی فەرمی دەوڵەت: بە فەرمی پشتڕاستکرایەوە کە ناوی "کۆماری عەرەبیی سوریا" وەکخۆی دەمێنێتەوە و هیچ گۆڕانکارییەک نایگرێتەوە.
- پاراستنی مافەکان: دەستور مافەکانی هەموو پێکهاتەکانی گەلانی سوریا دەپارێزێت بە یەکسانی
- سەرچاوەی یاساکان: راگەیەندرا کە ئاینی ئیسلام سەرچاوەی یاسادانانە لە وڵات
- سیستەمی سیاسی: جەخت لەسەر سیستەمی پەرلەمانی کراوەتەوە لەبری سیستەمی سەرۆکایەتی.
دەسەڵاتی دامەزراوەکان:
- ئەنجومەنی پەرلەمان دەسەڵاتی یاسادانانە و دەتوانێت سەرۆک کۆمار بگۆڕێت.
- پەرلەمان مافی دەرکردنی لێبوردنی گشتی هەیە.
- سەرۆک کۆماری وڵات دەسەڵاتی جێبەجێکردنە.
- راگەیاندنی باری نائاسایی تەنها لە دەسەڵاتی سەرۆک کۆماردایە.
- ماوەی قۆناغی راگوزەری بۆ جێبەجێکردنی دەستوور پێنج ساڵ دەبێت.
لیژنەی دەستوری ئاماژەی بەوەش کردووە کە رەشنووسی دەستوورەکەیان رادەستی "ئەحمەد شەرع"، سەرۆکی کاتی سوریا کردووە و واژۆی لەسەر کراوە.
هەڵوێستی دروزەکان:
لە ئاستێکی دیکەدا، رێبەری رۆحی دروزەکان رایگەیاند کە ئەوان هیچ جۆرە رێککەوتن یان سازانێکیان لەگەڵ حکومەتی دیمەشق (شام) نییە و وەک "حکومەتێکی توندڕەو" وەسفیان کرد کە لەلایەن دادگای نێودەوڵەتییەوە داواکراوە. ئەو جەختی کردەوە کە پاراستنی بەرژەوەندی تایەفەکەیان لە پێشەنگی ئەولەویەتەکانیان دەبێت لە قۆناغی داهاتوودا.
ئەم پەرەسەندنانە لە کاتێکدا دێت کە سوریا لە قۆناغێکی هەستیاری گواستنەوەی سیاسیدایە و هەموو لایەنەکان هەوڵدەدەن پێگەی خۆیان لە داهاتووی وڵاتدا بچەسپێنن.
ئەمڕۆ پێنجشەممە، فڕۆکەکانی سوپای ئیسرائیل هەڵیانکوتایە سەر بارەگایەکی فەرماندەیی سەر بە رێکخراوی جیهادی ئیسلامی فەلەستین لە دیمەشقی سوریا، کە بە وتەی سوپای ئیسرائیل، بۆ پلاندانان و بەڕێوەبردنی چالاکییەکانی رێکخراوەکە بەکاردەهێنرا.
لە راگەیەندراوێکی سوپادا هاتووە: سوپای ئیسرائیل رێگە نادات رێکخراوە تیرۆریستییەکان خۆیان لە ناوخۆی سوریادا جێگیر بکەن و دژی دەوڵەتی ئیسرائیل چالاکی ئەنجامبدەن.
لە درێژەی راگەیەندراوەکەدا هاتووە: سوپا بەردەوام دەبێت لە کردنە ئامانجی رێکخراوە فەلەستینییەکان لە هەر شوێنێک کە پێویست بێت و بەردەوام دەبێت لە کارکردن بۆ پاراستنی هاووڵاتیانی ئیسرائیل.
کەناڵی 12ی ئیسرائیل ئاشکرایکردووە: “هێرشەکەی دیمەشق هاوکات بووە لەگەڵ راگەیاندنی دەستوور لە کۆشکی سەرۆکایەتی، کە ئەحمەد شەرع تیایدا ئامادە بووە و شوێنەکەشی دەکەوێتە نزیک ئەو ناوچەیەوە کە هێرشی کراوەتەسەر.
