کوردستان
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، سوپای تورکیا و گروپە چەکدارە ھاوپەیمانەکانی گوندەکانی "تەویلە و کوزلیە"ی لە تەلتەمر کردووەتە ئامانج و بە چەکی قورسیش ھێرشیکردووەتە سەر گوندەکانی شێراوا. وتیشی، تورکیا وێستگەیەکی کارەبا و وێستگەیەکی غازی لە دێرک بۆردومانکردووە، ھەروەھا بۆ دووەمجار وێستگەیەکی بەرھەمھێنانی کارەبای لە قامیشلۆ کردووەتە ئامانج.
راشیگەیاند، لە درێژەی ھێرشەکانی تورکیا لە قامیشلۆ کێڵگە و پاڵاوگەیەکی نەوت و کارگەیەکی غاز کراوەتە ئامانج.
لای خۆیەوە، ھەسەدە رایگەیاند، تورکیا بە زیاتر لە ٣٠ فڕۆکەی جەنگی بۆردومانی رۆژئاوای کوردستانی کردووە و بەھۆی بۆردومانەکانیشەوە تائێستا ١٥ کەس گیانیان لەدەستداوە، کە ھەشتیان ھاووڵاتی مەدەنین.
ئاماژەی بەوەشداوە، تورکیا لە بۆردومانەکانیدا ھاووڵاتی مەدەنی کورد و عەرەب و تورکمان بە ئامانج دەگرێت و لەھەمانکاتیشدا، بۆردومانەکان بوونەتە ھۆکارێک بۆ بەھێزبوونەوەی داعش لە ناوچەکە.
ھاوکات ھەسەدە رایگەیاندووە، لە وەڵامی بۆردومانەکان، لە تەلتەمر و لە دوو چالاکییدا پێنج سەربازی تورکیایان کوشتووە و بە دەیان سەربازیشیان بریندارکردووە، جەختیشیکردووەتەوە، بە ھەموو توانا و ئیرادەیانەوە بەرپەرچی ھێرشەکانی تورکیا دەدەنەوە.
نەوت فرۆشێک لە گۆڕەپانی نەوت فرۆشانی ھەولێر بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، پێش چەند رۆژێک نرخی یەک بەرمیل نەوتی سپی ماڵان لە ھەولێر بە ١٧٥ ھەزار دیناربوو، بەڵام دوای بارانەکەی دوێنێ و بەھۆی گۆڕانی کەشوھەواو و خواست لەسەر نەوت زیادیکردووە و بەوھۆیەوە بۆ ٢٠٥ ھەزار دینار بەرزبووەوە.
گرانبوونی نرخی نەوت ھاوکاتە لەگەڵ دەستپێکردنی دابەشکردنی نەوت لەلایەن حکومەتی ھەرێمەوە و دوێنێ، وەزارەتی سامانە سروشتییەکان بڵاویکردەوە، کە پڕۆسەی دابەشکردنی نەوتی سپییان لە ناوچە شاخاوییەکان دەستیپێکردووە.
وەزارەتی سامانەسروشتییەکان ئاماژەی بەوەشکردووە، ھەر خێزانێک بڕی ٢٠٠ لیتر نەوتی پێدەدرێت و نرخەکەشی ١٠٠ ھەزار دینار دەبێت.
ساڵانە پێویستی ھاووڵاتیانی ھەرێمی کوردستان بۆ نەوتی سپی زیاتر لە ٢٣٠ملیۆن لیتر نەوتە، بەڵام بەھۆی دابەشنەکردنی نەوتەوە لەلایەن حکومەتەوە، نرخی نەوت بە تایبەت لە وەرزی زستاندا گران دەبێت و ئەمەش بارگرانی بۆ ھاووڵاتیان دروستکردووە.
دەقی پەیامەکەی کۆنسەی بەڕێوەبەری کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان:
بەڕێز کاک بافڵ تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
پێنجەمین کۆنگرەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، بە سەرکەوتوویی کۆتایی ھات و جەنابی بەڕێزتان جارێکی دیکە وەک سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ھەڵبژێردران. لەم کاتەدا کە ڕووداوی گرنگ لە کوردستان لە ناوچەکەدا ڕوودەدەن، بەستنی ئەم کۆنگرە بە سەرکەوتووی و پلاندانانی کارو خەبات ئەرکێکی زۆر گرنگ بوو بۆ دەستکەوتەکانی کوردستان. ئێمە زۆر دڵخۆشین بەم ئەنجامە سەرکەوتووە و ھیوادارین یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ھەمیشە سەرکەوتوو بێت لە کار و چالاکییەکانی.
