فاسیلیس فاسراکویانیسک، وتەبێژی تیمەکانی بەرگری شارستانی یۆنان رایگەیاند، دوو شەمەندەنەفەر لە شاری لاریسا لە ناوەڕاستی وڵات، شەمەندەنەفەرێکی بارھەڵگر و شەمەندەنەفەرێکی گواستنەوە کە ٣٥٠ سەرنشینی تێدابووە، پێکیانداداوە و تائێستا تیمەکانی بەرگری شارستانی تەرمی ٣٢ کەسیان دۆزیووەتەوە و ٨٥ کەسی دیکەش برینداربوون.

ڕاشیگەیاند، رووداوەکە بەھۆی دەرچوونی سێ فارگۆنی شەمەندەنەفەرێکیان بووە لە ڕێڕەوەکەی، تیمەکانیش بەردەوامن لە ھەڵمەکانی فریاگوزاری.

میدیاکانی یۆنانیش رووداوەکەیان بە خراپترین رووداوی پێکدادانی شەمەندەنەفەر، لە وڵاتەکەیان ناوبرد و ئاماژەیان بەوەکردووە،١٥٠  کارمەندی بەرگری شارستانی و ٤٠ ئۆتۆمبێلی فریاگوزاری و ئامێری بەرزکەرەوە بەشدارن، لە ھەڵمەتەکانی گەران و فریاکەوتن.

سەرۆکایەتیی بەڕێوەبردنی کارەسات و دۆخە لەناکاوەکان "ئافاد" رایگەیاند، ژمارەی گیانلەدەستدان بەھۆی ئەو دوو بومەلەرزەیەی رۆژی شەشی شوبات ١٠ پارێزگای تورکیای ھەژاند، بۆ ٤٥ ھەزار و ٨٩ کەس بەرزبووەتەوە.

لە دوای ئەو بومەلەرزانەشەوە، تائێستا زیاتر لە ١١ ھەزار پاشلەرزە لە باکوری کوردستان و تورکیا روویانداوە.

 

 

کۆلن کال، بریکاری وەزارەتی بەرگری بۆ کاروباری سیاسی لە دانیشتنێکی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا رایگەیاند، لە دوای کشانەوەی واشنتۆن لە رێککەوتنی ئەتۆمی، پڕۆگرامی ئەتۆمی ئێران زۆر پێشکەوتووە، بەشێوەیەک لە ساڵی ٢٠١٨ کە ئیدارەی پێشووی ئەمریکا بڕیاری کشانەوەی رێککەوتنی ئەتۆمیدا، ئێران پێویستی بە نزیکەی ١٢ مانگ ھەبوو بۆ بەرھەمھێنانی بۆمبی ئەتۆمی، بەڵام لەئێستادا تەنھا ١٢ رۆژی بۆ بەرھەمھێنانی بۆمبی ئەتۆمی پێویستە. 

ئەو لێپرسراوەی پنتاگۆن ئاماژەی بەوەشدا، روسیا فشار لەئێران ناکات بۆ گەیشتن بە رێککەوتنێکی ئەتۆمی نوێ، ئەوەش بەھۆی پەیوەندییەکانی نێوان ئەو دوو وڵاتە لەدوای سەرھەڵدانی جەنگی ئۆکراینەوە. 

ئەو لێدوانەی پنتاگۆن، لەدوای راپۆرتێکی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمەوە دێت، کە بە پێی ئەو بەڵگە و زانیارییانەی لەچەند سەرچاوەیەکی دیبلۆماتییەوە دەستیکەوتووە تەئکیدیکردەوە لەوەی، ئێران ئاستی پیتاندنی یۆرانیۆمی گەیاندووەتە ٨٣.٧% و گەیشتنی رێژەکە بە ٩٠% بەسە بۆ ئەوەی بۆمبی ئەتۆمی بەرھەمبھێنێت.

سینان ئایگوڵ لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢، ھەواڵێکی لەبارەی دەستدرێژکردنەسەر منداڵێک لە ئەژماری خۆی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاوکردەوە، لە ١٤ی کانوونی یەکەمی ھەمان ساڵ بە بڕیاری دادگای سزاکانی تاتوان زیندانیکرا، رۆژی سێشەممەش لە دانیشتنی دادگا بە تۆمەتی بە ئاشکرا بڵاوکردنەوەی زانیاریی ھەڵە لەسەر داوای داوکاری گشتی لە لقی یەکی دادگای سزا قورسەکان لە تاتوان سزای ١٠ مانگ زیندانیکردنی بەسەردا دەسەپێندرێت.