لە دوای رووخانی رژێمی ئەسەد، لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی رابردووەوە، ئیسرائیل چەندین هێرشی بۆ سەر سوریا دەستپێکردووە، لەو ماوەیەدا زۆربەی تواناکانی سوپای سوریای لەناوبردووە.
لە نوێترین لێدوانیشیدا، ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، وتی: "ئێمە هێرشمان کردە سەر بارەگای جیهادی ئیسلامی لە ناودڵی دیمەشق دا... هەرکەسێک پلانی هەبێت لە هەر شوێنێکەوە هێرش بکاتە سەرمان، ئێمە هێرشی دەکەینە سەر."
روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ رایگەیاند، تەنها لە دوێنێ 11ی ئازاردا، 138 هاووڵاتی مەدەنی لە چەند ناوچە کەناراوییەکانی سوریا، بە تەقەی راستەوخۆ کوژراون، کە چواریان منداڵن.
روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ رایگەیاند، تەنها لە دوێنێدا 139 هاووڵاتی مەدەنی بە تەقەی راستەوخۆی وەزارەتی بەرگری و ئاسایشی ناوخۆی سوریا و چەکداران کوژراون، کە چواریان منداڵن.
ئاماژەی بەوەشکردووە، لە حەممای رۆژهەڵات پیاوێک ئەو مینانەی پێدا تەقیوەتەوە کە لە گرژییەکانی ئەم دوواییانەی سوریادا چێنراون و لە دۆما منداڵێک تەقەمەنی پێدا تەقیوەتەوە.
ئەو ئامارەی روانگەی سوری بڵاویکردووەتەوە بەم جۆرەیە:
-پارێزگای تەرتوس: 62 کەس لە بانیاس، نۆ کەس لە حەریسون، یەک کەس لە تەواحین.
-پارێزگای لازقیە: 44 کەس لە براشبوو کە سێ ژن و منداڵیکیان تێدایە، 15 کەس لە چەند شوێنێکی جیاوازی لازقیە، یەک کەس لە جەبلە.
-حەسەکە: منداڵێک بەهۆی تەقەی هەڕەمەکی ئاهەنگ گێڕان بۆ رێککەوتنی نێوان ئیدارەی خۆسەر و حکومەتی سوریا گیانی لەدەستدا.
-حەمما و ئیدلب: دوومنداڵ بەهۆی تەقەی هەڕەمەکی ئاهەنگ گێڕان بۆ رێککەوتنی نێوان ئیدارەی خۆسەر و حکومەتی سوریا گیانیان لەدەستدا.
-دێرەزوور: پیاوێک بەهۆی تەقەی هەڕەمەکی ئاهەنگ گێڕان بۆ رێککەوتنی نێوان ئیدارەی خۆسەر و حکومەتی سوریا گیانی لەدەستدا.
-حەلەب: دوو کەس بەهۆی تەقەی راستەوخۆی دوو چەکدارەوە لەبەردەم مزگەوتێکدا کوژران.
حوسییەكان رایانگەیاند، هێرشەكانیان بۆسەر ئیسرائیل دەستپێدەكەنەوە، راگرتنی هێرشەكانیان لە ماوەی رابردوودا، بۆ گەیاندنی هاوكاریی بووە بە فەلەستین.
یەحیا سەریع وتەبێژی چەكدارانی حوسی لە یەمەن رایگەیاند، مۆڵەتی چوار رۆژیی هێزەكانیان بۆ راگرتنی هێرشەكانیان دژی ئیسرائیل كۆتایی هاتووە و هێرشەكانیان دەست پێدەكەنەوە.
بە وتەی سەریع راگرتنی هێرشەكانیان دژی ئیسرائیل و كەشتییەكانی ئەو وڵاتە بۆ ئاگربەست لە غەززە و گەیاندنی هاوكاریی بۆ فەلەستنییەكان بووە، بۆیە دوای ئەو وادە دەستنیشانكراوە هێرشی حوسییەكان لە دەریای سور و دەریای عەرەب و بابولمەندەب و كەنداوی عەدەن دەست پێدەكەنەوە.