بەم بۆنەیەوە لە دڵەوە پیرۆزباییتان لێدەکەین بەبۆنەی ھەڵبژاردنی جەنابتان وەک سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، ھەروەھا لە کەسایەتی جەنابتان پیرۆزبایی لە سەرجەم ئەو بەڕێزانە دەکەین کە بۆ پۆستی ئەنجومەنی سەرکردایەتی ھەڵبژێردراون و ھیوای سەرکەوتنتان بۆ دەخوازین.
لەگەڵ ڕێزدا
کۆنسەی بەڕێوەبەری کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان
٠٤.١٠.٢٠٢٣
ئاژانسی ھاوار نیوز بڵاویکردەوە، بەیانیی ئەمڕۆ فڕۆکەکانی سوپای تورکیا بەنداوی جەلال ئاغایان لە ناوچەی قامیشلۆ بۆردوومانکردووە، بەڵام ھێشتا زیانەکانی نەزانراون، دەشڵێت، فڕۆکەکانی تورکیا کێڵگەیەکیان لە باکووری شاری حەسەکە لەسەر رێگەی نێوان حەسەکە-تەلەتەمر کردووەتە ئامانج و سێ ھاووڵاتی برینداربوون.
ئاژانسی ھاوار نیوز دەشڵێت، تورکیا دوای ئەو بۆردوومانە جارێکیتر بۆردوومانی دەوروبەری حەسەکەی کردووەتەوە، ھەروەھا ئۆتۆمبێلێک و نزیک کەمپی واشۆکانی لە نزیک حەسەکە کردووە ئامانج، لەبارەی زیانی بۆردوومانەکانیش، روانگەی سوریا بۆ مافەکانی مرۆڤ رایگەیاند، تورکیا پێگەیەکی سەربازیی لە سنووری حەسەکە بۆردوومانکردووە و بەھۆیەوە دوو کەس کوژراون.
ئەو بۆردومانەی سوپای تورکیاش لەکاتێکدایە کە رۆژی چوارشەممە، تورکیا بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کارگەیەکی خشتی لە شاری حەسەکە بۆردومانکرد و بەھۆیەوە چوار کرێکار برینداربوون.
بڕیاربوو ئەمڕۆ لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە ئامادەبوونی وەزیرانی داریی حکومەتی ھەرێمی کوردستان و عێراق لەسەر پرسی مووچە و بودجە کۆببێتەوە و دۆسیەکانی ژمارەی مووچەخۆرانی ھەرێم و داھاتە نەوتی و نانەوتییەکانی ھەرێمی کوردستان گفتوگۆی لەسەربکرێت.
بەڵام لە نوسراوێکدا کە ئیمزای ئومێد سەباح سەرۆکی دیوانی ئەنجومەنی وەزیرانی لەسەرە ئەوەخراوەتەڕوو، وەزیری دارایی ھەرێم ئەم ھەفتەیە و ھەفتەی داھاتووش ناتوانێت ئامادەی دانیشتنی لیژنەی دارایی عێراق ببێت، چونکە سەرپەرشتی ئامادەکردنی داواکارییەکان دەکات بۆ دەستکردن بە وردبینی ژمارە و بڕی مووچەی فەرمانبەران و خانەنشینان و ئەوانەی چاودێری کۆمەڵایەتی دەیانگرێتەوە.
لەسەر ئەو وەڵامەی حکومەتی ھەرێم بۆ لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەران، کۆبوونەوەکەی ئەمڕۆ بۆ کاتێکی نادیار دواخراوە.
بەپێی راگەیەندراوێکی سەرۆکایەتی ھەرێم، نێچیرڤان بارزانی، لەگەڵ پاتریک دۆریل راوێژکاری سەرۆکی فەرەنسا بۆ کاروباری رۆژھەڵاتی ناوەڕاست و باکوری ئافریقا کۆبووەتەوە و دەربارەی بەرنامەی سەردانی چاوەڕوانکراوی ئیمانوئێل ماکرۆن بۆ عێراق و پەیوەندییەکانی فەرەنسا لەگەڵ عێراق و ھەرێمی کوردستان و دۆخی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان، بیروڕایان گۆڕییەوە.
