جیهان

میدیاکانی ئیسرائیل گیانلەدەستدانی ٤٤ کەس و برینداربونی زیاتر لە ١٥٠ کەسیان لە ئاکامی داڕمانی پردێک و بینایەک لە ناوچەی جەبەل جەرمەقی باکوری ئەو وڵاتە راگەیاندوە. 

ھاوکات پۆلیسی ئیسرائیل سەرجەم گەشتەکانی بۆ ئەو ناوچەیە راگرتوە و ریگریی لە بەرێکەوتنی خەڵکی کردوە بۆ شوێنی روداوەکە بۆ کارئاسانی بۆ گواستنەوەی تەرمەکان و برینداران. 

بنیامین نەتەنیاھۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل روداوەکەی بە کارەساتێکی گەورە ناوبردوە. 

روداوەکە سەرلەبەیانیی رۆژی ھەینی رویداوە لەو بۆنە ئاینیەدا کە ساڵانە دەیان ھەزار کەس بەشداریی تێدا دەکەن.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

لە پلەی دووەمیشدا وڵاتی بەرازیل دێت بە گیانلەدەستدانی ٣٩٨ ھەزار و ١٨٥ کەس و  توشبوونی ١٤ ملیۆن و ٥٢١ ھەزار و ٢٨٩ کەس. 

پلەی سێیەم وڵاتی مەکسیکە، کە ٢١٥ ھەزار و ٩١٨ گیانلەدەستدان تۆمارکراوە و ٢ ملیۆن و ٣٣٦ ھەزار و ٩٤٤ کەس توشبوون.  

پلەی و چوارەم وڵاتی ھندستانە بە گیانلەدەستدانی ٢٠١ ھەزارو ١٨٧ کەس و توشبوونی ١٧ ملیۆن و ٩٩٧ ھەزارو ٢٦٧ کەس. پلەی پێنجەمیش بەریتانیا داگیری کردووە بە ١٢٧ ھەزار و ٧٣٤ گیانلەدەستدان و ٤ ملیۆن و ٤٢٧ ھەزار و ٣٩٠ توشبوون.  

پلەی شەشەم تا دەیەمیش وڵاتانی ( ئیتاڵیا، رووسیا، فەرەنسا، ئەڵمانیا و ئیسپانیا) داگیریان کردووە. 

ئیمانوێل ماکرۆن سەرۆکی فەرەنساش بریاری دا لە ٣٠ حوزەیران بریاری قەدەغەکردنی ھاتووچۆ لەسەر وڵاتەکەی ھەڵبگرێت.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە
کۆمارییەکان لە کۆنگرێس ھۆشداری دەدەن بە ئیدارەکەی بایدن، بە ھەڵگرتنی سزاکانی سەر تاران و گەڕانەوە بۆ رێککەوتنی ئەتۆمی لەسەر ناوەرۆکی ئەو خاڵانەی کە لە ساڵی ٢٠١٥ ئیمزا کراون، کۆمارییەکان رایانگەیاندووە" لابردنی سزاکان پاداشتکردنی تارانە بە بڕی (٩٠) ملیار دۆلار.
دەشڵێن لە کۆنگرێس پرۆژەیەک پێشکەش دەکەن، کە رێگری بکات لە (جۆبایدن) بۆ ھەڵگرتن یان سوککردنی سزاکانی سەر تاران، تا ئەو کاتەی ئێران ھەڵویستی خۆی لەبەرامبەر ناوچەکە دەگۆڕێت.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

وەزیری ناوخۆی تورکیا ئاشکرایکرد: بنکەیەکی سەربازیی لە چیای مەتینای سنوری بادینان دادەمەزرێنن.

سلێمان سۆیلۆ وەزیری ناوخۆی تورکیا رایگەیاند: حکومەتی ئەنقەرە بەنیازە بنکەیەکی سەربازیی لەچیای مەتینا لە سنوری بادینان دابمەزرێنێت، وتیشی: چیای مەتینا ناوچەیەکی ستراتیژییەو نزیکە لە چیاکانی قەندیل کە بەپێگەو ناوەندی سەرەکی پارتی کرێکارانی کوردستان، دادەنرێت.

وەزیری ناوخۆی تورکیا باسی لەوەشکرد: ئۆپراسیۆنە سەربازییەکانی سوپای وڵاتەکەی لە ھەرێمی کوردستان  لەدژی پارتی کرێکارانی کوردستان، بەردەوام دەبێت.


