پەرلەمانی بەریتانیا سێیەمین پڕۆسەی دەنگدانی بۆ کاندیدانی پۆستی سەرۆک وەزیران ئەنجامدا، ریشی سوناک کە وەزیری پێشووی گەنجینەی بەریتانیا بووە ١١٥ دەنگی بە دەستھێنا و زۆرترین چانسی ھەیە بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە.

بینی موردنت وەزیری پێشووی بەرگری ٨٢ دەنگ و لیز ترایس وەزیری دەرەوە ٧١ دەنگیان بەدەستھێنا، کیمی بادنوک وەزیری دەوڵەتیش بۆ یەکسانی لە پلەی چوارەمدا ھات و ٥٨ دەنگی بەدەستھێنا، پێنجەم کاندیدیش کە تۆم توگنھانت بووە ٣١ دەنگی بەدەستھێنا و لە کێبڕکێکە دوورخرایەوە.

سەرەتای ئەم مانگە، بۆریس جۆنسن سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا دوای دەستلەکارکێشانەوەی ژمارەیەک وەزیری حکومەتەکەی، دەستی لەکارکێشایەوە و چەندین تۆمەتی خرایە پاڵ. چاوەڕوانیش دەکرێت ٥ی مانگی ئەیلول ناوی سەرۆک وەزیرانی نوێی بەریتانیا رابگەیەندرێت.

 ئیبراھیم رەئیسی سەرۆک کۆماری ئێران لە کۆشکی سەعد ئاباد لە تاران پێشوازی لە رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا کرد و ئەمرۆش حەوتەم لوتکەی سێ قۆڵی ڤلادیمێر پوتن سەرۆکی روسیا و رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا و ئیبراھیم رەئیسی سەرۆک کۆماری ئێران لە چوارچێوەی دانوستانەکانی ئەستانە بەڕێوەدەچێت.

رەوشی سوریا بە گشتی و ئامادەکارییەکانی تورکیا بۆ ھێرشکردنە سەر رۆژئاوای کوردستان و دواین پێشھاتەکانی جەنگی ئۆکراین ئەجێندای سەرەکی لوتکەی ھەرسێ سەرۆک دەبێت.

حسین ئەمیر عەبدوڵاھیان وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، لوتکەی ھەر سێ سەرۆک پاڵنەرێکی تر دەبێت بۆ بەھێزکردنی ھەماھەنگییە ئابورییەکان و جەختدەخرێتە سەر ئاسایشی ناوچەکە و گەرەنتی ئاسایشی خۆراک.

وتەبێژی کۆشکی کرملینیش رایگەیاندوە، بەھیوان چەند رێککەوتنێک لەگەڵ لایەنی ئێرانی بکەن کە ھەماھەنگی ستراتیژی گشتگیر لەنێوان ھەردوو وڵات لەخۆبگرێت.

نید پرایس لە وەڵامی ھەڕەشەکانی رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆکی کۆماری تورکیا وتی، ئەنقەرە لە لوتکەی مەدرید گڵۆپی سەوزی ھەڵکرد بۆ دەستپێکردنی پڕۆسەی بە ئەندامبوونی سوید و فنلەندا لە ناتۆ، ھەرسێ وڵاتیش یاداشتی لێکتێگەیشتنیان ئیمزا کرد بۆ دەستپێکردنی پڕۆسەکە. 

پرایس وتیشی، ئەمریکا بەردەوام دەبێت لە کارکردن لەگەڵ تورکیا و سوید و فنلەندا تاوەکو پڕۆسەکە خێرا بکەن و دەنگی پێویست لە پەرلەمان و وڵاتانی ئەندام لە ناتۆ بەدەستبھێنن. 

دوێنی ئەردۆغان لە کۆتایی کۆبوونەوەیەکی حکومەتدا ھەڕەشەی سڕکردنی بە ئەندامبوونی سوید و فنلەندای کرد لە ناتۆ، ئەگەر ئەو دوو وڵاتە پابەندنەبن بەو مەرجانەی ئەنقەرە دایناوە.