ھەردوولا جەختیان لە گرنگیی پەیوەندییەکانی فەرەنسا لەگەڵ عێراق و ھەرێمی کوردستان کردەوە و ئاماژەیان بە ڕۆڵ و بەشداریی کارای فەرەنسا لە ھاوپەیمانیی نێودەوڵەتیی دژی داعشدا کرد، دەربارەی دۆخی ناوخۆی ھەرێمیش ، ھەردوولا داکۆکییان لە گرنگیی تەبایی و یەکڕیزیی لایەنە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان و یەکدەنگی و یەکھەڵوێستییان لە بەغدا کردەوە، ھەروەھا باسیان لە پەیوەندییەکانی ھەولێر ـ بەغدا و گفتوگۆی چارەسەرکردنی کێشەکانیان کرد.
ھاوکات نێچیرڤان بارزانی دەربارەی کێشەکانیش لەگەڵ بەغدا دووپاتیکردەوە کە ھەرێمی کوردستان بەپێی دەستوور و سیستمی فیدراڵی، ھەمیشە ئامادەی چارەسەرییە.
سوارە کەریم قائیمقامی قەزای چۆمان بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لە ئەنجامی تەقەکردنێک ھاووڵاتێک گیانی لە دەستداوە و ئێستاش ھێزە ئەمنییەکان سەرقاڵی لێکۆڵینەوەن لە ھۆکاری رووداوەکە.
بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، ئۆتۆمبێلێک لە جۆری نیسان پیکاب لە یەکێک لە خاڵە سەربازیەکانی پێشمەرگە نەوەستاوە و بەھۆیەوە تەقەی لێکراوە و شۆفێری ئۆتۆمبێلێکە گیانی لە دەستداوە و تەرمەکە رەوانەی نەخۆشخانەی گشتیی چۆمان کراوە.
مەسرور بارزانی سەرۆکوەزیرانی ھەرێم لە وتارێکیدا لە مەراسیمی دەرچووانی زانکۆی سەڵاحەدین رایگەیاند، داوایان لە حکومەتی فیدراڵ کردووە بابەتی مووچەی فەرمانبەرانی ھەرێم تێکەڵی بابەتی دیکە نەکرێت و چیتر مووچەی فەرمانبەرانی ھەرێم نەبێتە ھەواڵی میدیاکان.
راشیگەیاند، چەند لایەنێک دەیانەوێت پرسی مووچەی فەرمانبەرانی ھەرێم بەلاڕێدا ببەن و لەھەوڵدان مووچەی فەرمانبەرانی ھەرێم راستوخۆ لە حکومەتی فیدراڵەوە دابەشبکرێت، داواشی لەو لایەنانە کرد بگەڕێنەوە بەرەی گەل و پشت بە حکومەتی ھەرێم ببەستن بۆ چارەسەرکردنی پرسی مووچەی فەرمانبەران.
دەستەی وانەبێژانی ناڕازی لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەیان بەوەکردووە، دوای ١٧ رۆژ لە لە بایکۆت و خۆپیشاندان لەسنوری ١٣ پەروەردەی ھەرێم، چاوەڕێبوون حکومەتی ھەرێم وەڵامی داواکارییەکانیان بداتەوە بۆ دامەزراندنی ھەمیشەیی، بەڵام لەبری ئەوە وەزارەتی پەروەردە دەیەوێت لەرێگەی پەروەردەکانەوە فشاربکات بۆ کۆتاییھێنان بە بایکۆت.
ئاماژە بەوەشدەکەن، ئەوان تائێستا شایستە داراییەکانیان بۆ مانگی تەمموز وەرنەگرتووە کە بڕەکەی لەنێوان ١٠٠ بۆ ٢٠٠ ھەزار دینارە، بۆیە سوپاس و پێزانینەکانی وەزارەتی پەروەردە گیرفانی بەتاڵی وانەبێژانی گەرمناکاتەوە و ئەوان پێداگرن لەسەر بایکۆت تا جێبەجێکردنی داواکارییەکانیان.
ھاوکات ئەنجومەنی سەرتاسەری مامۆستایان و فەرمانبەرانی ناڕازییش دەڵێن، بایکۆت بڕیارێکی خۆڕسکانەی مامۆستایان و فەرمانبەرانە، تەنیا ڕێگەی شکاندنی دابەشکردنی مووچەی مانگەکانی ٨و٩ یە بەیەکەوە .
رۆژی سێشەممە وەزارەتی پەروەردە رایگەیاند، بەڕێوەبەرایەتییەکانی پەروەردەی ئاگادارکردووەتەوە کە بە زووترین کات دەوام لە قوتابخانەکان دەستپێبکاتەوە، چونکە دەرئەنجامەکانی بایکۆت لە ساڵانی ڕابردوو زیانی ھەبووە و ھیچ بوارێکیش نییە گۆڕانکاری لە ساڵنامەی خوێندن بکرێت.