لێدوانەکەی سلێمان سۆیلۆ لەکاتێکدایە، وەزارەتی بەرگریی تورکیاش لە راگەیاندراوێکدا، بڵاویکردەوە: ئۆپراسیۆنە سەربازییەکان لەدژی پارتی کرێکارانی کوردستان لە ھەرێمی کوردستان، بەردەوام دەبێت.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

میدیاکانی باکوری کوردستان رایانگەیاند، بە بڕیاری داواکاری گشتی ئامەد لە ڕۆژی ٢٦ی نیسانی ئەمساڵ ١٢ ئەندام و بەرپرسی ھەدەپە و دەبەپە دەستگیر کران و دوای چوار ڕۆژ بەھۆی ئەو پۆستانەی ئەو کەسانە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاویانکردووەتەوە، دادگای سزاکانی ئامەد سزای زیندانیکردنی بەسەر ئەو ئەندام و بەرپرسانەدا سەپاند.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

وەزارەتی تەندروستی ھندستان لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، لەماوەی ٢٤ سەعاتی رابردوودا ٣٧٩ ھەزار و ٢٥٧ کەسی تر توشی کۆرۆنا بون، و سێ ھەزارو ٦٤٥ توشبووش گیانیان لەدەستداوە، کە بەراورد بە رۆژێک پێشتر ٣٥٠ زیادیکردوە،  ئەوەش ژمارەیەکی تری پێوانەییە لە توشبوانی کۆرۆنا.

بەپێی راگەیەندراوەکەی وەزارەتی تەندروستی ھندستان، کۆی گشتی ئامارەکانی توشبوون بە کۆرۆنا ١٨ ملیۆن و ٣٠٠ ھەزاری تێپەراندوە و حاڵەکانی گیان لەدەستدانیش بە کۆرۆنا لە ھندستان گەیشتووەتە ٢٠٤ ھەزار و ٨٣٢ کەس.

لەلایەکی تریشەوە کۆشکی سپی ئەمریکا لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەمریکا بەبری زیاتر لە ١٠٠ ملیۆن دۆلار ھاوکاری پزیشکی دەنێرێت بۆ ھندستان بۆ ھاوکاریکردنی لە بەرەنگاربونەوەی کۆرۆنادا، ھاوکارییەکانیش بریتی دەبن لە ١٠٠٠ بتڵ ئۆکسحین و ١٥ ملیۆن دەمامکی جۆری ئێن ٩٥ و یەک ملیۆن ئامێری پشکنینی خێرا.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

بلینکن لە لێدوانێکدا رایگەیاند، کڕینی مووشەکی ئێس ٤٠٠ی روسی لەلایەن تورکیاوە مەترسییە لەسەر ئاسایشی ئەمریکا و بەڕوونی بەو وڵاتەیان وتووە کە دەستبەرداری گرێبەستەکانی کڕینی ئەو مووشەکە روسییە ببێت. 

دەشڵێت، بەکارھێنانی ئەو مووشەکە پێچەوانەی ئەو بەڵێنەیە کە ھاوپەیمانەکانیان لە لوتکەی "وارشۆ"ی ساڵی ٢٠١٦ بۆ کەمکردنەوەی پشت بەستیان بە چەکی وڵاتانی تر دایانبوو.

بەڵام ھەفتەی رابردوو "مەولود چاوش ئۆغلۆ" وەزیری دەرەوەی تورکیا وتبووی، وڵاتەکەی دانوستانی تر دەکات لەگەڵ روسیا بۆ کڕینی کاروانێکی تری سیستمی دژە مووشەکی ئێس ٤٠٠.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە

لە بەردەوامی کاردانەوەکاندا لەسەر ئەو تۆمارە دەنگییەی "زەریف"، "رۆحانی" "حسامەدین ئاشنا"ی راوێژکاری لە پۆستی سەرۆکی ناوەندی سەرۆکایەتی بۆ توێژینەوەی ستراتیژی دوورخستنەوە و "عەلی روبەیعی" وتەبێژی حکومەتی لە شوێنەکەی دانا. 

ھاوکات "رۆحانی"، "محەمەد عەلەوی" وەزیری ھەواڵگری و ئاسایشی راسپاردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە چۆنێتی بڵاوبوونەوەی ئەو تۆمارە دەنگییە. 

زەریف لە چاوپێکەوتنێکدا کە لە مانگی ئاداری رابردوو ئەنجامیداوە دەڵێت، "قاسم سولەیمانی" دیبلۆماسیەتی کردووەتە قوربانی سەربازیی و ئەوەش رۆڵی ھەبوە لە لەناوچونی رێککەوتنی ئەتۆمی.