میدیاکانی فینلەندا بڵاویانکردووەتەوە، پەرلەمانی وڵاتەکەیان پرۆژەکەی حکومەتی فینلەندایان بۆ بەئەندامبوون لە رێکخراوی پەیمانی باکوری ئەتڵەسی ناتۆ خستووەتە دەنگدانەوە، بە زۆرینەی دەنگی ١٨٤ پەرلەمانتار پرۆژەکە پەسەندکراوە و حەوت پەلەمانتاری پارتەکانی ئۆپۆزسیۆنیش لە دژی وەستاونەتەوە و رایانگەیاندووە، پەسەندکردنی ئەو پرۆژەیە لە زۆر بواردا مەترسی لەسەر فینلەندا دروست دەکات.
ئاماژەیان بەوەشکردووە، بەئەندامبوونی فینلەندا لە ناتۆ پێویستی بە رەزامەندی تورکیا و ھەنگاریا ھەیە و ئەگەر ئەو دوو وڵاتە پەسەندی نەکەن، فینلەندا ناتوانێت ببێتە ئەندامی ناتۆ.

راشیگەیاندوە، لەو ژمارەیە ٣٣ زیندانی کوردبوون ١٥ کەس بەلووچ بوون کە زۆرترین سزای لە سێدارەدراوەکان پێکدەھێنن.

لە بەشێکی تری راپۆرتەکەی ھەنگاودا ھاتووە، ٢٧ سزای لە سێدارەدان لە بەندیخانەی ئەلبۆرز و نۆ لە ئورمیە و حەوت لە کرمان و شەش لە کرماشان تۆمارکراوە.

بۆریس بیستۆریۆس، وەزیری بەرگری ئەڵمانیا لە کۆنگرەی پارتی ئیشتراکی دیموکراتی لە پەرلەمانی وڵاتەکەی بۆندستاگ رایگەیاند، سەرۆک و راوێژکاری ئەڵمانیا لە کاتێکدا بەردەوامن لە ھاوکارییە سەربازییەکان بۆ ئۆکراین کە ئەڵمانیا خۆی لە رووی سەربازییەوە کێشەی زۆری ھەیە، لە ماوەی ٣٠ ساڵی رابردووشدا کەلێنی گەورە لەناو ریزەکانی سوپادا درووستبووە و تائێستاش چارەسەر نەکراوە.

وتیشی، ژمارەی سەربازانی سوپای ئەڵمانیا زۆر کەمە و لە رووی چەک و پێداویستی سەربازیشەوە کێشە و کەموکوڕی زۆری ھەیە، بۆیە لەئێستادا ئەگەر شەڕ رووبدات، سوپای ئەڵمانیا بەھیچ شێوەیەک توانای پاراستنی وڵاتەکەی نییە.

ناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنی ھێزەکانی پاراستنی گەل ھەپەگە لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بۆ ئەوەکردووە، میدیای تورکیا ھەواڵێکی بڵاوکردووەتەوە و بانگەشەی ئەوەیکردووە، رەمەزان گونەش ئەندامی پەکەکە  لە سلێمانی لە ئەنجامی ئۆپراسیۆنی میت ڕفێندراوە، بەڵام ئەو ھەواڵە دورە لە راستییەوە.

راشیگەیاندوە، رمەزان گونەش بەرلە سێ ساڵ لە ناو ڕیزەکانی ئەوان ھەڵھاتووە، دواتر ھاوسەرگیریکرد و لە باشوری کوردستان نیشتەجێ بوو، ھیچ پەیوەندییەکی بە ریزەکانی پەکەکەوە نییە.
ھەپەگە دەشڵێت، رەمەزان گونەش پێش دوو مانگ لە شاری دھۆکی باشوری کوردستانەوە خۆی ڕادەستی تورکیا کردوەتەوە.

ژەنراڵ ئیریک کۆرێلا، فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی ھێزەکانی ئەمریکا لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، کەمپی ھۆل کە لە ژێر دەسەڵاتی ھێزەکانی سوریای دیموکراتدایە و ھەموو کاتێک ھەڕەشە و مەترسییەکی گەورەیە لەسەر زیندووبوونەوەی گروپی تیرۆریستی داعش و پێویستە سەرجەم وڵاتان ھاوڵاتیانیان لەو کەمپە وەربگرنەوە و لە وڵاتانی خۆیان دادگاییان بکەن.

