سەرچاوەیەک لەوەزارەتی دارایی حکومەتی ھەرێم بۆ کوردسات نیوز رایگەیاند کە چاوەڕێی ناردنی پارەن لە بەغدادەوە پاشان دەست بەدابەشکردنی مووچە دەکرێت ئەوەش دوای ئەوەی رێکەوتن لەنێوان وەفدی ھەرێم و عێراق ئیمزا کراوە.

ھەروەھا ئەوەشی خستەروو دوای دڵنیاییان لە ناردنی پارە لەبەغدادەوە، رۆژی دووشەممە خشتەی مووچە رادەگەیەنرێت و لەماوەی ١٠ رۆژدا سەرجەم وەزارەت و دەستەو فەرمانگەو سەرۆکایەتییەکان مووچەی مانگی حوزەیران وەردەگرن.

ھاوکات، ئەوەشی دووپاتکردەوە کە تەنھا مووچەی مانگی حوزەیران دابەش دەکرێت و مووچەی مانگی تەموز دەکەوێتە سەر ئەوەی بەغداد چ کاتێک پارەی دیکە رەوانە دەکات.

رەنج پشدەری رۆژنامەنوس بڵاویکردوەتەوە، لە ماوەی چەند رۆژی رابردوودا ژمارەیەک گەنجی سنووری قەزای ئامێدی و دانیشتووی ناحیەی شیلادزێ، بە قاچاغ و لە رێگەی بولگاریاوە ھەوڵیاندا بگەنە وڵاتانی ئەوروپا، بەڵام لەو ھەفتەیەدا دوو لەو کۆچبەرانە لەناو دارستانەکانی بولگاریا گیانیانلەدەستدا.

راشیگەیاندوە، ئەو کۆچبەرەی گیانی لەدەستداوە، خەڵکی ناحیەی شیلادزێی سنووری قەزای ئامێدییە، پێشتریش لە سەرەتای ئەم ھەفتەیە یەکێکی تر لەو کۆچبەرانە لە ھەمان شوێن گیانیلەدەستدا.

ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، ٦٠ کۆچبەری کورد دوای شەش رۆژ مانەوەیان لەناو دەریای ئیجەدا، دواجار ئێوارەی رۆژی پێنج شەممە بەسەلامەتی گەیشتنە کەنارەواکانی ئیتالیا.

کۆمەڵەی کۆمپانیاکانی پیشەسازی نەوت لە ھەرێم کە پێکھاتوون لە کۆمپانیاکانی گەنەڵ ئینێرجی، گەلف کیستۆن، ئیچ کەی ئێن، شاماران پیترۆلیۆم لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەیان بەوەکردووە، بەردەوامی راگرتنی ھەناردەی نەوت کاریگەری گەورەی لەسەر وەبەرھێنانی بیانی لە ھەرێم دروستکردووە.

باسیان لەوەشکردووە، بەبڕی نزیکەی ٤٠٠ ملیۆن دۆلار پلانی خەرجیان لەمساڵدا لە ھەرێمی کوردستان کەمکردووەتەوە لەگەڵ دانانی پلان بۆ پێداچونەوە بە خەرجییەکانیان لەساڵی داھاتوودا.

کۆمەڵەی کۆمپانیاکانی پیشەسازی نەوت لە ھەرێم دەڵێت، بەھۆی نادیاری دەستپێکردنەوەی ھەناردەی نەوت، بەکردەیی کۆمپانیاکان دەستیان کردووە بە گرتنەبەری رێوشوێن بۆ کەمکردنەوەی خەرجی، ئەوەش بێکاربوونی ھەزاران کرێکاری لێدەکەوێتەوە.

دەشڵێت، پیشەسازی نەوت زیاتر لەسەدا ٨٠ ی داھاتی بۆ ھەرێم دابینکردووە لەساڵی  ٢٠٢٢دا، ئەگەریش راگرتنی ھەناردەی نەوت بەردەوام بێت وەبەرھێنانی بیانی زیاتر کەمدەبێتەوە، ئەوەش ئاستی بەرھەمھێنانی رۆژانەی ٤٠٠ ھەزار بەرمیل نەوت دەخاتە مەترسییەوە، کە بەپێی یاسای بودجەی عێراق دەبێت ھەرێم رادەستی بەغدادی بکات.

کۆمەڵەی کۆمپانیاکانی پیشەسازی نەوت لە ھەرێم جەختدەکاتەوە، ھەناردەکردنەوەی بەپەلەی نەوت و پێدانی شایستە داراییەکان بەشێوەیەک کە لەگەڵ گرێبەستەکان بگونجێت، کارێکی پێویستە بۆ دەستپێکردنەوەی ھەناردەی نەوت لەبەرژەوەندی عێراق و ھەرێمی کوردستان.