 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە
 وتارەکەی "بایدن" لە رێورەسمێکی تایبەت و لە کۆبوونەوەی ھاوبەشی ئەنجومەنی نوێنەران و پیرانی ئەمریکا دەبێت، چاوەڕوان دەکرێت پلانی ئابوری رابگەیەنێت و روبەڕوبوونەوەی کۆرۆنا و چاکسازی لە ھێزەکانی پۆلیس و نەھێشتنی رەگەزپەرستیش باس بکات. 
بەھۆی کۆرۆناوە تەنھا ٢٠٠ کەس ئامادەدەبن و چەند سەعاتێک پێش دەستپێکردنی وتارەکە ناوی ئامادەبووان ئاشکرا دەکرێت، بەڵام ساڵانی رابردوو سەرجەم ئەندامانی کۆشکی سپی و ئەندامانی کۆنگرێس کە ژمارەیان دەگەیشتە ١٦٠٠ کەس، ئامادەی وتاری سەرۆک دەبوون. 
دەزگای خزمەتگوزاری نھێنی ئەرکی پاراستنی ئاسایشی بینای "کۆنگرێس"ی گرتۆتە ئەستۆ ، بینای "کۆنگرێس" لە دوای رووداوەکانی مانگی کانونی دووەمی ئەمساڵەوە بە پەرژین و نزیکەی ٢٥٠٠ پاسەوانی نیشتمانی دەورەدراوە.
  
بەردەوامبە لە خوێندنەوە
محەمەد بن سەلمان شازادەی جێنشینی سعودیە، لە چاوپێکەوتنێکی رۆژنامەوانیدا، لەبارەی پەیوەندییەکانی وڵاتەکەی لەگەڵ ئێران، ئەمریکا و روسیا و پرسی میلیشیا چەکدارەکان قسەیکرد و رایگەیاند، ھیچ وڵاتێکی جیھان نیە کە بیەوێت، گرووپی چەکداری لە یاسادەرچوو لە سنوورەکانیدا ھەبێت، وتیشی، رەفتارەکانی ئێران وەک پەرەپێدانی چەکی ئەتۆمی و دەستوەردانی لە کاروباری وڵاتانی ناوچەکە خراپە، بەڵام سعودیە دەیەوێت پەیوەندییەکی توندوتۆڵی لەگەڵ تاراندا ھەبێت، لەبارەی ئیدارەی نوێی ئەمریکاش بە سەرۆکایەتی جۆ بایدن، وتی، لەسەر ٩٠٪ی بەرژەوەندییە ھاوبەشەکانیان ھاوڕان.
بەردەوامبە لە خوێندنەوە
پەرلەمانی تورکیا لە راگەیەندراوێکدا بە توندی ئیدانەی بڕیارەکە و لێدوانەکانی "بایدن"ی کرد لەسەر کۆمەڵکوژی ئەرمەنەکان و رایگەیاند، ئەو تۆمەتانە ھیچ بنەمایەکیان نییە و تەنھا بەلاڕێدابردنی مێژووی بە ھۆکاری سیاسی. 
پەرلەمانی تورکیا ئاماژەی بەوەشدا، سەرۆکی ئەمریکا مافی یاسایی نییە بۆ دەرکردنی حکوم لەسەر پرسە مێژوییەکان، داواشیان لە "بایدن" کرد لەو بڕیارە پاشگەز ببێتەوە چونکە کاریگەری نەرێنی لەسەر پەیوەندییەکانی "ئەنقەرە و واشنتۆن" دەبێت.
ھەریەک لە پارتی داد و گەشەپێدان و پارتی گەلی کۆماری و بزووتنەوەی نەتەوەیی لە بەرژەوەندی ئەو راگەیەندراوە دەنگیاندا و پارتی دیموکراتی گەلانیش لە دژی وەستایەوە.  
بەردەوامبە لە خوێندنەوە
وەزارەتی گواستنەوەی عێراق لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، کۆمپانیای گشتی ھێڵی ئاسمانی عێراقی سەرجەم گەشتە ئاسمانییە راستەوخۆکان لەگەڵ ھندستان تا کاتێکی نادیار رادەگرێت، ئەو بڕیارەش لەسەر داوای ئەنجومەنی وەزیران و دەسەڵاتی فڕۆکەوانی مەدەنی عێراقی بووە، بەھۆی مەترسییەکانی کۆرۆنا ھندییەکەوە. 
ھاوکات وەزارەتی تەندروستی عێراق چەند بڕیارێکی بۆ ئەو کەسانە دەرکردووە کە لە "ھندستان"ەوە دەگەڕێنەوە وڵاتەکە و رایگەیاند، ھەموو ئەو کەسانە بۆ ١٤ رۆژ کەرەنتین دەکرێن و پشکنینەکانیان بۆ ئەنجام دەدرێت و لە ئەگەری توشبوونیشیان رێکاری توندتر دەگرنەبەر. 