وتیشی، پشتیوانی لە بڕیارەکەی حکومەتی عێراق دەکەن و پێشوازی لێدەکەن بۆ وەرگرتنەوەی ١٥٤ خێزان و کەسوکاری داعش لە کەمپی ھۆل کە ژمارەیان ٥٨٢ کەسە و جێگیرکردنیان لە کەمپی جەدعەی یەک.

زیلینسکی، لە نوسراوێکدا کە تەنھا یەک دێڕ بووە، ئیدوارد موسکالیوڤ، فەرماندەی ھێزە ھاوبەشەکانی ئۆکراین، کە لە شەڕ و پێکدادانەکانی ھەرێمی دۆنباس بەشداربووە، دوورخستەوەوھۆکارەکەشی رانەگەیاندووە. 

ئەو فەرماندە سەربازییە، لە مانگی ئاداری ساڵی ٢٠٢٢ەوە، واتە ماوەیەکی کەم لەدوای دەستپێکردنی ئۆپراسیۆنە سەربازییەکانی روسیا بۆ سەر ئۆکراین، دەستبەکاربووە. 

تا ئێستاش پێگەی رەسمی ھێزە ھاوبەشەکان، ھیچ راگەیەندراوێکی سەبارەت بە دوورخستنەوەی ئەو فەرماندە باڵایە نەخستووەتەڕوو. 

ویلیام بێرنز بەڕێوەبەری سی ئای ئەی، لە چاوپێکەوتنێکدا ئاشکرایکرد، بە پێی راپۆرتە ھەواڵگیرییەکان، شی جین پینگ سەرۆکی چین، رێنمایی بۆ سوپای وڵاتەکەی دەرکردووە، کە ئامادەکاری بکەن بۆ لەشکرکێشی بۆ سەر تایوان تا ساڵی ٢٠٢٧، بەڵام ئەوە بە مانای ئەوە نایەت کە لەو ساڵەدا داگیرکارییەکە ئەنجامدەدات یاخود نا.

ئاماژەی بەوەشدا، دەبێت ئەمریکا ویستی سەرۆکی چین بۆ داگیرکردنی تایوان بەجدی وەربگرێت، تەنانەت ئەگەر پێکدادانی سەربازیش روونەدات. 

لەلایەکی ترەوە، جەیک سۆلیڤان راوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا، بە تۆڕی "ئەی بی سی" نیوزی راگەیاندووە، پێدەچێت پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەنێوان سەرۆکانی ئەمریکا و چین لەداھاتوویەکی نزیکدا رێکبخرێت. ناوبرا وتی، تا ئێستا ھیچ پلانێک دانەنراوە، بەڵام پێشبینی ئەو پەیوەندییە تەلەفۆنییە لەنێوان ئەو دوو سەرۆکەدا دەکات.

ئیبراھیم رەئیسی سەرۆککۆماری ئێران، لە کۆبوونەوەی لەگەڵ، محەمەد سەعید رەزا، عەباسی وەزیری بەرگری عێراق رایگەیاند، کۆماری ئیسلامی ئێران ئاسایشی عێراق، بە ئاسایشی خۆی دەزانێت و پشتیوانی لە بەرەوپێشچوونی سەقامگیری و ئاسایشی ئەو وڵاتە دەکات.

رەئیسی، بە ئاماژەپێدان بەوەی کە نابێت عێراق ببێتە شوێنێک بۆ پیلانگێڕی وھەڕەشە بۆ سەر دراوسێکانی، جەختی لەوەکردەوە، ئێران بەھەموو شێوەیەک پاڵپشتی ھەوڵەکانی عێراق، بۆ بنیاتنانەوەی ئابوری ولایەنی سەربازیی دەکات.

لای خۆیەوە، وەزیری بەرگری عێراق، سوپاسی پشتیوانییەکانی ئێرانی لە شەڕی دژ بە داعش کرد و راشیگەیاند، رێگەنادەن ھەڵپەرستان ئاسایش و ئارامی سنورەکانی ھەردوو وڵات تێکبدەن.

ڤۆلۆدمیر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین، لە کیێڤی پایتەخت پێشوازیکرد، لە "فەیسەڵ بن فەرحان" وەزیری دەرەوەی سعودیە و سوپاسیکردن بۆ پشتیوانیکردن لە ئاشتی و سەروەری خاکی ئۆکراین. 

ئاژانسی ھەواڵی سعودیش بڵاویکردەوە، رێککەوتنێک و یاداشتێکی لێکتێگەیشتن لە نێوان ریاز و کیێڤ، بەبڕی ٤٠٠ ملیۆن دۆلار ئیمزاکراوە، کە ھەماھەنگی ھاوبەش بۆ پێشکەشکردنی ھاوکاری مرۆیی لە سعودیەوە بۆ ئۆکراین، بە بڕی ١٠٠ ملیۆن دۆلار لەخۆدەگرێت. 