بەرپرسانی میسر بڵاویانکردەوە، پاسێک و بارھەڵگرێک لە سەر رێگەی خۆرھەڵاتی شاری ( مەلوی)سەر بە پارێزگای ( منیا)، ٢٢ کەس گیانیان لەدەستدا و ٣٣ی تریش برینداربوون.

بەپێی زانیارییەکان، بارھەڵگرەکە لە تەنیشت رێگەکەدا وەستاوە و پاسەکەش کە لە پارێزگای سوھاجەوە بەڕێوەبووە بەرەو قاھیرە خۆی کێشاوە بە بارھەڵگرەکەدا، دوای رووداوەکەش تیمەکانی فریاگوزاری گەیشتوون و قوربانییەکانیان گواستووەتەوە.

خامنەیی لە میانی دیداری لەگەڵ سەرۆک کۆماری تورکیا لە تاران رایگەیاندووە، ئۆپەراسیۆنێکی لەو شێوەیە "زیان بە سووریا دەگەیەنێت، زیان بە تورکیا دەگەیەنێت، زیانیش بە ناوچەکە دەگەیەنێت".

نوسینگەی کەشناسی بەریتانیا بڵاویکردووەتەوە، شەوی رابردوو بەرزترین پلەی گەرما تۆمارکراوە، پێشبینیشدەکرێت ئەمڕۆ پلەکانی گەرما لە بەشێک لە ناوچەکان لە دوانیوەڕۆوە بگاتە ٤١ پلەی سیلیزی کە ئەوە ئاستی پێوانەییە، پێشبینیشدەکرێت بەرزبوونەوەی پلەی گەرما بۆ ئاستی پێوانەیی سکۆتلەندا و وەیڵز بگرێتەوە. 

ھەر بەپێی پێشبینییەکانی نوسینگەی کەشناسی بەریتانیا، چاوەڕواندەکرێت کۆتایی ئەم ھەفتەیە شەپۆلی گەرما لە بەریتانیا کۆتایی بێت و شەپۆلێکی بارانبارین بەشێک لە ناوچەکانی وڵاتەکە بگرێتەوە.  

پۆلیسی ئەمریکا بڵاویکردەوە، لە یەکێک لە مۆڵەکانی ویلایەتی ئیندیانا لە گرینوود کەسێک دەستڕێژی گولەی کردووە بەنێو ھاوڵاتییاندا و بەو ھۆیەوە چوار کەس کوژراون و دوو کەسی دیکەش بریندار بوون.

مارک مایرێس، سەرۆکی شارەوانی گرینوودی ویلایەتی ئیندیانا لە بەیاننامەیەکدا رایگەیاندووە، ھێرشکارەکە لەلایەن کەسێکی ئاسایی تەقەی لێکراوە و لە شوێنی روداوەکە گیانی لەدەست داوە.

پۆلیسی گرینوود پۆستێکی لە پەیجی تایبەتی خۆیان لە فەیسبووک بڵاوکردووەتەوە و داوای کردووە شایەتحاڵەکانی تەقەکردنەکە پەیوەندیان پێوە بکەن بۆ وەرگرتنی زانیاری.

ئەمە تەنھا چەند ھەفتەیەک دوای روداوێکی دیکەی تەقەکردن دێت کە لە رۆژی ٤ی تەمموز کەسێک دەسترێژی گولەی کرد لە شیکاگۆ و بووە ھۆی کوژرانی حەوت کەس و برینداربوونی لانیکەم سی کەس.

بەپێی ئامارێکی دامەزراوەی "ئەرشیفی توندوتیژی بە چەک" ساڵانە لە ئەمریکا نزیکەی ٤٠ ھەزار کەس بەھۆی ھێرشی چەک گیان لەدەست دەدەن.