سەرۆك كۆماری ئێران رێككەوتن لەگەڵ ئەمریكا رەت دەكاتەوە و كۆشكی سپیش جەخت لەوە دەكاتەوە تەنها بژاردەی، رێككەوتن یان هێرشی سەربازیی لەبەردەم ئێراندایە.
دوای ئەوەی مەسعود پزیشكیان، سەرۆك كۆماری ئێران رایگەیاند لە ژێر هەڕەشەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا ئامادەنابن دانوستان و رێككەوتن لەگەڵ واشنتۆن بكەن، وتەبێژی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی كۆشكی سپی جەختی لەو بژاردانە كردەوە كە سەرۆكی ویلایەتەیەكگرتوەكان رایگەیاندبو.
كۆشكی سپی جەختی لەوە كردەوەتەوە كە تەنها بژاردەكانی دانوستان و جەنگ لەبەردەم ئێراندایە و ئەمریكا بە هیچ شێوەیەك رێگە نادات ئێران ببێتە خاوەنی چەكی ئەتۆمیی.
پێشتر پزشكیان وتبوی چونكە دۆناڵد ترەمپ هەڕەشەی كردوە، ئامادە نییە دانوستانی لەگەڵ بكات.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا لە نامەیەكدا بۆ عەلی خامنەیی، رێبەری ئێران داوای دانوستانی لەگەڵ وڵاتەكە كردبو و جەختیشی لەوە كردبوەوە كە ئەو وڵاتە دوو بژاردەی رێككەوتن و جەنگی لەبەردەمدایە و خامنەییش رەتی كردەوە.
ئاژانسی رۆیتەرز رایگەیاند، سبەینێ رەشنووسی دەستووری سوریا بۆ قۆناغی راگوزەر پێشكەشی ئەحمەد شەرع سەرۆكی سوریا دەكرێت تاكو پەسەندی بكات.
ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویكردەوە، ئەو لیژنەیەی راسپێردرابوون بە داڕشتنەوەی دەستوور بۆ قۆناغی راگوزەری سوریا، كارەكانیان تەواوكردووە و سبەینێ رەشنووسی دەستوورەكە پێشكەشی "ئەحمەد شەرع سەرۆكی سوریا" دەكەن، تاكو پەسەندی بكات.
رۆژی 25ـی مانگی شوباتی رابردوو، كۆنفرانسی دیالۆگی نیشتمانی سوریا بە سەرپەرشتی ئەحمەد شەرع لە دیمەشق بەڕێوەچوو، تیایدا چەند راسپاردەیەك دەركران، لەنێویاندا داڕشتنەوەی دەستوور بە جۆرێك لەگەڵ قۆناغی راگوزەری سوریا بگونجێت.
دواتر لە رۆژی 3ـی ئەم مانگە سەرۆكی سوریا، مەرسومێكی كۆماری دەركرد، بۆ دیاریكردنی لیژنەیەك تاكو هەڵسن بە ئەركی داڕشتنەوەی دەستووری سوریا، لیژنەكە لە حەوت ئەندام پێكهاتووە و ژنیش لەناو ئەندامەكاندا هەیە.
سەرۆك كۆماری توركیا دەڵێت، رێككەوتنی نێوان مەزڵوم كۆبانێ و ئەحمەد شەرع خزمەت بە ئاشتی ناوچەكە دەكات و براوە تێیدا گەلی سوریا دەبێت.
رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆك كۆماری توركیا رایگەیاند، بە گرنگییەوە لە یەكپارچەیی خاكی سوریا و پاراستنی پێكهاتەكانی و بەهێزكردنی یەكگرتوویی و یەكڕیزی دەڕوانن، هاوكات دەیانەوێت هاووڵاتییان لە سەرتاسەری ناوچەكە بەبێ جیاكاری ئایینی و تائیفی و نەتەوەیی، لە ئارامی و خۆشگوزەرانیدا بژین.
ئەوەشی خستەڕو، جێبەجێكردنی رێككەوتنی نێوان ئیدارەی سوریا و هەسەدە و یەكخستنی دامەزراوەكانی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری لە چوارچێوەی دەوڵەتی سوریادا، خزمەت بە ئاشتی ناوچەكە دەكات و براوە تێیدا گەلی سوریا دەبێت.