ئەمڕۆ ھەینی، وەزارەتی پەروەردە لینکێکی بڵاوکردەوە و دەڵێت، لە رێگەی ئەو لینکەوە، بەپێی پارێزگاکان، خوێندکاران دەتوانن شوێن و ھۆڵی  تاقیکردنەوەکانی خولی دووەم بزانن.

وەزارەتی پەروەردە دەشڵێت، "رۆژێک پێش ئەنجامدانی یەکەم تاقیکردنەوە کە لە رێکەوتی (٦ی٨ی٢٠٢٣) سەعات (٧:٣٠)ی بەیانی ئەنجام دەدرێت، پێویستە قوتابیان سەردانی ھۆڵەکانیان بکەن بۆ دڵنیابوون لە شوێن و ناوەکانیان بۆ ئەنجامدانی تاقیکردنەوەکانی خولی دووەم."

لە رێگەی ئەم لینکەوە شوێن و ھۆڵی  تاقیکردنەوەکانی خولی دووەم بزانە:

 

https://tinyurl.com/Hall-X2

دوای ئەوەی ئێوارەی رۆژی چوارشەممە وەفدی ھەرێم گەڕایەوە بۆ بەغدا، لەگەڵ وەفدی حکومەتی عێراق سەبارەت بە جێبەجێکردنی بڕگەکانی تایبەت بە ھەرێمی کوردستان لە یاسای بوودجە کۆبوونەوە و گەیشتن بە رێککەوتن.

بە گوێرەی راگەیەندراوی وەفدی حکومەت کە بەرەبەیانی ئەمڕۆ لە بەغدادەوە بڵاویکردووەتەوە، بە گوێرەی ئەو رێککەوتنەی لە نێوان ھەردوو وەفدەکە ئیمزا کراوە، بڕیار وایە کە دەست بەجێ شایستە داراییەکانی ھەرێمی کوردستان خەرجبکرێت.

ھاوکات وتەبێژی حکومەتی ھەرێمیش رایگەیاند، لە زوترین کاتدا دەست بە دابەشکردنی موچەی فەرمانبەرانی ھەرێمی کوردستان دەکرێت.

وەفدی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بۆ درێژەدان بە گفتوگۆکانی تایبەت بە مووچە و شایستە داراییەکانی ھەرێم رۆژی چوارشەممە گەڕایەوە بۆ بەغداد، بریارە ئەمرۆش وەفدەکە چەند کۆبوونەوەیەکی تر لە بەغداد ئەنجام بدات.

سەرۆککۆمار دکتۆر لەتیف جەمال ڕەشید، ئەمڕۆ پێنجشەممە ٢٧-٧-٢٠٢٣ بۆ کۆچیدوایی شێخ سەعید ئال نەھیان پەیامێکی سەرەخۆشی ئاڕاستەی شێخ محەمەد کوڕی زاید ئال نەھیان سەرۆکی دەوڵەتی ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی، نەھیان کرد.

لە پەیامەکەدا سەرۆک کۆمار ھاوخەمی خۆی بۆ سەرۆکی دەوڵەتی ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی دەربڕی، بۆ کۆچی دوایی شێخ سەعید کوڕی زاید ئال نەھیان، نوێنەری حاکمی ئەبوزەبی، لە پەروەردگاریش پاڕایەوە کە کۆچکردوو بەر ڕەحمەتی خۆی بخات و بە بەھەشتی بەرینی شادبکات و ئارامی و سەبوری بە خانەوادە بەڕێزەکەتان و گەلی ئیماراتی برا ببەخشێت.

وەزارەتی پلاندانانی عێراق لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، لە کۆبوونەوەیەکدا کە محەمەد عەلی تەمیم وەزیری پلاندانان و سەرۆکی دەستەی سەرژمێری ھەرێم و نوێنەرانی وەزارەتەکان بەشداربوون، مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠٢٤ وەک وادەیەکی سەرەتایی بۆ ئەنجامدانی سەرژمێری گشتی دیاریکراوە. 

بەپێی راگەیەندراوەکە، محەمەد تەمیمی جەختی کردووەتەوە لەوەی سەرجەم گرفتەکانی پەیوەست بە سەرژمێری لەلایەن حکومەتی عێراق و دادگای فیدراڵی یەکلاکراونەتەوە، ھەوڵەکانیش بۆ چارەسەرکردنی لایەنی دارایی بەردەوامە و ھەماھەنگی توند ھەیە لەگەڵ سندوقی نیشتەجێبوونی نەتەوە یەکگرتووەکان، بۆ ئەوەی پڕۆسەکە بەپێی پێوەرە نێودەوڵەتییەکان ئەنجامبدرێت.