بۆ ماوەی ١٠٠ رۆژە خۆپیشاندان و ئالۆزییەکان لە سریلانکا بەردەوامە و سەرباری ئەوەی جوتایا راجاباکسا سەرۆکی پێشوی وڵاتەکە لە پۆستەکەی دورکەوتەوە، بەڵام خۆپیشاندانەکان رانەگیراون.

بریارە لە ٢٠ ی ئەم مانگەدا پەرلەمانی سریلانکا سەرۆکی نوێ ھەڵبژێرێت و پێشبینیش دەکرێت رانیێل ویکریمیسنجە کە لە ئێستادا وەک سەرۆکی کاتیی وڵاتەکە دیاریکراوە، زۆرترین چانسی ھەبێت بۆ ئەوەی پۆستی سەرۆکایەتی وەربگرێت.

میدیاکانی سوریا بڵاویانکردۆتەوە، ھێزێکی سەربازی لە رێی دەروازەی "تیحە" لە باشوری خۆرئاوای مەنبەجەوە چوونەتە شارەکە، کە لە ٣٠٠ سەربازی سەر بە سوپای سوریا و ٦ تانک و ھەلیکۆپتەری سەربازی پێکھاتوون.

بڵاوکردنەوەی ئەو ھێزانەش لە شاری مەنبەج بەپێی رێککەوتنێکی نێوان روسیا و سوریا و ھێزەکانی سوریای دیموکراتە بۆ روبەڕوبوونەوەی ھێرشەکانی تورکیا. 

ھاوکات ژمارەیەکی تر لە سەربازانی سوپای سوریا لە ناو فڕۆکەخانەی سرین لە ریفی کۆبانێ لە خۆرھەڵاتی حەلەب جێگیر کراون، خاڵ و پێگەی نوێشیان دامەزراندووە. 

لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٩ەوە، ئەوە زۆرترین سەربازی سەر بە سوپای سوریایە کە لە ناوچەکە بڵاوبکرێنەوە، بڵاوکردنەوەشیان ھاوکاتە لەگەڵ زیادبوونی ھەڕەشەکانی تورکیا بۆ ئەنجامدانی ئۆپراسیۆنی سەربازی دژی ئەو ناوچانەی لەژێر دەسەڵاتی ھەسەدەدایە. 

میدیاکانی بەریتانیا بڵاویانکردوەتەوە، لەئێستادا کە پێنج کاندید کێبڕکێ لەسەر بەدەستھێنانی پۆستی سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا دەکەن ، بابەت و پرسی سەرەکی کێبڕکێی نێوانیان کەمکردنەوەی باجە، بەتایبەتیش لە نێوان ریشی سوناک و لیز تراس کە دوو بەھێزترین کاندیدن و زۆرترین چانسیان ھەیە بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا.

ئاماژەیان بەوەشکردووە، تا کۆتایی ئەم ھەفتە لە کۆی ھەر پێنج کاندیدەکە، تەنھا دوو کاندید دەمێننەوە و لەو دوو کاندیدەش یەکێکیان دەبێتە سەرۆک وەزیرانی نوێی بەریتانیا، کە بەپێی راپرسییەکان ریشی سونک وەزیری پێشووی دارایی بەریتانیا زۆرترین چانسی ھەیە.

سەرۆکی ئەمریکا رۆژی ١٣ی ئەم مانگە گەیشتە فڕۆکەخانەی بن گۆریۆن لە تەلئەبیبی پایتەختی ئیسرائیل و لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی کاربەڕێکەر و سەرۆکی ئیسرائیل کۆبووەوە و پەیماننامەیەکی ئەمنییان ئیمزا کرد بۆ روبەڕوبوونەوەی پڕۆگرامی ئەتۆمی ئێران، پاشان لە بەیت لەحم لە کەرتی خۆرئاوا، لەگەڵ مەحموود عەباس سەرۆکی دەسەڵاتدارێتیی فەڵەستین کۆبووەوە.

