بەرپرسێکی باڵای بزوتنەوەی تاڵیبان بە ڕۆیتەرزی ڕاگەیاندووە، دەستیان بە ھەوڵەکانیان کردووە بۆ داڕشتنی نەخشەڕێگەی حکومەتی داھاتووی ئەفغانستان و لە ئێستاشدا پسپۆڕە یاسایی و سیاسیی و ئایینییەکانی بزوتنەوەکە لە گفتوگۆدان بۆ ئەوەی لە چەند ھەفتەی داھاتوودا ئەو فەرمانڕەواییە دروست بکەن کە ئامانجیانە.

بەرپرسەکەی تاڵیبان ئاماژەی بەوەشکردووە، فەرمانڕەوایی وەک ئەو دیموکراسییەتە نییە کە وڵاتانی ڕۆژئاوا باسی دەکەن، بەڵام مافەکانی ھەمووان دەپارێزن.

عەبدولغەنی برادەر سەرۆکی مەکتەبی سیاسیی بزوتنەوەی تاڵیبان گەیشتە شاری کابوڵ و ئامانجی سەردانەکەشی بۆ گفتوگۆکردنە لە بارەی پێکھێنانی کابینەی نوێی حکومەتی ئەفغانستان.

(لیندسی گراھام) گەورە سیناتۆری کۆمارییەکان لە کۆنگرێسی ئەمریکا ڕایگەیاند، پێویستە ئەمریکا سەرجەم ھاوڵاتیان و سەربازانی ئەمریکا لە ئەفغانستان ڕزگار بکەن بەو ئەفغانیانەشەوە کە ھاوکاری سوپای ئەمریکایان کردووە.

بە پێچەوانەوە بە پێی دەستوری ئەمریکا، پێویستە (جۆو بایدن) لە پۆستەکەی دووربخرێتەوە و باجی ئەو ھەڵە گەورەیە بدات کە لە ئەفغانستان کردی و وڵاتێکی خستە ژێر دەسەڵاتی بزوتنەوەی تاڵیبانەوە.

بە پێی دواین ڕاپرسیش، لە دوای بڕیاری کشانەوەی ئەمریکا لە ئەفغانستان، ئاستی پشتیوانی جەماوەری جۆو بایدن دابەزیووە.

سوپای تورکیا گوندی "کۆر حەسەن"ی لە ڕۆژئاوای گرێ سپیش بۆردوومانکردووە، تا ئێستاش زیانەکانی ئەو بۆردومانانە ئاشکرا نەکراون.

وتیشی، ئەو کۆچبەرانە پێکھاتوون لە ٨ ژن و ٤ منداڵ و ٢٥ پیاو، لە ئێستادا ڕەوشی تەندروستیان جێگیرە و گواستراونەتەوە بۆ دوورگەی کۆس لە یۆنان.

مەحمود ئەحمەدی نەژاد سەرۆکی پێشووتری ئێران لە چاوپێکەوتنێکی تەلەفیزیۆنیدا وتی، عێراق کارێکی برایانەی دەستپێکردووە و بە ھیوان ھەوڵەکانی بەغداد بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان تاران و ڕیاز سەرکەوتوو بن، چونکە کۆتاییھێنان بە کێشەکان لەگەڵ سعودیە لە ئێستادا زۆر پێویستە.

وتیشی، پێویستە کێشەکانیان لەگەڵ ئەمریکاش کۆتایی بێت و بۆ ئەمەش پێویستە ھەردوولا ڕێزی یەکتر بگرن و دەستوەردان لە کاروباری یەکتردا نەکەن. وتیشی، پێویستە ئێرانیش ھەڵسوکەوتەکانی بگۆڕێت.

چەند پسپۆڕێکی بواری ئەمنی لە لێدوانێکیاندا بە تۆڕی فۆکس نیوزیان ڕاگەیاندووە، لە ٢٠ ساڵی ڕابردوودا ھێندەی ئێستا ڕێکخراوی قاعیدە مەترسی نەبووە لەسەر ئاسایشی ئەمریکا.

دەشڵێن، جێھیشتنی ئەفغانستان بەو خێراییەی ئێستا، مەترسییەکان زیاتر دەکەن و ڕێگە بۆ ھێرشی تیرۆریستی خۆش دەکەن.