سامان یابە لێپرسراوی بەشی راگەیاندنی فەرمانگەی تەندروستی کەرکوک بە کوردسات نیوزی راگەیاند، تووشبووەکە گەنجێک تەمەنی ٢١ ساڵە و دانیشتووانی قەزای حەویجەیە.

وتیشی، دوای دڵنیابوون لە تووشبوونی بە نەخۆشییەکە، ئەو گەنجە رەوانەی نەخۆشخانەی شیفا کراوە و لە ئێستادا لەژێر چاودێری پزیشکیدایە.

لێپرسراوی بەشی راگەیاندنی تەندروستی کەرکوک ئاماژەی بەوەشکرد، تائێستا لە کەرکوک ھەشت کەس تووشی تای خوێنبەربوون بوون و دووانیان گیانیانلەدەستداوە کە یەکێکیان تەمەنی ٢٩ ساڵ، ئەوی دیکەشیان تەمەنی ٣٩ ساڵ بووە و ھەردووکیشیان لە رەگەزی نێر بوون.

تائێستا بە گشتی لە عێراق، زیاتر لە ٤٢٠ کەس تووشی تای خوێنبەربوون بوون، ٥٦ کەسیان گیانیان لەدەستداوە.

ئانۆ جەوھەر وەزیری گواستنەوە و گەیاندنی ھەرێم لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەنوسیدا باسی لەوەشکرد، ئەمڕۆ لەگەڵ شاندێکی وەزارەتی گواستنەوەی عێراق لە بەغداد کۆبووەتەوە و داوایکرد گۆڕانکاری لە نەخشەی ھێڵی شەمەندەفەری خێرا و پڕۆژەی رێگای گەشەپێداندا بکرێت.

وتیشی، ئەوان داوایانکردووە ھێڵی شەمەندەفەر لەجێگەی ئەوەی بە پارێزگای نەینەوادا بگەیەنرێتە تورکیا، رێگاکە بە دھۆکدا  بگەیەنرێت ئیبراھیم خەلیل و دواتر تورکیا، شاندەکەی عێراقیش بەڵێنیانداوە پێشنیازەکەی بگەیەننە نوسینگەی سەرۆک وەزیرانی عێراق و کاری لەسەر بکەن.

حسێن عەلاوی راوێژکاری محەمەد شیاع سودانی سەرۆکوەزیرانی عێراق رایگەیاند، لەبارەی پرسی نەوت رێکاری تەکنیکی بە ھەماھەنگی لەنێوان وەزارەتی نەوتی عێراق و وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی ھەرێم، لەگەڵ وەزارەتی وزەی تورکیا ھەیە و بەمنزیکانە دۆسیەی نەوتی نێوان عێراق-تورکیا بە ئامانجی دەستپێکردنەوەی ھەناردەی نەوتی ھەرێمی کوردستان لە رێگەی تورکیاوە چارەسەردەکرێت، بە تایبەت کە بڕیارە رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆککۆماری تورکیا سەردانی بەغداد بکات و ئەو پرسە لەگەڵ بەرپرسانی عێراق تاوتوێ بکات.

رۆژی ٢٥ی مانگی ئاداری ئەمساڵ، دوای سکاڵایەکی حکومەتی عێراق، دادگای ناوبژیوانیی نێودەوڵەتی، بڕیاری راگرتنی ھەناردەی نەوتی ھەرێمی کوردستانی لە رێگەی تورکیاوەدا.

وەزارەتی پەروەردەی ھەریمی کوردستان لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاند، پێویست ناکات چیتر ھاووڵاتیان سەردانی دیوانی وەزارەت بکەین بۆ بەدواداچوونی مامەڵەکانیان، چونکە ئیمزای نوسراوەکان و نوسینی پەراوێزەکانیش کراونەتە ئەلیکترۆنی.

ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، تەنھا لە رێگای ئەم لینکەوە دەتوانیت (ژمارەی نووسراو) و(ژمارەی مۆبایل)بنووسیت، بزانیت نووسراوەکەت بەکوێی گەیشتووە لە دیوانی وەزارەتی پەروەردە.‌

http://followup.moe.gov.krd/dms1

بەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵگەی دەروازەی سنوری باشماخ لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، بەھۆی بوونی کێشە لە کاروبارەکانی یاسایی و بیمە لە ئێران، ھاووڵاتیان ناتوانن لە ٢٥ی٧ تا ٣٠ی٧ بە ئۆتۆمبێلی تایبەتی خۆیان گەشتی ئەو وڵاتە بکەن. بەڵام گەشتکردن بەبێ ئۆتۆمبێل ئاساییە.