بایدن لە رۆژی ١٥ی مانگ سەردانی سعودیەی کرد و لەگەڵ مەلیک سەلمان و محەمەد بن سەلمان شازادەی جێنشینی سعودیە کۆبووە و رۆژی شەممەش بەشداری لووتکەی جەددەی بۆ ئاسایش و پەرەپێدان کرد، کە عێراقیش بەشداربوو تێیدا.

بایدن لە لووتکەی جەددە ڕایگەیاند، ئەمریکا خۆرھەڵاتی ناوەڕاست جێناھێڵێت و دەمێنێتەوە و بۆشایی بۆ چین و ڕوسیا و ئێران جێناھێڵێت، وتیشی، ڕێگە نادەن، ھیچ لایەنێک رێرەوە ئاوییەکانی خۆرھەڵاتی ناوەڕاست، بە تایبەتی گەرووی ھورمز و بابلمەندەب بکات ئامانج.

فادیم سکیبیستسکی وتەبێژی ھەواڵگری سەربازی ئۆکراین رایگەیاندووە، روسیا ئامادەکاریی دەکات بۆ دەستپێکردنی قۆناغێکی تری ھێرشەکانی لە ئۆکراین و لە ئێستادا ھێرشەکانی تەنھا موشەکیی نین لە وشکانی و دەریایشە ، ھێرشەکانیشی لە تەواوی ھێڵەکانی ڕوبەروبونەوە زیادکراون.

ئاماژەی بۆ ئەوەشکردوە ، کە مۆسکۆ لە ھێرشەکاندا ئەو چەکانە بەکاردەھێنێت کە زۆر بە وردی ئامانجەکان دەپێکن ، ھاوکات سێرگی شوەیگۆ وەزیری بەرگری ڕوسیا فەرمانی بۆ چڕکردنەوەی ھێرشەکان لە ئۆکراین دەرکردوە و بەھۆی ھێرشەکانەوە ڕۆژی شەممە ١٧ مەدەنی کوژراون .

لەلایەکی تریشەوە وڵاتانی گروپی ٢٠ ، لە کۆتایی کۆبونەوەکانیاندا کە ڕۆژانی ھەینی و شەممە لە ھەرێمی بالی لە ئیندۆنیزیا بەڕێوەچوون ، ئیدانەی داگیرکارییەکانی ڕوسیایان بۆ سەر ئۆکراین کردوە ، ئەگەرچی بەھۆی ھەندێک ناکۆکی نێو ئەندامانی گروپەکەوە ڕاگەیەندراوی کۆتایی کۆبونەوەکان بڵاونەکراوەتەوە ، بەڵام سەرۆکایەتی ئیندۆنیزیا لە ڕاگەیەندراوێکدا دوپاتیکردووەتەوە کە زۆرینەی ئەندامانی گروپەکە ڕێککەوتون لەسەر گرنگی چارەسەرکردنی قەیرانی ئابوری جیھانی کە بەھۆی جەنگی ڕوسیاوە دروستبوە و داوایان کردووە جەنگەکە کۆتایی پێبێت.

 

 

 

میدیاکانی دەوڵەتی ئێران بڵاویانکردەوە، سزاکان لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی ئێران سەپێندراون بەھۆی پشتیوانی ئەو بەرپرسانەی ئەمریکا بۆ گروپی چەکداری "موجاھیدینی خەلق."

کەسانی دیکە کە سزاکانیان بەسەردا سەپێنراوە بریتین لە رودی جولیانی، پارێزەری تایبەتی دۆناڵد ترەمپ، و جۆن بۆڵتن، راوێژکاری پێشووی ئاسایشی نیشتمانی ئەمریکا.

