هەواڵەکان
کازمی لە میانی کۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیرانیدا ڕایگەیاند، پابەندبوون بە بەڵێنەکەیان بۆ ئەنجامدانی ھەڵبژاردن بە بێ ھیچ پێشێلکارییەکی ئەمنی و یاسایی.
وتیشی، یەکەمجارە ھەڵبژاردن بە بێ خۆکاندیدکردنی سەرۆک وەزیران بەڕێوەدەچێت و بەشداری ھەڵبژاردنیشی نەکردووە لە پێناو بەخشینی ڕاستگۆیی و متمانە بە پڕۆسەکە.
سەرۆک وەزیران جەختیشی کردەوە، لەم ھەڵبژاردنەدا دۆڕاو نییە و ھەمووان براوەن، ئەوانەشی تانەیان لە دژی ئەنجامی ھەڵبژاردن پێشکەشکردووە، پێویستە ڕێکار و چوارچێوەی یاسایی بگرنە بەر.
ھەروەھا کازمی داواشی لە کۆمسیۆن کرد بەدواداچوونی جدی بۆ تانەکان بکات، ھۆشداریشیدا لە ھەر ھەوڵێک بۆ دەرکردنی ئەنجامی ھەڵبژاردن لە چوارچێوە یاساییەکەی.
ھەروەھا سەرۆک وەزیران داوای لە کوتلە سەرکەوتووەکان کرد پێکەوە کار بکەن بۆ پێکھێنانی حکومەتی نوێ.
حاکم عومەر ئەحمەد، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی کۆمسیارانی کۆمسیۆن بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، ئەمشەو وادەی تانەدان لە ئەنجامە بەراییەکانی ھەڵبژاردنی پێشوەختەی عێراق کۆتایی دێت و دوای ڕاگەیاندنی ئەنجامی کۆتایش سێ ڕۆژ دەدرێت بە کاندید و لایەنەکان تاکو تانە لە ئەنجامی کۆتایش بدەن.
سەبارەت بە ژماردنی دەنگەکانیش حاکم عومەر وتی، تا ئێستا پڕۆسەی جیاکردنەوەی و ژماردنی دەنگەکان بەردەوامە و کۆتایی نەھاتووە.
سەبارەت بە نەوتی سپیش وتەبێژی حکومەت ڕایگەیاندووە، وەزارەتی سامانە سروشتییەکان ڕاسپێردراوە بۆ دابینکردنی نەوتی سپی و دابەشکردنی بەسەر ھاووڵاتیان لە زووترین کاتدا و دەشڵێت، ھاوڵاتیان دڵنیا دەکەنەوە کە حکومەت ھەموو ھەوڵێک دەدات بۆ چارەسەر کردنی ئەم گرفتە.
بۆ تاوتوێکردنی ئەنجامەکانی ھەڵبژاردن و پێکھێنانی حکومەتی نوێ، بەمنزیکانە برێت مەکگۆرک، بە نوێنەرایەتی جۆو بایدن سەرۆکی ئەمریکا سەردانی بەغداد دەکات و لەگەڵ لایەنە سیاسیەکان لە بارەی پێکھێنانی حکومەتی داھاتووی عێراق کۆدەبێتەوە، مەکگۆرک دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ لایەنە سیاسیەکانی عێراق، سەردانی ھەرێمی کوردستان دەکات و بۆ ھەمان مەبەست لەگەڵ سەرکردە سیاسیەکانی ھەرێمی کوردستان کۆدەبێتەوە.
سەردانی چاوەڕوانکراوی برێت مەکگۆرک بۆ عێراق، دوای ئەوە دێت ئیسماعیل قائانی فەرماندەی فەیلەقی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران، سەردانی بەغدادی کرد و لەگەڵ بەشێک لەلایەنە شیعەکان کۆبووەوە.
مەجید تەخت ڕەوانچی نوێنەری ئێران لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لە نامەیەکدا کە ئاڕاستەی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی کردووە، ڕایگەیاندووە، لە چەند مانگی ڕابردوودا ھەڕەشە و بڕیارە ھەڵەشەکانی ئیسڕائیل دژ بە ئێران، پەرەیسەندووە و گەیشتووەتە ئاستی ھۆشداری.
دەشڵێت، ئەو جۆرە ھەڕەشە ئاشکرایانەی ئیسڕائیل، وەک ئەندامێکی پێکھێنەری ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، پێشێلکردنی یاسا نێودەوڵەتییەکانە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، بە سەرنجدان بە پێشینەی ئیسڕائیل و ئۆپراسیۆنە نھێنییەکانی دژ بە بەرنامەی ئەتۆمی ئێران، دەبێت بۆ کۆتاییھێنان بە ھەڕەشەکان و ڕەفتارە تێکدەرانەکانی، لێپێچینەوە لەو وڵاتە بکرێت.
کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکانی عێراق، رایگەیاند، سەعات ١٢ی نیوەڕۆی ئەمڕۆ، وەک قۆناغی یەکەم ژماردنەوەی دەستی بۆ دەنگەکانی ٤٩٨ وێستگەی دەنگدان لە ھەر دوو بەری رەسافە و کەرخی شاری بەغداد دەکرێت، کە ئەنجامەکانی ئەو وێستگانە بەشێوەی ئەلکترۆنی رەوانەی کۆمسیۆن نەکراوە.
لەوبارەیەوە حەسەن سەلمان بەڕێوەبەری فەرمانگەی راگەیاندن و پەیوەندیە جەماوەریەکان، لە کۆمسیۆنی ھەڵبژاردنەکانی عێراق رایگەیاند، بڕیاروایە، کۆمسیۆن ژماردنەوەی دەستی بۆ دەنگەکانی ١٢ ھەزار و ٢٢٨ وێستگەی دەنگدان، لە سەرجەم پارێزگاکان ئەنجامبدات، کە ئەنجامی ئەو وێستگانە لەگەڵ ئەنجامی بەرایی ھەڵبژاردنەکان رانەگەیەندراوە.
جین ساکی وتەبێژی کۆشکی سپی بە رۆژنامەنووسانی راگەیاند، حکومەتی عێراق ھەنگاوێکی گرنگی نا بە بەڕێوەچوونی پڕۆسەی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران لەو وادەیەی دیاریکرابوو.
وتشی، پرۆسەکە لە کەشێکی ئارامدا بەرێوەچووە و لە ئێستاشدا ئەمریکا چاوەڕوانی پەسەندکردنی ئەنجامی ھەڵبژاردنەکەیە.
وتەبێژەکەی کۆشکی سپی ھیواشی خواستوە دوای پەسەندکردنی ئەنجامەکان لە ماوەیەکی کەمدا حکومەتی نوێی عێراق پێکبھێنرێت.
بەپێی راگەیەندراوێکی کۆشکی سپی، جیک سۆلیڤان راوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا لەگەڵ سوە ھون راوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی کۆریای باشور لە واشنتۆن کۆبوەتەوە و باس لە ھەنگاوەکانی کۆریای باکور کراوە بۆ پەرەپێدانی چەک و موشەک.
سۆلیڤان دوپاتیکردوەتەوە، پێویستە کۆریای باکور لەو کارانە دووربکەوێتەوە کە ئاڵۆزی دروست دەکات، پشتگیری ئەمریکاشی بۆ دانوستان و ھاوکاری نێوان ھەردوو کۆریا دووپاتکردوەتەوە.
پێشتر کیم جۆنگ ئۆن سەرۆکی کۆریای باکور رایگەیاندبوو، گەشەپێدانی چەک کارێکی گرنگە بۆ بەرەنگاربونوەوەی سیاسەتە دوژمنکارییەکانی ئەمریکا و ھەرەِشە سەربازییەکانی کۆریای باشور لە ناوچەکەدا، ئەمریکاشی بە ھۆکاری ئاڵۆزییەکانی نیمچە دوورگەی کۆریا ناوبردبوو.
مەزھەر محەمەد راوێژکاری سەرۆک وەزیرانی عێراق بۆ کاروباری ئابووری رایگەیاند، رەشنووسی پڕۆژە یاسای بودجەی گشتی ساڵی داھاتوویان ئامادەکردووە و دوای پێکھێنانی حکومەنی نوێ لە ئەنجومەنی وەزیران تاوتوێی دەکەن و لە رەشنووسەکەشدا نرخی یەک بەرمیل نەوتیان بە ٥٠ دۆلار خەمڵاندووە.
وتیشی، لە پێنج ساڵی داھاتوودا ئابووری عێراق بوژانەوە بەخۆیەوە دەبینێت و بەرھەمھێنانی نەوتیش شەش ملیۆن بەرمیل تێدەپەڕێنێت.
شەوی رابردوو بەھۆی دروستبوونی گرژی لە نێوان لایەنگرانی لایەنێکی دیاریکراو و کاروانێکی لیوای ٦١، ھێزی ئەمنی لە شەقام و گەڕەکەکانی شاری کەرکوک بڵاوەیانپێکرا و ژمارەیەک گەنجیان دەستگیر کرد کە ١٧ یان ئازادکراون و ھێشتا ٣٧ گەنج ماون کە ئازادنەکراون و چاوەڕێی فەرمانی دادگان.