هەروەها، لێپرسراوێكی باڵای توركیا بۆ ئاژانسی رۆیتەرز ئاشكرایكردووە، ئەنقەرە بە وریاییەوە گەشبینە بەو رێككەوتنە، بەڵام پێداگرە لەسەر داماڵینی چەك لە كوردانی سوریا، هاوكات، رێككەوتنەكە هیچ گۆڕانكارییەكی لە ئیرادەی ئەنقەرەدا نەكردووە بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر.
ئەحمەد شەرع سەرۆکی سوریا رێککەوتنێکی لەگەڵ دروزییەکان و کەسایەتییەکانی پارێزگای سویدە ئەنجامدا و ئامانج لێی تێکەڵکردنی ئەو پارێزگایە بە تەواوی لەگەڵ دامودەزگاکانی دەوڵەتی سوریا.
بەپێی سەرچاوەکانی سکای نیوز، رێککەوتنەکە چەند مەرجێکی سەرەکی لەخۆدەگرێت، دیارترینیان پەیوەستبوونی خزمەتگوزارییە ئەمنییەکانی سویدەیە بە وەزارەتی ناوخۆی سوریاوە.
هەروەها لە رێککەوتنەکەدا هاتووە کە کارمەندانی پۆلیسی ناوخۆیی لە سویدە خەڵکی پارێزگاکە دەبن.
لە چوارچێوەی ئەو هەنگاوانەدا، لە رێککەوتنەکەدا مەرجی ئەوەشی بۆ دانراوە کە حکومەتی سوریا پارێزگار و سەرۆکی پۆلیس لە سویدە دیاری دەکات و خەڵکی پارێزگاکە دەبن.
ئەم رێککەوتنە دوای رۆژێک دێت لە ئیمزاکردنی رێککەوتننامەیەک بۆ یەکخستنی سەرجەم دامودەزگا مەدەنی و سەربازییەکانی سەر بە خۆبەڕێوەبەریی کورد لە چوارچێوەی دەوڵەتی سوریا.
لیژنەی لێكۆڵینەوە لە روداوەكانی سوریا رایگەیاند، كار لەسەر سەرجەم بەڵگەكان دەكەن و لیژنەیەك رەوانەی شوێنی روداوەكان دەكەن.
یاسر فەرحان وتەبێژی ئەو لیژنەیە رایگەیاند، كەسانی پسپۆڕ دادەمەزرێنن بۆ لێكۆڵینەوە لە روداوەكانی كەناراوەكانی سوریا و كارەكانی لیژنەكەش بە كۆبوونەوە لەگەڵ ئەحمەد شەرع سەرۆكی سوریا دەستیپێكردووە.
وتیشی، كار دەكەن بۆ كۆكردنەوەی سەرجەم بەڵگەكان و دیاریكردنی شایەتحاڵەكان و ئەو پێگە و شوێنانەی كە پێویستە سەردانیان بكەن، هەروەها لێكۆڵینەوە لەو گرتە ڤیدیۆییانە دەكەن كە لەسەر روداوەكانی ئەم دواییەی سوریا بڵاوكراونەتەوە.
جەختیشی كردەوە لەوەی، رێگەنادەن تاوانباران لە سزا دەربچن و ئەنجامی لێكۆڵینەوەكانیش پێشكەشی سەرۆكی سوریا و دادگا دەكەن.
بەپێی روانگەی سوری بۆ مافی مرۆڤ، لە شەشی ئەم مانگەوە زیاتر لە هەزار و 400 كەس لە ئەنجامی توندوتیژییەكان و پێكدادانەكانی هێزەكانی حكومەت و گروپە چەكدارەكان لە كەناراوەكانی سوریا كوژراون، بە تایبەت لە شارەكانی تەرتوس و لازقیە.
هاوسهرۆكی گشتی دهبهپه دهڵێت، بۆ ئهوهی بانگهوازهكهی ئۆجهلان جێبهجێ بكرێت، دهبێت ههمواركردنی یاسایی و دادوهری ئهنجام بدرێت.