ھەروەھا دەروازەی حاجی ئۆمەران لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، لە لایەن  دەروازەی تەمەرچینی ئێرانەوە ئاگادار کراونەتەوە بە ھۆی چەند گرفتێکی تەکنیکی تا کاتێکی نادیار ھیچ ھاوڵاتییەکی ھەرێمی کوردستان و عیراق ناتوانێ بە ئۆتۆمبێلی تایبەتی خۆی سەردانی ئێران بکات. بەڵام سەردانیکردن بە بێ ئۆتۆمبێلی تایبەتی ئاساییە.

دڵشاد شەھاب وتەبێژی سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، لەسەر فەرمانی سەرۆکی ھەرێم وەفدێکی باڵا لە سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان پێکھێنراوە و سەردانی لایەنە سیاسییەکانی کردووە بیروڕای لایەنەکانی بە مەبەستی دیاریکردنی وادەیەکی نوێ بۆ ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان وەرگرتووە.

وتیشی، لایەنە سیاسییەکان پێشوازییان لەو ھەنگاوەی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان کردووە و ئامادەییان بۆ پشتیوانیکردن سەرخستنی ھەڵبژاردن نیشانداوە و وەفدەکەش سەردانی ھەموو لایەنەکان دەکات و دوای کۆکردنەوەی بیروڕاکانیان، سەرۆکی ھەرێمی کوردستان فەرمانی ھەرێمی بۆ دەستنیشانکردنی وادەیەکی نوێ بۆ ھەڵبژاردنی خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستان دەردەکات.

د. مەجید حمدامین ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی و لێپرسراوی مەڵبەندی سێی ھەولێر، بەئامادەبونی جێگرو کارگێڕانی مەڵبەند، لەمەڕاسیمێکدا سوپاس و پێزانینی پێشکەش بە راھێنەر رەعد عەبدوڵا و یاریزان بانوو تەھا کرد، لەبەرامبەر ئاستبەرزی لەبواری وەرزشی (گۆڕەپان و مەیدان) .

ھاوکات لێپرسراوی مەڵبەندی سێی ھەولێر، ھیوای سەرکەوتن و بەردەوامی بۆ ھەردوو یاریزان خواست.

بەھمەن قادر وتەبێژی بەنزینخانەکانی سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، نرخی لیترێک بەنزینی نۆرماڵ لە ٨٥٠ بۆ ٩٠٠ دینار و موحەسەن لە ١٠٥٠ بۆ ١٠٧٥ دینار و بەنزینی سوپەریش لە ١٢٠٠ دینار بۆ ١٢٥٠ دینار بەرزبووەتەوە، بەڵام نرخی غازی شل (ئێڵ پی جی)ی دابەزیووە و بووە بە ٤٢٥ دینار.

وتیشی، ھۆکاری بەرزبوونەوەی بەنزین بۆ زیادبوونی خواست و کەمی خستنەڕو دەگەڕێتەوە، چونکە پشکی پێویستی پارێزگای سلێمانی لە ھەرێم و عێراقیش ناگاتە بەڕێوەبەرایەتی دابەشکردنی نەوت و کانزاکان.

راشیگەیاند، ھۆکارێکی دیکەی بەرزبوونەوەی نرخی بەنزین پەیوەندی ھەیە بە بەرزبوونەوەی بەھای دۆلار، بەھۆی ئەوەی سوتەمەنی بازرگانی لە دەرەوە ھاوردەدەکرێت و بازرگانەکانیش بە دۆلار دەیکڕن، بۆیەش ناچارن بە نرخێکی گرانتر بیخەنەبازارەوە.

پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، لەئێستادا وەفدی ھەرێمی کوردستان بۆ گەڕانەوەی بۆ بەغداد، چاوەڕوانی کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراقە بۆ ئەوەی خاڵەناکۆکەکانی نێوان ھەرێم و بەغداد یەکلایی بکاتەوە و بڕیاری پێویستی لەبارەوە بدات.

وتیشی، پارەی کۆمپانیاکانی نەوت و داھاتی ناوخۆ خاڵی ناکۆکی نێوان ھەرێم و بەغدادە، کە بەپێی دەستور ٥٠%ی داھاتی ناوخۆی ھەرێم بۆ عێراقە و ٥٠%یش بۆ ھەرێمی کوردستانە، بەڵام لەئێستادا عێراق داوای ١٠٠%ی داھاتی ناوخۆ و خاڵەسنورییەکانی ھەرێم دەکات.

ئەوەش لە کاتێکدایە بڕیاربوو، یەکشەممەی رابردوو وەفدی ھەرێمی کوردستان سەردانی بەغداد بکاتەوە، بۆ رادەستکردنی شایستە داراییەکان و مووچەی فەرمانبەران، بەپێی یاسایی بودجە، بەڵام سەردانی وەفدی ھەرێم بۆ کاتێکی نادیار دواخرا.