ئەم ھۆشدارییە دوای ئەوە ھات، بزوتنەوەی تاڵیبان جەختدەکاتەوە، بە ھیچ جۆرێک نابنە ھەڕەشە و مەترسی بۆ سەر وڵاتانی جیھان و جۆو بایدن سەرۆکی ئەمریکاش دەڵێت، تاڵیبان ھێرش بکاتە سەر ھێزەکانیان بە توندی وەڵامیان دەدەنەوە.

ڕادیۆی ئاسیای ئازاد بڵاویکردەوە، دەسەڵاتدارانی کۆریای باکور ھاوڵاتییانی وڵاتەکەیان ئاگادار کردووەتەوە کە بە ھیچ جۆرێک نابێت قسە لەسەر کێش و جەستەی کیم جۆنگ ئون سەرۆکی وڵات بکەن و قسەکردن لە بارەی تەندروستی سەرۆک بە ھەموو شێوەیەک قەدەغەیە.

دوای ئەوەی دەنگۆی تێکچوونی تەندروستی کیم بڵاوبووەوە و وا ڕاگەیەندرا کێشی دابەزیوە، میدیاکانی کۆریای باکور بڵاویانکردەوە، سەرۆک بەھۆی بڵاوبوونەوەی برسیەتییەوە و لە پێناو خەڵکەکەیدا خواردنی کەمکردووەتەوە و تەندروستیشی زۆر باشە.

ئەمینە ئۆسێ وتەبێژی ھاوسەرۆکایەتی خۆبەڕێوەبەری باکور و خۆرھەڵاتی سوریا ڕایگەیاند، تورکیا بە بەرچاوی ھەموو جیھانەوە لە دژی ڕۆئاڤای کوردستان ھەموو جورە ھێرشێک ئەنجام دەدات، داواشی لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کرد بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێک ھەڵویستی ھەبێت.

حیشمەت غەنی ئەحمەدزادە برای ئەشرەف غەنی، سەرۆکی ھەڵاتووی ئەفغانستان بەیعەتی بە بزوتنەوەی تاڵیبان دا و پەیوەستبوونی خۆی بە بزوتنەوەکەوە راگەیاند، تاڵیبانیش ڤیدیۆی بەیعەتدانەکەی بڵاوکردەوە.

بەپێی زانیارییەکان بەیعەتەکەی ئەو برایەی ئەشرەف غەنی، دوای چاوپێکەوتنیکی بووە لەگەڵ خەلیل رەحمان حەقانی بەرپرسی دابینکردنی سەرچاوە داراییەکانی پرۆسە سەربازییەکانی تاڵیبان. 

حەقانی پێشتریش لەگەڵ حامید کارزای سەرۆکی پێشووتری ئەفغانستان کۆبووەوە.

رێکخراوی منداڵانی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان یونسێف رایگەیاند، لە ماوەی چەند رۆژی داھاتوودا زیاتر لە چوار ملیۆن لوبنانی روبەڕووی بێئاوی دەبنەوە و ھۆکاری سەرەکی بێئاویش قەیرانی سەختی نەبوونی سوتەمەنییە کە چەند مانگێکە ئەو وڵاتەی گرتووەتەوە.

لوبنان لە ھاوینی ٢٠١٩وە روبەڕووی قەیرانێکی سەختی دارایی بووەتەوە و تەقینەوەکەی بەندەری بەیروتیش قەیرانەکەی قوڵتر کردەوە، دراوی لوبنانیش ٩٠٪ی بەھاکەی لەدەستداوە و پێکنەھێنانی حکومەتیش ئەو وڵاتەی خستووەتە بەردەم مەترسی ھەرەسھێنانەوە.

(ئاری جەلال) سەرۆکی دەزگای لوتکە بۆ کاروباری ئاوارە و پەنابەران ڕایگەیاند: لەمساڵدا ٣٥ ھەزار عێراقی داوای مافی پەنابەرییان لە وڵاتانی ئەوروپا کردووە، کە لەو ڕێژەیەش زیاتر لە ٧٠٪ی خەڵکی ھەرێمی کوردستانن.
سەرۆکی دەزگای لوتکە ئاماژەی بۆ ئەوەکردووە، زۆرینەی ئەوانەی لە ھەرێمی کوردستانەوە کۆچ دەکەن لە چینی گەنجانن و ھۆکارەکەشی خراپی گوزەران و نەبوونی خزمەتگوزاری و بێکارییە.

دەشلێت" دەیان گەنجی ھەرێمی کوردستان، لە تورکیا و یۆنان و لیتوانیا زیندانی کراون یان بێسەروشوێن بوون.