 
بەردەوامبە لە خوێندنەوە
ماکنزی لە کۆربەندێکدا کە بە ئۆنلاین بەرێوەچوو ڕایگەیاند ، ئێران ھاوبەشەکانی لەناوچەکەدا بەکاردەھێنێت بەتایبەت لە عێراق ،  ئەمەش جێی نیگەرانیی واشنتۆنە.
لە عێراق دەیان گروپی چەکدار ھەن کە زۆرینەیان سەر بە حەشدی شەعبین و واشنتۆن بە ھاوبەشەکانی ئێران ناویان دەبات ، لەماوەی رابردووشدا بەپرسیارێتی ئەو ھێرشانەی لە عێراق کرانە سەر باڵیۆزخانە و دیبلۆماتکارانی ئەمریکا ، خستە ئەستۆی ئەو گروپانە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

بە زۆرینەی دەنگ، پەرلەمانی ئەوروپا ڕەزامەندیدا لەسەر ڕێککەوتنی بازرگانی لەگەڵ بەریتانیا کە لە ھەزار و ٢٤٦ لاپەڕە پێکھاتووە، بەو ڕێککەوتنە بەریتانیا دەتوانێت بگاتە بازاڕەکانی یەکێتی ئەوروپا کە ٤٥٠ ملیۆن بەکاربەر بە بێ باجی گورمرگی لەخۆدەگرێت. لەگەڵ ئەوەشدا یەکێتییەکە مافی سەپاندنی سزای ھەیە ئەگەر لەندەن ڕێز لە یاساکان نەگرێت. 


بۆریس جۆنسن سەرۆک وەزیرانی بەریتانیاش لەسەر ئەو ڕێککەوتنە وتی، ئەوە وێستگەی کۆتایی گەشتە دوور و درێژەکەیانە لە برێکزت و سەقامگیری لە پەیوەندی بازرگانی لەگەڵ یەکێتی ئەوروپا دەھێنێتە کایەوە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، بە پێویستی زانی وڵاتانی کیشوەری ئەفریقا چاویان کراوە بێت لە شێوازی مامەڵە کردن لەگەڵ وڵاتانی جیھاندا.


وتیشی، داوا لە ھیچ وڵاتێک ناکات لە نێوان ئەمریکا و چین وڵاتێک ھەڵبژێرن، بەڵام باشترە بە شێوەیەکی شەفاف و توێژینەوەی پێشوەخت، مامەڵە لەگەڵ وڵاتانی زلھێزدا بکرێت.


ئەنتۆنی بلینکن ھۆشداریشیدایە وڵاتانی ئەفریقا لە فراوانبوونی ھەژموونی چین لەو کیشوەرە، بەڵێنیشیدا ئیدارەی واشنتۆن پەیوەندییەکانی لە سەرجەم بوارەکاندا لەگەڵ وڵاتانی ئەفریقا، فراوانتر بکات.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

(نادین مانیزا) جێگری سەرۆکی کۆمیسۆنی ئەمریکا بۆ ئازادیی ئاینی نێودەوڵەتی ڕایگەیاند، لە یاداشتێکدا داوایان لە (جۆو بایدن) کردووە، فشارەکانی لەسەر ئەنقەر زیاد بکات، بۆ کشانەوەی سوپای تورکیا لە ڕۆژئاڤای کوردستان و باکوری سوریا لە وادەیەکی دیاریکراو و ڕاگرتنی پاڵپشتییەکان بۆ گروپە چەکدارەکانی لە سوریا.


(کێنێس ماکێنزی) فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندی ھێزەکانی ئەمریکاش ڕایگەیاند، لەسەر دۆسیەی بوونی سەربازەکانی تورکیا لە ناوچەکە بە تایبەتی لە سوریا و لیبیا، ناکۆکی لە نێوان (واشنتۆن و ئەنقەر)ە ھەیە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە
1...571572573574575