رێکخراوی ھەنگاو بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردەوە، رۆژی یەکشەممە ھێزە ئەمنییەکانی ئێران لە میترۆی شەھۆدا لە تاران ھێرشیانکردووەتە سەر کچێکی تەمەن ١٦ ساڵ بە ناوی "ئارمیتە گەڕاوەند"، بە بیانووی ئەوەی پابەندی باڵاپۆشی نەبووە و بەشێوەیەکی دڕندانە لێیانداوە.
ئەو کچە خەڵکی کرماشانە و دانیشتووی تارانە و لەئێستادا لە ھۆش خۆی چووە و لە نەخۆشخانەی فەجر لە کۆمادایە.
سەرچاوەیەکی ئاگاداریش رایگەیاندووە، ھێزێکی ئەمنی زۆر لەو نەخۆشخانەیە جێگیرکراون و رێگە بە سەردانی کەسوکارەکەشی نادەن، ھەروەھا ئەو رۆژنامەنووسەی کە بۆ راپۆرت سەردانی نەخۆشخانەکەی کردبوو لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانەوە دەستبەسەرکرا و دوای سەعاتێک ئازادکرا.
لە بەرامبەردا میدیاکانی سەر بە حکومەتی ئێران ھۆکاری لەھۆشچوونی ئەو کچە بۆ نزمی پەستانی خوێنی دەگەڕێننەوە و ھەموو ھەواڵێک سەبارەت بە بەرکەوتنی زەبر و لێدانی رەتدەکەنەوە، بەڵام چالاکوانان و رۆژنامەنووسان ھۆشداریدەدەن لە دووبارەبوونەوەی سیناریۆی گیانلەدەستدانی ژینا ئەمینی لە ساڵی رابردوودا.
محەمەد ئەمین، نوێنەری جوتیارانی سەرگەڕان بە کوردسات نیوزی راگەیاند، سوپای عێراق ب ەبەردەوامی رێگری لە جوتیارانی پێنج گوندی کوردنشینی سەرگەڕان دەکات کە کاری کشتوکاڵی لە زەوییەکانیاندا ئەنجام بدەن.
وتیشی، ھەر کەسێک کاری کشتوکاڵی ئەنجام بدات لەلایەن ھێزەکانی سوپای عێراقەوە دەستگیردەکرێت.
نوێنەری جوتیارانی سەرگەڕان ئاماژەی بەوەشکرد، ئەو ھێزەی سوپای عێراق سەر بەفیرقەی ھەشتن و لەژێر فەرمانی فەرماندەیی ئۆپراسیۆنەکانی کەرکوکدان، چەند رۆژێک لەمەوبەریش ھەمان ھێز جوتیارێکی کوردیان لە گوندی پەڵکانە بۆ ماوەی چوار رۆژ دەستگیرکردبوو، دوای ئەوەی لەلایەن عەرەبە ھاوردەکانەوە سکاڵای لەسەر تۆمارکرابوو.
مامۆستایانی وانەبێژ لە بەردەم بەڕێوەبەرایەتییەکانی پەروەردەی سلێمانی و رانیە و چەمچەماڵ گردبوونەوە و ئاماژەیان بەوەکرد، راگەیەنراوەکەی دوێنێی وەزارەتی پەروەردە چارەسەری تێدا نییە و ئەوان تا نەکرێن بە مامۆستای ھەمیشەیی و مووچەی مانگەکانی تەمموز و ئابیان بۆ خەرجنەکرێت، ناگەڕێنەوە بۆ ھۆڵەکانی خوێندن.
باس لەوەشدەکەن، لە خەباتی مەدەنی بەردەوام دەبن و ئەگەر ئەم بێ وەڵامییەی حکومەتی ھەرێم بەردەوامبێت، لە خۆپیشاندانەکانی داھاتوو خێمە ھەڵدەدەن و مانگرتن رادەگەیەنن.
دوێنێ وەزارەتی پەروەردەی ھەرێم رایگەیاند، بەڕێوەبەرایەتییەکانی پەروەردەی ئاگادارکردووەتەوە کە بە زووترین کات دەوام لە قوتابخانەکان دەستپێبکەنەوە، چونکە دەرئەنجامەکانی بایکۆت لە ساڵانی ڕابردوو زیانی ھەبووە و ھیچ بوارێکیش نییە گۆڕانکاری لە ساڵنامەی خوێندن بکرێت.
دەقی پیرۆزباییەکەی مەحمود چەلەبی...
