وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی ھەرێم لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاند، گەنم پاش وەرگرتنی نمونە و دەرچوونی لەپشکنین وەردەگیرێت، بۆ ھەرتەنێکیش بڕی ھەشت سەدو و پەنجا ھەزار دینار دەدرێت بەجوتیار. 

‏باسی لەوەشکردووە، بۆ ئەمساڵ لەسنوری پارێزگاکانی ھەرێم بڕی تەنھا سێ سەد وحەفتاو پێنج ھەزارتەن گەنم وەردەگیرێت.

وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی ھەرێم دەڵێت، چل ملیار دینار خراوەتە سەر حساب بانکی وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی ھەرێم بۆ گەنمی ئەمساڵ، راستەوخۆ چەند ڕۆژ دوای وەرگرتنی گەنم لەجوتیاران چەکەکانیان پێدەدرێت لەماوەیەکی کەمدا لەبانکەکان شایستە داراییەکانیان وەردەگرن.

عەلی باپیر سەرۆکی کۆمەڵی دادگەریی کوردستان لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوە کردووە، شکاندنی شکۆی دامەزراوەکانی ھەرێم ھۆکاری پووکانەوەی ھەرێم و بێ ئیعتیبارکردنیەتی و شیعاری بێ کرداریش دادی کەس نادات و ھیچ دەردێک چارەسەر ناکات، بۆیە پێویستە بۆ مانەوە و بەردەوامی ھەرێم، ھەمووان پابەندی پڕەنسیپ و یاساکان بن و ھیچ لایەنێک پەرلەمان و حکومەت بە موڵکی خۆی و حزبەکەی نەزانێت، چونکە لە ئەسڵدا ھەرێم و دامەزراوەکانی موڵکی ھەموو خەڵکین.

راشیگەیاندوە، سەپاندنی دۆخێکی تایبەت بەسەر ھەرێمدا، دژی بنەماکانی تەبایی و پێکەوەژیان و سازانی نیشتمانی و ڕێز لەیەکدی گرتن و ھیچ بەرھەمێکی لێ ناچنرێتەوە، کەواتە با عیبڕەت و پەند لە ھەڵەکانی ڕابردوو و شێوەی ئیدارەدانی خراپ وەربگیرێت و چیدی ھەرێم ئیحراجی ئەملاولا نەکرێت و بزانرێت کە بەبێ رێککەوتن و سازانی نیشتمانی لەسەر چۆنیەتیی ھەڵبژاردن و ھەموارکردنی یاساکەی و کاراکردنەوەی کۆمیسیۆن، ھیچ چارەیەکی دیکە نییە و ھەر کەس بە دادگەریی سەغڵەت ببێ، بەستەم و زۆر سەغڵەتتر دەبێ.

کۆبونەوەکە بەسەرپەرشتی سەرکەوت زەکی لێپرسراوی مەکتەبی رێکخستنی یەکێتی و ئامادەبوونی ستران عەبدوڵا لیپرسراوی مەکتەبی راگەیاندن ئەنجامدرا.

لە کۆبوونەوەکاندا ھەڵوێستە لەسەر داواکاری ھاوڵاتیان لەسنوری قەزای چەمچەماڵ و ناحیەی شۆڕش بەتایبەتی کرا لێپرسراوانی یەکێتی بەڵێنیاندا بەوردی بەدواداچوون بۆ کێشەی دانیشتوانی ناحیەی شۆڕش بکەن.

کامیل قەزاز بریکاری وەزارەتی کارەبا رایگەیاند، بۆ کارەبای ٢٤ سەعاتی، حەوت ھەزار مێگاوات کارەبا پێویستە و لەو بڕە زیاتر توانایان ھەیە، بەڵام نەبوونی سوتەمەنی رێگرە لە بەرھەمھێنانی، بۆیە تا ٤٥٠٠ مێگاوات کارەبا دەتوانن بەرھەمبھێنن.