سزاکان ڕێگە بە دەسەڵاتدارانی ئێران دەدەن دەست بەسەر ئەو سەروەت و سامانانەدا بگرن کە بەرپرسە ئەمریکییە سزادراوەکان لە ئێراندا ھەیانە.

پێشتر لە مانگی ١ی ئەمساڵ، ئێران سزای بەسەر ٥١ ئەمریکیدا سەپاند و لە مانگی نیسانیشدا ٢٤ کەسی دیکەی سزا دا.

رۆژی شەممە، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند: "ئەمریکا ھاوڵاتیانی خۆی دەپارێزێت و بەرگریان لێدەکات، ئەمەش ئەو کەسانە دەگرێتەوە کە ئێستا خزمەت بە ئەمریکا دەکەن و ئەوانەش کە پێشتر خزمەتیان کردووە". "ئێمە یەکگرتووین لە ئیرادەمان دژی ھەڕەشە و ئیستفزازی، لەگەڵ ھاوپەیمانان و ھاوبەشەکانمان کاردەکەین بۆ رێگریکردن و وەڵامدانەوەی ھەر ھێرشێک کە لەلایەن ئێرانەوە ئەنجام بدرێت."

ئاژانسی ھەواڵی سانا لە زاری چەند سەرچاوەیەکی ئاگادارەوە ئاشکرایکردوە ، ھێزەکانی ئەمریکا چەند بارھەڵگرێک نەوتیان لە ریفی رمێلانی باکوری خۆرھەڵاتی سوریاوە  بەرەو باکوری عێراق گواستووەتەوە.

ھەروەھا ئاماژە بۆ ئەوە کراوە ، لە حەوتی ئەم مانگەشدا ، ھێزەکانی ئەمریکا لە ریفی حەسەکە دەیان بارھەڵگر نەوتی سوریایان  لە ڕێی دەروازەی نایاساییەوە گواستووەتەوە بەرەو عێراق .

بەپێی راگەیەندراوێکی ھاوبەشی نێوانیان، ئەمریکا و سعودیە لە چوارچێوەی سەردانەکەی بایدن بۆ ئەو وڵاتە، ١٨ رێککەوتن و لێکتێگەیشتنی تایبەت بە ھاوکاری نێوانیان ئیمزا کردووە کە بوارەکانی پاراستنی بازاڕی وزە و تەندروستی و وەبەرھێنان و ئاسمانی و چەندین بواری تر دەگرێتەوە، عادل جوبێر وەزیری دەوڵەتی سعودیەش بۆ کاروباری دەرەوە رایگەیاندووە، بەھیچ شێوەیەک بایدن فشاری لەسەر وڵاتەکەی دروستنەکردووە بۆ ئەوەی بەرھەمھێنانی نەوت لە ئێستا زیاتر بکات.

دۆسیەی ئێرانیش خاڵێکی رێککەوتنەکانی نێوان ئەمریکا و سعودیەیە و ھەردوولا جەختیانکردووەتەوە رێگەنەدەن ئێران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی و رێگری لێبکەن لە دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆی وڵاتانی ناوچەکە و ھاوکاریکردنی گروپ و میلیشیا چەکدار و تیرۆریستییەکان.

 

 

 

 

بە پێی ھەواڵی میدیاکانی تورکیا، لەلایەن تیمەکانی ئاسایشی کەناراوەکانی تورکیا ١٥ کۆچبەری نایاسایی لە کەناراوەکانی پارێزگای"موغڵا"ڕزگارکران کە لەلایەن ھێزەکانی پاراستنی کەناراوەکانی یۆنانەوە ڕەوانەی سنوورە ئاوییەکانی تورکیا کرابوونەوە.

بە پێی زانیارییەکانیش کۆچبەرەکان ڕەوانەی بەڕێوبەرایەتی کۆچی پارێزگای"موغڵا"کراون و دوای لێکۆڵینەوە و کۆتایھاتنی ڕێکارەکان ڕەوانەی وڵاتەکانیان دەکرێنەوە.