بەبۆنەی تەواوکردنی کارەکانی کۆنگرەی پێنجەمی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان و ھەڵبژاردنی بەرێزتان وەک سەرۆکی یەکێتی نیشتیمانی کورستان، پیرۆزباییتان لێدەکەم و ھیوای سەرکەوتنتان بۆ دەخوازم،
ھیوادارم ھەروەک چۆن یەکێتی لە سەردەمی خودالێی خۆشبێت مام جەلالدا یەکێک بوو لە حزبە بەھێزەکانی کوردستان و عێراق ھیوادارین لە سەردەمی جەنابیشتاندا یەکێتیەکی بەھێزتر و سەرکەوتوتر ببینین.
کۆنگرەکەتان لە کاتێکدا کە ھەرێمی کوردستان لە بەردەم چەندین قەیرانی سیاسی، ئابووری ، دارایی، بێمتمانەیی لە نێوان حزبە سیاسیەکاندایە، ئەم دۆخە نەخوازراوە پێویستی بە کاری پێکەوەیی و ئاساییی کردنەوەی پەیوەندی نێوان لایەنە سیاسیەکانە، بە ئامانجی دۆزینەوەی چارەسەری ریشەیی بۆ قەیرانەکان و باشترکردنی دۆخی ژیان و بژێوی ھاوڵاتیان.
دەقی پەیامەکە...
پێخۆشحاڵ بووین بە سەرکەوتنی کۆنگرەکەتان وھەڵبژاردنەوەی جەنابتان وەک سەرۆکی یەکێتی ھیوادارین ھەڵبژاردنەوەی بەڕێزتان ببێتە مایەی ڕێکخستنەوەی زیاتری ناو ماڵی کورد و گەشەکردنی زیاتری کوردستان و باشترکردنی ژیانی خەڵک.
ھەروەھا باشکردنی زیاتری پەیوەندییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی و بزووتنەوەی ئیسلامی بۆ خزمەت بە وڵات و گەلەکەمان.
وتەبێژی وەزارەتی گواستنەوەی ھەرێم رایگەیاند، دابەزینی پلەکانی گەرما بەردەوام دەبێت و لە رۆژانی نزیکی داھاتووشدا، لە ناوەندی شارەکان و ناوچە شاخاوییەکان بارانبارین دەستپێدەکات.
دیلان رەشاد وتەبێژی وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندنی ھەرێم بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لە چەند رۆژی رابردوودا پلەکانی گەرما لە ھەرێمی کوردستان ٦ پلە دابەزیوون و پێشبینیدەکرێت لە دوو رۆژی داھاتوودا پلەکانی گەرما ٢ پلەی دیکەش ڕوو لە دابەزین بکەن.
وتیشی، بەھۆی دابەزینی پلەکانی گەرماوە، پێشبینیدەکرێت لە رۆژانی داھاتوودا بارانی بە لێزمە لە ناوچە شاخاوییەکان و بارانی پچڕپچڕ لە ناوەندی شارەکان ببارێت.
زێدان محەمەد ئەمین برای گۆھداری زێباری رایگەیاند، ئەمڕۆ گۆھدار پەیوەندی پێوەکردوون و پێی راگەیاندوون کە لە ئاسایشی ھەولێرەوە گواستراوەتەوە بۆ چاکسازی گەورانی ھەولێر.
ئەوەش لەکاتێکدایە کە رۆژی ١ی ئەم مانگە دادگای کەتنی ھەولێر بۆ جاری سێیەم سزای شەش مانگ زیندانی دیکەی بەسەر رۆژنامەنووس گوھدار زێباریدا سەپاندا و تۆمەتباری کرد بە ھەڵگرتنی چەک، لەکاتێکدا بڕیاربوو لە رۆژی ١٦ی ئابی رابردوو و لەدوای نزیکەی سێ ساڵ زیندانی ئازادبکرێت.
گوھدار زێباری لە رۆژی ٢٢ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٠ لەگەڵ چوار چالاکوان و رۆژنامەنووسی دیکەی بادینان بەتۆمەتی “سیخوڕیی و ئاژاوەگێڕی” دەستگیرکران و بە شەش ساڵ زیندانیکردن سزادران، بەڵام دواتر بە فەرمانێکی سەرۆکایەتی ھەرێم سزاکەیان بەڕێژەی ٦٠% کەمکرایەوە، بەو پێیەش بڕیاربوو لە ١٦ی ئاداری ئەمساڵ ئازادبکرێت، بەڵام بەھۆی گۆڕینی لۆگۆی ئۆتۆمبێلەکەی بۆ جارێکی دیکە سزای پێنج مانگ زیندانیکردنی دیکەی بەسەردا سەپێندرا.