ھاوکات عەلی ئیسماعیل بەڕێوەبەری پێوەری زیرەک لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی پلان و بەدواداچوونی سەربە وەزارەتی کارەبا رایگەیاندووە، لە چەندین شوێن پڕۆژەی پریپەید سەرکەوتوو بووە و چاوەڕێ دەکرێت لە ماوەی سێ بۆ شەش مانگ تەواوی سیستەمەکە بەسەر ھاوبەشانی پێوەری زیرەکدا لە ھەرێمی کوردستان جێبەجێبکرێت.

پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، ئێوارەی ئەمڕۆ لە چێشتخانەیەکی چەمچەماڵ دەمەقاڵێ لەنێوان گەنجێکی تەمەن ٢٢ ساڵ و چەند کەسێکی دیکە روویداوە و دواتر لە دەرەوەی چێشتخانەکە گەنجەکە لەلایەن ئەو کەسانەوە کوژراوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، کوژراوەکە پێشەی پێشمەرگە بووە و خەڵکی گوندی گوڵمکی سنوری ناحیەی ناوشوانە و دانیشتووی چەمچەماڵە.

ھاوکات سەرچاوەیەک لە پۆلیسی بەڵگەو تاوانی چەمچەماڵ بە کوردسات نیوزی راگەیاند، رووداوەکە لەسەر کێشەی کۆمەڵایەتی روویداوە و سکاڵا لەسەر شەش کەس تۆمارکراوە.

ئاشکراشیکرد، ئەو کەسانەی تەقەیان کردووە ناسراون و کوژراوەکە و تەقەکەرەکانیش خزمی یەکترن، بەڵام تائێستا تەقەکەرەکان دەستگیرنەکراون.

ئارێز عەبدوڵا ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، ئەوەی لە پەرلەمانی کوردستان روویدا پێچەوانەی گفتوگۆ و کۆبوونەوەکانی ھەردوو مەکتەبی سیاسی یەکێتی و پارتییە و زیانی زۆری بە سازانی نیشتمانی گەیاند. 

راشیگەیاند، بەشێکی زۆری پێکھاتەکان لەژێر فشاردا بەشداری کۆبوونەوەکەی پەرلەمانیان کردووە و پارتی پێکھاتەکانی بۆ بەرژەوەندی خۆی بەکاردەھێنێت و ئەوەی روویدا بە تەواوی پرسی پێکھاتەکانی خستە ژێرپرسیارەوە.

فراکسیۆنی ئازادی لە لە روونکردنەوەیەکدا سەبارەت کۆبوونەوەی پەرلەمان و کاراکردنەوەی کۆمیسیۆنی ھەڵبژاردن و راپرسی ھەرێم رایگەیاند، ھەرێمی کوردستان پێویستی بە لێکتێگەیشتن و گفتوگۆی دیموکراتیانە ھەیە لەنێوان لایەنە سیاسییەکاندا، بۆی داوا لە ھەموو فراکسیۆنەکان دەکات بەرپرسیارانە مامەڵە لەگەڵ ئەو رەوشە ھەنوکەییە بکەن، چونکە دەتواندرێت بە رێگای دیالۆگێکی نیشتیمانی چارەسەری گرفتە سیاسیە و یاساییەکان بکرێت.

ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، فراکسیۆنی ئازادی لەگەڵ درێژکردنەوەی تەمەنی پەرلەمان نەبووە، پێویستە ھەڵبژاردن لە وادەی خۆی ئەنجامبدرێت، داواشیانکردووە کۆمیسیۆنی ھەڵبژاردن و راپرسی کۆمسیۆنێک بێت جێگای متمانەی ھەموو لایەنەکان بێت، نەک بەشێوەی قۆرخکاری لەنێوان پێنج لایەن کارابکرێتەوە، لەکاتێکدا ھەندێک فراکسیۆن لە پەرلەمان کشاونەتەوە و دەیانەوێت لە کۆمیسیۆن بمێننەوە و بەردەوام بن، ئەوەش دوو فاقیەتە لە سیاسەتدا، بۆیە جەخت لە کۆمسیۆنێکی ئازاد و سەربەخۆ دەکەنەوە.