سەردانەکەی وەزیری دەرەوەی سعودیە، یەکەمین سەردانی لێپرسراوێکی عەرەبییە بۆ ئۆکراین، لە دوای دەستپێکردنی جەنگی روسیاوە لە ٢٤ی شوباتی ساڵی رابردووەوە.

نزیکەی سێ مانگە دیاردەی ژەھراویبوونی خوێندکاران لە خوێندنگاکانی قوم، تاران، چەند شارێکی تری ئێران سەریھەڵداوە و لە دوایین رووداویشدا ١٠٧ خوێندکاری خوێندنگایەکی دواناوەندی کچان لە شاری بروجێردی سەر بەپارێزگای لوڕستان ژەھراویبوون، رەوانەی نەخۆشخان کران.

رووداوەکان کاردانەوەی زۆری لە ناوخۆی ئێران لێکەوتووەتەوە، فاتمە مەقسودی، نوێنەری بروجێرد لە پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، چەند سەرەداوێکیان دەستکەوتووە کە ئاماژە بەوەدەکەن، رووداوەکە بە ئەنقەست بووە بەڵام تا کۆتاییھاتنی لێکۆڵینەوەکان قسەی زیاتر لەوبارەیەوە ناکەن.

پێشتریش یونس پەناھی، جێگیری وەزیری تەندروستی ئێران رایگەیاندبوو، رووداوەکان بە ئەنقەست روودەدەن، دەرکەوت کەسانێک دەیانەوێت خوێندنگاکان، بەتایبەتیش خوێندنگاکانی کچان دابخرێن. 

مەولەوی عەبدولحەمید، پێشنوێژ و وتارخوێنی سوننەکانی زاھیدانیش لە توێتێکدا بڵاویکردووەتەوە، ژەھراویکردنی خوێندکارانی کچ لە قوم، بروجێرد کارێکی دژە ئاینیی و دژە ئینسانییە، وەک تۆڵەکردنەوەیەک بۆ بەشداری کچان و ژنان لە خۆپیشاندانەکانی ئەمدواییە ئەنجامدەدرێت، داواشیکردووە ئەنجامدەرانی ئەو تاوانە بدۆزرێنەوە و سزابدرێن.

جەیک سۆلیڤان، راوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا رایگەیاند، سوپای روسیا لەماوەی ساڵی رابردوودا رووبەرێکی زۆری خاکی ئۆکراینی داگیرکردووە، لەئێستاشدا کاری لەپێشینەی کۆشکی سپی ئەمریکا بەردەوامی ناردنی چەک، ھاوکارییە سەربازییەکانە بۆ کیێڤ بە مەبەستی رزگارکردنەوەی ئەو ناوچە داگیرکراوانە، دەرکردنی سوپا و ھێزە چەکدارەکانی روسیا لە تەواوی خاکی ئۆکراین.

وتیشی، دوای یەکلاکردنەوەی رەوشی ئێستای ئۆکراین، لەسەر نیمچەدورگەی کریماش کە چەندین ساڵە روسیا داگیریکردووە، قسەیەکی تریان دەبێت لەگەڵ روسیا و ئەو پرسەش یەکلادەکەنەوە.

بەھرۆز کەمالوەندی، وتەبێژی ئاژانسی وزەی ئەتۆمیی ئێران بە میدیای وڵاتەکەی راگەیاند، لەچەند رۆژی کەمی داھاتوودا ،رافائیل گرووسی بەڕێوەبەری ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم، لەسەر بانگھێشتێکی رەسمیی سەردانی تاران دەکات.

کەمالوەندی وتیشی، ھیوادارن ئەو سەردانەی رافائیل گرووسی زەمینەیەکی زیاتر بۆ ھاریکاریی و کردنەوەی ئاسۆیەکی روون لەنێوان ئێران و ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم بڕەخسێنێت.

سەردانی بەڕێوەبەری ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم بۆ ئێران، لەکاتێکدایە ئاستی نیگەرانییەکانی ئاژانسەکە لەبەرنامەی ئەتۆمیی ئێران زیاتربوون و ھەفتەی رابردووش ژمارەیەک لێکۆڵەری ئاژانسەکە سەردانی تارانیان کرد و ئاشکرایانکرد، ئاستی پیتاندنی یۆرانیۆمی ئێران گەیشتووەتە ٨٤%، بەڵام ئێران ئەو زانیارییەی رەتکردەوە.