دوای ئەوەی شەوی رابردوو ژمارەیەک گەنج لە کەرکوک دەستگیر کران بەھۆی دروست بونی گرژی لە نێوان لایەنگرانی لایەنێکی دیاریکراو و کاروانێکی لیوای ٦١، ھێزی ئەمنی لە شەقام و گەڕەکەکانی شاری "کەرکوک" بڵاوەیانپێکرا و ژمارەیەک گەنجیان دەستگیر کرد، بەڵام دەست بەجێ بە ھەوڵی بافڵ تاڵەبانی ھەوڵی چارەسەر کردنی ئەو گرژییانە دراو و ھەڵمەتی ھەڵکوتان و گرتنی گەنجانی کەرکوک راگیراو ، لە ئێستاش دا ھەوڵەکانی بافڵ تاڵەبانی بۆ ئاسایی کردنەوەی دۆخەکە بەردەوامە.
دەقی راگەیەندراوەکە...
مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە نیگەرانییەوە لەو دۆخە نەخوازراوە ئەمنییەی کەرکوک دەڕوانێت کە لەماوەی دوو رۆژی رابردوودا دروستکراوە، بۆ ھەموو لایەکی رووندەکەینەوە لە دوێنێ شەوەوە ھەڤاڵ بافڵ تاڵەبانی، ھاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، بەڕێز مستەفا کازمی، سەرۆک وەزیرانی عێراق لە پەلاماردانی ماڵی کورد و پێشێلکاری ھێزە ئەمنییەکان و دەستگیرکردنی گەنجان ئاگادرکردۆتەوە، لە پەیوەندی بەردەوام بووە لەگەڵ سەرۆک وەزیران و بەرپرسانی باڵا لە بەغدا بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە و ئازادکردنی دەستگیرکراوەکان و دووپاتیکردۆتەوە ئەو دۆخە دروستکراوە جێگای قبوڵکردن نییە.
یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کەرکوک و کەرکوکییەکان لە ھەر موزایەدەو دروشم بازییەک بە گەورەتر دەزانێت کە ھەندێک لایەن و لە نێوانیاندا ھەندێک لە ئەندامانی مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ مەرام و دەستکەوتی بچووکی حیزبی دۆزی گەورەی کەرکوک و چارەنووسەکەی و دانیشتوانی دەخاتە بەردەم مەترسی و گەمەی سیاسی، کە ئەمە لای ئێمە جوڵەیەکی سیاسی نالۆژیکییە بۆیە یەکێتی ھێزی بەرپرسیارەو پرەنسیپی پاراستنی گیانی پێکەوە ژیان و ئاشتیانە دەگرێتەبەر و پارێزگاری لەو پێکەوە ژیانەی کەرکوک دەکات، ھاوکات پارێزەری ماف و خاک و کوردستانی بوونی شارەکە دەکاتەوە و بەم ستراتیژە کاردەکات و لەھیچ لایەنێکی قبوڵناکات درێژە بەم جۆرە رەشبگیرییە بدات و ژیان و ئاشتەوایی کۆمەڵایەتی بخاتە مەترسییەوە بۆ ھەر ئەگەرێکیش یەکێتی بژاردەی یەکلاکەرەوەی ھەیە.
راگەیەندراوی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کورستان
خالید شوانی ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، راگەیاندنی باری نائاسایی لە ھەندێک ناوچەی کەرکوک جێگەی قبوڵ نییە.
وتیشی، لایەنێک خۆی لە لایەنگرەکانی بێبەری کردووە و بافڵ تاڵەبانی لەسەر رەوشی کەرکوک لەگەڵ مستەفا کازمی قسەی کردووە.
خالید شوانی راشیگەیاند، ئەو رەوشەی کەرکوک لای یەکێتی قبوڵکراو نییە و چاوەروانین ئەو گەنجانەی دەستگیرکراون بەزووترین کات ئازاد بکرێن.
لای خۆشیەوە رێبوار تەھا ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی راگەیاند، کوردی کەرکوک سەر بە ھەر لایەنێک بێت نابێت مامەڵەی خراپی لەگەڵ بکرێت و بافڵ تاڵەبانی داوای کردووە بەزووترین کات ئازاد بکرێن.
لەوبارەیەوە بەڕێوەبەری کلینیکی عەلی ناجی تایبەت بە کۆرۆنا رایگەیاند، ژمارەی ئەو ھاوڵاتیانەی رۆژانە سەردانیان دەکەن بەراورد بە پێشتر زیادیکردووە.