زانکۆی پزیشکی ئیلام لە راگەیەنراوێکدا رایگەیاند، لە ناوچەی ئیڤان، سیروان و لەوماری سەر بە پارێزگای ئیلام سێ ھاوڵاتی بە ھەورەبروسکە گیانیان لەدەستداوە، لە ناوچەی مەلەکشای سەر بە ھەمان پارێزگاش کەسێک برینداربووە.

لە گوندی پارسانیانی سەر بە پارێزگای سنەش ھاوڵاتییەکی تەمەن  ١٧ ساڵ  بەھۆی ھەورەبرووسکەوە گیانی لەدەستدا، لە کرماشانیش ھاوڵاتییەکی دیکەش بە ھەمان ھۆکار گیانی لەدەستداوە.

شانەی راگەیاندنی ئەمنیی عێراق لە روونکردنەوەکەیدا رایگەیاند، ھێزە ئەمنییەکان بە ئامانجی دابینکردنی سەلامەتی بۆ ھەموو نیشتەجێبووەکانی کەمپەکە، لەو  رەفتارە نایاساییانەی کە ھەندێک لە نیشتەجێبووەکانی کەمپەکە ئەنجامیانداوە و سەریان کێشاوە بۆ ناسەقامگیریی لە عێراق و زیانگەیاندن بە پەیوەندییە ھەرێمییەکانی عێراق.

رەتیشیکردووەتەوە کە ھێرشکرابێتە سەر کەمپەکە و دەڵێت ھیچ نیاز و پلان  و فەرمانێکیش نییە، بۆ جێبەجێکردنی رێکار لەناو کەمپەکە.

شانەی راگەیاندنی ئەمنی دەڵێت، دەستووری عێراق و ستراتیژییەتی حکومەتی ئێستا بەپێی کارنامەکەی، دابینکردنی پاراستنی تەواوەتی و پاڵپشتییە لە ھەموو پەنابەران لە خاکی عێراق، ھەروەھا حکومەت رێگە نادات عێراق ببێتە ناوچەی ئۆپراسیۆن لەدژی وڵاتانی دراوسێ.

داواشی لە رێکخراوەکان و دەزگا نێودەوڵەتییە پەیوەندیدارەکان و بەڕێوەبەرێتیی کەمپەکە کرد، ھاوکاری ھێزە ئەمنییەکان بکەن، لە دابینکردنی ئاسایش و رەتکردنەوەی پێشێلکاریی نایاسایی، راشیگەیاند، رێکاری توندی یاسایی بەرامبەر ھەر کەسێک دەگرنەبەر کە دژی بەرژەوەندی گشتیی عێراق بوەستێت و ھەوڵی دروستکردنی پشێوی بدات.

مەکتەبی سیاسیی یەکێتی و پارتی لە راگەیەندراوێکی ھاوبەشدا رایانگەیاند، لەکۆبوونەوەکەدا پرسی ئەنجامدانی ھەڵبژاردنی پەرلەمان لەکاتی خۆی و ژمارەیەک پرسی پەیوەندیدار بە بارودۆخی ھەرێم و پەیوەندییەکانی ھەردوولا تاوتوێکراون و لێکتێگەشتنی ئەرێنی بۆ زۆر لە پرسەکان ھەبووە.

ئاماژە بەوەشکراوە، ھەندێ بابەتی تر کە پێویستیان بە گفتوگۆی زیاتر ھەبوو، لەکۆبوونەوەکانی ئایندە بڕیاری پێویستیان لێ دەدرێت.

کۆبوونەوەکەی یەکێتی و پارتی لەکاتێکدایە، رۆژی ھەینی لە چوارچێوەی گفتوگۆکانی یەکێتی و پارتی سەبارەت بە ھەموواری یاسای ھەڵبژاردن، مەکتەبی ھەڵبژاردنی ھەردوو حزب بە ئامادەبوونی سەرۆک و جێگری سەرۆکی پەرلەمان، لە باڵەخانەی پەرلەمانی کوردستان کۆبوونەوە.