چیدهم كلیچگون ئوچار هاوسهرۆكی گشتی پارتى ههرێمه دیموكراتییهكان"دهبهپه"رایگهیاند، له بانگهوازهكهى ئۆجهلان بۆ پرۆسهى ئاشتى، لهبری چهك تیشك دهخرێته سهر دیموكراسی، لهبری نهژادپهرستی تیشك دهخرێتهسهر كۆمهڵگهی دیموكراتیك، لهبری سیاسهتی نكۆڵی دهوڵهت تیشك دهخرێتهسهر سیاسهتی دیموكراتى.
وتیشى، بۆ ئهوهی بانگهوازهكهی ئۆجهلان جێبهجێ بكرێت، پێویسته دهوڵهت و دهسهڵات ههنگاوبنێن، بۆ چارهسهری پرسی كورد و دهست له سیاسهتی نكۆڵی ههڵبگرن، دهبێت ههمواری یاسایی و دادوهری بكهن.
رۆژى دووشهممهش ئوزگور ئۆزهل، سهرۆكی جهههپه له كۆنفرانسێكى رۆژنامهوانیدا رایگهیاند، زۆبهی پارته ئۆپۆزسیۆنهكانی توركیا پشتیوانیی له چارهسهری ئاشتیانه دهكهن، پێویسته بۆ چارهسهری پرسی ئاشتیانهی كوردیش گۆڕانكاریی یاسایی له دهستوری وڵاتدا بكرێت.
ئاماژەشی بەوەداوە، وەزیری دارایی عیراق، تەیف سامی _ کوردانی عیراق برسی دەکات و مووچەکانیان نادات.
لە کۆتایی پۆستەکەشیدا، وەک ئاماژەدان بەسزاکانی ترەمپ بۆسەر عیراق دەنووسێت: ترەمپ ئەمە چاکدەکات.
ئەحمەد شەرع سەرۆکی سوریا ،پەنجەی تاوانباری روداوەکانی کەناراوەکانی سوریای ئاراستەی ئەو کەسانە کرد کە بە "دڵسۆز بۆ ئەسەد و وڵاتێکی بیانین" و وتی "ئەوانە لەپشت هێرشەکانی سەر هێزە ئەمنییەکانەوەن کە توندوتیژییەکانیان لێکەوتەوە".
ئەحمەد شەرع لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئاژانسی رۆیتەرز رایگەیاند، تا دەتوانین دۆخەکە دەگەڕێنینەوە، رەتیشیکردەوە، ناسنامەی ئەو کەسانە ئاشکرا بکات کە دەستیان لە کوشتنەکاندا هەیە، بە وتەی ئەو "بۆتە دەرفەتێک بۆ تۆڵەسەندنەوە" بۆ ناڕەزایەتییە کۆنەکان.
جگە لەوەش شەرع تۆمەتەکانی ئیسرائیلی رەتکردەوە، کە دەسەڵاتەکەی مەترسی دروست دەکات و ئەوەی دەیڵێت بە "قسەی بەتاڵ" وەسف کرد.
سەرۆکی سوریا لە چاوپێکەوتنەکەدا سەبارەت بە پەیوەندی لەگەڵ واشنتۆن رایگەیاند: تا ئێستا هیچ پەیوەندییەکی راستەوخۆ لەگەڵ ئیدارەی ترەمپدا نییە، بەڵام “دەرگای سوریا کراوەیە بۆ پەیوەندیکردن ئاماژەی بەوەشکرد: ئێمە ناتوانین ئاسایش لە وڵاتەکەدا کۆنتڕۆڵ بکەین لەکاتێکدا سزاکانی (ئەمریکی) دژی ئێمەن.
پێوەند بە تاوتووێ کردنی پرسی ئاشتی و درێژەدان بە گفتوگۆکانەوە، توڵای هاتیمۆغوللاری و تونجەر باکرهان هاوسەرۆکانی پارتی یەکسانی و دیموکراتی گەلان (دەمپارتی) سەردانی بارەگای سەرەکی پارتی کۆماری گەل (جەهەپە) یان کرد و لەگەڵ ئۆزگور ئۆزەل کۆبوونەوە، و توڵای هاتیمۆغوللاری لە کۆنگرەیەکدا رایگەیاند: کۆبونەوەیەکی بەرهەمدارمان کرد و بەردەوامدەبین لەمکۆبونەوانە.