فراکسیۆنی یەکێتی لە پەرلەمانی کوردستان لەبارەی کۆبوونەوەکەی رۆژی دوو شەممەی پەرلەمان راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوە کردووە، جارێکی تر پارتی دیموکراتی  کوردستان بە بەکارھێنانی نوێنەری بەناو پێکھاتەکان، تاک لایەنە و بە نایاسایی بڕگەیەکی بۆ بەرنامەی کاری دانیشتنی رۆژی دوو شەممەی پەرلەمانی کوردستان زیادکردووە کە کاراکردنەوەی کۆمیسیۆنی ھەڵبژاردن و راپرسی ھەرێمە.

فراکسیۆنی یەکێتی راشیگەیاندوە، ئەو ھەنگاوەی پارتی پێچەوانەی پەیڕەوی ناخۆی پەرلەمان و رێکەوتنی سیاسی لایەنەکان و فراکسیۆنەکانی پەرلەمانە کە پرسی ھەمواری یاسای ھەڵبژاردن و کاراکردنەوەی کۆمیسیۆن دوو پرسی نیشتمانین و دەبێت دوای رێککەوتن و سازانی لایەنەکان بە یەکەوە بخرێنە بەرنامەی کارەوە و کاریان لەسەر بکرێت، بەڵام پارتی نوێنەری بەناو پێکھاتەکانی لە دەستەی سەرۆکایەتی پەرلەمان بەکارھێناوە بۆ ئیمزاکردن لەسەر  بابەتێکی ناپەیڕەوی.

دەشڵێت، ئەو ھەنگاوە بە ئاراستەی  قوڵکردنەوەی ململانێ سیاسییەکانە دەبێتە ھۆی تێکدانی بنەمای سازانی نیشتیمانیش، وەک فراکسیۆنی یەکێتیش ئەو ھەنگاوە نا یاسایی و ناپەیڕەویە رەتدەکەنەوە و ئۆباڵی لێکەوتەکانی دەخەنە ئەستۆی ئەنجامدەرانی.

بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سلێمانی پێشوازیکرد لە فۆتوشی ماتسۆمۆتو باڵیۆزی ژاپۆن لە عێراق و دوایین پێشھات و گۆڕانکارییە سیاسییەکانی ھەرێم و عێراق و لێکتێگەیشتن و دیالۆگی بەردەوامی نێوان لایەنەکان بە ئامانجی چارەسەری کێشەکان و زاڵبوون بەسەر ئاڵنگارییەکاندا گفتوگۆی لەسەرکرا.

سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی لەبارەی یەکخستنی ھەوڵە نیشتمانییەکان بۆ چارەسەکردنی کێشەکانی ھەرێم و پرسی ھەڵبژاردن، ھەڵوێستی یەکێتی روونکردەوە و رایگەیاند، زەمینەیەکی لەبار بۆ گەیشتن بە سازان و رێککەوتنی نیشتمانی ھاتووەتە ئاراوە و ھەموو ھەوڵێکیشیان لەپێناو گەیشتن بە ئەنجامێکی ئەرێنی و خزمەتکردنی زیاتری ھاوڵاتییاندایە.

وتیشی، گفتوگۆکان لەبارەی بەڕێوەچوونی ھەڵبژاردن لەھەرێم بەردەوامە و ھیوادارن ئەو خاڵانەی ناکۆکی لەسەرە، بەزووترین کات رێککەوتنی لەسەر بکرێت و ھەڵبژاردنێکی بێگەرد لە وادەی خۆیدا بەڕێوەبچێت، ھەر لە دیدارەکەدا بەھێزترکردنی ژێرخانی ئابووریی ھەرێم و پەرەپێدانی پەیوەندییە ئابووری و سیاسییەکانی نێوان ھەردوولا تاوتوێکرا.

دەقی پەیامەکەی سەرۆک بافڵ... 