لە کۆنگرەکەدا ئاماژەیان بەوەدا، جەختیان لە ئامادەکردنی پاکێجێک کردووەتەوە بۆ گۆرانکاری لە هەندێک خاڵی دەستووری تورکیا و ئامادەکردنی کۆمسیۆنێک لە پەرلەمانی تورکیا بۆ گفتوگۆکردن و دۆزینەوەی رێگەچارەیەک بۆ پرسی کورد لە تورکیا.
لای خۆیەوە ئۆزگور ئۆزەل بەرپرسی جەهەپە رایگەیاند، ئەم گفتوگۆیانە هەوڵێکن بۆ ئەوەی چیتر دایکانی کورد و تورک بۆ رۆڵە شەهیدەکانیان نەگرین و کاردەکەین بۆ زەمینە خۆشکردن بۆ پرۆسەی ئاشتی.
گفتوگۆکان لەسەر پرۆسەی ئاشتی لە لێدوانێکی دەوڵەت باخچەلییەوە دەستی پێکرد، کە داوای لە عەبدوڵڵا ئۆجەلان، کرد بچێتە "پەرلەمانی تورکیا و لە کۆبوونەوەی فراکسیۆنی دەم پارتی قسە بکات، دواتر داوای کرد، شاندێکی دەم پارتی سەردانی ئۆجەلان لە ئیمراڵی بکات و دواتر،
وەفدی ئیمراڵی لە 28ی 12ی 2024 لە زیندانی ئیمڕاڵی سەردانی ئۆجەلانیان كرد، و پەیامی ئۆجەلانیان گەیاندە حزبە سیاسییەكانی توركیا، و هەرێمی کوردستان و لە ئێستاشدا لەپاش پەیامی ئۆجەلان بۆ پەکەکە کە تیایدا هاتبوو" چەک دابنێن و کۆنگرەی خۆ هەڵوەشاندنەوە سازبدەن" وەفدەکە بەردەوامە لە سەردانەکانی بۆ لای لایەنەکان.
وەزارەتی بەرگری سوریا کۆتایی هاتنی ئۆپراسیۆنە سەربازیەکانی لە کەناراوەکانی سوریا راگەیاند و دەڵێت: ئەو ئامانجانەی بۆ ئەم قۆناغە دامان نابوون بەدەستمان هێنان.
عەقید حەسەن عەبدولغەنی، وتەبێژی وەزارەتی بەرگری سوریا، رایگەیاند: " توانیمان سەرکەوتوبین لە جێبەجێکردنی ئەو بەڵێنەی بە گەلەکەمان دابوو بۆ قۆناغی دووەمی ئۆپراسیۆنەکان و سەرکەوتنی پیاوەکانمان رادەگەیەنین.
وتەبێژی وەزارەتی بەرگری سوریا وتیشی، " توانیمان هێرشی گروپە چەکدارەکان تێکبشکێنین و لە ناوەندە گرنگەکان دووریان بخەینەوە و زۆربەی ئەو ڕێگا گشتییانە بگرینەوە، کە چەکدارەکانی سەر بە ئەسەد لێیانەوە خەڵکی مەدەنی و بێتاوانیان لێکردە ئامانج".
وتەبێژی وەزارەتی بەرگری سوریا رایگەیاند، "ئەو ئۆپراسیۆنە سەربازییەی کە بۆ ئەو ئامانجانەی پێشتر باسمان کرد دەستیپێکردبوو کۆتایی هات، دوای ئەوە دامەزراوە گشتییەکان دەتوانن دەستبکەنەوە بە کارەکانیان و پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان بەخەڵکی وڵاتەکەمان".
حەسەن عەبدولغەنی، وتەبێژی وەزارەتی بەرگری سوریا جەختیشی کردەوە کە، ئێمە دەرفەتی تەواو دەدەین بەو لیژنانەی کە بۆ لێکۆڵینەوە لە روداوەکان راسپێردراون و کاردەکەین بۆهێنانەدی دادپەروەری بۆ ستەملێکراوان.