بەڕێز کاک مستەفا حاجی قادر،سەرۆک ھۆزی شاتری 
‎بەڕێزان لە خزمانی عەشیرەتی جاف

بەداخێکی زۆرەوە ھەواڵی کۆچی دوایی خاتوو (سوھەیلە عەلی بەگی سەلیم بەگی بەگزادەی عەشیرەتی جاف) خێزانی بەڕێزتانم پێگەیشت.

بۆ ئەم خەمە گەورەیە پرسە و ھاوخەمی قووڵی خۆمان ئاڕاستەی ئێوە و کەسوکار و بنەماڵە سەربەرزەکەتان دەکەم.

 لەخودای گەورە داواکارم کۆچکردوو بە بەھەشتی بەرین شاد بکات، سەبووریش بەھەموولایەک ببەخشێت.

‎بافڵ جەلال تاڵەبانی 
‎سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان

کۆمپانیاکە لە راپۆرتێکدا رایگەیاند، لە ٢٥ی مانگی نیسانی رابردووەوە رۆژانە ٢٢ ھەزار بەرمیل نەوتیان لە ناوخۆی ھەرێمی کوردستاندا فرۆشتووە، پێشبینیش دەکات کە تا ئەو کاتەی ھەناردەی نەوت دەستپێدەکاتەوە رۆژانە ئاستی فرۆشتنی نەوت لە ٢٥ ھەزار تا ٥٠ ھەزار بەرمیل بەرز بکەنەوە.

کۆمپانیاکە ئاماژەی بەوەکردووە، بەھۆی راگرتنی ھەناردەوە کۆگاکانیان پڕبوە و لە ١٩ نیساندا کارکردنیان راگرتووە. 

دەشڵێت، زیاتر لە ٦٠٠ ھەزار بەرمیل نەوتیان ئەمبار کردوە و لە ئێستاشدا لە بازارەکانی ھەرێمی کوردستان لێی دەفرۆشن.
 

باڵیۆزی ئەمریکا لە بەغداد لە تویتێکدا رایگەیاند، لەگەڵ مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان و قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان قسەی کردووە و دەستخۆشی لێکردوون بۆ گفتوگۆ سەرکەوتووەکەیان و ئەو پێشکەوتنەی بەدەستھاتوو لە چوارچێوەی ئەنجومەنی وەزیران.

باڵیۆزی ئەمریکا راشیگەیاند، ھانی ھەردوولا دەدەن لەسەر بەھێزکردنی ھاریکارییەکانیان لە بوارە لەپێشینە ھاوبەشەکانیان و چاکسازییەکانی پێشمەرگە و کاری تایبەتمەند لە بواری مافی مرۆڤ و ئەنجامدانی ھەڵبژاردن لە کۆتایی ئەمساڵ.

سەنتەری ھاوبەشی ھەماھەنگی قەیرانەکانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە راگەیەنراوێکدا ژمارەی ئاوارە و پەنابەرانی لە ھەرێم بڵاوکردەوە، بە پێی ئامارەکە ٩٢٥ ھەزار و ١٨ پەنابەر لە ھەرێم دەژین، لەو ژمارەیەش ٦٦٤ ھەزار و ٢٣٧ پەنابەریان ناوخۆیین.

ھەر بەپێی ئامارەکە، ٢٤١ ھەزار و ٩٣٧ پەنابەری سوری لە ھەرێم نیشتەجێبوون و ٨ ھەزار و ٤٧٩ پەنابەری تورکی و ١٠ ھەزار و ٥٤٨ پەنابەری ئێرانی و ٧٣٦ پەنابەری فەلەستینی و ٨١ پەنابەری وڵاتانی جیاواز لە ھەرێمی کوردستان دەژین.

لە بەشێکی تری راگەیەنراوەکەدا ھاتووە، ٤١% ی ئەو پەنابەرانە لە پارێزگای ھەولێر و ٤٠% لە دھۆک و ١٩% لە سلێمانی نیشتەجێبوون، تەنیا ٣٠% ی ئەو پەنابەرانە لە ناو ٣٦ کەمپ دەژین و ٧٠% لە دەرەوەی کەمپەکان دەژین.